T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/271 Esas
KARAR NO: 2023/593
DAVA: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 16/05/2016
KARAR TARİHİ: 21/11/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamaları sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Dava dilekçesi özetle şöyledir:
" Müvekkili ile davalı arasında 31/08/2010 tarihli ve 5 yıl süreli bayilik sözleşmesi ve 27/08/2010 tarihli ek protokol imzalandığını, bu sözleşme ve protokol uyarınca davacıya ait ... 3269 Ada, 1 Parsel'de kayıtlı taşınmazdaki akaryakıt istasyonunda sözleşmenin bitiş tarihi olan 18/09/2015 tarihine kadar müvekkilinin, davalının bayisi olarak hizmet vereceğinin kararlaştırıldığını, davalının bu taşınmazda kiracı olarak gösterildiğini, kira şerhinin ve davalı lehine konulan ipotek şerhinin taşınmaza işlendiği, bayilik ilişkisi devam ederken müvekkili tarafından davalıya ... 36.Noterliğinin... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin gönderildiğini, bu ihtarname ile 18/09/2015 tarihinde biten bayilik sözleşmesinin uzatılmayacağı ve davalıya ait logo ve giydirmelerin gelip alınması gerektiğinin ve kira şerhinin kaldırılması gerektiğinin ihtar edildiğini, bu ihtarnameye istinaden, davalının, gerçek dışı olarak EPDK'ya sözleşmenin müvekkili tarafından feshedildiğini bildirdiğini, davalının, sözleşmeyi devam ettirmek için değişik girişimlerde bulunduğunu, fakat, müvekkilinin buna boyun eğmediğini, bunun üzerine davalının 31/08/2015 gece yarısı itibari ile müvekkiline akaryakıt vermeyi kestiği oysa ki sözleşmenin en erken 18/09/2015 tarihinde sona ereceğini, kaldı ki fiilen akaryakıt verilmeye başlanan tarihin 20/09/2010 olduğunu, davalının bu tarihlerden önce akaryakıt verilmesini kesmekle sözleşmeye aykırı davrandığını, akaryakıt verilmesinin kesilmesi üzerine, müvekkili tarafından, davalıya ... 11. Noterliğinin... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinin keşide edildiğini, ayrıca ... 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin ...D. İş sayılı tespit dosyası ile tankta akaryakıt kalmadığının ve zararlarının tespitine ilişkin talepte bulunulduğunu, davalının, 1 ay süre ile akaryakıt sevkiyatı yapmayarak mevzuata ve sözleşmeye aykırı davrandığını, müvekkilinin, maddi ve manevi zararına sebebiyet verdiğini, davalının en az 18 gün önceden akaryakıt verilmesini kesmekle haksız rekabete yol açtığını, bu nedenle fazlaya dair uğranılan zararlar saklı kalmak kaydıyla, 5.000,00-TL maddi tazminatın 31/08/2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline ve 50.000,00-TL manevi tazminatın davalı şirketten tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir..."
CEVAP:
Cevap dilekçesi özetle şöyledir:
"Davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, yetkilini mahkemenin İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, Davacının müvekkilinden kaynaklanan herhangi bir zararının olmadığını, Sözleşmenin bitiş tarihinin davacı tarafından yanlış belirtildiğini, bitiş tarihinin 31/08/2015 tarihi olduğunu, davacı tarafa akaryakıt tedariki hususunda imkan sağlanması görüşmelerinin davacı tarafından geri çevrildiğini, tek taraflı olarak davacı tarafından Sulh Hukuk Mahkemesine yaptırılan tespitin kabul edilemez olduğunu, manevi tazminat şartlarının gerçekleşmediğini belirterek davanın reddini savunmuştur..."
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, bayilik sözleşmesinin erken feshedilmesinden kaynaklı olarak maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
02/02/2018 tarihli bilirkişi raporu özetle şöyledir:
"Akaryakıt istasyonunun ürün satışı yapamaması halinde, bu durumun akaryakıl istasyonunun itibarın sarsıcı olduğunu beyarı ederim. Davacı açısından, akaryakıt istasyonunda bir gün dahi satış yapılamamasının tüketici güvenini ve sadık müşterilerini kaybetmesi tehlikesini taşımakta olduğu ve yoğun rekabet ortamında da bu tür küçük işletmeler için bu konunun son derece hassas ve ticari itibar açısından büyük önem taşıyacağı hususu, takdiri Sayın mahkemeye ait olmak üzere arz ederim. Her türlü hukuki tavsif, nihai karar Takdiri Yüce Mahkemeye ait olmak üzere; İş bu raporumuz, takdir Sayın Mahkemeye ait olmak üzere 13 sayfa ve 3 nüsha olarak hazırlanıp sunulmuştur..."
31/01/2023 tarihli bilirkişi raporu özetle şöyledir:
"Yukarıda gerekçeleri ile açıklanan sebeplerden dolayı dosya üzerinde yaptığı inceleme neticesinde, Davacının defter ve belgelerine göre 01.09.2015-18.09.2015 tarihleri arasında bir önceki ay satışları olan ağustos ayı satışları baz alınarak bu tarihler arasında yapamadığı satışlar üzerinden 59.877,90'TL mahrum kaldığı kar olduğu, 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanununa göre sözleşmenin başlangıç tarihinin EPDK dan Bayilik Lisansı alındıktan sonra ilk akaryakit satışının başladığı tarih olacağı, 31.08.2010 tarihli Bayilik Sözleşmesi'nin 15.maddesi ve Protokol'ün 5/F maddesi uyarınca sözleşmenin başlangıç tarihinin, bayilik lisansı alındıktan sonra fiilen ilk akaryakıt satışının yapıldığı tarih olarak belirlenmesi gerektiği, davacının bayilik lisansını 20.09.2010 tarihinde tadil suretiyle edindiği dikkate alındığında, sözleşmenin yürürlüğe girebileceği (başlayabileceği) en erken tarihin 20.09.2010 olabileceği, buna göre sözleşmenin 5 yıl sonunda sona ereceği tarihin de en erken 20.09.2015 olacağı, bu durumda davalının, sözleşme konusu akaryakıt temini edimini sözleşme süresinden 20 gün önce kesmiş olduğu ve bu davranışının sözleşmeye aykırı olduğu, sonuç ve kanaatine ulaşılmakla raporumuz, Sayın Mahkemenin takdirine saygıyla arz olunur..."
11/04/2023 tarihli bilirkişi raporu özetle şöyledir:
"Yukarıda gerekçeleri ile açıklandığı üzere, dosyaya yeniden incelemeyi gerektirir bilgi veya belge girmediği, davacının bir itirazının bulunmadığı, davalının itirazlarının da kendilerince imzalanan sözleşme hükümlerine aykırı düşmesi nedeniyle kök rapordaki görüşümüzü değiştirir bir husus bulunmadığı sonuç ve kanaatine ulaşılmakla raporumuz, Sayın Mahkemenin takdirine saygıyla arz olunur..."
08/05/2023 tarihli ıslah dilekçesi özetle şöyledir:
"Yargılamanın uzamasından doğan haklarımız saklı kalmak üzere; Müvekkilin 31.01.2023 tarihli Kök Raporla tespit edilen maddi tazminat hakları bakımından ikame ettiğimiz *belirsiz alacak” talebimizi anılan Bilirkişi Heyet Kök Raporu doğrultusunda; işbu davaya konu 5.000-TL olan maddi tazminat taleplerimizi toplam 54.877,90.-TL arttırarak toplamda 59.877,90.-TL'ye yükseliğimizi aşağıda, tablo halinde Sayın Mahkemenin tensibine sunarız: Talcp Temeli Talep (TL) İslah Sonrası Talep Mahrum Kalınan Kara İlişkin 5.000,00 59.877,90 54.877,90.7L Tazminat Islah yoluyla artırılan toplam tutar bakımından 54.877,90.-TL ek istemden doğan harcın hesaplanarak tarafımızca ödenmesine karar verilmesini talep ederiz. Davacı Müvekkil yönünden sübut bulan Manevi Tazminata ilişkin taleplerimizin de dava dilekçemiz ile belirttiğimiz tutarlar üzerinden karara bağlanmasını dileriz..."
Davacı ... Şirketi ile davalı ... A.Ş. arasında 31/08/2010 tarihinde 5 yıl süreli bayilik sözleşmesi imzalanmıştır. Buna göre, davacı şirket tarafından kendi adına kayıtlı ... ili ... ilçesi 3269 Ada, 1 Parsel'de kayıtlı taşınmazdaki akaryakıt istasyonunda 18/09/2015 tarihine kadar davalı ... bayisi olarak faaliyet göstermesi konusunda anlaşılmıştır. Davacı tarafından, ... 36.Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile 5 yıl süreli bayilik sözleşmesinin uzatılmayacağının davalıya bildirilmesi üzerine davalının sözleşme süresi dolmadan önce akar yakıt dağıtımını durdurduğu ve dolayısıyla davacının maddi ve manevi zararına sebebiyet verdiği ileri sürülmektedir. Bu çerçevede, taraflar arasındaki kira sözleşmemeleri, tarafların mali kayıtları arasında sektör uzmanının da bulunduğu uzman bilirkişiler marifetiyle inceletilmiş ve taraflar arasındaki sözleşmenin 20.09.2010 tarihinde yürürlüğe girdiği, dolayısıyla 5 yıllık sürenin 20.09.2015 tarihinde dolduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, davalının sözleşmenin 31.08.2015 tarihinde sona ermiş olduğu yönündeki savunmasına itibar edilmemiş; dolayısıyla davalı tarafından akaryakıt dağıtımının sözleşmeye aykırı olarak 20 gün erken sonlandırılması nedeniyle tazminat koşullarının oluştuğu değerlendirilmekle bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen denetime elverişli raporlar hükme esas alınmak suretiyle toplam 59.887,90 TL maddi ve 15.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
1-Maddi tazminat yönünden davanın kabulüne, 59.887,90TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne, 15.000,00 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Fazlaya ilişkin istemin reddine,
4-Karar tarihi itibariyle 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 4.090,30-TL karar ilam harcından, peşin ve ıslah harcı toplamı 1.877,30-TL'nin mahsubu ile geriye kalan 2.213,00TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
5-Manevi tazminat yönünden 1.024,70-TL karar harcının davalıdan alınıp hazineye gelir kaydına,
6-Davacı vekalet ücreti için maddi tazminat yönünden 17.900,00-TL, manevi tazminat yönünden 15.000,00-TL'nin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
7-Davalı vekalet ücreti için manevi tazminat yönünden 15.000,00-TL'nin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
8-Davacı tarafından yatırılan 29,20-TL başvuru harcı, 1.877,30-TL peşin ve ıslah harcı, 4,30-TL vekalet harcı, 5.550,00-TL bilirkişi ücreti, 386,50-TL tebligat ve posta ücreti olmak üzere toplam 7.847,30-TL'nin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
9-Davalı tarafından yatırılan 4,30-TL vekalet harcı, 4.500,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.504,30-TL'nin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
10-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere davacının/davalının yüzüne karşı karar verildi. 21/11/2023
Katip
E-imzalıdır
Hakim
E-imzalıdır