T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/301 Esas
KARAR NO : 2025/813
DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 22/04/2022
KARAR TARİHİ : 01/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; "Davalı alacaklı, davacılar aleyhine ... 4. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas numaralı dosyası ile kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takip başlatmış ve örnek 10 no'lu ödeme emri göndermiştir. Öncelikle davacıya tebliğ edilen ödeme emrinde alacaklı vekilinin adresine ait açık adres veya UETS adresi bilgileri bulunmamaktadır. Bu itibarla tebliğ edilen ödeme emrinin yasal şartları taşımaması nedeniyle iptali gerekmektedir.
Ayrıca icra takibine ve davaya konu bononun üzerinde yer alan yazılar ve imzalar davacıların eli ürünü olmayıp, sahte olarak oluşturulduğundan imzaya ayrıca ve açıkça itirazlarımızı sunarız. Zira, senet metninden de açıkça görüldüğü üzere, takip konusu bononun düzenleme yeri ..., düzenleme tarihi ise 08.08.2020 olarak yazılmıştır. Halbuki vekil eden davacılar, 08.08.2020 tarihinde ... ilinde hiç bulunmamışlardır. Kendileri ...'nde yaşamakta olup ekte sunulan biletlerden anlaşılacağı üzere 08.08.2020 tarihinde ... ile ...´ten direkt olarak Kayseri´ye uçmuşlar, akşam 19.00 sularında iniş yapmışlar, oradan da ...´ye, vekil eden ...'ın (Türkiye'deki yerleşim yeri olan) anne babasının evine gitmişlerdir. 13.08.2020 tarihinde ...´de ... Kiralama şirketinden 3 günlüğüne 90,-- Euro karşılığında bir araç kiralamışlar, bedelini nakit ödemişler, fakat aracın anahtarı bozuk çıktığı için aracı aynı gün geri vermişlerdir. Sahteciliğin muhtemelen bu şirketin sorumluları tarafından araç kiralama belgeleri kullanılarak gerçekleştirilmiş olduğu düşünülmektedir. Sahtecilik fiilleri ile ilgili olarak ... Cumhuriyet Başsavcılığı ... soruşturma sayılı dosyası ile suç duyurusunda da bulunulmuştur.Öncelikle ihtiyati tedbir kararı verilerek dava sonuçlanana kadar takibin tüm borçlular açısından durdurulmasına, Davacıların borçlu olmadığının tespiti ile takibin iptaline,
Sahtelik hususu ve döviz kuru dikkate alınarak en az %50 oranında kötüniyet tazminatına,
Yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini..." talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; "... 4.İcra Müdürlüğünün ...E. sayılı dosyasında borçlu ... ve Michael Kanczer hakkında girişilen bonoya dayalı olarak kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla icra takibine başlanmış ve sonrasında borçlular tarafından imzaya itiraz edilmiştir. ... 19. İcra Hukuk Mahkemesi'nde ... E.sayılı dosya ile açılan davada bilirkişi tarafından yapılan imza incelemesi neticesinde, senetteki imzanın davacı ...'e ait olduğu bilirkişi tarafından tespit edilmiştir. Bilirkişi, raporunda senetteki imzanın davacılardan ...'ın elinin ürünün olmadığı tespitinde bulunsa da bu tespite tarafımızca itiraz edilmiştir. Yapılan itirazımızda, davacının dava konusu senetteki imzası ile icra dosyasında yer alan tebliğ mazbatasındaki davacı ...'ın imzalarının birebir aynı olduğu belirtilmiş ve belge ile de ispatlanmıştır. Davacı, ... 4. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas no'lu dosyasında yapılan ödeme emrinin iptal edilmesi gerektiğini iddia etse de ödeme emri usulüne uygun bir şekilde gerçekleştirilmiş ve borçlu ...'a tebliğ edilmiştir. Kaldı ki, davacının iddialarını kabul anlamına gelmemek kaydıyla, ödeme emrinin yasal şartları taşımaması ihtimalinde bile Kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takiplerde, itiraz tebliğden itibaren 5 gün içinde İcra Mahkemeline yapılmalıdır. Ancak borçlunun bu konuda İcra mahkemesi'ne herhangi bir itirazı bulunmamaktadır. Diğer davacı ...'ında, dava konusu senetteki imzası ile icra dosyasında yer alan tebliğ mazbatasındaki imzalarının birebir aynı olduğu tarafımızca ... 19. İcra Hukuk Mahkemesi'nde ...E.sayılı dosyaya sunulan dilekçe ve resmi belgeler ile ispat edilmiştir.( Davalı müvekkil, davacılara borç para vermiş olup, karşılığında borçluların kendi el imzaları bulunan bir bono teslim almıştır. Ancak davacılar borçlarını ifa etmemişlerdir. Davacıların, davalı müvekkil ile borç ilişkisi mevcuttur. Aynı zamanda bono tüm şekil şartlarını sağlamaktadır ve geçerlidir.Davacı tarafından açılan haksız ve hukuki dayanaktan yoksun işbu davanın reddine, İşbu davanın açılmasında ve borcun ödenmemesinde tamamen kötü niyetli ve ödemeyi erteleme amacı olan davacı hakkında, alacağın %20’ sinden az olmamak üzere tazmina hükmedilmesine,
Yargıma giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini..." savunmuştur.
DELİLLER:
02/10/2024 tarihli ATK raporu, 26/03/2025 tarihli ATK raporu, 14/08/2025 tarihli bilirkişi raporu, ... 4.İcra Dairesi'nin ...E.sayılı dosyası, ... Cumhuriyet Başssavcılığı ...Soruşturma dosyası, ... 19. İcra Hukuk Mahkemesinin ...E sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava İİK 72. Madde uyarınca kambiyo senedinden kaynaklı olarak davacılar aleyhine başlatılan icra takibi nedeniyle menfi tespit talebine ilişkindir.
... 4.İcra Dairesi'nin ... takip sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklısı ... tarafından, borçlular ... ve ... aleyhine 54.425,00TL asıl alacak, 3.462,73TL gecikmiş gün faizi olmak üzere toplam 54.887,73TL'nin icra takip tarihinden itibaren asıl alacağa yıllık avans faizi işletilmek kaydı ile tahsili talebi ile ilamsız icra takibi başlatıldığı anlaşılmıştır.
Menfi tespit davasında borçlu borcun varlığını inkar ediyorsa, kural olarak, hukukî ilişkinin varlığını ispat yükü davalı/alacaklıdadır ve alacaklı hukukî ilişkinin ( borcun ) varlığını kanıtlamak durumundadır. “imzanın sahte olması” iddiası senedin hükümsüzlüğüne yönelik olup, her hamile (iyiniyetli olsa dahi) karşı ileri sürülebilen mutlak def’i olarak kabul edilmektedir.
Senetteki imzanın borçluya ait olduğunun ispat külfeti senet elinde olup, takibe başlayan ve imzanın borçluya ait olduğunu iddia eden alacaklıya aittir. (HGK 26/04/2006 tarih,... E.,..K. sayılı kararı) Bu durumda davanın niteliği itibari ile imzanın borçluya ait olduğunu kanıtlama külfeti alacaklıya aittir.
İmza incelemesinde öncelikle senedin düzenleme tarihinden öncesine ilişkin borçluya ait olduğu muhakkak olan karşılaştırmaya elverişli imzalarını taşıyan belgeler, keşide tarihine en yakın tarihli olanından başlayarak bilirkişi tarafından mukayeseye esas alınmalıdır. Yapılacak bilirkişi incelemesinin, konunun uzmanınca ve yeterli teknik donanıma sahip bir laboratuvar ortamında, optik aletler ve o incelemenin gerektirdiği diğer cihazlar kullanılarak, grafolojik ve grafometrik yöntemlerle yapılması, bu alet ve yöntemlerle gerek incelemeye konu ve gerekse karşılaştırmaya esas belgelerdeki imza veya yazının tersim, seyir, baskı derecesi, eğim, doğrultu gibi yönlerden taşıdığı özelliklerin tam ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirlenip karşılaştırılması; sonuçta, imza veya yazının atfedilen kişiye ait olup olmadığının, dayanakları gösterilmiş, tarafların, mahkemenin ve Yargıtay’ın denetimine elverişli bir raporla ortaya konulması, gerektiğinde karşılaştırılan imza veya yazının hangi nedenle farklı veya aynı kişinin eli ürünü olduklarının fotoğraf ya da diğer uygun görüntü teknikleriyle de desteklenmesi şarttır. Nitekim bu ilkeler, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 08.10.2019 tarihli ve ... E., ... K. sayılı kararında da benimsenmiştir.
Davacıların imza inkarında bulunmuş olmaları sebebiyle mukayeseli olarak imza incelemesinin yapılabilmesi amacıyla evrak asılları celp edilmiş, davaya konu senetteki imzanın davacıların eli ürünü olup olmadığının tespiti noktasında dosya İstanbul Adli Tıp Kurumu Fizik ihtisas Dairesine gönderilmiş, Adli Tıp Kurumunca düzenlenen 02/10/2024 tarihli raporda özetle; " "... ve ...'in inceleme konusu belgenin düzenlenme tarihine yakın ve tercihen bu tarihten önce başka amaçlarla atmış olduğu bol ve samimi imzalarını içerir belgelerin; muhtarlıklar, noterler, bankalar, seçim kurulları, tapu ve vergi daireleri, nüfus müdürlükleri, evlendirme dairesi, dernekler ve vakıflar, vb. gibi çeşitli kurum ve kuruluşlardan temin edilerek, mevcutlar ve adli dosya ile birlikte kurumumuza gönderilmesinin gerektiği...." rapor edilmiştir.
İstanbul Adli Tıp Kurumundan alınan 26/03/2025 tarihli raporda özetle; "İnceleme konusu senette Michael Kanczen adına atılı basit tersimli imzalar ile ...'ın mukayese imzaları arasında; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından uygunluk ve benzerlikler saptandığından söz konusu imzaların kuvvetle muhtemel Michael Kanczen'ın eli ürünü olduğu, ''...'' adına atılı imzaların aidiyeti hususunda ...'a ait yeterli mukayese imza bulunmadığından değerlendirme yapılamadığı, sağlıklı inceleme yapılabilmesi için, ...'ın inceleme konusu belgenin düzenlenme tarihine yakın ve tercihen bu tarihten önce başka amaçlarla atmış olduğu bol ve samimi imzalarını içerir belgelerin; muhtarlıklar, noterler, bankalar, seçim kurulları, tapu ve vergi daireleri, nüfus müdürlükleri, evlendirme dairesi, dernekler ve vakıflar, vb. gibi çeşitli kurum ve kuruluşlardan temin edilerek, mevcutlar ve adli dosya ile birlikte kurumumuza gönderilmesinin gerektiği..." rapor edilmiştir.
Bilirkişi heyetinden alınan 14/08/2025 tarihli raporda özetle; "İnceleme konusu, Borçlusu ... kefili ..., alacaklısı ..., olan 08.08.2020 düzenleme, 20.09.2020. ödeme tarihli, “5.500- BeşbinBeşyüz EURO” tutarlı senette, borçlu ... adına atılmış borçlu imzaları ile ...'e ait mevcut mukayese imzalar arasında ; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından da uygunluk ve benzerlikler saptandığından söz konusu borçlu imzalarının ...'in eli ürünü olduğu, İnceleme konusu, Borçlusu ... kefili ..., alacaklısı ..., olan 08.08.2020 düzenleme, 20.09.2020. ödeme tarihli, “5.500- BeşbinBeşyüz EURO” tutarlı senette, kefili ... adına atılmış imzalar ile ...'e ait mevcut mukayese imzalar arasında yukarıda sayılan tanı unsurları bakımından da farklılıklar saptandığından söz konusu kefil imzalarının, mevcut mukayese imzalarına kıyasla ...'in eli ürünü olmadığı..." rapor edilmiştir.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davacılarca, dava konusu senet altındaki imzaların kendilerine ait olmadığı iddiasıyla iş bu menfi tespit davası açılmıştır. İmza inkarı halinde imzanın ilgiliye ait olduğunu ispat yükü senedi elinde bulunduran hamile aittir. Mahkememizce bilirkişi heyetinden alınan 14/08/2025 tarihli rapor yeterli ve hükme elverişli olup, raporda senet altındaki imzanın davacı ... 'a ait ait olmadığının tespit edilmiş olması ve davalı alacaklı tarafça aksinin ispatlanamadığı kanaatine varılmış olmakla; davacı ...'ın açtığı davanın kabulü ile davacı yanın ... 4. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası kapsamında davalı yana borçlu olmadığının tespiti ile davalı yanın senedin lehdarı olması ve senetteki imzanın davacı yana ait olmadığını bilecek konumda olması nedeniyle alacağın %20'si oranında hesaplanan tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, yine bilirkişi raporu ile senet altındaki keşideciye ait imzanın davacı ...'in el ürünü olduğunun tespit edilmiş olması ve davacı tarafça senedin ödendiğinin ve senede ilişkin borcun sona erdiğinin ispat edilememiş olması nedeniyle bu davacı açısından açılan davanın reddine ve İİK 72/4. Madde uyarınca alacağın % 20'si oranında hesaplanan tazminatının davacıdan alınarak davalıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı ...'in davasının reddine,
- İİK 72/4. Madde uyarınca 54.887,73TL alacağın % 20'si oranında hesaplanan 10.977,546TL tazminatının davacıdan alınarak davalıya verilmesine
2-Davacı ...'ın davasının kabulü ile davacının ... 4. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası kapsamında davalı yana borçlu olmadığının tespitine,
-54.887,73TL'nin %20'si oranında hesaplanan 10.977,546TL tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar tarihi itibariyle 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 3.749,38TL harçtan peşin alınan 937,35TL'nin ve davacı tarafça icra dosyasına yatırılan 274,44TL harçların toplamı olan 1.211,79TL'nin mahsup edilerek bakiye 2.537,59TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 1.211,79TL peşin harç, 80,70TL başvuru harcı gideri toplamı olan 1.292,49TL harcın davalıdan alınarak davacı ... 'a verilmesine,
5-Davacı ... vekil ile temsil edildiğinden dava değeri olan 54.887,73TL üzerinden hesaplanan yürürlükte bulunan AAÜT gereği takdir olunan 30.000,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı ...'a verilmesine,
6-Davalı vekil ile temsil edildiğinden AAÜT gereği takdir olunan 30.000,00TL vekalet ücretinin davacı ...'den alınarak davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 476,00TL tebligat, posta gideri ile 24.000,00TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 24.476,00TL yargılama giderinden bir davacı açısından davanın red edilmiş olması nedeniyle 12.238,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacı ...'a verilmesine,
8-Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama masrafı bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
9-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK.m.333 hükmü uyarınca ilgili tarafa iadesine,
Dair; davacı tarafın yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda verilen gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 01/10/2025
Katip
...
¸e-imza
Hakim
...
¸e-imza
TAHSİS ŞERHİ
Her ne kadar mahkememizin 2022/301 Esas sayılı dosyasının 01/10/2025 tarihli karar duruşmasında icra dosyasının esas numarası ... olarak belirtilmişse de ilgili icra dosyasının esas numarasının 2021/8501 olduğu anlaşılmakla mahkememizin 2 numaralı ara kararında " ... 4. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası" yazılı kısmın HMK 304 madde uyarınca hükümden çıkartılıp ilgili kısmın "... 4.İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası" olarak düzeltilmesine, maddi hatanın bu şekilde giderilmesine karar verildi. 01/10/2025
Katip
...
¸e-imza
Hakim
...
¸e-imza