T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/102 Esas
KARAR NO : 2025/764
DAVA : Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 07/02/2022
KARAR TARİHİ : 18/09/2025
Mahkememizde açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ve aşamalardaki beyanlarında özetle; .. Tic. A.Ş. arasında imzalanan ana sözleşme uyarınca; davacı şirket ile davalı ...Tic. A.Ş. arasında, ... İnşaatının 02500 MM Boru Döşenmesi işlerini yapılması amacı ile 18.06.2020 tarihli alt yüklenici sözleşmesi imzalandığını, Sözleşme hükümleri uyarınca müvekkili şirket tarafından işin yapımına başlanarak 01.04.2021 tarihi itibari ile 8.500 metre uzunluğunda, 2500 mm boru imalatının sözleşmeye uygun olarak tam ve eksiksiz şekilde gerçekleştirildiğini, davalı şirket tarafından sadece Temmuz/2020 ile Ağustos/2020 tarihlerine ait hak edişler düzenlendiğini ve bu hak ediş tutarlarının müvekkili şirkete ödendiği, tamamlanan diğer işlerle ilgili olarak ise davalı şirket tarafından kötü niyetli olarak hak ediş düzenlettirilmediğini ve ödeme yapılmadığını, karşı tarafın süreç içerisindeki tutumları nedeniyle sözleşmenin feshine sebep olduğunu, müvekkili şirketin taraflar arasında imzalanan sözleşmeye uygun bir şekilde edimini ifa ettiğini, edimini ifa etmek amacı ile birçok masraf yaptığını, davalı şirketin düzenlediği hak ediş faturalarının tamamının ...'den kabul görmesine ve imalatlar ile ilgili ödemeler ... tarafından davalı şirkete ödenmesine rağmen müvekkili şirkete kötü niyetli bir şekilde ödeme yapılmadığını ve bu nedenle müvekkili şirket bünyesinde önemli derecede zarar meydana geldiğini belirterek davanın kabulü ile 100.000,00-₺ tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde ve aşamalardaki beyanlarında özetle; davacının davasının konusnu somutlaştırmasının yasal zorundalık olduğunu, sözleşmenin haklı nedenle feshedilip edilmediğinin tespiti gerektiğini, bu aşamada tazminat taleplerinin değerlendirilmesinin mümkün olmadığını, karşı tarafın sözleşme konusu edimlerini tam ve eksiksiz olarak yerine getirmediğini, bu durumun tutanak altına alındığını, davacı tarafın 30/03/2021 tarihinde işçilerinin şantiye sahasında çalışma yapmaması ve işe devam etmemeleri ile alakalı olarak edimi yerine getirmek için taahhütname vererek işi tamamlayacağını taahhüt ettiğini, ancak bu tahhüdünü yerine getirmediğini, bu sebeple ... 6. Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile davacı yana iş yerini terk etmeleri , iş programına göre imalatların gerisinde olduklarının yeniden ihtar edildiğini ve işin 3. bir kişiye yaptırılacağının bildirildiğini, davacının edimlerine aykırılıkları ve yapmadığı işlerin ... 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin ...değişik iş sayılı dosyası ile de tespit ettirildiğini, davacının ikame ettiği davada tazminat taleplerinin hukuken dinlenemeyeceğini, davacı yanın kendi beyanı ile 18/06/2020 tarihli sözleşmeyi fesih ettiğinin beyan edildiğini, sözleşme feshinden kaynaklanan zararlarını tazmin etmesinin mümkün olmadığını, yüksek mahkeme kararlarının bu yönde olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı, birleşen davada davalı şirket vekili 14.04.2025 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; 17.202.271,28TL'nin davalı/karşı davacıya gönderilen ihtarname tarihi olan 05.04.2021 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalı-birleşen davada davacı vekilinden tahsiline karar verilmesini talep ve ıslah etmiştir.
Birleşen davada davacı birleşen dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında 18.06.2020 tarihli "..." kapsamında, "...İşleri'nin (birim fiyat cetvellerinde ve analizlerde belirtilen) malzeme/genel giderler ve işçilik, dahil olarak ilgili kanun, mevzuat ve yönetmeliklere göre çevreye, kişilere herhangi bir zarar vermeyecek şekilde planlanması ve yürütülmesini ve tüm bu işler süresince gerekli iş emniyeti çevre temizliği tedbirlerinin vs. her türlü tedbirin alınması konusunu içeren bir sözleşme yapıldığı, sözleşme kapsamında davacı yana 22/06/2020 tarihinde iş yerinin teslim edildiğini, bu tutanakta davalı yana "çelik boru birleşim yerlerinde kullanılan sargı bandında ... standardına uygun kalınlıkta olmadığı ve yapılan uygulamada görüldüğü üzere Y.18.1.1.3 çelik boruların saha sargısı teknik şartnamesine uygun şekilde yapılmadığı tespit edildiğini bildirdiğini, taraflarca imzalanan 18/06/2020 tarihli sözleşmenin 9. maddesinin ilgili hükümleri ve ... tarihli ... yevmiye nolu ihtarnamesi işin 25/12/2020 tarihinde tarafımıza teslim edilmemesi halinde gecikilen her gün için 3.000 TL+kdv gecikme cezasını %30(yüzde otuz) fazlasıyla ilave bir gecikme cezasının ifaya ekli cezai şart olarak talep edileceğinin davalıya ihtar edilmiş olması nedeniyle her türlü hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 100.000 TL ( Yüz bin Türk Lirası) ifaya ekli cezai şart bedeli olan gecikme cezasının avans faizi ile davalıdan tahsilini, 18/06/2020 tarihli sözleşmenin sözleşmenin 10. maddesi ve devamı maddeleri uyarınca ödenen toplamda 1.539.525,27 TL'lik personel maaş ödemeleri için 986.500,00 TL, ihtarname ve arabuluculuk bedelleri 439.129,48 TL, arabuluculuk ödemeleri 113.895,79 TL bedellerin her türlü haklar saklı kaydı ile şimdilik toplam 1539.525,27 TL bedelinin 150.000 TL'sinin ticari faizi ile davalıdan tahsilini, 18/06/2020 tarihli sözleşmenin 32.maddesi kapsamında ödenen damga vergisi bedelinden kalan 125.070,00 TL bedelin şimdilik her türlü haklar saklı kalmak üzere 20.000 TL bedelinin ticari faizleri ile davalıdan tahsilini, 18/06/2020 tarihli sözleşmenin 5. maddesi ve 27. maddesi kapsamında vekil eden şirketçe davalı yan adına toplamda 272.126,39 TL SGK ödemesi ve yansıtması bedellerinin şimdilik 27.000 TL bedelin ticari faizi ile davalıdan tahsilini, 18/06/2020 tarihli sözleşmenin 9.4 maddesi ve 10.8 fıkrası kapsamında davalının edimlerinin 3.bir kişiye yaptırılması nedeniyle şimdilik 100.000 TL ve kar kaybı talebimiz olarak 100.000 TL ( iki Yüz bin türk Lirası ) toplamda 200.000 TL bedelin ticari faiz ile davalıdan tahsilini, 18/06/2020 tarihli sözleşmenin 18. maddesinde, 19. maddesinde ve 21. maddesi kapsamında davalının personelleri olan kişilerin şantiye sahasında baret takmadığı görülmekle şimdilik kişi başı 750 TL'den 750*4 = 3000 TL bedelin ihtarname tarihi olan 23/11/2020 tarihinden şantiye alanını terk ettikleri ... 2. Sulh Hukuk mahkemesinin tespit yaptığı 29/04/2022 tarihine kadar olan itibaren işleyecek ticari faizi ile 3.000 ( Üç bin Türk Lirası ) ticari faizi ile davalıdan tahsilini, davalı yanın personelleri olan bu kişilerin şantiye sahasında reflektörlü yelek giyilmemesi görülmekle şimdilik kişi başı 750 TL’den 750*4 = 3000 TL bedelin ihtarname tarihi olan 23/11/2020 tarihinden şantiye alanını terk ettikleri tarih ... 2. Sulh Hukuk mahkemesinin tespit yaptığı 29/04/2022 tarihine kadar olan itibaren işleyecek ticari faizi ile 3.000 ( Üç bin Türk Lirası ) ticari faizi ile davalıdan tahsilini, davalı yanın yeterli sayıda sertifikalı ilk yardımcı bulunmaması nedeniyle ihtarname tarihi olan 23/11/2020 tarihinden şantiye alanını terk ettikleri tarih .. 2. Sulh hukuk mahkemesinin tespit yaptığı 29/04/2022 tarihine kadar olan itibaren işleyecek ticari faizi ile şimdilik her türlü haklarımız saklı kalmak kaydıyla 3.000 ( Üç bin Türk Lirası ) ticari faizi ile davalıdan tahsilini, davalı yanın sahada acil durum toplanma alanı/kabini bulunmaması nedeniyle ihtarname tarihi olan 23/11/2020 tarihinden şantiye alanını terk ettikleri tarih ... 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin tespit yaptığı 29/04/2022 tarihine kadar olan itibaren işleyecek ticari faizi ile 3.000 ( Üç bin Türk Lirası ) ticari faizi ile davalıdan tahsilini, toplamda bu madde kapsamında 12.000 TL bedelin davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Birleşen davada davalı vekili aşamalardaki beyanlarında birleşen davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, davacı ile davalı arasındaki sözleşmeden kaynaklı olarak davacı tarafça üstlenilen edimlerin yerine getirilip getirilmediği, yerine getirilmiş ise hak edişlerinin ödenip ödenmediği, edimler yerine getirilememiş ise sebebinin tespiti , davacı tarafın sözleşme nedeniyle yapmış olduğu masraf ve harcamaların tespiti ile dava tarihi itibariyle varsa davacının tazminat alacağının miktarının tespiti talebine ilişkindir.
Birleşen dava, taraflar arasında akdedilen 18/06/2020 tarihli "...Hattı İnşaatı Kapsamında Sözleşme Ekinde Verilen Proje Ve Teknik Şartname" kapsamında davacının iş bu davaya konu alacak talebinde haklı olup olmadığının, haklı ise davaya konu her bir alacak kalemi yönünden birleşen dava tarihi itibari ile talep edebileceği alacak tutarlarının tespiti talebine ilişkindir.
Uyuşmazlığın çözümü için asıl davada davacı ile davalı arasındaki sözleşmeden kaynaklı olarak davacı tarafça üstlenilen edimlerin yerine getirilip getirilmediği, yerine getirilmiş ise hak edişlerinin ödenip ödenmediği, edimler yerine getirilememiş ise sebebinin tespiti ve birleşen davada taraflar arasında akdedilen 18/06/2020 tarihli "...-İkitelli İrsale Hattı İnşaatı Kapsamında Sözleşme Ekinde Verilen Proje Ve Teknik Şartname" kapsamında davacının iş bu davaya konu alacak talebinde haklı olup olmadığının, haklı ise davaya konu her bir alacak kalemi yönünden birleşen dava tarihi itibari ile talep edebileceği alacak tutarlarının tespiti için bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir. 19.01.2024 tarihli bilirkişi heyeti raporunun sonuç kısmında "...Asıl Dava bakımından, davacının davalıdan 14.131.816,75 KDV tutarında bakiye iş bedeli alacağı ve 446.379,26 tutarında tazminat alacağı bulunduğu; Şimdilik bu alacaklarının 100.000 TL'lik kısmının tahsilini talep etti le bağlı olduğu; işbu 100.000 TL'lik alacak kısmının, talep gibi, dava ibaren işleyecek ticari faizi (kanaatimizce avanz faizi) ile birlikte tahsili gerektiği...Birleşen Dava bakımından, davacı/yüklenicinin davalı/alt yükleniciden iddia ve talep ettiği gibi alacaklarının bulunmadığı..." şeklinde görüş belirtilmiştir. Taraf vekillerinin bilirkişi heyeti kök raporuna karşı itirazları değerlendirilmek kaydı ile bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiş, 25.08.2024 tarihli ek raporun sonuç kısmında "...Asıl dava bakımından; davacının davalıdan 14.131.816,75 * KDV — 16.675.543,76 TL, tutarında bakiye iş bedeli alacağı ve 446.379,26 tutarında tazminat alacağı bulunduğu; Şimdilik bu alacaklarının 100.000 TL'lik kısmının tahsilini talep ettiği için bu talebi ile bağlı olduğu; işbu 100.000 TL'lik alacak kısmının, talep gibi, dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi (kanaatimizce avans faizi) ile birlikte tahsili gerektiği...Birleşen dava bakımından kök rapordaki kanaatlerin değişmediği..." yönünde görüş belirtilmiştir. Taraf vekillerinin bilirkişi heyeti kök ve ek raporlarına karşı itirazları değerlendirilmek kaydı ile bilirkişi heyetinden 2. kez ek rapor alınmasına karar verilmiştir. 29.11.2024 tarihli 2. Ek raporun sonuç kısmında "...Asıl Dava bakımından , davacının davalıdan 14.131.816,75 * KDV tutarında bakiye iş bedeli alacağı ve 446.379,26 tutarında Kar mahrumiyeti (tazminat) alacağı inden itibaren işleyecek ticari faizi (kanaatimizce avans faizi) ile birlikte tahsili gerektiği; Kanaatine varılmış olup, takdiri tamamen Mahkemeye aittir. Takdir mahkemeye ait olmak üzere, dosyaya sunulan bilirkişi heyeti raporları sunulduktan sonra farklı görüş ve kanaate varılmasını haklı kılacak, yeni ve farklı bir delilin dosyaya sunulmaması, davalı/karşı davacının dava dosyasına iddialarını ortaya koyan ve ispata yarar hiçbir somut belgenin dosyada mevcut olmaması, davacı/karşı davalının sunduğu belgelerin hukuka uygun ve üçüncü kişi/kurumlar tarafından onaylanmış olması, müzekkere cevapları, taraflara ait ticari defter ile kayıtlar, iddiasını ileri süren tarafın bu iddiasını somut olarak ortaya koymasının hukuken zorunlu olması ile gelinen aşamadaki dosya kapsamı birlikte incelendiğinde; kök ve ek raporda yaptığımız tespitlerimizin değişmeyeceği..." şeklinde görüş belirtilmiştir.
Tüm dosya kapsamının değerlendirilmesi sonucunda;
Davacı alt yüklenici ... Şirketi ile davalı yüklenici ... A.Ş. arasında, ... Hattı İnşaatının ... Döşenmesi işlerini yapılması amacıyla 18.06.2020 tarihli alt yüklenici sözleşmesi imzalanmıştır. Sözleşmenin varlığı ve geçerliliği konusunda taraflar arasında herhangi bir ihtilaf bulunmamaktadır. Uyuşmazlığa konu asıl sözleşmenin (ihale) iş sahibinin ... olduğu anlaşılmaktadır.
Asıl dava yönünden; davacı ... Şirketi anılan sözleşme kapsamında tüm taahhütlerini eksiksiz olarak yerine getirdiğini, Temmuz ve Ağustos 2020 dönemine ilişkin hak edişlerini tam ve eksiksiz aldığını, sonraki döneme ilişkin hak ediş belgesi düzenlenmesine izin verilmediğini ve alacağını tahsil edemediğini ileri sürmüş ve 100.000 TL bedelli belirsiz alacak davası ikame edilmiştir.
Birleşen dava yönünden; davacı yüklenci ...Tic. A.Ş. anılan sözleşme kapsamında davalı alt yüklenici ...Şirketi'nin taahhütlerini sözleşmeye uygun şekilde yerine getirmediğini, sözleşme kapsamında eksik işler nedeniyle uğranılan zarar ve ceza bedelleri toplamının şimdilik 150.000 TL'lik kısmının ve tespit masraflarının ödenmesini talep etmiştir.
Taraflar arasındaki sözleşme incelendiğinde, işin süresinin 186 gün, bedelinin 21.989.200,00 TL, kesin kabul süresinin geçici kabulden itibaren 12 ay olduğunun kararlaştırıldığı görülmektedir. Asıl davanın davacısı, hak edişlerini tahsil edemediği gerekçesiyle sözleşmeyi ileriye etkili olarak ihtar göndermek suretiyle feshetmiş; birleşen davanın davacısı da sözleşmeye aykırılık nedeniyle alacaklı olduğuna dair karşı bildirimde bulunmuştur.
Mahkememizce, taraf delilleri ve asıl iş sahibi olan ... (...) ilgili ihale dosyası celp edildikten sonra İnşaat Mühendisi, Mali Müşavir ve Borçlar Mevzuatından Kaynaklı Nitelikli Hesaplama uzmanından oluşan heyet aracılığıyla hak ediş belgeleri, iş teslim tutanakları ve ilk iki hak ediş ödemelerine ilişkin kayıtlar incelenmiş ve mahkememizce de hükme elverişli olduğu değerlendirilen raporlara göre, asıl davanın davacısının sözleşme kapsamında yaptığı işlere ilişkin olarak düzenlediği faturaları davalı yana düzenli olarak gönderdiği, davalının söz konusu faturaları ...'ye bildirdiği, anılan idare tarafından faturaların işleme alındığı ve ödemelerinin davalı yükleniciye yapıldığı görülmektedir. Dolayısıyla, asıl davanın davacısının hak ediş belgelerinin düzenlenmemesi ve ücretini tahsil edememesi nedeniyle sözleşmeyi feshetmesi haklı görülmüş; bu durumda asıl dava yönünden mahkememizce yapılması gereken iş davacının sözleşmenin başlangıcından feshine kadar geçen süre zarfındaki geriye dönük bakiye alacağının hesaplanması ve ileriye dönük kâr kaybının belirlenmesinden ibarettir. Bu çerçevede, asıl davada davacının 14.131.816,75 + KDV tutarında /16.675.543,76-₺) bakiye iş bedeli alacağı ve 446.379,26 + KDV tutarında (526.727,52-₺) Kar mahrumiyeti (tazminat) alacağı olduğu sonucuna varılmış; yüklenicinin kendisine iletilen faturaları idareye iletip bedelini tahsil etmesine rağmen alt yükleniciden sözleşmeye aykırılık nedeniyle cezai şart isteminde bulunmasının dürüstlük kuralına aykırı olduğu değerlendirilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM / Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
A)1-Asıl davanın kabulüne, 16.675.543,76-₺ bakiye iş bedeli alacağı ve 526.727,52-₺ kar mahrumiyeti olmak üzere toplam 17.202.271,28-₺'nin 08.04.2021 tarihinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalı ... A.Ş.den tahsiliyle Davacı ...Ltd. Şti.ne verilmesine,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 1.175.087,15-₺ harçtan peşin alınan 296.707,75-₺ harcın mahsubu ile bakiye 878.379,40-₺ karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 35.988,35-₺ bilirkişi ücreti, 1.245,00-₺ tebligat posta gideri olmak üzere toplam 37.233,35-₺ ile 296.799,95-₺ harç gideri olmak üzere toplam 334.033,30-₺ yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca kabul edilen dava değeri üzerinden davacı vekili lehine hesaplanan 780.022,71-₺ nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-6325 Sayılı Yasa'nın 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26. Maddesine göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.560,00-₺ arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
B)1-Birleşen davanın reddine,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40-TL maktu karar ve ilam harcının, peşin alınan 8.692,45-TL harçtan mahsubu ile bakiye 8.077,05-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca reddedilen dava değeri üzerinden davalı vekili lehine hesaplanan 80.350,00-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK 333 maddesi uyarınca taraflara iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzlerine karşı kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.18/09/2025
Başkan
e-imza
Üye
e-imza
Üye
e-imza
Katip
e-imza