T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/220
KARAR NO: 2024/100
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 03/04/2014
KARAR TARİHİ: 13/07/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Birleşen 2014/673 Esas sayılı dosyanın dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirket ile davalı arasında ... adresinde bulunan taşınmaz ile ilgili olarak 05.01.2013 tarihinde ... Sözleşmesi imzalandığını, bu kapsamda davacının söz konusu taşınmazın otele dönüştürülmesi amacıyla gerçekleştirilecek inşaat faaliyetinde davacı şirketin mekanik tesisatı işlerini üstlendiğini, müvekkilinin sözleşme gereği bütün edimlerini tam ve gereği gibi yerine getirmesine rağmen davalı şirketin sözleşme gereği muaccel hale gelen bakiye bedellerini ödeme yükümlülüğünü yerine getirmeyerek müvekkilinin alacağını ödemediğini, bu nedenle davalı borçlu hakkında ... 3. İcra Müdürlüğü'nün... Esas Sayılı dosyasında takip başlattıklarını, davalının haksız ve kötü niyetli itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek İİK'nun 257/1 maddesi gereği davalının yedindeki ve 3. şahıslardaki taşınır ve taşınmaz malları ile alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasını, davalı borçlunun haksız ve kötü niyetli itirazının iptali ile ... 3.icra Müdürlüğü'nün ... Esas ayılı takibin devamına, haksız ve kötü niyetli olarak takibe itiraz edildiğinden asıl alacağın %20 sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen 2014/673 Esas sayılı dosyanın cevap dilekçesinde özetle; Taraflar arasında "..." adresinde bulunan taşınmaz ile ilgili olarak 05.01.2013 tarihide imzalanmış "..." sözleşmesi mevcut olduğunu, davacının sözleşmeye göre otelin mekanik tesisat işlerini yapacağını, davacı tarafından ... 1.Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarı davalı tarafa gönderilerek yeni bir sözleşme yapılası aksi halde teminat mektubunun iade alınarak sözleşmenin kendilerince fesih olunacağının bildirildiğini, taraflarınca söz konusu ihtara ... 21.Noterliği'nin ... tarih,... yevmiye numaralı ihtarı ile cevap verildiğini belirterek açılan davanın reddi gerektiğini talep ve dava etmiştir.
Birleşen 2013/385 Esas sayılı dosyanın dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasında ...adresinde bulunan taşınmaz ile ilgili olarak 05/01/2013 tarihinde imzalanmış '...' mevcut olduğu, asıl davada davalının sözleşmeye göre otelin mekanik tesisat işlerini yapacağını taahhüt ettiği ancak müvekkil asıl davada davacı şirkete gönderdiği ... 1. Noterliği ... tarih ... yevmiye sayılı ihbarnamesinde, 'yeni bir sözleşme yapılması aksi halde teminat mektubunun iade alınarak sözleşmenin kendilerince fesih olunacağını' bildirdiği, bu ihtarnameye ... 21. Noterliği... taih ... yevmiye numaralı ihtar ile 'aradaki sözleşmeye göre yapılacak işler, iskanlı binada tadilat işleri mahiyetinde olup inşaat olmadığı, bunun için alt taşeron numarası almaya gerek olmadığı gibi sigortanın da böyle bir numara veremediği bildirildiği, ancak yeni bir inşaat ruhsatı alındığında böyle bir numaranın alınıp verilebileceğinin davalı şirkete bildirildiği; ihtarda aralarındaki sözleşmenin 3. Maddesi gereğince belirlenen birim fiyat listesinin değiştirilemeyeceğini, sözleşmedeki bu madde dışında 4.24.1 maddesinde yapılan değişiklikler ile birlikte fiyat farkı için de onay alınmamışsa değişiklikten dolayı sonradan fiyat farkı talep edilemeyeceği hüküm altına alındığı, sözleşmede mevcut olmayan konularla ilgili zaten yeni birim fiyatlar alınıp taraflar karşılıklı anlaşmadan işlerin yaptırılmadığı, ek işler için yeniden sözleşmeye ihtiyaç olmayacağı, teminat mektubu iade şeklinin sözleşmenin 5.2 ile 11.3 maddelerinde olduğunun' ihtarda belirtildiği, söz konusu ihtardan sonra davalı firmanın işleri tamamıyla durduğunu, bunun üzerine ... 21. Noterliği kanalıyla ... tarih, ... yevmiye numarası ile gönderilen ihtarnamede 'taraflar arasındaki sözleşme gereği edimlerin yerine getirilmemesi durumunda taraflar arasındaki sözleşmenin 13. Maddesi gereği fesih olanarak sözleşme gereği muhatabın teminatının irat olarak kaydedileceği başka birine ihale olunduğu takdirde ihale farkının teminattan karşılanacağı hatta teminat yetmediği takdirde sözleşme hükümleri gereğince ayriyeten mahkemece alınması için hukuki yollara başvurulacağı, sözleşmenin 8.3 maddesi gereği 15/04/2013 tarihine kadar iş asıl davada davalıdan kaynaklanan sebeplerle gecikirse geciken her gün için sözleşmenin ...'i oranında gecikme cezası tahsil olunacağının' ihtar olunduğu, davalı tarafından bu ihtara ... 23. Noterliği ... ... yevmiye numaralı ihtar ile cevap verildiği ve bu ihtar üzerine ... 21. Noterliği ...tarih ... yevmiye numarası ile 'taraflar arasında yapılan ...İnşaatı mekanik tesisat işleri sözleşmesinin sözleşmenin 13. Md. göre fesih olduğu ve teminatın irad olarak kaydedildiği, ... 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ...D. İş sayılı dosyası ile alınan raporu kabul etmediklerini belirttiklerini, söz konusu otelin mekanik tesisat işinin bitmiş iskanı alınmış bina üzerinden proje çizilerek ihale edildiği, ihale sonucu işin asıl davada davalıya kaldığı, yapılacak mekanik tesisat işi projeye göre ihaleye çıkılarak bu proje üzerinden sözleşme imzalandığı, bugüne kadar 5 hakediş süresince üretim yaptığını ve davalının bu konuda hiçbir itirazının olmadığını, taraflar arasında ücret ihtilafı olmadığı, yapılan tüm işlerin hepsinin bedelini de tahsil ettiği, sonrasında mevcut çizilen yeni proje üzerinde değişiklikler yapılması gerekerek birtakım tadilatlar yapıldığı, mimari projede yapılan tadilat sebebi ile sözleşmenin 4.14 maddesine istinaden davacıdan mekanik proje tadilatı istendiği, bu tadilat gelmediği için işlerin uzadığı, işlerin uzamasının binanın ruhsatı ile ilgisi bulunmadığı, ruhsat durumunun ancak ek bina ve kat çıkılması halinde gerekeceği, inşaat ruhsatı alındıktan sonra 7. Ve 8. Katlar ile çatı katının yapılacağı bu katlar ile ilgili durumun o takdirde ortaya çıkacağı, inşaat ruhsatı alındıktan sonra bu katlar ile ilgili mekanik tesisat işinin o tarihte devreye gireceği', müvekkili şirketin zararlarının sözleşme fesih sebebiyle geri kalan işlerin emanet suretiyle davalı namına tamamlattırılarak iki sözleşme arasındaki fark, işin 15/04/2013 tarihinde teslim olmamasından gecikme cezası, işin aksaması otelin zamanında açılmaması sonucunu doğuracaksa oteli işletecek grubun alacağı gecikme cezası kaynaklı zarar, müvekkili şirketin sözleşmenin feshi sebebi ile sözleşmenin süresinden önce sona ermesi yüzünden uğradığı tüm zarar, sözleşme fesih oluncaya kadar yapıp teslim ettiği ve hak edişini aldığı her türlü teslimat için sözleşme 19. Md. uyarınca 2 sene garantisi olduğu belirtilerek şimdilik 20.000-TL zararın sözleşmenin fesih tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte hüküm altına alınmasını ve zararlarına istinaden Yapı ve Kredi Bankası Altıyol şubesi tarafından davalı şirket adına düzenlenen 26/02/2013 tarihli uhdelerinde bulunan teminat mektubunu nakde çevrilmesi veya süresinin uzatılmasına ya da davalının üzerine kayıtlı taşınmazın varsa tespit edilerek veya tespit edilen taşınmazlara tedbir konulmasını talep ve dava etmiştir.
Birleşen 2013/385 Esas sayılı dosyanın cevap dilekçesinde özetle; Müvekkil şirketin taraflar arasında imzalanan sözleşme uyarınca üstlenmiş olduğu tüm yükümlülükleri tam ve eksiksiz olarak yerine getirdiğini, davacı tarafın sözleşmeye aykırı davrandığının ... 1. Sulh Hukuk Mahkemesince atanan uzman bilirkişi tarafından tespit edildiğini, davacı tarafın müvekkil şirketin inşaatta yapılan işleri tamamen durdurduğu ve müvekkil tarafından sahte belge düzenlenerek sayın mahkemeye sunulduğu beyanının gerçeğe aykırı olduğunu, davacı şirketin kötü niyetli edimlerini ve hukuka aykırı olarak ellerinde bulundurdukları müvekkile ait teminat mektubunun nakde çevrilmesini önlemek için ihtiyati tedbir kararı alındığını, davacı tarafın dava dilekçesinde ve mahkemenin 2013/385 esas sayılı dava dosyasındaki cevap dilekçesinde belirtmiş olduğu tüm hususlar hukuken mesnetsiz olup bu hususların taraflarınca kabulünün mümkün olmadığını belirterek davacının tüm taleplerine itirazların kabulü ile iş bu davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Birleşen davalı iş sahibi, Birleşen davacı ise yüklenicidir.
Birleşen davaların , davalı iş sahibinin sözleşmeye aykırı davranışları sebebiyle birleşen davacı yüklenicinin uğramış olduğu maddi zararlarının tazmini, teminat mektubunun iadesi ve bakiye iş bedeline ilişkin olarak başlatılan ilamsız icra takibine yapılan itirazın iptali taleplerine ilişkindir.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 15. Hukuk Dairesinin 2022/324 Esas-2022/378 Karar sayılı bozma ilamı üzerine yapılan yargılama da ;
Taraflar arasında imzalanan 05/01/2013 tarihli "..." kapsamında birleşen davalarda davacı yüklenici tarafından dava konusu taşınmazdaki mekanik tesisat işinin yapımı üstlenilmiş, ancak işin yapımına başlandıktan sonra, söz konusu işlerin taşınmazı fiilen otele çevirecek kapsamlı işler olması nedeniyle inşaat alanını ve ruhsat eki projeleri değiştireceğinin, İstanbul İmar Yönetmeliğinin ilgili maddeleri gereği esaslı tadilat kapsamında olduklarının, bu nedenle bu işlemler için ruhsat alınması gerektiğinin anlaşılması üzerine, yüklenici tarafından iş sahibinden buna ilişkin gerekli ruhsatın alınması ve sözleşmeye konu binanın farklı bölümlerinde imalatlarda bulunan başkaca yükleniciler ile bir arada çalışabilmek için her bir yüklenici bakımından terminleri belirten bir proje hazırlaması ve tüm firmaların birlikte çalışacağı organizasyonu sağlaması istenmiş, ancak davalı iş sahibi tarafından bu yönde bir organizasyon sağlanmadığı gibi ruhsatta alınmamış akabinde nakit bedel karşılığı düzenlenen sözleşme davalı iş sahibi tarafından geriye dönük olarak haksız bir şeklide feshedilmiş olduğu dosya içeriği ile sabittir.
İstinaf bozması sonrası dosya bozma doğrultusunda ek rapor için heyete tevdi edilmiştir. Bilirkişilerden alınan 04/04/2023 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; "Heyetimiz ek ve kök raporunun sonuç bölümünde; Esas dava dosyasına ilişkin yapılan incelemelerde, işin zamanında tamamlanamamasında ve gecikilmesinde birleşen davanın davacısı ...Tic.Ltd.Şti.'nin kusuru veya ihmalinin bulunmadığı değerlendirildiğinden, birleşen dava dosyasına sunulu belgeler üzerinde yapılan incelemeler neticesinde doğruluğu tespit edilen 97.340,87 TL tutarındaki tazminat talebi, Açıklaması ile tazminat olarak taleplerin işin süresince yapılan masrafları kapsamında ortaya konulan ve belgeye bağlanmış evraklar için istemesinin uygun olacağının değerlendirerek takdiri mahkemeye ait olmak üzere 97.340,87 TL lik bir tutarı uygun görmüştür. Yukarıda açıklanan nedenler ile sayın mahkemenizin heyetimizin istinaf mahkemesince uygulanmasını beklediği kesinti yöntemi uygulayabilecek nitelikli yeni bir heyet seçmesi ya da araştırma sonucunda yöntemin uygulanması ile ilgili yukarıda yaptığımız açıklamada olduğu gibi işin toplamının belirsizliği karşısında sadece iş süresince oluşan masrafların karşılığı olarak heyetimizce uygun görülen tutarın tazminat olarak kabul etmesi gerektiği..." rapor edilmiştir.
Taraflar arasında yapılan iş için bir uygulama projesinin bulunmadığı , işin toplamının belli olmadığı , mekanik işler ile ilgili bir uygulama projesinin bulunmadığı , davaya konu yerde kalan işlerin tamamlanmış olması ve uygulama projesi bulunmaması nedeniyle bozma ilamında geçen kesinti yönteminin uygulanamayacağına kanaat getirilmiştir.
Tüm dosya kapsamının birlikte değerlendirilmesi neticesinde; taraflar arasında imzalanan 05/01/2013 tarihli ... İşleri Sözleşmesi'nin eser sözleşmesi niteliğinde olduğu, birleşen davalarda davacı yüklenicinin bu sözleşme gereğince dava konusu taşınmazdaki mekanik tesisat işini yapmayı taahhüt ettiği, birleşen dosya davalıları tarafından işin görülmeye başlandığı , iş sahibi tarafından sorumluluklarının yerine getirilmediği ve iş sahibinin kusuru nedeniyle işi zamanında bitiremediği, iş sahibi tarafından sözleşmenin haksız olarak fesih edildiği anlaşılmıştır. Birleşen 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2014/673 esas sayılı dosyasında; davaya konu icra takibinin, birleşen davada davacı yüklenicinin dava konusu iş nedeniyle düzenlediği 5 Hakedişten %5'lik kesinti toplamı ve 6. Hak ediş için düzenlenen fatura bedelinin toplamının tahsili talebiyle açıldığı anlaşılmıştır. Birleşen davada tarafların ticari defterlerinin incelendiği üzere; 5 Hakedişten %5lik kesinti toplamının 25.316,03 olarak tespit edildiği, buna ek olarak 6. Hakediş bakiyesinin dosya kapsamından ve tarafların ticari defterlerinden hesaplanamadığı fakat yüklenicinin iş sahibine gönderdiği uzlaşma konulu e-postada KDV dahil 19.720,00 TL imalat tutarı olarak belirlendiği, bu nedenle birleşen davaya konu icra takibinde talep edilen toplamda 45.036,03 TL asıl alacak miktarları yönünden birleşen davada davalı iş sahibinin yükleniciye borçlu olduğu anlaşıldığından davanın kabulüne, takibin 45.036,03 TL asıl alacak üzerinden talep edildiği şekilde devamına, alacaklar likit ve itirazlar haksız olduğundan birleşen davada davalının %20 icra inkar tazminatı ödemesine karar verilmiştir. Birleşen 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2013/385 esas sayılı dosyanında; dava konusu işin zamanında yapılmamasının birleşen davada davacı yüklenici kusurundan kaylanmadığı anlaşıldığından; dosyadaki belgeler incelendiğinde birleşen davada davacının toplamda 97.340,87 TL tutarındaki tazminat taleplerinin yerinde olduğundan kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur .
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
A-1-... 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas Karar sayılı dosyasının birleştirme kararı ile birleşen davanın kabulüne, davalının ...3. İcra Dairesi ...Sayılı takip dosyasında yapılan takibe itirazının kısmen iptali ile takibin 45.036,03-TL’ye takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, hüküm altına alınan alacağın %20’si üzerinden 9.007,20-TL icra inkar tazminatının, davalı ...Şti.’den tahsili ile davacı ... Ltd. Şti.’ye verilmesine,
A-2-Karar tarihi itibariyle 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 3.076,41-TL'den peşin alınan 751,15-TL peşin harcın mahsubu ile 2.325,26-TL bakiye ilam harcının birleşen davanın davalısı ...Ltd. Şti.'den tahsili ile hazineye gelir kaydına,
A-3-Birleşen davanın davacısı ... Ltd. Şti. tarafından yapılan 146,00TL tebligat, posta gideri ile 2.500,00TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.646,00TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranına göre hesaplanan 1.916,20TL'nin birleşen davanın davalısı ...Şti.'den tahsili ile birleşen davanın davacısı ... Tic. Ltd. Şti.'ye verilmesine,
A-4-Avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca kabul edilen miktar üzerinden birleşen davanın davacısı ...Şti. vekili lehine hesaplanan 17.900,00TL vekalet ücretinin birleşen davanın davalısı ...Şti.'den tahsili ile birleşen davanın davacısı ... Ltd. Şti.'ye verilmesine,
A-5-Avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca reddedilen miktar üzerinden birleşen davanın davalısı ...Ltd. Şti. vekili lehine hesaplanan 17.151,10TL vekalet ücretinin birleşen davanın davacısı ... Ltd. Şti.'den tahsili ile birleşen davanın davalısı .. Ltd. Şti.'ye verilmesine,
A-6-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK.m.333 hükmü uyarınca ilgili tarafa iadesine,
B-1-... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... Esas karar sayılı birleştirme kararı ile birleşen davanın kabulüne, 97.340,87-TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...Ltd. Şti.’den tahsili ile davacı ...Tic. Ltd. Şti.’ye verilmesine, ... Bankası’nın 26/02/2013 tarih ve ... sayılı 53.000,00-TL bedelli teminat mektubunun davalı ... Şti.den alınarak davalı ... Şti.’ye verilmesine, ... 20. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... değişik iş ... karar numaralı kararından ihtiyati tedbir kararının %20 teminatla verildiği anlaşıldığından davacı... Şti. tarafından yatırılan %20 teminat bedelinin davacıya iadesine,
B-2-Karar tarihi itibariyle 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 6.649,35TL'den peşin alınan 1.662,35TL peşin harcın mahsubu ile 4.987,00TL bakiye ilam harcının birleşen davanın davalısı ... Ltd. Şti.'den tahsili ile hazineye gelir kaydına,
B-3-Birleşen davanın davacısı ...Ltd. Şti. tarafından yapılan 1.690,40TL harç gideri ücreti ve 1.821,50TL posta masrafı ile 6.500,00TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 10.011,90TL'nin birleşen davanın davalısı ...Şti.'den tahsili ile birleşen davanın davacısı ... Tic. Ltd. Şti.'ye verilmesine,
B-4-Avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca kabul edilen miktar üzerinden birleşen davanın davacısı ...Ltd. Şti. vekili lehine hesaplanan 17.900,00TL vekalet ücretinin birleşen davanın davalısı ...Şti.'den tahsili ile birleşen davanın davacısı ...Ltd. Şti.'ye verilmesine,
B-5-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK.m.333 hükmü uyarınca ilgili tarafa iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzlerine karşı kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.20/02/2024
Katip
¸e-imza
Hakim
¸e-imza