T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/473 Esas
KARAR NO : 2025/707
DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 27/06/2022
KARAR TARİHİ : 11/09/2025
Mahkememizde açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ve aşamalardaki beyanlarında özetle; davacının seyahat acentelerinin kullanımına yönelik dünyanın önde gelen turizm yazılımlarının üreticisi ve satıcısı olduğunu, taraflar arasında imzalanan 01.11.2016 tarihli protokol uyarınca davalının Abonelik Sözleşmesi'nin süresi olan 5 yıl boyunca, 5 yıl için toplam belli miktarlarda minimum rezervasyon yapmayı (sektör dilinde “sigment üretimi” olarak kullanıldığını) taahhüt ettiğini ve davacının da davalının bu ...üretim taahhüdüne karşılık 61.350 Euro+KDV'yi (72.393Euro) imza bonusu olarak davalıya imza anında ödediğini, davalının Protokol'ün 1.sayfasındaki “İmza Bonusu ve ...” başlıklı maddesi uyarınca ve 61.350Euro+KDV ödemesini aldıktan sonra sözleşme süresi olan 5 yıl boyunca toplam minimum 190.000 adet segment retimi (rezervasyon sayısı) yapacağını taahhüt ettiğini, ilgili maddenin devamının “her ne sebeple olursa olsun shortfall durumu ortaya çıkarsa abone ...'a dönem hedefi miktarından eksik olan miktar kadar uygun şartlara haiz rezervasyon başına 0,32 Euro+KDV tazminat ödeyecektir.” şeklinde olduğunu, davalının ise 2016 yılından 5 yıllık dönemde için 65.177 adet segment üretimi gerçekleştirdiğini ve Protokol'ün bu hükmüne göre taahhüdünden bakiye kalan 124.823 adet segment üretimi karşılığı olan (124.823 adet x 0,32Euro+KDV) 47.133,16 Euro ceza ödemesi gerektiğini, Sözleşme'nin “Bedellerin Ödenmesi” başlıklı 4.3. maddesi uyarınca davalının fatura tarihinden itibaren 10 gün içinde fatura bedelini ödemesi gerektiğini beyan etmiş ve itirazın iptali ve takibin devamına, davalı tarafın %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde ve aşamalardaki beyanlarında özetle; davalının yükümlülüklerini yerine getirdiğini, sözleşmenin usulüne uygun bir şekilde feshedildiğine ilişkin davacı tarafça dosyaya sunulmuş herhangi bir belgenin bulunmadığını, dolayısıyla davacının teşvik ödemesi adı altında ödemiş olduğu ücretin iadesini talep etmesinin de mümkün olmadığını, kaldı ki taahhüt edilen segment üretiminin tamamlanamadığı iddiasını destekleyecek herhangi bir bilgi ve belgenin de dosyaya sunulmadığını, pandemi ile birlikte döviz kurlarındaki dalgalanmalar nedeniyle neredeyse tüm sektörlerin faaliyetlerini durdurması sonucu olarak davalının mali dengeleri bozulduğunu, bununla birlikte borcu kabul anlamına gelmemek kaydıyla hesap kat edilmeden takip yapılmasının ve faiz talep edilmesinin mümkün olmadığını beyan etmiş ve davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretin karşı taraf tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili 05.10.2022 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; itirazın iptali davalarını alacak davalarına dönüştürdüklerini, taraflar arasında akdedilen 01.11.2016 tarihli Abonelik Sözleşmesi ve yürürlük tarihi ve 01.11.2016 tarihli Protokol gereği ve taraflar arasındaki mevcut ticari ilişki neticesinde davalı yanın 5 yıllık süre için Sözleşme ve Protokol ile kendisine yüklenmiş edimlerini ve taahhütlerini yerine getirmemesi nedeni ile müvekkilinin davalı taraftan toplam 47.226,16-Euro alacaklı olduğunu belirterek alacağın tahsiline karar verilmesini talep ve ıslah etmiştir.
Dava, taraflar arasındaki akdi ilişki kapsamında davacının işbu davaya konu alacak talebinde haklı olup olmadığının, haklı ise ıslah tarihi itibari ile talep edebileceği tutarın tespitine ilişkindir.
Uyuşmazlığın çözümü için bilirkişi heyetinden rapor alınmasına karar verilmiştir. 17.04.2024 tarihli bilirkişi heyeti kök raporunun sonuç kısmında "...C. Mali inceleme neticesinde: 1. Davacı şirkete ait ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal süresinde TTK hükümlerine göre usulüne uygun yapıldığı, dolayısı ile sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, 2. Davacı Şirketin Ticari Defter kayıtlarına göre, Takip tarihi itibariyle Davalı Şirketten 740.447,80 TL (47.226,16 Euro) alacağının bulunduğu, 3. Davalı şirkete ait ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal süresinde TTK hükümlerine göre usulüne uygun yapıldığı, dolayısı ile sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, 4. Davalı Şirketin Ticari Defter kayıtlarında 16.06.2020 tarihli 93,00 Euro tutarındaki fatura kayıtlarda bulunduğu, 2022 yılına ait ticari defterleri sunmadığından dolayı 28.02.2022 tarih ve 47.133,16 Euro tutarındaki faturanın ticari defter kayıtlarında bulunup bulunmadığı hususunda tespiti yapılamadığı, İlgili protokolde belirtilen “...” durumunun ortaya çıktığı ve bu nedenle de 124.823 rezervasyonun her biri için Davalı tarafından 0,32 EUR * KDV tazminat ödeme durumunun oluştuğu; toplam tazminat bedelinin ise 124.823 x 0,32 EUR * KDV yani 39.943.36 Euro * KDV (47.133,16 EUR KDV dahil) olduğu, D. Davacı tarafından icra takibinde “sistem kullanım teşvik iade bedeli” olarak 93Euro'nun da ödenmesi talep edilmiş ise de buna ilişkin sözleşme hükmüne rastlanmadığından değerlendirme yapılamadığı..." yönünde görüş belirtilmiş, taraf vekillerinin rapora karşı beyan ve itirazlarının incelenmesi için bilirkişi heyetinden ek rapor alınmasına karar verilmiştir. 10.12.2024 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunun sonuç kısmında "...C. Mali inceleme neticesinde: Davacı şirkete ait ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal süresinde TTK hükümlerine göre usulüne uygun yapıldığı, dolayısı ile sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, Davacı Şirketin Ticari Defter kayıtlarına göre, Takip tarihi itibariyle Davalı Şirketten 740.447,80 TL (47.226,16 Euro) alacağının bulunduğu, . Davalı şirkete ait ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal süresinde TTK hükümlerine göre usulüne uygun yapıldığı, dolayısı ile sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, . Davalı Şirketin Ticari Defter kayıtlarında 16.06.2020 tarihli 93,00 Euro tutarındaki fatura kayıtlarda bulunduğu, 2022 yılına ait ticari defterleri sunmadığından dolayı 28.02.2022 tarih ve 47.133,16 Euro tutarındaki faturanın ticari defter kayıtlarında bulunup bulunmadığı hususunda tespiti yapılamadığı, İlgili protokolde belirtilen “Shortfall” durumunun ortaya çıktığı ve bu nedenle de 124.823 rezervasyonun her biri için Davalı tarafından 0,32 EUR * KDV tazminat ödeme durumunun oluştuğu; toplam tazminat bedelinin ise 124.823 x 0,32 EUR * KDV yani 39.943,36 Euro * KDV (47.133,16 EUR KDV dahil) olduğu, iade bedeli” olarak 93 Euro'nun da ödenmesi talep edilmiş ise de buna ilişkin sözleşme hükmüne rastlanmadığından değerlendirme yapılamadığı..." şeklinde görüş belirtilmiş, Bilirkişi heyeti raporları denetime uygun, kanaat oluşturmaya ve hüküm kurmaya elverişli kabul edilmiştir.
Tüm dosya kapsamının değerlendirilmesi sonucunda; davacı tarafından 14.03.2022 tarihinde davalı aleyhine ... 30. İcra Müdürlüğü'nün ...E. sayılı dosyası ile icra takibinin başlatıldığı, davalının takibe itiraz etmesi üzerine mahkememizde itirazın iptali davası açıldığı, yargılama devam ederken davacının 05.10.2022 tarihli ıslah dilekçesiyle davayı tamamen ıslah ederek alacak davasına dönüştürdüğü anlaşılmaktadır.
Taraflar arasında 01.11.2016 tarihinde yazılı şekilde beş yıl süreli “Abonelik Sözleşmesi” akdedildiği; Davacı Amadeus'un davalıya 61.350 Euro + KDV tutarında imza bonusu ödemesinde bulunduğu, buna karşılık olarak davalının da davacıya beş yıllık süre zarfında sözleşmede öngörülen kriterleri taşıyan toplam 190.000 abone getirmeyi taahhüt ettiği görülmektedir. Sözleşmeye göre, hedeflenen 190.000 aboneye ulaşılmasında bir eksiklik (shortfall) olması halinde eksik olan rezervasyon başına 0,32 Euro + KDV tazminat ödemesi kararlaştırılmıştır. Davacının ticari kayıtlarından, 124.823 eksik rezervasyon ortaya çıktığı anlaşılmaktadır. Davacı, 05.10.2022 tarihli ıslah dilekçesi ekinde sunduğu dava dilekçesi ile abonelik hedefine ulaşılamaması nedeniyle ortaya çıkan 124.823 x 0,32 Euro + KDV = 47.133,16 Euro ile sistem kullanım teşvik iade bedeli olarak 93 Euro olmak üzere toplam 47.226,16 Euro talep etmiştir. Taraflar arasında mevcut sözleşme kapsamında, davacının kayıtlarına göre 190.000 abone hedefine ulaşılmadığı, davalının bunun aksine herhangi bir delil sunmadığı gözetildiğinde mahkememizce somut uyuşmazlıkta 124.823 eksik rezervasyon bulunduğu kabul edilmiştir. Bu kabul üzerinden, bilirkişi heyetince yapılan teknik hesaplama denetime ve hükme elverişli kabul edilmiş ve davalının sözleşme kapsamında aldığı imza bonusu karşılığında verdiği taahhüttünü yerine getirememesi nedeniyle toplam 47.133,16 Euro iade etmesi gerektiğine hükmedilmiştir. Davalının ticari defterlerini sunmaması ve söz konusu bedelden mahsup edebileceği başka bir alacağı bulunduğunu ortaya koymamış olması nedeniyle sözleşme kapsamındaki sorumluluğunu yerine getirdiği ve borcunun olmadığı yönündeki itirazı yerinde görülmemiştir. Diğer taraftan her ne kadar davacı tarafından sistem kullanım teşvik iade bedeli olarak 93 Euro'nun da iadesi talep edilmiş ise de taraflar arasında 01.11.2016 tarihinde imzalanan sözleşmede davalının abone sayısına ulaşamaması halinde bu bedelin de iade edilmesi gerektiği yönünde bir hüküm bulunmadığından talebin reddine karar verilmiştir. Sonuç olarak, davanın kısmen kabulüne kabulüne, 47.133,16 Euro'nun ıslah tarihi olan 05.10.2022 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesi uyarınca devlet bankaları tarafından bir yıllık Euro cinsinden para birimine işleyecek en yüksek faiziyle birlikte davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuş; ıslah tarihindeki TCMB efektif satış kuru (1 Euro = 18,4997TL) hesaplamalarda hükme esas alınmıştır.
HÜKÜM / Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın Kısmen Kabulüne kabulüne, 47.133,16-Euro'nun ıslah tarihi olan 05.10.2022 tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun'un 4/a maddesi uyarınca devlet bankaları tarafından bir yıllık Euro cinsinden para birimine işleyecek en yüksek faiziyle birlikte davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Harçlar Kanunu uyarınca kabul edilen dava değeri üzerinden alınması gereken 59.562,86-₺ nispi harçtan peşin alınan 9.364,29-₺ harcın mahsubu ile bakiye 50.198,57-₺ nispi karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 30.000,00-TL bilirkişi ücreti, 439,00-TL tebligat posta gideri olmak üzere toplam 30.439,00-TL üzerinden davanın kabul ve ret oranına göre hesaplanan 30.379,06-TL ile 9.456,49-TL harç gideri olmak üzere toplam 39.835,55-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca kabul edilen dava değeri üzerinden davacı vekili lehine hesaplanan 134.072,90-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca reddedilen dava değeri üzerinden davalı vekili lehine hesaplanan 1.720,47-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK 333 maddesi gereğince davacıya iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzlerine karşı kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.11/09/2025
Başkan ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Katip ...
e-imza