T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/413 Esas
KARAR NO: 2022/784
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 30/08/ 2021
KARAR TARİHİ: 02/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılamaları sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Davacı tarafından ... bankasından davalıya ait hesaba borç açıklaması ile 14/10/2019 tarihinde 120.000-TL gönderildiğini, borç adı altında davalı yanın banka hesabına havale edilen meblağ, açıklamada olduğu gibi davalıya geri ödenmek üzere borç olarak gönderildiğini, ancak borcun ödenmemesi nedeniyle davalı tarafa ihtarname gönderildiği, ihtardan hiç bir sonuç alınamadığını, bu nedenle ... 6. İcra Müdürlüğü'nün ...sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını, davalı tarafça takibe itiraz edildiğini, davalı tarafça yapılan itirazın haksız ve kötü niyetli olarak yapıldığını belirterek itirazın iptali ile icra takibinin devamına, icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı ile davalı arasındaki ilişkinin ticari olduğunu, davacı tarafından davalıya gönderilen paranın ticari borcun iadesi amacıyla gönderildiğini, bu nedenle görev itirazında bulunduklarını, davalı davacının 3. Bir kişiden aldığı borca ve borcun iadesine aracılık ettiğini, dava konusu icra takibine konu para transferi, davacı tarafından davalının hesabına 3. Bir kişiye iade etmesi amacıyla yapıldığını, davacı söz konusu ticari ilişkinin alacaklısı değil borçlusu olduğunu, davacıya ait ... Ltd. Şti.'nin cari hesap ekstresinde dahi davalının alacaklı tarafta olduğunu belirterek öncelikle davanın görevsizlik sebebiyle usulden reddine, Mahkeme aksi kanaatte ise davanın haksız ve kötüniyetli olarak icra takibi başlatması sebebiyle takip değerinin %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilerek reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava; davalı aleyhine başlatılan icra takibine yapılan itirazın İİK 67. madde uyarınca iptali talebine ilişkindir.
... 27. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas,... karar sayılı kararı ile dava hakkında görevsizlik kararı verilerek dosya mahkememize gönderilmiştir.
Mahkememizce ... Ticaret Sicil Müdürlüğüne, ... Esnaf ve Sanatkarlar Odasına ve ... Vergi Dairesi'ne müzekkere yazılarak davalının tacir olup olmadığı hususu sorulmuş; ... Ticaret Sicil Müdürlüğü'nden gelen cevabı yazıda davalının ve davacının gerçek kişi ticari işletme kaydının bulunmadığı; ... Esnaf ve Sanatkarlar Odasından gelen cevabi yazıda davacının ve davalının esnaf kaydının bulunmadığı belirtilmiş; Ümraniye Vergi Dairesi cevabi yazısında davacı ... 'nın vergi mükellefi olmadığı, ... Ltd: Şti'nin ortağı olduğunun bildirildiği, ... Vergi Dairesi'nce verilen cevabi yazıda ise davalı ...'nın kira geliri yönünden gelir vergisi mükellefi olduğu, gelir vergisi mükellefi olmadığı, tacir ve esnaf olarak nitelendirilemeyeceği bildirilmiştir.
Ticari davalar, mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olmak üzere iki gruba ayrılmaktadır. Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın sırf dava konusunun TTK'da düzenlenmesi nedeniyle ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar TTK'nın 4/1. maddesinde bentler hâlinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra ve İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu gruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.
Nispi ticari davalar ise, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması hâlinde ticari nitelikte sayılan davalardır. TTK'nın 4/1. maddesine göre her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır.
Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir.
Ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK’nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez. TTK, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hâl böyle olunca, davacının tacir olması davayı ticari iş haline getirmez.
Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili ve her iki tarafın tacir olması gerekir.
HMK.nun 114.maddesi gereğince mahkemenin görevli bulunması dava şartı olup, HMK.nun 115.maddesi gereğince de davanın her aşamasında re'sen gözetilebileceğinden, mahkememizce yapılan araştırma neticesinde her ne kadar davacı ...Ticaret Ltd: Şti'nin ortağı ise de, davacının ve davalının gerçek kişi tacir olmadıkları, iş bu davanın da şirket alacağına ilişkin olarak açılmadığı, ... 27. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasında yapılan yargılama da taraflar arasındaki takibe ve davaya konu alacağın ticari bir alacak olduğu değerlendirilmişse de, banka dekontunda açıklama kısmında " borç " ibaresinin yer aldığı ancak tarafların tacir olmamaları nedeniyle varsa alacak ve borcun da ticari nitelikte olmadığı, iş bu davanında kanunda belirtilen ( TTK 4. Madde ve özel kanunlarda) münhasıran ticari dava niteliğinde olmadığı, işbu sebeple davanın ticari bir dava sayılamayacağı anlaşılmakla mahkememizin görevsizliğine, davaya bakmaya görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna, daha önce 27. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas ... karar sayılı dosyasında görevsizlik kararı verildiği anlaşılmakla iki mahkeme arasında olumsuz görev uyuşmazlığı olduğu görülmekle kararın istinaf edilmeksizin kesinleşmesi halinde olumsuz görev uyuşmazlığın halli için, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesine dosyanın gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
1-Davanın görev şartı eksikliği nedeniyle 6100 sayılı HMK.'nın 114/1(c) ve 115//2. Maddelerine göre usulden REDDİNE,
2-Davaya bakmaya görevli mahkemenin İSTANBUL ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ olduğunun tespitine, davada, daha önce 27. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas ...karar sayılı dosyasında görevsizlik kararı verildiği anlaşılmakla iki mahkeme arasında olumsuz görev uyuşmazlığı olduğu görülmekle kararın istinaf edilmeksizin kesinleşmesi halinde olumsuz görev uyuşmazlığın halli için, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesine dosyanın gönderilmesine,
3-Harç, ücret-i vekalet ve yargılama giderlerinin görevli mahkemece değerlendirilmesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı ve davalı vekilinin yokluğunda verilen kararın gerekçesinin tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 02/11/2022
Katip ...
E-imza
Hakim ...
E-imza