T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/429 Esas
KARAR NO: 2023/161
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 10/06/2022
KARAR TARİHİ: 14/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; "...Müvekkilin elinde bulunan bedeli haricen tahsil edilmiş, eski tarihli olan ve bankaya iade edilmek üzere yanında taşıdığı çeklerden; ... Bankası A.Ş. ... Şubesine ait ... Şti. keşideli ... çek nolu, 20.04.2012 tarihli, 15.000TL’lik çek,
... Bankası A.Ş. ...Şubesine ait ... Ltd. Şti. keşideli ... çek nolu, 16.03.2012 tarihli, 7.300TL’lik çek,
... Bankası A.Ş. ... Şubesine ait ... Tic. Ltd. Şti. keşideli ... çek nolu, 16.01.2012 tarihli, 19.331TL’lik çek,
... Bankası A.Ş. ... Şubesine ait ... Tic. Ltd. Şti. keşideli ... çek nolu, 10.01.2012 tarihli, 15.700TL’lik çek,... Bankası A.Ş. ... Şubesine ait ... Tic. Ltd. Şti. keşideli ... çek nolu, 30.12.2011 tarihli, 13.945TL’lik çek,
... Bankası A.Ş. ... Şubesine ait ... Tic. Ltd. Şti. keşideli ... çek nolu, 02.12.2011 tarihli, 74.345TL’lik çek,
... Bankası A.Ş. ... Şubesine ait ... Tic. Ltd. Şti. keşideli ... çek nolu, 01.12.2011 tarihli, 11.345TL’lik çek,
... Bankası A.Ş. ... Şubesine ait ... Tic. Ltd. Şti. keşideli ... çek nolu, 28.11.2011 tarihli, 36.345TL’lik çek,
... Bankası A.Ş. ... Şubesine ait ... Tic. Ltd. Şti. keşideli ... çek nolu, 28.11.2011 tarihli, 8.345TL’lik çek,
... Bankası A.Ş. ... Şubesine ait ... Tic. Ltd. Şti. keşideli ... çek nolu, 18.11.2011 tarihli, 22.000TL’lik çek,
... Bankası A.Ş. ... Şubesine ait ... Tic. Ltd. Şti. keşideli ... çek nolu, 16.11.2011 tarihli, 29.345TL’lik çek,
... Bankası A.Ş. ... Şubesine ait ... Tic. Ltd. Şti. keşideli ... çek nolu, 10.11.2011 tarihli, 80.059TL’lik çek,
kaybolmuştur ve tüm aramalara rağmen bulunamamaktadır.
Kimin elinde olduğunu bilmediğimiz ve kayıp durumda olan, tüm aramalara rağmen bulunamayan çeklerin iptalini sağlamak için sayın Mahkemenize başvuruyoruz.Yukarıda açıklanan ve şu anda kimin elinde olduğunu bilmediğimiz kayıp çeklerin iptaline ve ödeme yasağı konulmasına karar verilmesini..." talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Talep; TTK 818/s maddesi yollamasıyla TTK 757 ve devam eden maddelerine dayalı çek iptali talebinden ibarettir.
Anılan madde hükümlerine göre, çekin iptalini ancak yetkili hamili isteyebilir. İptal talebine konu edilebilecek belgenin keşide edilmiş ve tüm unsurları bulunan çek (kıymetli evrak) niteliğinde olması gerekir.
Öncelikle TTK'nın 818/1-s maddesi delaletiyle çekler hakkında da uygulanması gereken TTK'nın 757. maddesine göre çek iptali davası, çeki elinden iradesi dışında çıkan hamil tarafından açılabilir.
Somut olaya göre, dava konusu 12 adet çekin her birinin bankalara süresi içerisinde ibraz edilerek karşılıksızlık işlemi yapılarak yetkili hamillere teslim edildiği, bankalardan gelen yazı cevaplarında yetkili hamillerin davacı dışında başka kişilerin hamil olduğunun belirtildiği , çeklerde 10 yıllık zaman aşımlarının dolduğu görülmektedir. Talep eden asilin 05.11.2022 tarihli beyan dilekçesinde ; dava konusu çekleri keşide eden ... Şti tarafında çek bedellerinin ödenmesi üzerine teslim alındığını , banka iade etmek amacıyla bankaya götürülmesi için kendisine teslim edildiği ve çekin teslim alınmasından sonra çekin talep edence kaybedildiği bildirilmiştir.
Talep eden vekilince dava konusu çekin yetkili hamilinin talep eden olduğu iddia edilmiş ise de; gelen yazı cevapları ve talep eden vekili beyanından talep eden iddialarını şüpheli hale getirmektedir. Bu doğrultuda talep edenin çekin yetkili hamili bile olamayacağı, yetkili hamil olmayanın çek iptalini talep edemeyeceği, belirlenmekle talep eden iddialarının mahkememizde yeterli kanı oluşturacak şekilde kabul edilmesinin mümkün olmadığı çeklerin 10 yıllık zamanaşımı kapsamında bu çeklerden borcun son bulduğu, dava konusu çek asıllarının, kıymetli evrak niteliğini yitirdiği dolayısıyla kıymetli evrak niteliğinde olmayan belgenin TTK'nun ilgili hükümlerine göre iptalinin istenmesinin mümkün olmadığı tüm dosya kapsamı ile anlaşılmış olmakla aşağıdaki şekilde karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın reddine,
2-Karar tarihi itibariyle 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 179,90-TL harçtan peşin alınan 80,70-TL'nin mahsup edilerek bakiye 99,20-TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafça yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,
Kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul BAM nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin huzurunda karar verildi. 14/03/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır