T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/722 Esas
KARAR NO: 2023/258
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 06/11/2021
KARAR TARİHİ: 18/04/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; "...Müvekkil Şirket tarafından işletilen köprü ve otoyoldan, davalıya ait, dava dilekçemiz ve delil listemiz ekinde (Ek-2A) sunulan listede belirtilen ... plakalı araç ile 06.01.2021 tarihinde gerçekleştirilen "ihlalli geçiş" nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacıyla ... 4. İcra Müdürlüğü... Esas Sayılı dosyasından icra takibi başlatılmıştır. 06.01.2021 tarihi itibari ile ... plakalı aracın sahibi davalı şirkettir. Davalı-borçlu tarafından borcun tamamına ferileri ile birlikte itiraz edilmiştir. İtiraz konusu alacak hakkında takibin devamı amacıyla işbu dava ikame edilmektedir. Yapılan itiraz haksız ve yersiz olup itirazın iptali gerekmektedir. Önemle belirtilmelidir ki, icra takibi kapsamında ... plakalı araç tarafından yapılan ihlalli geçiş ücreti ve 4 katı tutarındaki cezanın toplamı olan 357,50-TL (71,50 TL+286 TL) miktarlı asıl alacak kısmı yönünden itirazın iptalini talep etmekte olup, takipte yer alan 9,50-TL (1,90-TL+7,60-TL) yönünden bununla sınırlı olmak üzere itirazı kabul etmekteyiz. Müvekkil Şirket, 3996 sayılı "Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun" ve ... (eski ...) sayılı "3996 Sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanunun Uygulama Usul ve Esaslarına İlişkin" Bakanlar Kurulu Kararı çerçevesinde özel yetkili bir anonim şirket olarak kurulmuş olup, "..."nun yap-işlet-devret modeli ile yapımı ve işletilmesini, Karayolları Genel Müdürlüğü ile imzalamış olduğu Uygulama Sözleşmesi çerçevesinde üstlenmiş bulunmaktadır. Öncelikle, şikayete konu borcun sebebini teşkil eden ihlalli geçiş fiilinin tanımlanması gerekmektedir. İhlalli geçiş, Müvekkil Şirket tarafından yapımı ve işletmesi üstlenilen otoyolun geçiş ücreti ödenmeksizin kullanılması anlamına gelmektedir. Yasa gereği ihlalli geçiş vakıası ödemesiz geçiş anında tamamlanır ve ihlalli geçiş cezası ödemesiz geçiş anında kesinleşir. Ancak yasada öngörülen 15 günlük yasal süresi içinde geçiş ücretinin ödenmesi halinde ihlalli geçiş cezası yine yasa hükmü gereği kendiliğinden terkin olur. Müvekkil Şirketin, ortakları yine özel hukuk hükümlerine tabi ticaret şirketleri olan, özel hukuk hükümlerine göre kurulmuş bir anonim şirket olması ve ayrıca ilgili mevzuatta böyle bir şartın aranmaması nedeniyle resmi tebligat yapma ve bu tebligat ile karşı tarafı temerrüde düşürme yetkisini haiz değildir. Müvekkil Şirket bir kamu kurumu olmadığı için 6001 sayılı Kanun uyarınca tahakkuk ettirilen geçiş ücretinin 4 (dört) katı tutarındaki ceza 5326 sayılı Kabahatler Kanununda düzenlenen idari yaptırım (idari para cezası) olmayıp Borçlar Kanunu tahtında özel alacak statüsündedir ve genel hükümlere göre araç sahibinden tahsil edileceği açıkça 6001 sayılı Kanunda düzenlenmiştir. Bu nedenle, 5326 sayılı Kabahatler Kanununda düzenlenen idari yaptırım (idari para cezası) kararının ilgili kişiye resmi tebligat ile tebliğ edilme zorunluluğunun özel şirketler tarafından işletilen otoyollarda gerçekleştirilen ihlalli geçişlerin tahsili sürecine de uygulanması gerektiğinin iddia edilmesi hukuka aykırıdır. Müvekkil Şirket tarafından işletilen otoyolda yer alan gişeler OGS/HGS ve nakit/kredi kartı/banka kartı olarak tahsilat yöntemi bazlı özgülenmiştir. OGS/HGS gişelerinden yapılan geçişlerde ücret toplama sisteminin süresi içerisinde OGS için OGS bankasından/HGS için PTTden olumlu provizyon alınamaması ve bu nedenle OGS veya HGSden geçiş ücreti tahsilatı yapılamaması halinde geçiş esnasında gişede yer alan bariyerler açılmamaktadır. Bu halde araç sürücüsünün ilgili butona basıp oluşan ihlalli geçiş kaydına ilişkin, geçiş ücretinin hangi surette nereye ödeneceğini, yasal ödeme süresinin ne kadar olduğunu, yasal sürenin bitiminde geçiş ücreti ile birlikte 4 (dört) katı cezanın ödenmek zorunda kalınacağını, ödemenin geciktirilmesi halinde tutara eklenecek diğer masrafların neler olduğunu belirtir ihlalli geçiş bildirimini ("İGB") alması akabinde bariyer kalkar ve geçiş sağlanır. İGB her ne kadar Müvekkil Şirket için yasal bir yükümlülük olmasa da sadece bilgilendirme amaçlı olarak düzenlenerek ihlalli geçiş anında, araç sürücüsüne teslim edilmektedir. Müvekkilin ihalli geçiş yapan araç sürücülerine posta yolu ile ya da başkaca usulde bildirim yapma yasal yükümlülüğü bulunmamaktadır.Davalı tarafın yapmış olduğu ihlalli geçişlere ilişkin "blurlu delil foto"ları ekte mahkemeniz bilgilerine sunmaktayız Gerek geçiş anında gerekse geçiş tarihinden itibaren 15 (onbeş) günlük süre boyunca OGS veya HGS etiketine bakiye yüklenmesi veya bakiye bulunması Müvekkil Şirket tarafından işletilen Otoyoldan gerçekleştirilen ihlalli geçişlerin bedellerinin ödenmiş olduğu anlamına gelmemektedir. Bir geçiş ücretinin tahsil edilebilmesi için, geçiş tarihinden itibaren 15 günlük cezasız dönemde Müvekkil Şirket tarafından geçiş yapan aracın OGS/HGS etiketine yapılan sorgu sonucunda OGS bankalarından/PTTden olumlu provizyon alınması ve geçiş ücretlerinin Müvekkil Şirket hesaplarına aktarılması gerekmektedir. Kaldı ki söz konusu sistemler Müvekkil Şirkete ait olmadığı için Müvekkil Şirketin hiçbir şekilde araç sahibinin OGS/HGS hesap bilgilerine erişimi bulunmamaktadır. Müvekkil Şirketin geçiş ücretinin tahsiline yönelik sorumluluğu, OGS bankalarına/PTTye geçiş anında geçişi gerçekleştiren araç üzerinde tespit edebildiği etiket bilgileri vasıtasıyla sorgu göndermekle sınırlı olup söz konusu yükümlülüğünü yerine getirmiştir. Bu doğrultuda geçiş tarihini müteakip Davalıya ait OGS/HGS hesabına gönderilen başarılı sorgulara ilişkin kayıtları Sayın Mahkeme dikkatine Ek-2B' de sunmaktayız (EK 2B). 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu uyarınca, ihlalli geçişe ilişkin alacaklar götürülecek borç niteliğini haiz olup geçiş ücretlerinin başka bir ifade ile Müvekkil Şirketten alınan hizmetin karşılığının süresinde ödenip ödenmediğinin takibinden tek başına araç sahibi sorumludur. Müvekkil Şirket geçiş tarihi itibari ile araç sahiplerine geçiş ücretini ödeyebilmeleri için bir çok ödeme kanalı sunmaktadır. Araç sahipleri geçiş tarihinden itibaren 15 gün içerisinde araç plakası üzerinden Müvekkile Şirkete ve KGMye ait internet sitesi ve gerçek kişiler açısından e-devlet (Otoyol, Köprü ve Tünel Geçiş, İhlalli Geçiş ve Borç Sorgulama) üzerinden sorgu yaparak geçiş ücretini ceza tahakkuk etmeden ödeyebilmekte, geçiş ücreti herhangi bir nedenle tahsil edilemedi ise bunu tespit edebilmektedir. Araç sahipleri, geçiş tarihinden itibaren 15. günün sonunda, ceza tahakkuk ettikten sonra, temin edilen araç sahiplik bilgilerine istinaden plakaya ilave olarak aynı şekilde T.C. Kimlik numarası ve Vergi numarası üzerinden de sorgulama ve ödeme yapılabilmektedir. Araç sahiplerinin bu kapsamda geçiş ücretinin Müvekkil Şirketten kaynaklanan nedenlerle ödenememesi iddiası tamamen haksız ve dayanaktan yoksundur. Yapılacak yargılama neticesinde davalının ... 4. İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazının iptali ile alacağın yasal faizi ve diğer tüm ferileri ile birlikte tahsili için takibin devamına ve Ek-6'da yer alan emsal kararlarda da hükmedildiği şekilde borçlu aleyhine yüzde yirmiden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine ve yargılama giderlerinin Davalı üzerinde bırakılmasına ve lehimize vekâlet ücretine hükmedilmesine karar verilmesini..." talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; "...Davalı/borçlu müvekkil şirket ikinci el araç alım-satım işi yapmakta olup yıl içinde yüzlerce araç alım satımı yapmaktadır. Dava konusu ... 4.icra müdürlüğü’nün ... E.sayılı dosyasından 26/01/2021 tarihinde davalı/borçlu müvekkil şirket adına açılan takipte herhangi bir araç plakası belirtilmemiş sadece geçiş ücreti cezası denilerek müvekkil şirkete ödeme emri gönderilmiştir. ... 4.icra müdürlüğü’nün ...E.sayılı dosyasından gönderilen ödeme emrinin içinde bulunduğu tebligatta kesilen geçiş ücreti cezasına ilişkin herhangi bir ceza makbuzu da bulunmamaktadır. Dava konusu ... plakalı araç cezanın kesildiği son bir yıllık dönemde bile davalı müvekkili şirket tarafından 2 kez alınıp tekrar 2 kez satılmıştır.Böyle yoğun araç alım satımı yapan bir şirkete davacı/alacaklının açılan icra takibi öncesinde kesilen ceza ile ilgili hiçbir bildirim yapmayıp aleyhine icra takibi başlatması ve açılan icra takibinde de kesilen cezanın(borcun) kaynağını belirtmeyip davalı borçlunun savunma hakkını kısıtlayarak hareket etmesi tamamen kötü niyetli ,dürüstlük kuralına aykırı ve kanunen hakkın kötüye kullanımı niteliğindedir.Hakkın kötüye kullanımı hiçbir hukuk düzeninde korunmaz. 3-Açıklamalardan anlaşılacağı üzere yoğun araç alım-satım işi ile uğraşan davalı müvekkilin geçiş ücreti cezası kendisine ihbar edilmeden ,açılan icra takibinde ödeme emrinde geçiş ücreti kesilen aracın plakası belirtilmeden cezanın üzerine kayıtlı yüzlerce araçtan hangisine ait olacağının bilmesinin kendisinden beklenemeyeceğinden ; ayrıca davacı/alacaklı dürüstlük kuralına aykırı olarak tamamen haksız menfaat sağlama gayesiyle (vekalet ücreti,ceza tutarı vs.)ve davalı müvekkil şirkete maddi zarar verme kastıyla(yargılama giderleri,ceza tutarı vs.) hareket ederek davalı müvekkilin açılan icra takibine itirazına kendi kusuruyla sebebiyet verdiğinden huzurdaki davanın reddi gerekmektedir. Davanın esastan reddine Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini..." talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; ihlalli geçişten kaynaklı olarak davalı aleyhine başlatılan icra takibine yapılan itirazın İİK 67. madde uyarınca iptali talebine ilişkindir.
Mahkememizce ... 4.İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası getirtilmiş olup incelenmesinde;"...Davacı, davalı (... Ticari Araçlar Pazarlama Limited Şirketi'nin) aleyhine ihlali geçiş listesine dayalı takip başlatılmış, başlatılan takip ile geçiş ücretine ilişkin para ceza tutarı için alacağın takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek yıllık '*416,75 ticari faiz oranı üzerinden hesaplanan faiz tutarındaki alacak için TBK. Md.100 gereğince ilamsız icra takibi başlatıldığı, yasal süresinde borçlu vekilinin borca ve fer'ilerine itiraz ettiği, itiraz sonucunda icra takibinin durduğu, iş bu itirazın iptali davasının mahkememize İİK.m.67 hükmü uyarınca 1 yıllık yasal süresi içerisinde açılmış olduğu anlaşılmıştır.
Bilirkişiden alınan 10/12/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle;"...Davacı...A.Ş. ile Davalı ... Ticari Araçlar Pazarlama Limited Şirketi arasında itirazın iptali davası ile ilgili olarak dava dosyası içerisinde yer alan tüm bilgi ve belgelerin tarafımca incelenmesi ve değerlendirilmesi sonucunda; İhlalli geçiş tarihlerinde ... plakalı araçların 21.01.2022 tarih ve ... sayılı Türkiye Noterler Birliği tarafından düzenlenen yazıdan davalı ... Şirketi adına kayıtlı olduğu anlaşıldığı, ... plakalı aracın davalı ...Şirketi adına kayıtlı olduğu dönem içerisinde geçiş ihlallerinin olduğu hususunda taraflar arasında ihtilaf bulunmadığı, Dosya içerisinde davalıya ait aracın ihlali geçiş ücretlerinin ödendiğine dair herhangi bir bilgi ve belgenin bulunmadığı, Raporun 2.2. bölümünde hesaplandığı üzere ihlali geçiş ücretleri ile 6001 sayılı Kanunun 30 uncu maddesi 5 inci fıkrası gereğince 4 kat uygulanan ceza tutarlarının toplamının 357,50 TL olduğu, ... 4.İcra Dairesine ait ... Esas sayılı dosyasında davacı tarafından davalı aleyhine 27.01.2021 tarihli talep ile icra takibi başlatıldığı, Davacının takip tarihi itibariyle davalıdan aşağıda hesaplandığı üzere toplam 358,47 TL (asıl alacaktfaiztKDV) alacaklı olduğu, rapor edilmiştir.
Davacı taraf icra dosyasında müvekkilinin hangi aracına ilişkin takip başlatıldığının takip talebinde belirtilmediği iddiasında bulunmuşsa da dava dilekçesinde davalıya ait ... plakalı aracın ihlalli geçiş sürecinde davalıya ait olduğu ,Geçiş esnasında ödeme olmadığında veya HGS veya OGS sisteminden provizyon alınamadığı takdirde gişe çıkışlarındaki bariyerler açılmadığından, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmesi gerektiği, anlaşıldığından bu yöndeki savunmasına itibar edilmemiştir.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre ; davacı tarafından sunulan ihlalli geçişlere ilişkin görüntüler ve tüm belgelerden, davalıya ait ... plakalı aracın 06.01.2021 tarihinde davacının işletiminde olan köprü ve otoyoldan ihlalli geçişinin bulunduğu, mahkememizce hükme esas alınan , denetlenebilir bilirkişi raporuna göre ihlalli geçiş ücreti, para cezası, işlemiş faiz ve KDV olmak üzere davacının ihlalli geçişten kaynaklı olarak toplam 358,47TL alacağının bulunduğu davalı tarafından söz konusu ücretlerin 15 günlük yasal süre içerisinde ödendiğine ilişkin olarak davalı tarafça başkaca delilde sunulmadığı, bu sebeple davalının icra takibine yaptığı itirazın haksız olduğu anlaşılmakla, davanın kabulü ile davalının ... 4. İcra Müdürlüğü'nün... sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin taleple bağlılık ilkesi gereği 357,50 TL asıl alacak üzerinden devamına , alacağın likit ve hesaplanabilir olması, davalı/borçlunun itirazında haksız olması nedeniyle hüküm altına alınan alacağın taktiren %20'si oranında davacı lehine icra inkar tazminatı ödenmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile; davalının ... 4. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin 357,50 TL asıl alacak üzerinden ve takip talebindeki diğer hal ve şartlar üzerinden devamına
2- Alacağın % 20'si olan 71,5- TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine
3-Karar tarihi itibariyle 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 179,90-TL harçtan peşin alınan 59,30-TL mahsup edilerek bakiye 120,60-TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-6325 Sayılı Yasa'nın 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin m.26 hükmüne göre Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
5-Davacı tarafından yatırılan 59,30-TL peşin harç, 59,30-TL başvuru harcı gideri toplamı olan 118,60-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte olan AAÜT gereğince dava değeri olan 357,50-TL üzerinden hesaplanan 357,50-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 8,50-TL vekalet harcı gideri, 1.290,10-TL (tebligat/posta/bilirkişi) masrafı ile olmak üzere toplam 1.298,60-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK.m.333 hükmü uyarınca ilgili tarafa iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda miktar itibariyle KESİN olmak üzere karar verildi.18/04/2023
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır