T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/221 Esas
KARAR NO : 2025/812
DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 23/03/2022
KARAR TARİHİ : 01/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; "İcra takibine konu çek üzerindeki imza müvekkile ait değildir. Müvekkilin davalıya borcu yoktur. Ayrıca müvekkil tarafından davalıya herhangi bir kambiyo evrakı verilmemiştir. İcra takibine konu çek üzerindeki imza müvekkile ait değildir. Müvekkilin davalıya herhangi bir borcu bulunmamaktadır. Müvekkil icra takibine konu çek üzerindeki lehtar, ciranta ve hamil ile bugüne kadar herhangi bir alacak-verecek ilişkisinde bulunmamıştır. Müvekkil bir takım kopyalanan çeklerinin haksız yere takibe konulması nedeniyle yürütülen soruşturma kapsamında ...Polis Merkezi Amirliği ... Evrak numaralı dosyasında 15/12/2020 tarihinde ifade vermiştir. Soruşturma halen devam etmektedir. Çek üzerindeki imza ile müvekkile ait örnek imzalar karşılaştırıldığında imzalar arasında çıplak gözle bile tespit edilebilen farklılıklar görülecektir. Davalı taraf, geçersiz çek ile müvekkile karşı kambiyo senetlerine mahsus icra takibi başlatmış olup müvekkil an itibari ile gerçekte borçlu olmadığ icra takibine konu edilmiş geçersiz çek sebebiyle icrai işlemlere maruz kalmakta ve borçlu olmadığı bir bedeli ödemek riski ile karşı karşıya kalmaktadır. Müvekkilin bu bedeli ödemesi halinde telafisi mümkün olmayacak zararların doğacağı aşikardır. Ayrıca müvekkil hakkında ... 12. İcra Ceza Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dava dosyası ile karşılıksız çek keşide etme suçundan yargılama da devam etmektedir. Müvekkil hem haciz tehdidi hem de cezai müeyyide tehdidi ile karşı karşıya olup sahte ve geçersiz çek nedeniyle 49.250,00 TL borç altına sokulmak istenmektedir. Tüm bu sebeplerle müvekkilin borçlu olmadığının tespitini talep etmek zarureti hasıl olmuştur. İcra takibine konu edilen 49.250,00 TL bedelli çekteki imzanın davacı müvekkile ait olmadığının, çekin geçersiz olduğunun ve davacı müvekkilin davalıya borcunun olmadığının tespitine,
... 1. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı icra takibinin iptaline,
... 12. İcra Ceza Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dava dosyasına müzekkere yazılarak yargılama konusu çek hakkında menfi tespit davası açıldığının bildirilmesine ve dava dosyasının celbine,
Müvekkil aleyhine yapılan haksız icra takibi nedeni ile İcra ve İflas Kanunu'nun 72/4 maddesi gereğince % 20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine,
Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini..." talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; "Davacının imza itirazı, takibi sürüncemede bırakmaya yönelik haksız bir itirazdır. Davacı tarafından ... 12.İcra Hukuk Mahkemesi ...E.sayılı dosyasıyla imzaya itirazda bulunulmuştur. Yargılama sırasında davacı tarafından davadan feragat edilmiştir. ... 12.İcra Hukuk Mahkemesi tarafından feragat nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir. Davacı buna rağmen tekrar aynı taleple ticaret mahkemesinde imzaya itirazda bulunmuştur. Davacı tarafından yargılama süresi daha kısa ve şekli anlamda inceleme yapmakla yükümlü icra mahkemesindeki davasından feragat ederek ticaret mahkemesinde dava açması yargılamayı uzatmaya yöneliktir. Davacı çek üzerindeki imzanın kendisine ait olmadığını iddia etmektedir. Yine davacı çekin elinden nasıl çıktığını ayrıntılarıyla dava dilekçesinde belirtmemiş sadece çek üzerindeki keşideci imzasının kendisine ait olmadığını anlatmakla yetinmiştir.
Haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddi, İcra takibinin durması halinde davacının %20 tazminat ödemesine karar verilmesine, Yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı taraf üzerine bırakılmasını..." savunmuştur.
DELİLLER:
... yevmiye numaralı 14/12/2016 tarihli araç satış sözleşmesi aslı, 00599 yevmiye numaralı 19/01/2016 tarihli araç satış sözleşmesi aslı, 19/01/2016 düzenleme tarihli araç tesciline ilişkin geçici belge aslı ekinde ... plakalı araca ait araç tescil belgesi aslı, ... 13.ATM'nin ... talimat sayılı dosyasında alınan Ayberk Başar'a ait ıslak imza örnekleri, ... 62.Noterliği'nin ... tarihli ... yevmiye numaralı limited şirket pay devri sözleşmesinin aslı gibidir sureti, ... 2.Noterliği'nin ... tarihli ... yevmiye numaralı imza sirküleri aslı, ... 66.Noterliği'nin ... tarihli ... yevmiye numaralı araç satış sözleşmesi aslı, ... 3.Noterliği'nin ... tarihli ... yevmiye numaralı limited şirket pay devri sözleşmesi aslı, ... 60.Noterliği'nin ... tarihli ... yevmiye numaralı araç satış sözleşmesi aslı, ... 62.Noterliği'nin ... tarihli ... yevmiye numaralı araç satış sözleşmesi aslı, 04/12/2015 düzenleme tarihli araç tesciline ilişkin geçici belge aslı ekinde ... plakalı araca ait araç tescil belgesi aslı, ... 12.İcra Hukuk Mahkemesi'nden 29/11/2024 tarihli yazı ekinde... Bankası ... Şubesi'ne ait ... seri nolu 15/03/2021 keşide tarihli, keşide yeri ... olan 49.250,00TL bedelli çek aslı 30/04/2025 tarihli ATK raporu ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava İİK 72. Madde uyarınca kambiyo senedinden kaynaklı olarak menfi tespit talebine ilişkindir.
Menfi tespit davasında borçlu borcun varlığını inkar ediyorsa, kural olarak, hukukî ilişkinin varlığını ispat yükü davalı/alacaklıdadır ve alacaklı hukukî ilişkinin ( borcun ) varlığını kanıtlamak durumundadır. “imzanın sahte olması” iddiası senedin hükümsüzlüğüne yönelik olup, her hamile (iyiniyetli olsa dahi) karşı ileri sürülebilen mutlak def’i olarak kabul edilmektedir.
Senetteki imzanın borçluya ait olduğunun ispat külfeti senet elinde olup, takibe başlayan ve imzanın borçluya ait olduğunu iddia eden alacaklıya aittir. (HGK 26/04/2006 tarih, ...E., ... K. sayılı kararı) Bu durumda davanın niteliği itibari ile imzanın borçluya ait olduğunu kanıtlama külfeti alacaklıya aittir.
İmza incelemesinde öncelikle senedin düzenleme tarihinden öncesine ilişkin borçluya ait olduğu muhakkak olan karşılaştırmaya elverişli imzalarını taşıyan belgeler, keşide tarihine en yakın tarihli olanından başlayarak bilirkişi tarafından mukayeseye esas alınmalıdır. Yapılacak bilirkişi incelemesinin, konunun uzmanınca ve yeterli teknik donanıma sahip bir laboratuvar ortamında, optik aletler ve o incelemenin gerektirdiği diğer cihazlar kullanılarak, grafolojik ve grafometrik yöntemlerle yapılması, bu alet ve yöntemlerle gerek incelemeye konu ve gerekse karşılaştırmaya esas belgelerdeki imza veya yazının tersim, seyir, baskı derecesi, eğim, doğrultu gibi yönlerden taşıdığı özelliklerin tam ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirlenip karşılaştırılması; sonuçta, imza veya yazının atfedilen kişiye ait olup olmadığının, dayanakları gösterilmiş, tarafların, mahkemenin ve Yargıtay’ın denetimine elverişli bir raporla ortaya konulması, gerektiğinde karşılaştırılan imza veya yazının hangi nedenle farklı veya aynı kişinin eli ürünü olduklarının fotoğraf ya da diğer uygun görüntü teknikleriyle de desteklenmesi şarttır. Nitekim bu ilkeler, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 08.10.2019 tarihli ve ... E., ...K. sayılı kararında da benimsenmiştir.
Davacının imza inkarında bulunmuş olması sebebiyle mukayeseli olarak imza incelemesinin yapılabilmesi amacıyla çok sayıda evrak aslı celp edilmiş, davaya konu senetteki imzanın davacının eli ürünü olup olmadığının tespiti noktasında dosya İstanbul Adli Tıp Kurumu Fizik ihtisas Dairesine gönderilmiş, Adli Tıp Kurumunca düzenlenen 30/04/2025 tarihli raporda özetle; "İnceleme konusu çekteki keşideci imzası ile ...'ın mukayese imzaları arasında; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından farklılıklar saptandığından söz konusu imzanın ...'ın eli ürünü olmadığı..." rapor edilmiştir.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davacı yanca, dava konusu çek altındaki imzanın davacı yana ait olmadığı iddiasıyla iş bu menfi tespit davası açılmıştır. İmza inkarı halinde imzanın ilgiliye ait olduğunu ispat yükü senedi elinde bulunduran hamile aittir. Mahkememizce İstanbul Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesinden alınan rapor yeterli ve hükme elverişli olup, raporda imzanın davacıya ait olmadığının tespit edilmiş olması ve davalı alacaklı tarafça aksinin ispatlanamadığı kanaatine varılmış olmakla; davacının, dava konusu çekten kaynaklı olarak borçlu bulunmadığının tespitine ve koşulları oluşmayan kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile davacı yanın ... bankası ... Şubesi'ne ait düzenleme yeri ..., keşide tarihi 15/03/2021 olan ... çek numaralı 49.250,00TL bedelli çekten kaynaklı olarak davalı yana borçlu olmadığının TESPİTİNE,
2-Koşulları oluşmayan kötü niyet tazminatı talebinin reddine,
3-Karar tarihi itibariyle 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 3.364,26TL harçtan peşin alınan 841,07TL'nin mahsup edilerek bakiye 2.523,19TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 841,07TL peşin harç, 80,70TL başvuru harcı gideri toplamı olan 921,77TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte olan AAÜT gereğince dava değeri olan 49.250,00TL üzerinden hesaplanan 30.000,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 11,50TL vekalet harcı gideri, 1.330,30TL tebligat, posta gideri ile 5.900,00TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 7.241,80TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK.m.333 hükmü uyarınca ilgili tarafa iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.01/10/2025
Katip
¸e-imza
Hakim
¸e-imza