T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/435 Esas
KARAR NO: 2024/228
DAVA: Sıra Cetveline İtiraz (İflas Tasfiyesinde Düzenlenen Sıra Cetveline Yönelik Kayıt Kabul Ve Terkin Talebi (İİK 235))
DAVA TARİHİ: 24/06/2021
KARAR TARİHİ: 26/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan Sıra Cetveline İtiraz (İflas Tasfiyesinde Düzenlenen Sıra Cetveline Yönelik Kayıt Kabul Ve Terkin Talebi (İİK 235)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; "Müvekkil ..., müflis şirkette 01.02.2013 tarihinden beri önce ... şirketinde sigortalı görünüp sonra iki şirketin işlerini yapmaya devam ederek ... firmasında sigortalı çalışmakta olup, 02.10.2020 tarihinde ... koduyla - “işten çıkartılmıştır. Bunun üzerine, iflasın açılmış olduğu ... 3. İflas Dairesi'nin... sayılı dosyasına, kidem-ihbar, yıllık izin alacakları ve ödenmeyen maaş için başvuru yapmış olup iflas dairesi tüm taleplerimizi reddetmiştir. Bir diğer yönden ise, İflas alacağının iflas idaresince bir kez reddettikten sonra, arabuluculuk sürecinde ve diğer alacaklıların katılımı olmaksızın bu kez tamamen ve/veya kısmen kabulünün masanın menfaatine bir temsil biçimi olarak da kabul edilemeyeceği gibi davacıriflas alacaklısının bu şekilde yeni süreçlere başvurmak zorunda bırakılması İİK'nun 235. maddesinden doğan dava hakkını kısıtlamaktadır. Davamızın KABULÜNE, 59.919,07 TL Kıdem Tazminatı, 18.456,21 TL İhbar Tazminatı, 13.560,41 TL kullanılmayan yıllık izin ücreti ve 1.500 TL ödenmeyen maaş olmak üzere toplam 93.435,69-TL. ödenmeyen işçilik alacağı üzerinden iflas masasına alacak kaydı yapılmasına, İşçilik alacaklarımıza iflas tarihinden itibaren olmak üzere Türk lirası mevduata uygulanan en yüksek faiz üzerinden faiz işletilmesine, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya Yükletilmesine karar verilmesini..." talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; "Davacı işçinin iş akdinin kıdem ve ihbar tazminatına hak kazandıracak şekilde sona erip ermediği hususu belirsizdir. Bu durum yargılama yapılmasını gerektirmektedir. İş sözleşmesinin davacının iradesi ile sonlandırılmış olması ihtimalinde işçinin kıdem tazminatı alma hakkı olmayacaktır. Kaldı ki asla alacağın varlığını kabul anlamına gelmemekle birlikte işçinin maaşı dikkate alındığında tazminat talepleri fahiş oranda olup bu sebeple de davanın reddine karar verilmelidir. Davacının iş akdi süresi ve almakta olduğu maaş gibi hesaplamaya esas unsurlar belirsizdir. Davacının hizmet akdinin kesintisiz olup olmadığı da tarafımızca bilinmemektedir. Dolayısıyla davacının taleplerinin doğruluğu bilirkişi incelemesi gerektirmektedir. SGK kayıtları celp edilerek davacının işe giriş-çıkış süreleri ve kesintisiz olarak çalıştığı süre tespit edilmelidir. Söz konusu belirsizlikler dolayısıyla davacının alacak kaydı talebinin kabulü mümkün değildir.Alacağın varlığını kabul anlamına gelmemekle birlikte davacı taraf mevduata uygulanan en yüksek faiz oranının uygulanmasını talep etmiş olup bu durum yasaya aykırıdır. Kanun ve Yargıtay içtihatları gereği işçi alacaklarında uygulanması gereken faiz oranı yasal faiz olduğundan davacının faiz talebinin reddine karar verilmesini arz ve talep ederiz. Sayın Mahkemenizin takdirinin talep ve davaya konu ücret alacaklarının varlığı yönünde oluşması halinde ise, DAVA TARİHİNDEN İTİBAREN GERİYE DOĞRU 5 YILIN DIŞINDA KALAN DÖNEME AİT BÜTÜN ÜCRET ALACAKLARI ZAMANAŞIMINA UĞRAMAKLA, ANILAN DÖNEME AİT ÜCRET ALACAĞI TALEPLERİNİN ZAMANAŞIMI SEBEBİYLE REDDİNE KARAR VERİLMELİDİR. Sonuç olarak davacının, ... Ltd. Şti. bünyesinde hizmet akdi ile çalışmış olması ve taleplerinin bilirkişi hesaplaması gerektirmesi sebebi ile alacak kaydı reddedilmiş olup bu hususta iflas masasının herhangi bir kusuru bulunmamaktadır.
Haksız ve mesnetsiz olarak ikame edilen işbu davanın reddine,
davacının yasaya aykırı faiz talebinin reddine,
Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini..." savunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava,işçilik alacaklarından dolayı Sıra Cetveline İtiraz (İflas Tasfiyesinde Düzenlenen Sıra Cetveline Yönelik Kayıt Kabul Ve Terkin Talebi ) istemine ilişkindir.
Uyuşmazlık ise , müflis şirket ile ... şirketi arasında organik bağ olup olmadığı, bu anlamda, müflis çalışanı olmayan davacı alacağının müflis masasına kayıt ve kabulüne ilişkin koşulların oluşup oluşmadığı hususudur.
Organik Bağın tespiti açısında dosya bağımsız denetçi mali müvaiş bilirkişite tevdi edilmiş olup Bilirkişiden alınan 25/01/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "a)Davacı :... ın, en son ayrıldığı, ... Şirketinden 50.909,51 TI. Kıdem tazminatı, 17.760.21 TI. İhbar tazminatı alacağının, mevcut olduğu, iflas dairesinin 2021-11 esas sayılı dosyasında kayıt kabul yaptırabileceği yönünde tespit yapılmıştır b) Davalı, Müflis ...limitet Şirketi nin çalışanı olmadığı, Ancak: Davalı şirket in hakim ortağı, ayrıca, Diğer ... Şirketin de hakim ortağı olduğu gibi, İflas sonrası, iflas idaresine vermiş olduğu beyanda ve fiiliyatta, Müflis Şirket yetkilisi, ... a, Nizamname madde 39 göre yapılan sorgulamada, işbu dava da ilişkilendirilen ... firmasının, kendilerine ait olduğunu,... firması ... nın taşeron firması olduğunun, çapraz kefaletlerden dolayı bu firmanın de iflas ettiğini beyan etmiştir. Sicil belgeleri ibraz edilmemiş olmasına rağmen, şirket yetkilisinin iflas idaresine verdiği beyanda Davalı şirketin, kefaletlerinden dolayı iflas ettiğini beyan etmekle, işbu davalı şirketin, Davacının çalıştığı ...şirketi nin de hakim ortağı olduğu anlaşılmaktadır. Bu yönü ile müşterek ve müteselsilsen sorumlu oldukları anlaşılmıştır. Sayın mahkemece uygun görülmesi halinde, çalışmakta olduğu ...Ltd.şti. nin dışında, Davalı, ... “Şirketi, Adına, ...nin 2021/11 iflas dosyasında kayıt kabul yaptırılması..." rapor edilmiştir.
Bilirkişiden alınan 31/07/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; "Hesaplanan Talep Kayıt 1-Kidem Tazm. 53.562,23.-TL 59.919,07-TL — 53.562,23.-TL -İhbar Tazm 21.860,00.-TL 18.45621-TL — 18.456,21.-TL -Yıllık izin Ücr.Al 27.397,11.-TL 13.560,41.-TL — 13.560,41.-TL -Maaş Alacağı 8.519,84.-TL 1.500,00.-TL 1.500,00.-TL 11.339,18.-TL 93.435,69.-TL — 87.078,85-TL olup, alacakların faizi hesaplanmamıştır. 87.078,85.-TL nin,, ... İflas dosyasına alacak kaydının yapılabileceği..." rapor edilmiştir.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 22/09/2021 tarih 2017/(22)9 -31 Esas 2021/1075 Karar sayılı ilamında ifade edildiği şekilde " Uygulamada işverenler iş hukukundan doğan yükümlülüklerden kaçınmak için bazı durumlarda bir holding veya şirketler topluluğunda ya da bunların dışında kalan şirketlerde işçiler görünüşte bir şirketin işçisi olarak gösterilmektedir. Bu duruma engel olmak için tüzel kişilik perdesinin kaldırılması teorisi geliştirilmiştir. Borçlu şirketin yanında aynı ana şirkete bağlı bir kardeş şirketin sorumluluğuna gidilebilmesi tüzel kişilik perdesinin aralanması suretiyle mümkün olabilmektedir. Bu durum sadece ana ve kardeş şirket için değil, aynı zamanda grup veya holding sistemi içinde yer alan kardeş şirketler arasında da söz konusu olabilmektedir.
Tüzel kişilik perdesinin aralanması genellikle kardeş şirketler arasında söz konusu olduğundan, ana şirket ile kardeş şirket ve ortaklar arasındaki karmaşık ilişkiler zinciri net bir şekilde ortaya konulmalıdır. Bu noktada bu şirketlerin ekonomik anlamda bağımsız şirket vasfında olup olmadığının araştırılması büyük önem taşımaktadır. Çünkü kardeş şirketler arasında perdenin aralanması teorisine başvurabilmek için tek bir iktisadi işletmenin yürütüldüğü farklı faaliyetler için birbirinden bağımsız tüzel kişiliklerin kurulmuş olması gerekmektedir. Hukuken iki farklı tüzel kişilik gibi görünen bu şirketler aslında özdeştir, alacaklılardan mal kaçırmak ya da sorumluluktan kurtulmak amacıyla kötü niyetli olarak iki farklı tüzel kişilik gibi kurulmuştur. Ayrıca bunların üretim, pazarlama ve ihracat faaliyetleri birbirini tamamlayıcı nitelikte olup, şirketler aslında tek ve aynı iktisadi işletmeye vücut vermektedir (Öztek, S./Memiş, T.: Şirketler Hukuku ve İcra İflas Hukuku İlkeleri Karşısında Borçlu Şirketin Alacaklılarının Hakim Ortağa Karşı Korunması, Erol Ulusoy (Editör), I. Uluslararası Ticaret Hukuku Sempozyumu, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İstanbul, 2008, s. 209).
Tüzel kişilik perdesinin çapraz aralanmasına benzeyen bir başka kavram organik bağ kavramıdır. Tüzel kişilik perdesinin aralanmasında olduğu gibi organik bağ kavramında da bir tüzel kişinin borçlarından bir başka tüzel kişinin sorumluluğuna gidilmektedir. Bu hâliyle organik bağ kavramının da kaynağını TMK’nin 2. maddesinde yer alan dürüstlük kuralı ve hakkın kötüye kullanılması yasağı oluşturmaktadır (Öztek/Memiş, s. 210)
Şirketler arasında organik bağ olup olmadığı; şirketlerin adreslerinin aynı olması, ortaklık yapılarının ve yönetim kurullarının benzer olması veya temsilcilerinin aynı olması, faaliyet alanları, hisse devirleri, muvazaalı işlemler gibi hususlar ve somut olayın özellikleri de gözetilerek tespit edilebilir. Ancak tüzel kişilik perdesinin çapraz aralanmasında her iki şirketin faaliyet alanı, ortaklık yapısı, ortakları gibi konularda öyle büyük ve derin bir kesişme vardır ki; bu şirketlerle iş yapan kişiler nezdinde iktisadi bir bütünlük içerisinde tek bir şirketle iş yapılıyor algısı oluşmaktadır."
Yukarıda ifade edildiği üzere, organik bağın genel ve kapsayıcı bir tanımı bulunmamakla birlikte, her somut olayın özelliğine göre tespit edilmesi gerekir. Emsal Yargıtay kararlarında, şirketlerin ortaklarının aynı olması, şirketlerin iç içe geçmiş olarak ticari faaliyet yürütmeleri, firmalar arasında sıklıkla işçi geçişi olması, şirketin faaliyet konularının aynı olması gibi durumlarda şirketler arasında organik bağın bulunduğu kabul edilmektedir. Emsal Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 15.11.2016 Tarihli, 2016/29064 Esas, 2016/20166 Karar sayılı ilamında, tüzel kişilik perdesinin aralanması sureti ile gerçek işveren veya organik bağ içinde olan tüm işverenlerin sorumlu tutulması gerektiği, organik bağın ise şirketlerin adresleri, faaliyet alanları, ortakları ve temsilcilerinin aynı olmasından, aralarındaki hukuki ilişkilerin tespitinden anlaşılacağı, bu şirketler arasında bulunan organik bağ sebebiyle davalının da işçilik alacaklarından sorumlu olduğu belirtilmiştir.
Kayıt kabul davalarında ispat yükü kural olarak hakkının tanınmasını isteyen davacı alacaklıda olur. Davacının, alacağının mevcudiyetini gerçek bir hukukî ilişkiye dayandığını, sonradan düzenlenmesi mümkün olmayan ve birbirini doğrulayan deliller ile ispatlaması gerekir.
İİK 235. maddesinde "Sıra cetveline itiraz edenler, cetvelin ilanından itibaren onbeş gün içinde iflasa karar verilen yerdeki ticaret mahkemesine dava açmaya mecburdurlar. 223 üncü maddenin üçüncü fıkrası hükmü mahfuzdur. Bu davaya bakan mahkeme, davacının isteği halinde ikinci alacaklılar toplantısına katılıp katılmaması ve ne nisbette katılması gerektiği konusunda 302 nci maddenin altıncı fıkrasına kıyasen onbeş gün zarfında karar verir. (1) 28/2/2018 tarihli ve 7101 sayılı Kanunun 11 inci maddesiyle bu fıkrada yer alan “297 nci maddenin son fıkrasına” ibaresi “302 nci maddenin altıncı fıkrasına” şeklinde değiştirilmiştir. İtiraz eden, talebinin haksız olarak ret veya tenzil edildiğini iddia ederse dava masaya karşı açılır. Muteriz başkasının kabul edilen alacağına veya ona verilen sıraya itiraz ediyorsa davasını o alacaklı aleyhine açar. Bir alacağın terkini hakkında açılan dava kazanılırsa, bu alacağa tahsis edilen hisse dava masrafları da dahil olduğu halde sıraya bakılmaksızın alacağı nisbetinde itiraz edene verilir ve artanı da diğer alacaklılara sıra cetveline göre dağıtılır. Dava basit yargılama usulü ile görülür. Ancak, itiraz alacağın esas veya miktarına taallük etmeyip yalnız sıraya dair ise şikayet yoluyla icra mahkemesine arz olunur." düzenlemesi yer almaktadır.
Mahkememizce davacının iflas masasına başvuru dilekçesi ve ekleri, başvuruya ilişkin iflas idaresinin kararı, sıra cetveli, tebligat ve ilana ilişkin belgeler getirtilip incelenmiştir. Müflisin iflâs tasfiye işlemlerinin ... 3. İflas Dairesi'nin ... iflas sayılı dosyasında yürütüldüğü, davacının, işçi ile işveren arasındaki ilişkiden kaynaklı alacağın rüçhanlı alacak olarak iflas masasına kaydedilmesi talebinde bulunduğu, 56 kayıt no'lu alacak kayıt talebinin iflas dairesince yargılamayı gerektirdiğinden reddine karar verildiği, kararın 09.06.2021 tarihinde davacıya tebliğ edildiği ve sıra cetvelinin 10/06/2021 tarihinde ..., 11/06/2021 tarihinde ticaret sicil gazetesinde ilan edildiği, davacının talebinin haksız reddedildiği iddiası ile iflas masasına husumet yönelterek eldeki davayı 23/06/2021 tarihinde açtığı , iş bu davanın İİK md. 135 hükmüne göre 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Davacıya ilişkin SGK kayıtları celp edilmiş, davacı taraf delil ve belgeleri toplanmış, davalı iflas idaresine, davacıya ilişkin iş yeri dosyasının ve ilgili belgelerin gönderilmesi hususu tensip zaptı ile talep edilmiş ve ... 3. İflas Dairesinin ... İflas sayılı dosyasından iflas kararı,gazete ilanı,sıra cetveli, dava dışı ... firması ile davacı arasında akdedilen iş sözleşmesi, başvuru dilekçesinin gönderildiği, SGK ... İl Müdürlüğü tarafından davacıya ait hizmet dökümü cetvelinin dosyaya gönderildiği, incelenmesinde; davacının 16.02.2013 tarihinde ... işyeri nolu ...Ltd.Şti işyerine girdiği, 26.11.2013 tarihinde bu işyerinden çıktığı; 27.11.2013 tarihinde ... nolu ...Şti işyerine girdiği, 02.10.2020 tarihinde 17 kodu ile çıkış yapıldığı tespit edilmiştir.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; müflis şirket ile ...şirketinin adreslerinin aynı olması, şirketlerin birbirini tamamlayan sektörde faaliyet göstermesi, şirketlerin iç içe geçmesi gibi faktörler birlikte değerlendirildiğinde müflis şirket ve ...şirketi arasında organik bağ bulunduğu, Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'nin emsal ilamları uyarınca “işveren ile organik bağ içinde olan şirketler de isçi alacaklarından müteselsil olarak sorumlu” oldukları, mahkememizce hükme esas alınan ve denetlenebilir 21.08.2013 tarihli bilirkişi raporuna göre davacının 53.562,23TL kıdem tazminatı, 18.456,21TL ihbar tazminatı, 13.560,41TL yılık izin ücreti, 1.500,00TL maaş alacağı olmak üzere toplam 87.078,85 TL olmak üzere işçilik alacağının bulunduğu ve müflis şirketinde organik bağı bulunan şirketin çalışanı olan davacının işçilik alacağından sorumlu olduğu anlaşılmakla işçilik alacağının müflis şirketin iflas masasına kayıt ve kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-DAVANIN KISMEN KABULÜNE,
-Davacı ... 3.İflas Müdürlüğü'nün ... iflas sayılı dosyasındaki alacak nedeni ile 53.562,23TL kıdem tazminatı, 18.456,21TL ihbar tazminatı, 13.560,41TL yılık izin ücreti, 1.500,00TL maaş alacağı olmak üzere toplam 87.078,85TL’nin davalı ...Ltd. Şti'nin iflas masasına kayıt ve kabulüne,
Fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Karar tarihi itibariyle 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60TL harçtan peşin alınan 59,30TL'nin mahsup edilerek bakiye 368,30TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan 59,30TL peşin harç, 59,30TL başvuru harcı gideri toplamı olan 118,60TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte bulunan AAÜT gereği takdir olunan 17.900,00TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte bulunan AAÜT gereği takdir olunan 17.900,00TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 95,75TL tebligat, posta gideri ile 3.700,00TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.795,75TL yargılama giderinden kabul ve red durumuna göre 3.537,50TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
7-Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama masrafı bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
8-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK.m.333 hükmü uyarınca ilgili tarafa iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 10 gün içerisinde İstanbul BAM nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi.26/03/2024
Katip
...
¸e-imza
Hakim
...
¸e-imza