T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/207 Esas
KARAR NO: 2023/532
DAVA: Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)
DAVA TARİHİ: 21/03/2022
KARAR TARİHİ: 01/11/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılamaları sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA: Davacı vekili 21/03/2022 tarihli dava dilekçesinde özetle :"... Davacı ..., Dava dışı gönderen ...LTD.ŞTİ. lehine 10/03/2021 tanzim tarihli, ... poliçe no'lu "Emtia (Yük) Sigorta Sözleşmesi" tanzim etmiştir. Bu poliçede "sigorta ettiren" olarak ilk nakliyeci dava dışı ... Limited Şirketi yer almıştır. Dava dışı sigortalı ... LTD.ŞTİ., dava dışı ...'e 04.03.2021 günlü, ... nolu fatura ile" büro mobilyası ve genç odası " cinsi emtia satmıştır. Emtianın taşımasını dava dışı sigorta ettiren ... Şirketi 10.03.2021 günlü, ... nolu fatura ile üstlenmiştir. Davalı ... A.Ş alt nakliyeci olarak 08.03.2021 günlü ... nolu fatura ile taşımayı üstlenilmiştir. Taşıma dava dışı fiili nakliyeci ... Tic. Ltd. Şti tarafından gerçekleştirilmiştir. Davalı ... Sigorta ise Davalı .A.Ş'ye sorumluluk sigortacısı olarak teminat vermiştir. Emtianın alıcısına teslimi sonrasında Alıcı/... tarafından yapılan kontrollerde muhtelif hasarlar tespit edilmiştir."Hamule Senedi(CMR)" üzerine Büro mobilyaları ve genç odası ürün / ürünler yaşanan olay sonucunda 11 adeti hasarlanmış ve kullanılamaz hale gelmiştir. Ürünün toplam fatura değeri 5.702,80 € dur. Bu sebepten dolayı hasarımın tazmini olan 1.570,44 € nun tarafımıza ödenmesini talep ediyoruz. şeklinde hasar notu düşülmüştür. Sürücü olay yerinden ayrıldığı için CMR belgesi tek taraflı olarak alıcı tarafından imzalanmıştır. Bununla birlikte hasar, yük henüz araç üzerinde iken fotoğraflar ile de kayıt altına alınmıştır. ...Ltd.Şti. tarafından hazırlanan 27.10.2021 günlü Ekspertiz Raporu'nda hasarın sebebi parsiyel taşıma sırasındaki muhtemel araç içi istifleme/ sabitleme yetersizliği olarak gösterilmiş ve hasar miktarı 1.716,48 € olarak tespit edilmiştir. Davacı ..., sigortalı ... LTD. ŞTİ.'ye banka havalesi yolu ile 14/01/2022 günü 14.396,98 TL hasar ödemesi yapmıştır. Yapılan hasar ödemesi eksper raporunda tespit edilen 1.716,48.€ veya hamule senedine kayıtlanan 1.570,44.€' dan azdır. 14.01.2022 ödeme günü TCMB € kuru 1.€=15,5311.TL olup, eksper raporuna göre tespit edilen 1.716,48.€ nun TL karşılığı 26.658,82.TL hamule senedine kayıtlanan 1.570,44.€'nun TL karşılığı ise 24.390,66 TL'dir. Bu ödemeye bağlı olarak, Davacı ... TTK1472.1 maddesinde yer alan Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. hükmü gereği sigortalı ... LTD.ŞTİ. 'nin yasal halefi olmuştur. Davalı ..., dava dışı sigortalı ...LTD. ŞTİ'nin, 05.03.2021 gün "..." nolu Gümrük Beyannamesi ile ihraç ettiği 78 Kap mobilya emteasının ... taşımasını üstlenmiştir. Davalı...bu taşıma için dava dışı ilk nakliyeci sigorta ettiren ...Tic. Ltd. Şti.''ne 08.03.2021 günlü ... nolu navlun faturası tanzim etmiştir fazlaya ve ıslaha ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla; Davamın kabulü ile 14.396,98 TL hasarın sigortalıya ödeme tarihi olan 14.01.2022 tarihinden itibaren TCMB kısa vadeli avansla oranları üzerinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte, Davalı ... Sigorta yönünden "HMK107 ye göre belirsiz alacak davası olarak ve poliçesinde verdiği teminatlar ile sınırlı olmak kaydıyla, davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesini, yargılama harç ve giderleri, arabuluculuk vekalet ücreti ve dava vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, arabuluculuk ücretinin davalılara yükletilmesine, karar verilmesini...." talep ve dava etmiştir.
CEVAPLAR: Davalı ... Sigorta A.Ş. Vekili 11/04/2022 tarihli cevap dilekçesinde özetle; ".. İşbu dava haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olup reddi gerekmektedir. Davacı taraf dava dilekçesinde taşıma sırasında meydana geldiği iddia olunan hasardan zarara uğradığı iddia olunan sigortalı ... Tic. Ltd. Şti.’ye 14.396,98-TL sigorta tazminatı ödemesi yaptığını ve sigortalının hakların TTK md. 1472 kapsamında halef olduğunu beyan etmiştir. Davacı taraf dava dilekçesiyle birlikte taşıma konusu emtiaya ilişkin ekspertiz raporunda bahsi geçen 04.03.2021 tarih ve ... numaralı faturayı dosyaya sunmaktan imtina etmiştir. Hiçbir şekilde davacı tarafından dosyaya sunulan ekspertiz raporunu kabul anlamına gelmemekle birlikte, ekspertiz raporunun 2. sayfasının "Nakliye ve emtia detayları” Fatura Detayı” başlığı altından teslim şekli olarak olarak Incoterms "... klozunun tercih edildiği görülecektir Hiçbir şekilde davacının iddia ettiği hasarın varlığını kabul anlamına gelmemekle birlikte taşıma esnasında herhangi bir hasar meydana gelmesi durumunda bu hasara katlanma yükümlülüğü dava dışı alıcıdadır. Davacının sigortalısına yaptığı ödemenin lütuf ödemesi (ex gratia) niteliğinde olduğunun kabulü gerekir. İşbu davada davacının talepleri zamanaşımına uğramıştır. Davacının dava dilekçesiyle birlikte dosyaya sunmuş olduğu, dava dışı alıcı tarafından teslimden sonra eklenen beyanları kabul anlamına gelmemekle birlikte emtianın alıcısına 13.03.2021 tarihinde teslim edildiği ortadadır. Davacı tarafından huzurdaki dava ise 21.03.2022 tarihinde ikame edildiğinden 1 yıllık sürenin geçmesinin ardından huzurdaki dava ikame edildiğinden işbu davanın reddi gerekmektedir. Taşınan yükte hasar meydana gelip gelmediğini kanıtlama yükümlülüğü davacıdadır. Hiçbir şekilde davacı tarafından dosyaya sunulan ekspertiz raporunu kabul anlamına gelmemekle birlikte raporda hasarlı teslim edildiği iddia olunan emtiaların her birinin ambalajlanmış şekilde teslim edildiği kolaylıkla görülebilir . Davanın öncelikle aktif ve pasif husumet itirazımız yönünden reddine, bu taleplerimiz kabul görmezse haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın esastan ve delil yokluğundan reddine, bu taleplerimiz kabul görmezse haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın esastan ve delil yokluğundan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini...." talep etmiştir.
Davalı ...Ticaret A.Ş. Vekili 19/04/2022 tarihli cevap dilekçesinde özetle; ".... Hiçbir şekilde davacının iddia ettiği hasarın varlığını kabul anlamına gelmemekle birlikte taşıma esnasında herhangi bir hasar meydana gelmesi durumunda bu hasara katlanma yükümlülüğü dava dışı alıcıdadır. Davacının sigortalısına yaptığı ödemenin lütuf ödemesi (ex gratia) niteliğinde olduğunun kabulü gerekir. Müvekkil Şirketin işbu taşıma kapsamında taşıyan sıfatı bulunmamaktadır. Müvekkil Şirketin iddia olunan olaydan sorumlu tutulamayacağı izahtan varestedir. Müvekkil tarafından fiili taşıma işi için ... Ltd. Şti. ile anlaşılmıştır. CMR Konvansiyonu madde 32 uyarınca “Bu anlaşma gereğince yapılan taşımalardan doğacak davaların bir yıl içinde açılması gerekir.” hükmü kapsamında uluslararası kara yolu taşımasına konu taleplerde taşıyana bir yıl içinde başvurulmadığında talep edenin talepleri hak kaybına uğrayacaktır. İşbu davaya konu taşımada talepler bu kapsamda hak kaybına maruz kalmıştır. Taşınan yükte hasar meydana gelip gelmediğini kanıtlama yükümlülüğü davacıdadır. CMR md. 30 gereğince hasar halinde yükün alıcıya tesliminden sonra 7 gün içinde ihbarda bulunulması, aksi halde taşımacıdan tazminat talep edilemeyeceği düzenlenmiştir. Malların teslim tarihi dikkate alındığında CMR hükümleri gereğince hukuken geçerli bir hasar ihbarının bulunmadığı ortadadır. davanın öncelikle aktif ve pasif husumet itirazımız yönünden reddine, bu taleplerimiz kabul görmezse haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın esastan ve delil yokluğundan reddine, işbu davanın ... Tic. Ltd. Şti.’nin “...” adresine ihbar edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini..." talep etmiştir.
DELİLLER:
"..." nolu hasar dosyası, ... Bankası'ndan gelen cevabi yazı, 04/03/2021 tarihli fatura, 27/02/2023 tarihli bilirkişi raporu, 29/08/2023 tarihli bilirkişi ek raporu, emtia (yük) sigorta poliçesi,, CMR sözleşmesi ve tüm dosya kapsamı.
DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:
Dava; dava dışı sigortalıya yapılan ödeme nedeniyle rücuen tazminat talebine ilişkindir.
Mahkememizin 07/11/2022 tarihli ara kararı ile dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti 27/02/2023 tarihli kök raporunda özetle; ".... 1) Dava konusu taşınan emtia üzerindeki hasarın taşıma sırasında meydana geldiği, 2) Hasarın meydana gelmesinde Heyetimizce ... tarafından Almanya “da yerleşik Dava Dısı alıcı ... adresine gönderilen emtianın parsiyel yükleme ile gönderildiğinden taşımacının sorumluluğuna gidilemeyeceği, 3) Alıcının CMR 6.2-a) fıkrasında belirtilen not,” olarak taşımacıya talimatının görülemediği, 4) Eksper tarafından tespit edilen hususun” sevkiyat aracının, yüklemesi yapılan emtianın araç içerisinde yükleme ve sabitleme eksikliğinin neden olduğunun şeklinde görüldüğü, Hasar miktarında tamamen kullanılamayacak şekilde gördüğü emtianın fatura değeri toplam 1.560,44 EURO olduğu, belirtildiği, 5)Davacı Sigorta tarafından talep edilen %10 “ilave hasar bedeli/arttırım” sigortacının talep etmiş olduğu kâr marjı olduğu Yargıtay kararlarında da belirtildiği üzere davacının kâr marjını isteyemeyeceği, 6) Davacı/Sigortacı ... Sigorta A.Ş ile Sigortalısı ... Ltd.Şti arasında, 15.10.2020-15.10.2021 vade yıllık toplam 1.000.000.- EUR ve Araç Başı 200.000.-EUR Sigorta Bedelli, ... sayılı Emtia Abonman Sigorta Sözleşmesi bulunduğu, konu Abonman Sözleşmesinin 09.03.2021 tarihinde yapılan sevkiyat esnasında taşınan etmiaları ve taşinan emtiadaki hasarın fark edilme tarihi olan 13.03.2021 tarihini kapsadığı, Sigortalı ... Ltd.Şti, mobilya ve fayans taşıma işini üstlendiği, ... Ltd. Şti 'nin 06.03.2021 tarihinde yüklenen 78 kap 6030 kg'lık emtiası ile ilgili olarak, sözleşme kapsamında ... no'lu Emtia (Yük) Sigorta Poliçesi'ni 10.03.2021 tarihinde ... Sigorta A.Ş'ye tanzim ettirdiği, karayolu/kamyon ile ...'ya yapılacak bu nakliye işlemi için düzenlenen poliçe ile davaya konu hasara uğramış olan bu konu... Ltd.Şti'ne ait Emtia'nın Alıcı ...'e İstanbul'dan ...'ya teslim şekli ...şeklindeki nakliyesinin, Taşıma/Yük/Tarih detayları itibariyle iş bu Emtia Yük Sigorta Poliçesi ile sigortalanmış olduğu, konu emtianın 13.03.2021 tarihinde alıcı tarafından teslim alındığı, teslim sonrası ve nakliyeyi yapan araç teslim noktasından ayrıldıktan sonra bir kısım emtianın hasarlı olduğunun fark edildiği, dava dosyasındaki bilgi/belgelerden ve Ekspertiz Raporu'ndan konu hasarın nasıl olduğuna dair net bir belge/bulgu olmamakla beraber Eksper Yorumu'nun “yüklemesi yapılan emtianın sevkiyâtı yapan araç içerisinde yükleme ve sabitleme eksikliğinin neden olduğu” şeklinde olduğu, Poliçe Özel Şartı gereği hasar gizli ise hasarın fark edilmesinden itibaren 7 iş günü içerisinde hasardan sorumlu kişi/kişilere noter vasıtası ile ihtarname çekilmesi yükümlülüğü ile ilgili olarak Küre Lojistik tarafından alt yüklenici İkra Lojistik'e poliçe şartları gereği herhangi bir İhtarname iletildiğine dair bir belgenin görülmediği, sigorta poliçesi özel şartlarından olan hasarın farkedilmesinden itibaren 5 iş günü içinde sigorta şirketine ihbar edilmesi ile ilgili olarak hasar başvurusunun davacı ... Sigorta A.Ş'ye 29.09.2021 tarihinde ve gecikmeli olarak yapılmış olduğu, ... (...) Kaynağı dahilinde ... sözleşmelerine dair açıklamalar ışığında ; ...hükmüne göre malların gemiye teslim gerçekleşmiş ve ... hükmüne göre teslim ile birlikte mallara ilişkin hasara katlanma yükümlülüğü alıcıya geçmiş olacağı düzenlemesinden hareketle, sigorta poliçesinin ana dayanağı olan Emtia Abonman Sigorta Sözleşmesi'de bulunan notlar bölümündeki “Menfaat Sahibi” notunun, davaya konu ... Şeklindeki iş bu satış için düzenlenmiş sigorta poliçesine konu hasarın, emtianın nakliye vasıtasına satıcı tarafından yüklendikten sonra gerçekleşmiş olması dolayısı ile, menfaat sahibinin alıcı ... olarak yorumlanmasının yerinde olacağı, bu bilgiler ışığında, davaya konu sigorta poliçelerinde bulunan özel notları/şartlardan ihtar notu, hasar prosedürü, hasar ile ilgili sigortalının Sorumlulukları (gizli hasarın fark edilmesinden itibaren 5 gün içinde sigortacıya ihbar, 7 iş günü içinde noter vasıtasıyla hasardan sorumlu kişi/kişilere ihtarname gönderilmesi şartı) düzenlemelerine uygun olarak sürecin işletilmemiş olması ve teslim şekli ...şeklinde kurulmuş bir satış işlemi için düzenlenmiş sigorta poliçesindeki menfaat sahibi başlıklı düzenleme gereği, CIF teslim şekli gereği bu süreçte riskin alıcı üzerinde olması dolayısı ile gerçek menfaat sahibinin alıcı ... olması gerekirken Sigortalı/Satıcı ... Ltd. Şti'ne hasar tazminat ödenmesi neticesinde rücu şartları'nın oluşup oluşmadığı hususundaki nihai hukuki takdir ve kararın sayın mahkeme'de olacağı, 7) sayın mahkemenin “Taşımacının Sınırlı Sorumluluğu” esaslarına göre ... firmalarını sorumlu olduğuna kanaat getirmesi halinde meydana gelen zarardan ...'den ...'ya kadar olan karayolu nakliyesinin taşıma faturası düzenleyen freight forwarder olarak ...firması sorumluluğunda fiili nakliyesinin .... firması tarafından gerçekleştirilmesi esnasında meydana gelen hasar tazmininin 4.110,31 TL olarak görülmesinin uygun olabileceği, 8) Heyetimizce dava dosyasına konu hasar tutarı olarak 1.560 Euro fatura tutarlı emtianın %25 onarım ile alınması gerekeceği kanaatimiz doğrultusunda tazmin bedelinin 264,65 EURO olarak dikkate alınması gerektiği ve bu döviz bazındaki tazminatın Davacı tarafından hasar tazminat ödeme tarihi olan 14.01.2022 karşılığı (günü TCMB € kuru 1.€-15,5311.TL) 4.110,31 TL olduğu, bu tutardan davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olabileceği, 9) Davalılardan ...TA.Ş'nin, ... SİGORTA A.Ş ile aralarında ... nolu Nakliye Aracılığı Sorumluluk Sigorta Poliçesi tanzim edilmiş olduğu, konu poliçenin vadesinin 01.01.2021 - 01.01.2022 olduğu ve davaya konu hasarın gerçekleştiği tarihi kapsadığı, ... Sigorta A.Ş tarafından sigortalısı ...A.Ş ye gelen rücuen hasar tazmin talebi için sigortalının ihbarı ile ... sayılı hasar dosyasını açtığı ancak dosyaya sunulan evraklardan herhangi bir tazminat ödemesi yapılmadığı, 10) İşbu taşımada Müvekkil tarafından fiili taşıma işi ... Ltd. Şti.'ye tevdi edildiğinden işbu davanın ... Ltd. Şti.'nin “...” adresine ihbarını, 11) Davacının haklı görülmesi halinde, sigorta tazminatının ödeme tarihi olan 14/01/2022 tarihinden dava tarihine kadar %5 faizi talebinde bulunabileceği ..." yönünde görüş bildirmişlerdir.
Mahkememizin 30/03/2023 tarihli ara kararı ile dosya ek rapor tanzimi için bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti 29/08/2023 tarihli ek raporunda özetle; "....Sigorta Poliçesi Şartları doğrultusunda hasar tazminatı'nın aşağıdaki gibi hesaplanacağı; Ekspertiz Sonucu Bulunan Hasar 1.560,44 EURO Bilirkişi Heyeti Takdiri %25 (Onarım ile giderilebilme kanaati) 390,11 EURO Poliçe Gereği Muafiyet Tenzili (125,46 EUR) (Sigorta Bedelinin %2'si) son tespit hasar 264,65 EURO Sigortacı/Davacı tarafından tazminat ödemesi yapılan tarih 14.01.2022 olup konu tarihteki günü TCMB € kuru 1.€-15,5311.TL olup hesaplanan tazminat tutarının 4.110,31 TL olarak hesaplanacağı, kanaatimizi belirtir, kök rapordaki değerlendirme, tespit ve varılan sonuç değerlendirmelerimizi koruduğumuzu saygı ile arz ederiz..." yönünde görüş bildirmişlerdir.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı itibariyle; davacının sigortalısı olan dava dışı ...Tic Ltd. Şti'nin yine dava dışı olan ...'e ... nolu fatura ile" büro mobilyası ve genç odası " cinsi emtiayı sattığı, ... Tic Ltd. Şti'nin emtianın taşıması hususunda dava dışı ...Şirketi ile anlaştığı, ...Limited Şirketinin ise alt taşımacı olarak davalı ... A.Ş ile anlaşmaya vardığı, taşıma sürecinde emtiada meydana gelen hasardan kaynaklı olarak davacı şirket tarafından kendi sigortalısı olan ...Şti'ne yapılan ödemeden kaynaklı olarak rücuen alacak talebiyle iş bu davanın açılmış olduğu, davacı ile dava dışı ...Tic Ltd. Şti arasında 15/10/2020-15/10/2021 tarihleri arasında ... sayılı Emtia Abonman Sigorta Sözleşmesinin yapılmış olduğu, tarih aralığının iş bu davaya konu hasarın meydana geldiği tarihide kapsadığı, dava konusu emtianın 13/03/2021 tarihinde alıcısı tarafından teslim alındığı, ... hükmüne göre malların gemiye yüklenmesi ile teslimin gerçekleşmiş ve ... hükmüne göre teslim ile birlikte mallara ilişkin hasara katlanma yükümlülüğü alıcıya geçmiş olacağı hususunun düzenlendiği, poliçesine konu hasarın, emtianın nakliye vasıtasına satıcı tarafından yüklendikten sonra gerçekleşmiş olması nedeniyle menfaat sahibinin alıcı ... olduğu, emtia üzerindeki hasarın taşıma sırasında meydana geldiği, dava dışı ...'in adresine gönderilen emtianın parsiyel yükleme ile gönderildiğinden taşımacının ve dolayısıyla taşımacısının sigorta şirketinin sorumluluğuna gidilemeyeceği, bu sebeplerle davalı taşıyıcı firmanın ve taşıyıcı firmanın sigortacısı olan şirketin dava konusu hasardan sorumlu tutulamayacakları anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
1-Davanın REDDİNE
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereği alınması gereken 269,85 TL harcın başlangıçta alınan 245,87 -TL harcın mahsubu ile bakiye 23,98 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına
3-Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiklerinden karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereği ret olunan kısım üzerinden hesap ve takdir olunan 14.396,98 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalılara verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına
5-6325 Sayılı Yasa'nın 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26. Maddesine göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
6-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansının kullanılmayan bakiyesinin karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair; davacı vekilinin ve davalılar vekilinin yüzüne karşı, verilen gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 01/11/2023
Katip
E-imza
Hakim
E-imza