T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/579 Esas
KARAR NO: 2024/326
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 06/09/2021
KARAR TARİHİ: 30/04/2024
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; "... 11.İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyası ile davalı şirket tarafından dava dışı borçlu ... aleyhine icra takibi başlatılmıştır. İş bu takipte davalı tarafından 09/03/2021 tarihinde müvekkil şirketin ...adresine hacze gelinmiştir. Müvekkil şirket yapılan haciz işleminde şirket adresinde bulunan ve haczedilmek istenen malların mülkiyetinin kendisine ait olduğunu ileri sürerek istihkak iddiasında bulunmuş olmasına rağmen hacze devam edilmiş akabinde haciz tutanağında belirtilen mahcuz mallar müvekkile yediemin olarak bırakılmıştır. Müvekkil şirketin dosya borçlusu ve dosya borcuyla hiçbir ilgisi bulunmadığına, hazcedilen malların tamamının müvekkil şirkete ait olduğuna dair beyan dilekçesinin ekine fatura ve kayıtlar eklenerek hacizden sonra icra müdürlüğüne beyanda bulunulmuştur.
İcra Müdürlüğünün üst yazısı ile .... 6. İcra Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasından TAKİBİN DEVAMINA , üçüncü şahsın 7 gün içinde istihkak davası açabileceğine dair karar verilmiştir. Ancak iş bu dosyada taraf vekil kaydımız yapılmadığı gibi karar tarafımıza da tebliğ edilmemiştir.
Davalı iş bu karar üzerine 19/04/2021 tarihinde müvekkil şirketin adresine tekrar hacze geldiğinde o an ... 6. İcra Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasından TAKİBİN DEVAMINA karar verildiği öğrenilmiştir. Davalı yan daha önce haczedilen mahcuz malların muhafazasını talep etmiştir. Mahcuz mallara muhafaza yapılması halinde otel işletmecisi olan müvekkil şirketin ticari hayatının durma noktasına geleceği kaçınılmaz olduğundan dosya borcu toplamı olan 413.776,70TL ihtirazi kayıtla icra müdürlüğü hesabına gönderilmiştir.
Müvekkil ... TİC.LTD.ŞTİ ekli ticaret sicil gazetesi kaydından da anlaşılacağı üzere 15 yılı aşkın bir süredir ... adresinde faaliyet göstermekte olup ayrıca haciz yapılan adresin mülkiyeti de müvekkil şirkete aittir. Müvekkil şirketin, dosya borçlusu dava dışı ... ile hiçbir ortaklık, organik ve akrabalık bağı bulunmamaktadır. Dava dışı borçlu ...'ın müvekkil şirketin işlettiği otel tadilata girmeden ve müvekkil şirketin faaliyette bulunduğu binanın bitişik bina ile tevhidinden önce 2012 yılında bina girişinde bulunan ve ekte sunulan 05.04.2012 başlangıç tarihli kira sözleşmesinden de görüleceği üzere ... adresinde bulunan bir dükkanı (tekel bayi- büfe) kiraladığı ve kendi adına ... vergi dairesinde 10.04.2012 tarihinde vergi açılışı yaptığı ve söz konusu işletmeyi 20.10.2012 tarihinde ise sonlandırdığı ekte sunulan vergi dairesi kaydından da anlaşılacaktır. Yukarıda da bahsedildiği üzere müvekkil şirket ... adresinde otel işletmeciliği yapmakta olup, dava dışı borçlu ... ise aynı adresin ... sayılı adresinde (dükkan/büfe) kısa bir süre şahıs işletmeciliği yapmıştır. Müvekkil şirketin tabela ünvanı ...olup otel müşterilerinin büfeden alışveriş yapması için dava dışı borçlu da büfe tabelasını ... olarak koymuştur. Müvekkil şirketin kayıtları incelendiğinde borçlunun ticarete başlamasından çok önce haciz yapılan adreste faaliyet gösterdiği de anlaşılacaktır. Bu haliyle taraflar arasında herhangi bir organik yada ticari bağın mevcut olmadığı açık olduğu gibi, davaya konu borcun doğumu da tümüyle dava dışı borçlu ... isimli kişinin davacı müvekkil şirket ile hiç bir ilgisi bulunmayan bir kıymetli evraka ciranta olması sonucu doğmuştur.Dosyaya konu alacak, dava dışı borçlu ...'ın 2012 yılında adına kayıtlı işletmeyi kapatmasından yaklaşık dört yıl sonra yani 15/10/2016 tarihli çekten kaynaklanmakta olup, aynı zamanda bu dönemde de Gevrekli ünvanlı bir şirkette sigortalı olarak çalışan bir kişi konumundadır. Dava dışı borçlu tüm bu süreçlerden sonra yani 2017 yılında müvekkil şirkete ait otelde maaşlı olarak çalışmaya başlamıştır. Bu haliyle borcun doğum tarihlerinde de borçlunun müvekkil şirketle irtibatı bulunmamaktadır. Ayrıca ve önemle belirtmek isteriz ki; haciz yapılan adres borçluya ödeme emrinin tebliğ edildiği adres de değildir.
DAVANIN KABULÜNE karar verilerek haciz tehdidi altında ödenen 413.776,70 TL'nin işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesini,
Yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı yana tahmiline karar verilmesini..." talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; "Müvekkil bankanın alacağını tahsil amacıyla davaya konu icra dosya borçluları aleyhine ... 11. İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosyası ile borçlunun ticari faaliyetini sürdürdüğü resmi ticaret sicil adresinde 09/03/2021 tarihinde haciz ve muhafaza gerçekleştirilmiştir. Haciz işlemi esnasında hazır bulunan ... haczedilen menkullerin davacı şirkete ait olduğunu iddia ederek davacı şirket lehine istihkak iddiasında bulunmuş olup davacı 3. Kişi şirketin bu iddiaları sonucu ... 6. İcra Hukuk Mahkemesi ...E. Ve ... K. Sayılı ilamında TAKİBİN DEVAMINA karar verilmiştir. İşbu karara istinaden 19/04/2021 tarihinde borçlular aleyhine ek haciz ve muhafaza işlemi gerçekleştirmek için gidildiğinde davacı tarafından borçluya ait dosya borcunun tamamı icra dosya kasasına yatırılmıştır. Ancak davacı tarafından sırf haksız ve kötü niyetli olarak ödemenin haciz baskısı altında yapıldığı iddiasıyla mahkemeniz nezdinde işbu istirdat davası ikame edilmiştir. Davacının bu iddialarının tarafımızca kabulü mümkün değildir. Müvekkilin alacağını tahsil amacıyla ... 11. İcra Müdürlüğü ...E. Sayılı dosyasında borçlu sıfatının ... ŞTİ. ,... ŞTİ. , ... ve ...TİC. LTD. ŞTİ.'ne ait olduğu gözetildiğinde davacı tarafın iş bu takip dosyasında borçlu olmadığı açıktır. Kaldı ki davacı taraf da dilekçesinde icra dosyasında borçlu olmadığını, davaya konu borçtan hukuken sorumlu olmadığını açıkça ifade etmiştir. Hal böyle iken davacı tarafın borçlu olmadığı halde icra dosya borcuna istinaden ödeme yapması iş bu ödemeleri kendi isteği ile ödemiş olduğunun ispatıdır. Davacı taraf iş bu ödemeleri bilerek ve rızaen yaptığından yapmış olduğu ödemelerin iadesini isteyemeyecektir. Davacı taraf icra ve haciz baskısından kurtulmak amacıyla ödeme yapıldığını beyan etmişse de davacı yanın iş bu beyanı gerçeği yansıtmamaktadır. Yukarıda da izah olunduğu üzere davacı taraf, ... 11. İcra Müdürlüğü ...E. Sayılı dosyasında borçlu değildir. Davacı yanın takip dosyasında borçlu sıfatı bulunmadığından cebri icra tehdidi altında kaldığından da bahsedilemeyecektir. Davacı tarafın dosya borcuna mahsuben yaptığı bu ödeme sırasında borçlu olmadığını bilerek ödemeleri kendi isteği ile gerçekleştirdiği gözetildiğinde herhangi bir takip prosedürü veya cebri icra tehdidi altında kaldığından söz edilemeyecektir. Yapılan haciz işleminin davacıyla bir ilgisi bulunmadığı halde DAVACININ BORÇLU ADINA DOSYA BORCUNA İSTİNADEN 413.776,70 TL ÖDEME YAPMASINDAN sonra yapılan bu işlemlerin cebri icra baskısı altında yapıldığını iddia etmesi izaha muhtaçtır. 3-DAVACI TARAFIN TAKİP BORÇLUSU İLE İLGİSİNİN BULUNMADIĞINI İDDİA ETMİŞ İSE DE İLGİSİNİN BULUNMADIĞI BORÇLUNUN BORCUNA İSTİNADEN ÖDEME YAPMASI HAYATIN OLAĞAN AKIŞINA AYKIRIDIR.4-DAVACI TARAF DOSYA BORÇLULARI İLE İLGİSİNİN OLMADIĞINI İDDİA ETSE HACİZ İŞLEMİ İÇİN GİDİLEN ADRES BORÇLUNUN TİCARİ FAALİYETİNİ SÜRDÜRDÜĞÜ RESMİ TİCARET SİCİL ADRESİDİR. 5-DAVACI ŞİRKET İLE BORÇU ŞİRKET ARASINDA ORGANİK BAĞ BULUNMAKLA, TARAFLAR ALACAKLIDAN MAL KAÇIRMAK GAYESİYLE DANIŞIKLI İŞLEMLER GERÇEKLEŞTİRMEKTEDİRLER.6-HACİZ MAHALLİNDE YAPILAN KIYMETLİ EVRAK ARAŞTIRMASINDA BORÇLU ADINA BİRÇOK NİTELİKLİ EVRAK BULUNMUŞ OLUP BORÇLUNUN HACİZ MAHALLİ ADRESİNDE TİCARİ FAALYETİNİ SÜRDÜRDÜĞÜ VAKİDİR.
7-DAVACI TARAFIN İSTİHKAK İDDİALARI SONUCU ... 6. İCRA HUKUK MAHKEMESİ ...E. VE... K. SAYILI İLAMINDA TAKİBİN DEVAMINA KARAR VERİLMİŞTİR. YALNIZCA BU HUSUS BİLE DAVACI TARAFIN HAKSIZ VE KÖTÜ NİYETLİ OLDUĞUNUN İSPATIDIR. Davacının talebinin İ..İ.K. 72.maddesi kapsamında "menfi tespit ve istirdat" davası niteliğinde değerlendirilemeyeceği nazara alındığında davanın USULDEN REDDİNE,
Davacı yana eksik harcı ikmal etmesi için kesin süre verilmesine, süresinde nispi harcın tamamlanmaması halinde davanın USULDEN REDDİNE,
Mahkemenin aksi kanaatte olması halinde davanın ESASTAN REDDİNE,
Davacı taraf aleyhine %20’den aşağı olmamak kaydı ile tazminata hükmedilmesine,
Yargılama masrafları ve ücreti vekaletin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini..." savunmuştur.
DELİLLER :
Mahkememizce ... 11.İcra Dairesi'nin ... takip sayılı dosyası getirtilmiş olup incelenmesinde; alacaklısı ... A.Ş. tarafından, borçlu ...Tic. Ltd. Şti., ... ve ...Tic. Ltd. Şti. aleyhine 31.000,00Euro asıl alacak, 45,86Euro işlemiş faiz, 3.100,00Euro tazminat, 93,00Euro komisyon olmak üzere olmak üzere toplam 34.238,86TL'nin icra takip tarihinden itibaren asıl alacağa yıllık %6 oranında faiz işletilmek kaydı ile tahsili talebi ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, yasal süresinde borçlu vekilinin borca ve fer'ilerine itiraz ettiği, itiraz sonucunda icra takibinin durduğu, iş bu itirazın iptali davasının mahkememize İİK.m.67 hükmü uyarınca 1 yıllık yasal süresi içerisinde açılmış olduğu anlaşılmıştır.
Bilirkişi heyetinden alınan 04/07/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "İcraya Konu çek dolaştırma” işlemlerinin Dava Dışı...ŞTİ, Dava Dışı ..., Dava Dışı ... A.Ş. arasında döndüğü tespit edilmiştir. Şemada görüldüğü üzere Çek Silsilesinde Davacı .. ŞTİ ait cirosunun bulunmadığı Davacı Şirketlerin yönetici ve temsilcileri arasında akrabalık ilişkisinin mevcut olmaması, aynı ticari adresi tescil ve ilan ettirmiş olmaları, faaliyet konularının aynı olması ve mevcut olduğu görülmekle birlikte Dava Dışı ... ile Dava Dışı ... ile 05.04.2012 tarihinde ... Adresine ait kira sözleşmesinin akdedildiği bu hususta organik bağın mevcut bağın Yine Dava Dışı ... ile Dava Dışı ...Davacı tarafın Bordrolu çalışanı olduğu, Haciz tutanağı inde haciz edilen 09.03.2021 tarilhi malların, dava dışı ...'ın borcundan dolayı yani davacı firma ile aynı yerde olduğundan dolayı haciz edildiği, Tüm bu hususlar çerçevesinde; davacı ile dava dışı... arasında yani ... davacı çalışanı olmaktan başka hiçbir ticari ilişkisinin bulunmadığı, İcraya konu çekte davacı ya ait silsile de bulunmadığı göz önüne alındığı davacı tarafından...bank 19.04.2021 Tarihinde ... 11.İcra Dosyasının ...Esas Sayılı Dosyasına 413.776,70TL tutarında Ödemenin davacı yana ödenmesi gerektiği yani davacının alacaklı olduğu sonuç ve kanaate varılmıştır..." rapor edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, takip borçlusu olmayan üçüncü kişi tarafından haciz baskısı altında ödendiği iddia edilen paranın iadesi istemine ilişkindir.
Takip dosyasında borçlu olmadığı halde haciz baskısı altında borcu ödeyen 3. şahısların durumu İİK'nın 72. maddesi kapsamında değerlendirilemeyecek olup, 6098 sayılı TBK'nın 77/1. maddesinde düzenlenen sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde ele alınması gerekir. Anılan maddede, haklı bir sebep olmaksızın bir başkasının malvarlığından veya emeğinden zenginleşenin, bu zenginleşmeyi geri vermekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır. Davacının takip borçlusu olmadığı halde takip alacaklısı davalıya ödeme yaptığı ihtilafsız olduğuna ve ödemenin muhafaza baskısıyla yapılmak zorunda kalınan bir ödeme olduğu ileri sürüldüğüne göre, davacının ödemeyi yaptığı takip alacaklısı davalıdan sebepsiz zenginleşme hükümleri doğrultusunda talepte bulunabilir. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2020/2448-4038 E-K sayılı 13.10.2020 tarihli kararı) Bu minvalde davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiği yönündeki davalı savunmasına itibar edilmemiştir.
Davalı alacaklı tarafından, dava dışı borçluya karşı yaptığı icra takibine dayalı olarak takip borçlusu olmayan davacı şirketin adresinde, 09.03.2021 tarihinde haciz yapıldığı, haciz sırasında davacı şirket yetkilisinin istihkak iddiasında bulunması ve takip alacaklısı davalı tarafından istihkak iddiasına itiraz edilmesi nedeniyle takibin devam edip etmeyeceğine ilişkin olarak ... 6. İcra Hukuk Mahkemesinin ... Esas- ...Karar sayılı kararı ile takibin devamına ve istihkak iddiasında bulunan üçüncü kişi davacı şirkete istihkak davası açması için yasal yedi günlük sürenin verildiği ve kararın icra dosyasında üçüncü şahıs olan davacıya tebliğ edilmediği anlaşılmaktadır. İcra hukuk mahkemesinin takibin devamına ilişkin kararı üzerine bu kez alacaklı davalı tarafından, davacı şirketi adresine 19.04.2021 tarihinde yeniden hacze gidilerek tanzim edilen aynı tarihli haciz tutanağından anlaşıldığı üzere, davacı şirket yetkilisi, dava ve şikayet hakları saklı olduğunu belirterek dosya borcunu tamamen ödemiştir.
... 6. İcra Hukuk Mahkemesi tarafından, İİK 97. maddesi uyarınca üçüncü kişi davacı şirkete istihkak davası açması için süre verilmesine göre, davacının süresinde istihkak davası açarak hacze konu malların mülkiyetinin kendisine ait olduğunu borçlunun malları olmadığını yasal delillerle kanıtlaması gerekir. Zira İİK97/a-2 maddesi uyarınca, istihkak davacısı malı ne suretle iktisap ettiğini ve borçlunun elinde bulunmasını gerektiren hukuki ve fiili sebep ve hâdiseleri göstermek ve bunları ispat etmekle mükelleftir. İİK 97/5 maddesine göre, süresinde istihkak davası açılmadığı takdirde üçüncü şahıs alacaklıya karşı iddiasından vazgeçmiş sayılır.
Somut olayda, ... 6. İcra Hukuk Mahkemesi kararı ile davacıya istihkak davası açması için süre verilmesine ve bu kararın davacı tarafça haciz işlemi sırasında öğrendiği, öğrenme ile ... 6.İcra Hukuk Mahkemesine 20.04.2021 tarihinde istihkak davası açtığı, usulüne uygun açmış olduğu davasından 21.04.2021 tarihinde feragat ettiği yönünde bir beyanda bulunduğu ... 6.İcra Hukuk Mahkemesinin ...Esas- ...Karar sayılı dosyası ile feragat nedeniyle davanın reddine karar verildiği, artık istihkak prosedürünün bu şekilde tamamlandığı, böylece davacının, hacze konu mallar yönünden alacaklıya karşı ileri sürdüğü istihkak iddiasından vazgeçtiğinin kabulü gerektiği anlaşılmıştır. Eldeki davada, üçüncü kişi olarak icra dosyası borcunu ödeyen davacının, muhafaza tehdidi altında olan malların mülkiyetinin kendisine ait olduğunu, borçlu şirket ile hiç bir bağının bulunmadığını, buna bağlı olarak alacaklının sebepsiz yere zenginleştiğini kanıtlaması gerekmektedir. Ne var ki istihkak davasından feragat eden davacının, alacaklıya karşı ileri sürdüğü bu iddiasından vazgeçtiğinin kabulü gerektiği gibi borçlu lehine olan mülkiyet karinesinin aksini ispata yarar bir delil de ibraz edilmediği dosya içeriği ile sabit olduğundan artık davacının muhafaza tehdidi ile ödeme yaptığı iddiasının dayanaksız kaldığı sonucuna varılmaktadır. Bu hale göre; hacze konu malların muhafaza altına alınacağı tehdidi ile ödeme yapıldığı iddiasının dinlenme olanağı bulunmadığından davanın reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın reddine,
2-Karar tarihi itibariyle 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60TL harçtan peşin alınan 7.066,28TL'nin mahsup edilerek bakiye 6.638,68TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan giderlerin kendi üzerinden bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan 2.000,00TL bilirkişi raporu giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davalı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte olan AAÜT gereğince hesaplanan 17.900,00TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-6325 Sayılı Yasa'nın 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin m.26 hükmüne göre Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
7-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK.m.333 hükmü uyarınca ilgili tarafa iadesine,
Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere tarafların yüzüne karşı karar verildi.30/04/2024
Katip
¸e-imza
Hakim
¸e-imza