T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/400 Esas
KARAR NO: 2024/186
DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 23/05/2022
KARAR TARİHİ: 19/03/2024
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; "Müvekkil şirket nezdinde ... numaralı Emtia Nakliyat Abonman Kati Sigorta Poliçesi ile sigorta örtüsü altında bulunan, dava dışı sigortalı ... Şirketi'ne ait 89 kap 8608 kg matbaa blanketi emtiası; davalı ... Şirketi tarafından ... plakalı kapalı kasa kamyon içerisinde ...'dan Türkiye'ye sevkinin gerçekleştirildiği esnada ezilerek hasarlanmış, hasarlı emtiaların 16.06.2020 tarihinde yurt içi nakliyesi yapılmak üzere teslim alındığında hasarlı olarak sigortalıya teslim edildiğine dair tutanak düzenlenmiştir. Antrepodan teslim alındığında ezilmiş olduğu ve ambalajlarının hasarlı olduğu, emtiaların dava dışı sigortalı ... Şirketi'ne hasarlı olarak teslim edildiği imza altına alınmıştır.
Yapılan ekspertiz incelemesi sonucu hazırlanan ekspertiz raporunda; rulo halinde ambalajlı emtianın birçok rulosunun ezilmiş olduğu, rulonun dış ambalajında forklift darbesi ile yırtılmış ürünlerin mevcut olduğu, bazı ruloların ambalajının değişik kısımlarından parçalanmış/yırtılmış olduğu tespit edilmiş, nakliye esnasındaki depo aktarmalarında oldukça kötü bir elleçlemeye maruz kaldığı anlaşılan ürünlerin orijinal ambalajlarının aşırı ölçüde deforme olduğu, yırtıldığı, ezilen paketlerin kapaklarının patladığı ve içindeki ürünün ezildiği belirlenmiştir.
29.06.2020 tarihli ekspertiz raporunun sonuç bölümünde ise, toplam hasar miktarının 3.102,26 Euro (KDV hariç) olduğu ve hasarın teminat kapsamında olduğu belirtilerek taşıyıcı firmaya rücu imkanı bulunduğu kanaatine varılmıştır.
Bu sebeple müvekkilin, karşı tarafın kusurundan dolayı ödediği bu hasar tazminatı rücuen davalı taraftan talep edilmektedir.
Davalı ... Şirketi, taşıyıcı olarak taşıyıcının hak ve yükümlülüklerine tabi olup, somut olay bakımından; yükü indirmek, depo etmek, elleçlemek ve başka araçlara aktarmak gibi yetkilere sahip olduğundan yükleme, istifleme ve araç üzerine sabitleme hatalarına, sorumluluktan kurtulma sebebi olarak dayanamayacaktır.
ezik ve hasarlı olarak teslim alınan matbaa blanketleri, matbaalarda baskı yapmak için kullanılan kauçuk malzemeler olup en önemli özellikleri kalınlık hassasiyetleridir. Bir blanket için kalınlık hassasiyeti "0,02 mm" dir. Bu kalınlık toleransının daha üzerinde veya daha altında olan blanketler baskı maksadı ile kullanılamaz. Dolayısı ile davalı tarafından hasarlı olarak teslim edilen blanketlerin de kullanım alanı ve hurda değeri bulunmamakta olup dava konusu zararın meydana gelmesinden davalı taşıyıcı sorumludur.
Meydana gelen zarar miktarı belirlenebilir ve davalının sorumluluğu açık ve kesin olmasına rağmen haksız ve kötü niyetle takibe itiraz edildiğinden davalı aleyhine ayrıca icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ederiz. Davalı borçlu tarafından ... 6. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin kaldığı yerden devamına, 2-) Davalı borçlu aleyhine alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine,
Yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalı karşı tarafa yükletilmesini.." talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; "Somut olayda ise davacı tarafından işbu dava süresinde açılmamış olup davanın zamanaşımı yönünden de reddi gerekmektedir. Somut olaydaki hasarın meydana gelmesınde müvekkil şirketin hiçbir kusuru bulunmamaktadır. Hasar istifleme ve ambalajlama kifayetsizliğinden kaynaklanmaktadır. Ekde ibraz etmiş olduğumuz cmr (taşıma senedinin) senedinin incelenmesinden de görüleceği üzere istifleme ve ambalajlama kifayetsizliğinden kaynaklanan hasarlarda taşıyıcının bir sorumluluğu bulunmamaktadır. Bu nedenle de davanın reddi gerekir. Davaya konu emtialar son derece yetersiz ve korunaksız bir biçimde ambalajlanmış ve istiflenmiştir. Görüldüğü üzere hasarın kifayetsiz istifleme veya ambalajlama sebebiyle meydana gelmesi cmr konvansiyonunda özel risk olarak düzenlenmiş olup, işbu özel riskin meydana gelmesi durumunda taşıyıcının bir diğer deyişle müvekkil şirketin sorumlu tutulması mümkün değildir.
şeklinde belirtilmiş olup, tarafımızca (istifleme-amlajlama kifayetsizliği) özel riskin varlığı iddia edildiğinden işbu iddiamızın aksini ispat külfeti davacı taraf üzerindedir. Durum bu şekilde olmakla beraber davacı taraf istifleme ve ambalajlamanın kim tarafından yapıldığını ispatlayamadığı gibi istifleme ve ambalajlamanın olması gerektiği gibi yapıldığına dair hiçbir somut delili de bulunmamaktadır. Yargıtay 11. hukuk dairesinin 2016/1359 e. , 2017/2063 k. sayılı dosyası kapsamında aynı konuda verdiği başka bir kararında son derece isabetli bir şekilde belirtildiği gibi hasarın istifleme ve ambalajlama eksikliğinden kaynaklanıp kaynaklanmadığı ve de istifleme-ambalajlamanın kimin tarafından yapıldığının araştırılması gerekmektedir. Yine aynı şekilde ambalajlama da gönderenin uhdesinde yapılmaktadır. Bu nedenle ambalajlama ve istifleme sigortalı tarafından yapılmıştır.
tüm savunmalarımız saklı kalmak kaydıyla, davacı tarafça, dava dilekçesinde dava konusu rizikonun poliçe teminatı kapsamında olup olmadığı hususunda hiçbir açıklamaya yer verilmemiştir. Öncelikle davanın vaki zamanaşımı nedeniyle reddine,
2.bu talebimizin kabul edilmemesi halinde, davacı tarafa dava konusu rizikonun poliçe teminatı kapsamında olup olmadığı hususunun açıklattırılmasına, Her halükârda huzurdaki davanın usulden ve esastan reddine, 4.davacı tarafın haksız ve yersiz icra inkar tazminatı talebinin reddine, davacı taraf huzurdaki davada kötüniyetli olduğundan takip miktarının %20’sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatının davacı taraftan tahsilini" savunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davacı tarafından nakliyat abonman sigorta poliçesi ile nakliye rizikolarına karşı sigorta örtüsü altına alınan emtiada taşıma sırasında oluşan hasar nedeniyle dava dışı sigortalıya ödenen tutarın, halefiyet ilkesi gereğince davalı taşıyıcılardan rücuen tahsili amacıyla başlatılan ilamsız takibe yönelik itirazın İİK'nın 67.maddesi uyarınca iptali istemine ilişkindir.
Mahkememizce ... 6.İcra Dairesi'nin ... takip sayılı dosyası getirtilmiş olup incelenmesinde; alacaklısı ... A.Ş. tarafından, borçlu ... A.Ş. aleyhine 23.819,77TL rücu alacağı, 3.014,02TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 26.833,79TL'nin icra takip tarihinden itibaren asıl alacağa yıllık %16,75 oranında faiz işletilmek kaydı ile tahsili talebi ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, yasal süresinde borçlu vekilinin borca ve fer'ilerine itiraz ettiği, itiraz sonucunda icra takibinin durduğu, iş bu itirazın iptali davasının mahkememize İİK.m.67 hükmü uyarınca 1 yıllık yasal süresi içerisinde açılmış olduğu anlaşılmıştır.
Bilirkişiden alınan 02/05/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "1- Davaya konu taşımacılık; ... arasında gerçekleşen bir karayolu taşımacılığı olup CMR Konvansiyonu kapsamında yapılan bir taşımacılık olduğundan taşıma esnasında meydana gelen hasar ve ziyama ilişkin ihtilafın öncelikli olarak CMR Konvansiyonu (Karayoluyla Uluslararası Eşya Taşıma Sözleşmesine İlişkin Anlaşma) hükümleri ile çözülmesi gerektiği, 2- Davaya konu sevkiyat evraklarına emtianın göndericiden teslim alınması sırasında, inde yüklemeden kaynaklı oluşabilecek uygunsuzlukla ilgili bir not düşülmediğinden ürünlerin taşıyıcıya tam ve sağlam teslim edildiği anlaşılmakta olup CMR Konvansiyonunun ilgili maddeleri gereği teslimat sırasında fark edilen hasardan davalı taşıyıcının CMR m.17/1 gereği sorumluluğu olduğu, 3- CMR Konvansiyonunun yapılan komple taşımacılıkta genel uygulama ve kabulün; araç yükleme, indirme, araç içi istifleme ve araç içi sabitleme işlerin gönderici tarafından yapılması gerektiği, araç Sahibinin/sürücüsünün veya taşıma firması tarafından görevlendirilecek kişinin yükleme, indirme, araç içi istifleme ve araç içi sabitleme işlerinin gözetim/denetleme işinin de taşıyan firmaya ait olduğu yönünde olduğu, davaya konu hasarın istifleme, yükleme, boşaltma esnasında meydana geldiği kanaatimiz oluştuğundan; meydana gelen hasardan Dava Dışı Sigortalı Firma ile Davalı Taşıyıcının Müterafik kusurlarının 950'şer olduğu kanaatinin hasıl olduğu, 4- Dava konusu yurtdışı karayolu taşıma işinde hasar ihbarının, CMR Konvansiyonuna göre süresi içinde ve usulüne uygun yapıldığı, Davaya konu taşımacılık işinde meydana gelen hasarla ilgili olarak davalı taşıyıcı şirket için CMR Konvansiyonunun 29. maddesinin uygulanmasına yer olmayıp, davalı taşıyıcının “taşıyıcının sınırlı sorumluluk” ilkesinden yararlanabileceği, Davacının takip tarihi itibariyle (heyetimizce benimsenen görüşle müterafik kusuru nazara alındığında) toplam alacağının 13.220,21 TL olarak hesaplandığı; Sayın Mahkemece, davaya konu emtianın ambalajlanması ve/veya istiflenmesinde dava dişi alıcının sorumlu olmadığı, tüm sorumluluğun taşıyıcıya ait olduğu kanaatine ulaşılması halinde ise, davacının takip tarihi itibariyle alacağının; 26.440,42 TL olacağı; Her ne kadar CMR m.27 gereği 945 faiz talep edilebileceği öngörülmüş ise de, belirlenen bu faiz oranı yabancı para (SDR) cinsinden talepler için öngörülmüş olup TL cinsinden talepte bulunan davacının, Yargıtay'ın yerleşik uygulaması gereği ticari faiz (avans) faizi talebinde bulunabileceği, takdirin Sayın Mahkemede olduğu, Kusur, zarar, sorumluluk ve tazminat bakımından yargılamayı gerektiren dosya kapsamı gözetilerek, takip yolu ile alacak talebi yöneltilmiş ise de inkâr tazminatına hükmedilip hükmedilemeyeceği hususunun Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu.." rapor edilmiştir. Raporda, emtianın ağırlığına göre sınırlı sorumluluk esaslarına göre hesaplama da yapılmış, mevcut raporun hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşılmıştır.
Dava dışı sigortalı ... A.Ş. . tarafından 89 kap 8608 kg matbaa planketi emtiasının ...'dan Türkiye'ye taşınması işinin davalı tarafından üstlenildiğini, taşıma için davalı tarafından navlun faturası düzenlenmesi ile davalının akdi taşıyıcı olarak taşıma ilişkisinde yer aldığı ve taşıma nedeniyle oluşan zarardan sorumlu olduğu mahkememizce anlaşılmıştır.
Dava konusu emtianın İtalya'dan Türkiye'ye taşınması nedeniyle uyuşmazlığa CMR konvansiyonu hükümlerinin uygulanması gerekir. Akdî taşıyıcı, taşımadan kaynaklı bir hasar oluşması halinde bu hasardan sorumludur. Varma yerinde sürücünün katılımı ile yapılan incelemede, emtiada hasar bulunduğu belirlenmiş ve hasara ilişkin olarak şerh düşüldüğü bilirkişi raporu ile belirlenmiştir.
Hasar sonucu yapılan ekspertiz incelemesinde, hasar gören emtianın fotoğrafı çekilmiş ve raporun 4.sayfasında rulo halinde ambalajlı emtianın bir çok rulosunun ezilmiş olduğu, dış ambalajında forklift darbesi ile yırtılmış ürünlerin mevcut olduğu , nakliye esnasında muhtemelen depo aktarmalarında kötü bir elleçlemeye maruz kaldığı belirlenmiştir. Davacı tarafından hasar bedeli olan 23.819,77 TL ödenerek sigortalının haklarına halef olmuştur.
Davacaı taraf rizikodan itibaren 1 yıl içinde icra takibine girişmiş olup , davalının zamanaşımı itirazın reddi gerekmiştir.
CMR'nin 17/1. maddesine göre, taşımacı, yükü teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar, bunların kısmen ve tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur. CMR'nin 17/2. maddesinde eğer kayıp veya hasar; hasara uğrayan malların ambalajlanmaması yada hatalı ambalajlanmış olması halinde yükün gönderici veya alıcı tarafından alınması, yüklenmesi ve özellikleri gereği özel risklerden doğmuş ise taşıyıcının zarardan sorumlu olmayacağı düzenlenmiştir. Ancak yükün ambalajının kifayetsiz ya da ambalajsız olmasından veya araca hatalı istiflenip, sabitlenmesine bağlı tertipleme hatalarından dolayı vuku bulan hasarlardan taşıyıcı sorumlu tutulamayacağı öngörülmüş olmakla birlikte ambalaj, yükleme, boşaltma ve istifleme gönderici ve alıcıya ait olsa bile taşıyıcının basiretli bir tacir gibi davranarak nezaret görevi ve sorumluluğunun bulunduğu yerleşik Yargıtay içtihatlarıyla kabul edilmektedir. Taşınacak emtianın ambalajsız veya ambalajının kifayetsiz olması ya da araca ve güzergaha uygun olmayan şekilde sabitlenmesi halinde taşıyıcı, göndereni uyarmadan ve CMR' nin 8 ve 9. maddelerine uygun olarak taşıma senedine çekince koymadan yükü teslim alır ve yükte bu sebepten hasar meydana gelirse; öncelikle zarara sebep olan hatayı taşıyıcının nezaret borcu esnasında kendi bilgisiyle fark edip edemeyeceğinin tespiti gerekecek; fark edebileceği durumlarda ise hasar kifayetsiz ambalaj veya istif hatasından ya da yükün usulüne uygun bir şekilde sabitlenmemesinden kaynaklansa da zararın taşıyan ve gönderen arasında paylaştırılması ve taşıyıcıya müterafik kusur atfı gerekmektedir.
Somut olayda taşımacının CMR'nin 8. ve 9. maddelerine uygun şekilde ambalajı kontrol ettiği, ambalajın dış görüşü itibariyle herhangi bir sorun bulunmadığına ilişkin bir inceleme yapılmadığı anlaşılmıştır. Taşımacı yükün ambalajına ve yüke uygun istif ve sabitleme yapılması konusunda göndereni usulüne uygun bir şekilde uyarmamış, bu hususta CMR belgesine bir çekince de konmamıştır. Bu durumda, taşımacının sorumlu, ambalaj ile yükleme, istifleme ve sabitlemenin kontrol edilerek göndereni uyarmaması nedeniyle nezaret borcu gereğince müterafik kusurlu olduğu mahkememizce değerlendirilmiştir. Yapılan tespitlere göre, ambalajı yetersiz olan emtia, forklift darbesi ile hasarlanmıştır. Kusur oranları ile ilgili bilirkişi incelemesinin olaya uygun düştüğü taşımacının takdiren % 50 oranında kusurlu olduğu emsal Yargıtay kararlarına göre de uygun olduğu mahkememizce değerlendirilmiştir. Böylece Davalı ile sigortalının hasardan birlikte sorumlu olduğu, davalı taşıyıcının gözetim ve özen yükümlülüğünü yerine getirmemesi nedeniyle %50 oranında müterafik kusurlu olduğu anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne, alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı kalebinin, takip kötü niyetli olmadığından kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir. Takip öncesi davalı şirketlerin 20.07.2020 tarihinde temerrüte düştüğü anlaşılmış bu yönüyle işlemiş faize yönelik talebin kabulü gerekmiştir.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-... 6. İcra Dairesinin ... esas sayılı takibe yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 11.909,88TL asıl alacak 1.310,33TL işlemiş faiz üzerinden takip talebindeki şartlarla devamına,
2-Fazlaya ilişkin istemin, icra inkar ve kötü niyet tazminat taleplerinin reddine,
3-Karar tarihi itibariyle 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 903,07TL harçtan peşin alınan 324,09TL'nin ve davacı tarafça icra dosyasına yatırılan 134,17TL harçların toplamı olan 458,26TL'nin mahsup edilerek bakiye 444,81TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 458,26TL peşin harç, 80,70TL başvuru harcı gideri toplamı olan 538,96TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı vekil ile temsil edildiğinden davanın kısmen kabul edilen 13.220,21TL üzerinden hesaplanan yürürlükte bulunan AAÜT gereği takdir olunan 13.220,21TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı vekil ile temsil edildiğinden davanın kısmen red edilen 13.613,58TL üzerinden hesaplanan yürürlükte bulunan AAÜT gereği takdir olunan 13.613,58TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 58,50TL tebligat, posta gideri ile 3.600,00TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.658,50TL yargılama giderinden kabul ve red durumuna göre 1.802,43TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama masrafı bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
9-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK.m.333 hükmü uyarınca ilgili tarafa iadesine,
Dair tarafların yüzüne karşı miktar itibariyle kesin olarak karar verildi.19/03/2024
Katip
¸e-imza
Hakim
¸e-imza