T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/51 Esas
KARAR NO : 2025/760
DAVA : Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 08/01/2019
KARAR TARİHİ : 18/09/2025
Mahkememizde açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı üçüncü şahıs ... A.Ş. ile Davalı arasında ''... İli ... İlçesi 470 Ada, 12 Parselde kaim 21 adet taşınmaz" için taşınmaz satış sözleşmesi düzenlendiğini, müvekkili ... A.Ş. ile üçüncü şahsın birleştiğini ,sözleşmede satışın ve ödemelerin ne şekilde yapılacağının ayrıntılı şekilde belirtildiği, bahsi geçen sözleşmede yer alan çekler ile birlikte, dava konusu keşidecisi .. Ticaret A.Ş., ve cirantası ... olan ... A.Ş.' ye ait 10/01/2019 tarihli ... numaralı, 1.135.200,00-TL bedelli çekin davalıya verildiğini , yine dava dışı üçüncü şahıs ...A.Ş. ile davalı arasında "... ili ... ilçesi 470 ada, 12 parselde kaim olan 16 adet taşınmaz " için taşınmaz satış sözleşmesi düzenlendiğini, müvekkili ... tic. A.ş. ile üçüncü şahsın birleştiğini ,sözleşmede satışın ve ödemelerin ne şekilde yapılacağının ayrıntılı şekilde belirtildiği, bahsi geçen sözleşmede yer alan çekler ile birlikte, dava konusu keşidecisi ... A.Ş., ve cirantası ... olan ... A.Ş.' ye ait 10/01/2019 tarihli .. numaralı, 864.800,00-TL bedelli çekin davalıya verildiğini ,müvekkili ... ' in diğer davacı müvekkil şirketlerin yetkilisi olduğunu, bahsi geçen sözleşmelerde davalı tarafa verilen çeklerin kefili olduğunu, satış sözleşmesinden sonra müvekkil şirketlerin davalı şirket ile yapmış olduğu sözleşme kapsamında gayrimenkullerin devir işlemlerin yaptıklarını ve müvekkili ...' in çek bedellerine denk gelen para miktarını nakit olarak davalı şirkete elden ödediğini, satış bedelinin nakten ve tamamen alındığı hususunun resmi memurlar önünde düzenlenen satış sözleşmesine işlenerek imza altına alındığını , bu nedenle satış sözleşmesinden doğan bir borç bulunmadığını bu nedenle davalının müvekkillerden herhangi bir alacağının bulunmadığını, müvekkili tarafından tüm yükümlülüklerin yerine getirilmesine rağmen davalı tarafça her iki sözleşmede kararlaştırılan gayrimenkullerin eksiksiz, teknik şartnameye uygun teslim edilmesi gerekirken bu yükümlülüklerini yerine getirmediğini, bu nedenle davalı tarafa ihtarname gönderildiğini, davalının ihbarnameye herhangi bir cevap vermediğini bu nedenle bahsi geçen çekler için teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesini, ve müvekkili ... A.Ş.' nin ... A.Ş.' ye ait 10/01/2019 tarihli ... numaralı, 1.135.200,00-TL bedelli çekten ve .. A.Ş.' ye ait 10/01/2019 tarihli ... numaralı, 864.800,00-TL bedelli çekten dolayı borçlu olmadığının tespitini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde ve aşamalardaki beyanlarında özetle; müvekkilinin adresinin ... ilinde olması nedeniyle işbu davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, taraflar arasında görülen davaların müvekkili lehine sonuçlandığını, davacı ...'i imzaladığı çekleri ödememek gayesiyle suç teşkil edecek bir çok yola başvurduğunu, bu davanın da aynı mahiyette olduğunu, davacıların dava dilekçesinde satış sözleşmesi ve çekten dolayı borçlu olduklarını ikrar ettiklerini, davacının iddialarının birbiriyle çeliştiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava kambiyo senedinden kaynaklı olarak menfi tespit davasıdır.
Davacı ... tarafından açılan davaların işbu dosyadan tefriki ile mahkememizin ... esas sıralarına kaydına karar verilmiştir. Söz konusu davacıların dosyanın işlemden kaldırılmasına rağmen yenileme talebinde bulunmadığı anlaşılmıştır.
Kural olarak bir hakkı dava etme yetkisi o hakkın sahibine ait olup, buna aktif husumet denilir. Bir davada husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı mahkemece öncelikle ve re'sen gözetilecek hususlardandır ve şayet husumet ehliyeti yok ise davanın bu sebep ile reddi gerekmektedir. Aynı uyuşmazlığa ilişkin taraflar arasında görülmekte olan ve mahkememizce de bekletici mesele yapılan ... 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ve ... Karar sayılı kararı İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesinin...esas, ... Karar ve Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin ... Esas, ... Karar sayılı dosyaları ile denetimden geçerek kesinleşmiştir. Bu kararlarda, davacının 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72. maddesi uyarınca çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ettiği, davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verildiği görülmektedir.
Somut olayda davacının, uyuşmazlık konusu çeklere ilişkin ciranta olduğunun belirtilmesi ve davalının cevap dilekçesinde keşideci tarafından sözleşme kapsamında çek bedelinin ödendiğini kabul edilmesi karşısında, ciranta olduğunu belirten üçüncü kişinin bedeli ödenmiş çek yönününden kambiyo hukukundan kaynaklanan bir talepte bulunamayacağı, çekte cirosunun bulunup bulunmamasının sonuca bir etkisinin olmadığı ve huzurdaki davada davacı yönünden aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Yukarıda açıklandığı üzere somut olayda davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı anlaşılmakla HMK 114/1-d maddesi uyarınca davanın husumet yokluğu nedeni ile reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerektiği kanaatine varılmıştır.
HÜKÜM / Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı ... tarafından açılan davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine,
2-Harçlar kanunu uyarınca alınması gereken 615,40-₺'nin başlangıçta peşin alınan 34.155,00-₺'den mahsubu ile bakiye 33.539,60-₺'nin davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davalı vekili lehine takdir olunan 30.000,00-₺ vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara mütesaviyen verilmesine,
6-Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK 333 maddesi uyarınca davacı tarafa iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 18/09/2025
Başkan ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Katip ...
e-imza