T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/656 Esas
KARAR NO : 2024/761
DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 08/10/2021
KARAR TARİHİ : 22/10/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamaları sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; "Müvekkil şirket, 3996 sayılı “Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun” ve ... (eski ...) sayılı “3996 Sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanunun Uygulama Usul ve Esaslarına İlişkin” Bakanlar Kurulu Kararı çerçevesinde özel yetkili bir anonim şirket olup ... hakkı sahibi; davalı ise işletme hakkı müvekkil şirkette bulunan otoyolları kullanmış olan şahıstır. Davalının itiraz dilekçesindeki beyanlarını kabul etmemiz mümkün değildir.
Netice itibariyle; haksız ve kötü niyetli tüm itirazın iptali ile alacağın faizi ve tüm fer'ileri ile birlikte tahsili için takibin kaldığı yerden ve tüm taleplerle aynen devamına ve alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesi için işbu davayı açma zorunluluğu hâsıl olmuştur. Davanın kabulü ile davalının ... 14. İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasına yapmış olduğu haksız ve hukukî dayanaktan yoksun tüm itirazların iptali ile alacağın faizi ve tüm fer'ileri ile birlikte tahsili için takibin kaldığı yerden ve tüm taleplerle aynen devamına, davalının itirazının kötü niyetli olması ve alacağın likit olması sebebiyle, alacak tutarının %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, tüm yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini.." talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; " Müvekkil şirket araçlarının davacının iddia ettiği geçişleri yaptığını kabul anlamına gelmemek kaydıyla, bu geçişler yapılmışsa dahi müvekkil şirkete tebligat yapılmaksızın dört katı ceza tahakkuk ettirilmesi hukuka aykırıdır. Önemle belirtmek gerekir ki; Yukarıda yer alan itirazımız saklı kalmak kaydıyla ve asla kabul anlamına gelemek kaydıyla, tarafımıza dava dilekçesi ekinde hiçbir şekilde davacı tarafça iddia edilen ihlalli geçişlerin yapıldığına dair liste, ihlalli geçişlere ilişkin fotoğraflar, geçiş dökümü tebliğ edilmemiş olup, bu husus başlı başına savunma hakkımızın kısıtlanması neden olduğundan işbu davaya ilişkin her türlü itiraz, cevap ve beyan haklarımızı davacı tarafça iddia edilen ihlalli geçişlerin yapıldığına dair liste, ihlalli geçişlere ilişkin fotoğraflar, geçiş dökümünün tarafımıza tebliğ edildiği tarihe kadar saklı tutarız. Müvekkil şirket “ıntercıty rent a car” markası altında uzun süreli araç filo kiralama faaliyeti ile iştigal etmekte olan bir şirkettir.ne icra dosyası ekinde, ne de dava dilekçesi ekinde müvekkil şirkete ait araçların ihlalli geçiş yaptığına ilişkin belge mevcuttur.
Davacı yan cezanın kesilmesi için tebligata gerek olmadığını belirtmişse de, davacının kanuna dayandırdığı bu yorumu bir yorum hatasından ibarettir.
Asla kabul anlamına gelmemek kaydıyla ve her türlü itiraz, cevap ve beyan haklarımızı saklı tuttuğumuzu bildirir ihlalli geçiş yaptığı iddia edilen araçların müvekkil şirkete ait olup olmadığı dahi tarafımızca tespit edilemediğinden savunma hakkımız kısıtlanmaktadır. Davacının talep ettiği alacak kalemleri likit değildir. Davacı taraf, icra takibi başlatmakta haksız ve kötüniyetli olduğundan, müvekkil şirket lehine asıl alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmelidir.
Yetkisizlik itirazımız nedeniyle davanın esasa girilmeksizin reddine,
haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddi ile davacının asıl alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile ücret-i vekaletin de davacı yana tahmiline,
Karar verilmesini.." savunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; ihlalli geçişten kaynaklı olarak davalı aleyhine başlatılan icra takibine yapılan itirazın İİK 67. madde uyarınca iptali talebine ilişkindir.
Anayasa Mahkemesinin ... Esas- ...Karar sayılı kararında da açıklandığı gibi, işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar, köprüler veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarında işletici şirketlerce işletme hakkının bir uzantısı olan kontrolsüz geçişlerde takdir edilen para cezalarının geçiş ücreti ile ve işletme gelirleriyle bağlantılı olduğu, bu nedenle klasik anlamda idari para cezası niteliğinde olmadığı, kendine özgü bir yaptırım olup geçiş ücreti ve bununla irtibatlı para cezasının tahsilinin özel hukuk hükümlerine tabi kılındığı, somut olayda da İİK çerçevesinde başlatılan takibe davalı tarafça yapılan itiraz üzerine bu davanın açıldığı anlaşılmakla davaya bakmaya adil yargının görevli olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizce ... 14.İcra Dairesinin ... takip sayılı dosyası getirtilmiş olup incelenmesinde; alacaklısı....Ş. tarafından, borçlu ... A.Ş. aleyhine olmak üzere toplam 997,75 TL'nin icra takip tarihinden itibaren asıl alacağa yıllık %16.75 oranında faiz işletilmek kaydı ile tahsili talebi ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, yasal süresinde borçlu vekilinin borca ve fer'ilerine itiraz ettiği, itiraz sonucunda icra takibinin durduğu, iş bu itirazın iptali davasının mahkememize İİK.m.67 hükmü uyarınca 1 yıllık yasal süresi içerisinde açılmış olduğu anlaşılmıştır.
Bilirkişiden alınan 08/04/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Davacı şirketçe, ihlalli geçiş tarihleri itibariyle davalı şirkete ait plakalı araçların 15/08/2020 - 18/12/2020 tarihleri arasındaki dönemde, yukarıda tablo-i içeriğinde ayrıntısına yer verilen,...gişelerinden ihlalli geçişleri nedeniyle, davalı şirket adına itiraza konu takip başlatılmıştır. ...,...,...çıkış gişeleri bariyerlidir. İhlalli geçiş bildirim formu araç sürücüsüne teslim edilemeden bariyer açılmayacaktır. Bu nedenle olay günü itibariyle araç sürücüsüne İhlalli geçiş bildiriminin yapılmış olduğuna kanaat getirilmiştir. Diğer gişeler bariyersiz sistem ile HGS/OGS hesapları üzerinden tahsilatların yapılmakta olduğu, geçişler esnasında HGS/OGS cihaz ve etiketlerinin takılı ve hesaplarda yeter bakiye bulunması gerekecektir. Davalı tarafça bu hususta (yefer bakiye üzerinden ödemenin yapıldığı) belge sunulmamıştır. İhlalli geçişlere esas gişelerdeki HGS/OGS tahsilati hususunda davacı tarafa herhangi bir kanuni yükümlülük, yasal düzenleme ve protokol ile sorumluluk yüklenmemiştir. HGS/OGS protokolleri araç sahibi ile banka veya PTT arasında yapılmaktadır. HGS-OGS bakiye bilgilerinin hesabın açıldığı ... A.Ş. veya ilgili bankanın internet sitesinden görülebildiği, Araç sürücüsü veya davalı tarafça internet ortamı ve mobil uygulamalar ile ihlalli geçiş sorgulamaları yapılabilmekte, İhlal tarihinden 15 gün içerisinde ödeme yapılabilmektedir. İhlalli geçişi takip eden 15 gün içerisinde davalı tarafça sunulmuş ödeme yapıldığına ilişkin belge de görülememiştir. Rapor Ek-i içeriğinde ihlalli geçiş listesi detaylandırılmıştır. Ek-i çizelge içeriğinde davacı vekilinin 18.02.2022 tarihli ihlali geçiş plaka ve geçiş tarihlerinin sunulduğu liste dikkate alınmış (199,55 TL. 798,20 TL - 997 75 TL), bu listeden davalı vekilinin cevap dilekçesi ekindeki Noter devir sözleşmeleri dikkate alınarak ihlalli geçiş tarihleri itibariyle davalı adına olmayan plakalı araçların geçiş ve ceza bedelleri düşülmüş. Bu durumda 167,95 TL. (geçiş) 671,80 TL. (4 kat ceza) 839,75 TL. davacı alacağı hesap edilmiştir. Nihai karar sayın Mahkemenize ait olmak üzere yukarıda “Değerlendirmeler” bölümünde yapılan tespitler doğrultusunda, davacı vekilinin geçiş 4 kat ceza bedeli olarak 793,00 TL. talebine bağlı kalınabilecek, takibin 793,00 TL. üzerinden davalı ...A.Ş. adına devam edebileceği kanaatine varılmıştır. Davacı şirketin faiz talebi bulunmamaktadır.." rapor edilmiştir.
Bilirkişiden alınan 04/08/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; " Davalı vekilinin itirazları yukarıda değerlendirilmiş olup, hukuki itirazlarının değerlendirilmesi ve nihai karar sayın mahkemenize ait olmak kaydı ile kök raporumdaki değerlendirmelerim doğrultusunda kanaatim aynen devam etmektedir.."rapor edilmiştir.
Takibe konu alacağın, hizmet sözleşmesinden kaynaklı para alacağına ilişkin olması nedeniyle HMK 10. Madde uyarınca ve BK 89. Madde uyarınca takibe konu alacak nedeniyle mahkememizin yetkili olduğuna karar verilmiştir.
6100 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun'un 30/5 maddesine göre; geçiş ücretleri ve cezalardan araç maliklerinin sorumlu olduğu anlaşılmaktadır. OGS ve HGS kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorundadır. Geçiş esnasında ödeme olmadığında veya HGS veya OGS sisteminden provizyon alınamadığı takdirde gişe çıkışlarındaki bariyerler açılmadığından, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmektedir. On katı oranında ceza alınacağı ise Kanun düzenlemesi olduğundan davalı tarafından bilenmesi gerekir. Yani; Kanunu bilmemek mazeret sayılamaz. Bu nedenle tebligata gerek yoktur. ( Bursa BAM 5 HD ... Esas- ... Karar)
Davalı; uzun dönem araç kiralama işi yaptığını , araçların ihlalli geçiş zamanların kiralık olduğunu, kiralanması nedeniyle geçiş ücretlerinden kendilerine ait araçları kiralayan şirketlerin ve kişilerin sorumlu olduğunu belirtmişse de, 6001 sayılı Yasa'nın 30/5 maddesinde geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden tahsil edilebileceği öngörüldüğünden, davalının bu yöndeki savunmasına itibar edilmemiştir. (İstanbul BAM 17 HD... Esas- ... Karar
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre ; davacı tarafından sunulan ihlalli geçişlere ilişkin görüntüler ve tüm belgelerden, davalıya ait araçların 15.08.2020-18.12.2020 tarihleri arasında davacının işletiminde olan köprü ve otoyollardan ihlalli geçişinin bulunduğu, mahkememizce hükme esas alınan , denetlenebilir bilirkişi raporuna göre davacının ihlalli geçişten kaynaklı olarak İcra takibinden sonra 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile 6001 sayılı Kanunun 30. maddesinde değişiklik yapılarak uygulanan ceza kat sayısı ondan dörde düşürülmüş olması nedeniyle davalıdan 793 TL asıl alacağını davaya konu ettiği, geçiş sırasındaki bakiye yetersizliği bulunması durumunda araç malikinin 15 gün içinde OGS/HGS ye bakiye yüklemesi durumunda borçtan kurtulunmadığı, ödemeleri kendisinin takip etmesi gerektiği ,davalı tarafından söz konusu ücretlerin 15 günlük yasal süre içerisinde ödendiğine ilişkin olarak başkaca delilde sunulmadığı, bu sebeple davalının icra takibine yaptığı itirazın haksız olduğu anlaşılmakla, davanın kabulü ile davalının ... 14. İcra müdürlüğünün ... E. Sayılı sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptaline, alacağın likit ve hesaplanabilir olması, davalı/borçlunun itirazında haksız olması nedeniyle hüküm altına alınan alacağın taktiren %20'si oranında davacı lehine icra inkar tazminatı ödenmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
1-Davanın kabulü ile ... 14. İcra müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasına yapılan itirazın 793 tl asıl alacak yönünden iptali ile takibin takip talebindeki hal ve şartlar üzerinden devamına,
Alacağın %20 si olan 158,6tl icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar tarihi itibariyle 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60TL harçtan peşin alınan 59,30TL'nin ve davacı tarafça icra dosyasına yatırılan 4,99TL harçların toplamı olan 64,29TL'nin mahsup edilerek bakiye 363,31TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-6325 Sayılı Yasa'nın 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin m.26 hükmüne göre Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.560,00TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 64,29TL peşin harç, 59,30TL başvuru harcı gideri toplamı olan 123,59TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte olan AAÜT gereğince dava değeri olan 793,00TL üzerinden hesaplanan 793,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 130,1TL vekalet harcı gideri, 82,00TL tebligat, posta gideri ile 1.000,00TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.212,10TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK.m.333 hükmü uyarınca ilgili tarafa iadesine,
Dair tarafların yüzüne karşı miktar itibariyle kesin olarak karar verildi. 22/10/2024
Katip
E-imzalıdır
Hakim
E-imzalıdır