T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/611 Esas
KARAR NO : 2025/474
DAVA : Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 05/09/2022
KARAR TARİHİ : 11/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA;Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; " davacı, ... Marka ... Cihazını satın almak üzere davalı şirket yetkilileri ile 04.08.2021 tarihinde görüşmeye başlamıştır. Görüşmeler neticesinde davalı ... şirket yetkilileri, 3-4 defa Demo olarak kullanılmış olduğunu beyan ederek dava konusu ... model ... Cihazı ile ilgili Fiyat teklifini 27.08.2021 tarihinde mail olarak vekil eden şirket temsilcisine göndermiştir. (Ek-1: Fiyat Teklifi ve mail yazışması) Bunun üzerine vekil eden şirket temsilcisi, demo olarak 3-4 kez kullanılan cihazın son durumunu ve cihaza ilişkin görüntüleri talep etmiş ve davalı ... yetkilisi ... tarafından 02.09.2021 tarihinde söz konusu cihazın görüntülerini mail olarak göndermiştir. Cihazın görüntüleri incelendiğinde gözle görülebilir herhangi bir kusurunun, leke veya izin görülmediği sabittir. (Ek-2: Cihaz Görüntüleri ve mail yazışması )Taraflar arasında yapılan görüşmeler neticesinde, taraflar arasında mutabakat sağlanmış Cihazın bedeli 60.000 USD*KDV olarak kararlaştırılmış ve belirlenen vadelerde eksiksiz olarak ödenmiştir. (Ek-3: 30.09.2021 tarihli Mal Alım-Satışına Ait Sözleşme ve Fatura ) - Sözleşme konusu cihaz, 20.12.2021 tarihinde davacı şirkete teslim edilmiştir. Cihazın teslimi ile birlikte sözleşme konusu cihaza ilişkin ayıplar/gizli ayıplara ilişkin silsile halinde tespitler yapılmaya başlanmıştır. Davalı ... yetkilileri cihazın tesliminden önceki süreçte, üretici firma olan davalı ... firmasının ... tarafından yapılacağına ilişkin taahhütte bulunmuştur. Ancak Avrupa Bölgesi Sorumlusu ..., kurulum sonrası Türkiye'den İtalya'ya dönüşünde covid-19 tedbirleri kapsamında uzun karantina sürelerini bahane ederek kuruluma katılmayacağı mail olarak müvekkile bildirmiştir. (Ek-5: Mail Yazışması ve ekleri) Bunun üzerine cihazın kurulumu için cihaza yeterince aşina olmayan ve bu sebeple yeterince yetkin olmayan davalı ... şirketine ait teknik servis elamanları, 11.02.2022 tarihinde davacı şirket adresine gelerek kapalı kutularda bulunan cihaz ve aksesuarlarını bizzat çıkararak cihazın kurulumunu yapmaya başlamıştır. Ancak kurulum sırasında teknik elamanlar tarafından 11.02.2022 tarihli Servis Raporuna test peptiti sentezlenmiş olmakla birlikte doğrulaması yapılamamış olup buna ilişkin davacı temsilcisi tarafından 11.02.2022 tarihli Servis Raporunun müşteri hanesine "Test peptit sentezi doğrulanacak" şerhi düşmek suretiyle imzalanmıştır. (Ek-6: 11.02.2022 tarihli Servis Raporu) Davacı şirket temsilcisi, 11.02.2022 tarihinde "cihazın atık hattında sızıntı olduğu" hususunu davalıya bildirmiş, davalı şirkete ait teknik servis elamanları 17.02.2022 tarihinde gelerek atık hatlarının bağlantılarını yenilemiştir. Vekil eden davacı, taraflar arasında akdedilen Sözleşmeye uygun olarak sözleşme bedeline istinaden davacının banka hesabına; 05.10.2021 tarihinde 25.000 USD 04.01.2022 tarihinde 35.000 USD 17.02.2022 tarihinde 10.800 USD gönderilmiştir. Vekil eden şirket, dava konusu cihaz ile üretmeyi planladığı ürünleri, yurt içinde ve yurt dışında satacağı şahıs ve şirketler nezdinde itibarını ve güvenini kaybetmiştir. Bu noktadan hareketle, 43 yıllık aile şirketi olan vekil eden davacı şirketin ticari itibarı, ekonomik saygınlığı, adı, onur ve haysiyeti başta olmak üzere kişilik haklarına, haksız ve kötü niyetli davalıların hukuka açıkça aykırı eylemleri nedeniyle tecavüz edildiği sabittir. Dava konusu ... Marka ... model Mikrodalga Peptit Sentezleyici Cihazın ayıplı olması sebebiyle uğranılan fiili zararlar(müspet zararlar-yapılan masraflar) kapsamında uzman bilirkişiler tarafından hesaplandığında fazla çıkması halinde arttırılmak üzere (tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda arttırmak üzere) şimdilik 1.000 TL maddi tazminatın, temerrüt tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, Dava konusu ... Marka ...model Mikrodalga Peptit Sentezleyici Cihazın ayıplı olması sebebiyle mahrum kalınan kar kapsamında uzman bilirkişiler tarafından hesaplandığında fazla çıkması halinde arttırılmak üzere (tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda arttırılmak üzere) şimdilik 1.000 TL maddi tazminatın, temerrüt tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, Davacıya ödenen cihaz bedeli olan 70.800 USD'nin ödendiği tarihten, ödemenin davalıya fiilen iade edildiği 01.07.2022 tarihine kadar Devlet Bankalarının USD ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek işleyen/işleyecek faizi alacağı kapsamında uzman bilirkişiler tarafından hesaplandığında fazla çıkması halinde arttırılmak üzere (tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda arttırılmak üzere) şimdilik 1.000 TL alacağın, temerrüt tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, Vekil eden davacı şirketin ticari itibarı, ekonomik saygınlığı, adı, onur ve haysiyeti başta olmak üzere kişilik haklarına vaki haksız tecavüzün telafisi için makul miktar olan 100.000 TL manevi tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsiline, Yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin karşı taraflara yükletilmesine karar verilmesini..." talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; "Davacı taraf, müvekkil davalı şirket ile konusu ikinci el mikrodalga peptit sentezleyici cihaz satımı olan satım sözleşmesini akdetmiştir. Satış sözleşmesinin akdedilmesinden sonra ilgili cihazın kurulumu davacı tarafın iş yerinde gerçekleştirilmek üzere davalı müvekkil şirket yetkilileri tarafından davacının iş yerinde çalışılmaya başlanmıştır, ne var ki davacı şirket tarafından cihazın kurulumunun tamamlanması bir süre sonra engellenmiş ve kurulum tamamlanamamıştır. Sonrasında davacı taraf, müvekkil davalı şirketten cihazın gerektiği gibi çalışmadığı iddiasıyla fahiş taleplerde bulunmuştur. Davacı şirketin haksız ve hukuka aykırı fahiş taleplerinin davalı müvekkil şirket tarafından kabul edilmemesi üzerine taraflar arasındaki tüm süreç boyunca davacı taraf işbirliği yapmaktan kaçınmış kendi açtığı tespit davasında dahi kurulumun yapılması ve cihazın bilirkişi tarafından çalışıp çalışmadığının incelenmesine izin vermemiştir.Davacı taraf dava dilekçesinde ... adresinde bulunan 4 katlı binayı satın aldığını ve cihazın çalışmaması sebebiyle zarara uğradığını iddia etmektedir. Davacının bu ve benzeri iddiaları tamamıyla gerçeğe aykırıdır zira, söz konusu cihazın kapladığı alan 1 m²'yi dahi geçmeyen bir cihazdır, salt bu cihaz için bir imalat yapıldığı iddiası haksız ve mesnetsizdir. Davacı şirketin tüm iş planını, şirketin işleyişini ve mülklerini 1 m²'yi aşmayan alana sahip bir cihaza özgülediği/bağladığı iddiası tamamıyla haksız ve gerçeğe aykırıdır. Satım sözleşmesine konu söz konusu cihazın kurulumunu tamamalamak amacıyla davacı tarafın iş yerine gidilmiş ancak davacı şirket yetkilileri tarafından müvekkil şirket yetkililerinin cihaza erişimi sürekli olarak engellenmiştir. Halbuki cihaz kurulumunun yapılamaması tamamen davacı taraftan kaynaklanmakta olup, müvekkil şirket kurulumun tamamlanması amacıyla gerekli yükümlülükleri yerine getirmiş, davacıya ait söz konusu 4 katlı laboratuvar amaçlı kullanılacak binaya gitmiş fakat davacı tarafından müvekkil şirket yetkililerinin cihaza erişimi engellenmiştir.Cihazın üretim yapabilmesi için gerekli olan ham maddenin tedarikinin davacı şirket tarafından sağlanması, bu ham maddeler ile kurulumu yapılmış fakat müvekkil şirketin erişiminin engellendiği cihazın çalıştırılması gerekmekte iken davacı tarafça hiç bir işlem yapılmadan cihazın çalışmadığının iddia edilmesi ve bu sebeple de kar kaybı yaşandığının ileri sürülmesi hukuka ve ahlaka aykırıdır.
Davacı tarafın iddialarının tamamı asılsız olup, satın alınan ürün halihazırda çalışır durumdadır. davacı tarafın sözleşmeyi feshetmesinden sonra ürün davalı müvekkil şirket tarafından iade alınmıştır. Ürün iade alındıktan sonra kurulum müvekkil şirketin ofisinde tamamlanmış ve ürünün sorunsuz bir şekilde çalıştığı tespit edilmiştir.taraflar arasındaki sözleşme davacı şirket tarafından feshedilmiştir. Taraflar arasındaki sözleşmenin feshine ilişkin iradelerin uyuşması sonrasında sözleşme taraflarca feshedilmiştir. Müvekkil şirket yetkilisi tarafından ... nolu teklif ile temin edilmiş olan kullanılmış Mikrodalga Peptit Sentezleyici Cihaz bedeli olan 60.000USD + %18 KDV iadesi karşı tarafın banka hesabına 25.04.2022 tarihinde Müvekkil şirket tarafından yapılmıştır. Karşı tarafça söz konusu bedel haksız bir şekilde müvekkil şirkete iade edilmiş, bunun üzerine müvekkil şirket tarafından 09.05.2022 tarihinde söz konusu bedel yeniden davacı tarafın banka hesabına gönderilmiştir. Sonuç olarak Mikrodalga Peptit Sentezleyici Cihaz bedeli müvekkil şirket tarafından iki kere iade edilmiştir. 30/09/2021 tarihinde... nolu teklif ile imzalanan kullanılmış Mikrodalga Peptit Sentezleyici Cihazının satımına ilişkin sözleşmeden dönülmesi ile müvekkil şirketin yükümü haline gelmiş sözleşme bedelinin iadesi, davalı şirketin geri iadeleri sebebiyle gerçekleştirilememiş ve müvekkil şirketin yükümlülüğünü yerine getirebilmesi için Türk Borçlar Kanununun 106 ve 107. Maddeleri gereği tarafımızca tevdi mahal tayini talep edilmiş olup arabuluculuk görüşmeleri yapılmış ve mal iade alınıp bedel iade edilmiştir.
İşbu davanın zamanaşımı nedeniyle reddi'ne; davanın usulden reddi'ne; sayın mahkeme aksi kanaatte ise, davanın esastan reddi'ne; tüm yargılama harç ve giderlerinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini..." savunmuştur.
DELİLLER:
Taraflar arasındaki sözleşme, ticari defterler, faturalar, 18/02/2025 tarihli rapor, 25/04/2025 tarihli ek rapor, ... Başkanlığı'ndan alınan 07/03/2024 tarihli rapor ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; satış sözleşmesine konu makinenin ayıplı olması nedeniyle maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir.
Bilirkişiden alınan 07/11/2023 tarihli raporda özetle; "Yerinde inceleme görevi sırasında (peptit sentezleme işlemi öncesinde, peptit sentezleme esnasında ve sentezleme işlemi akabinde numune alımında) cihazda ve cihaza bağlı ekipman ve komponentlerde (elektronik aksam, azot tüpü, bilgisayar, yazılım, atık şişesi vb.) herhangi bir hata tespit edilmemiştir. Cihazda ve bağlı bulunan hortum, şişe ve valflerde herhangi bir sızıntı veya sızıntıya bağlı yüzey boyasında hasar izi veya deformasyon görülmemiştir. Peptit sentezi üretim süreci boyunca cihazı çalıştıran yazılım “...” herhangi bir hata vermemiştir. Cihazın düzgün şekilde, sorunsuz çalıştığı görülmüştür. Peptit sentezleme süreci tamamlandıktan sonra elde edilen ...analiz için ...Başkan Yardımcılığı'na yollanmak üzere 50ml'lik viyal içine konulmuştur. Darbelere karşı dayanıklı bir plastik kutu içinde muhafaza edilen falkon tüp 25.10.2023 tarihinde ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi Kalemi'ne takriben saat 16:35'de elden teslim edilmiştir. Mahkemenizce gerekli görülmesi halinde ... tarafından bildirilecek kimyasal analiz sonucunun değerlendirilmesi için kimya mühendisi bilirkişinin görevlendirilmesi..." rapor edilmiştir.
Bilirkişi heyetinden alınan 18/02/2025 tarihli raporda özetle; "Taraflar arasında yapılan sözleşme gereği davacı tarafından taraflar arasında ki sözleşmeye göre, 60.000 $* KDV cihaz bedeli ödenerek cihazın satın alındığı, Cihazın davacıya teslimi sırasında cihazın sözleşme şartlarına uygun olarak çalıştırılamadığı gerekçesi ile cihazın davalıya iade edildiği, Davadilekçesinde cihazın alımı öncesinde yapılan giderlerin bölüm Il1/B de listelendiği, ancak bu giderlerin heyetimizce gerçekçi bulunmadığı, Dosya kapsamında atanan bilirkişi tarafından cihazın davalı işyerinde ... Bölümünde belirtildiği gibi cihazın çalışmasında sorun olmadığı, herhangi bir kaçak veya sızıntı bulunmadığı, Bilirkişi ile birlikte yapılan deneme üretimi sonrasında; “Peptit sentezleme süreci tamamlandıktan sonra elde edilen ... analiz için ... Yaşam Bilimleri Başkan Yardımcılığı'na yollanmak üzere ...'lik viyal içine konularak” ...” a teslim edildiği, Bilirkişi tarafından ... a teslim edilen numunenin değerlendirilmesi sonrasında ... bölümünde belirtildiği gibi” ... analizi sonucuna göre kesme işlemi yapılan peptitin uygulama yöntemi belirtilen metot ile 9. Saniyede geldiği tespit edilmiştir. Daha sonra ürün kütle sepektrofotometresi ile karakterize edilerek kütlesi 1061,53 olarak belirlenmiştir.” dendiği, Yukarıdaki bilgiler ışığında cihazın ayıplı olmadığı..." rapor edilmiştir.
Bilirkişi heyetinden alınan 25/04/2025 tarihli ek raporda özetle; "Dava konusu uyuşmazlığın esası, taraflar arasında ... seri numaralı ... Marka ... Sentez Sistemi (Komple Aksesuarları ile Birlikte) alım satımına ilişkin 30.09.2021 tarihli Mal Alım-Satışına ait sözleşme kapsamındaki cihazın ayıplı olması nedeniyle davacının uğradığı zararın tazmini talebidir. Dava dosyasına sunulan belgeler incelendiğinde cihazın kusurlu olduğuna dair İncelemeler doğrultusunda önceki bilirkişi raporunda değişiklik yapılmasını gerektiren yeni bir bilgi ve belge sunulmadığından eski rapordaki görüşler muhafaza edilmiştir. Herhangi bir bulguya rastlanmamıştır..." rapor edilmiştir.
...Araştırma Kurumu Başkanlığı'ndan alınan 07/03/2024 tarihli raporda özetle; "...(...) ve kütle spekroskoposi yöntemleri ile analiz ve karakterize edilmiştir. ... analizi sonucuna göre kesme işlemi yapılan peptitin uygulama yöntemi belirtilen metot ile 9.saniyede geldiği tespit edilmiştir. Daha sonra ürün kütle spektrofotometresi ile karakterize edilerek kütlesi 1061,53 olarak belirlenmiştir..." rapor edilmiştir.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında dava konusu ... alım satım sözleşmesi yapıldığı, davalı tarafça makinenin teslimi ediminin, davacı tarafçada makine bedelinin ödenmesi edimlerinin üstlenildiği, satış bedeli olan 60.000 USD'nin davacı tarafça ödendiği ve makinenin 02.09.2021 tarihinde davacı tarafa teslim edildiği, teslimin ardından davacı tarafça makinede ayıp bulunduğu iddiasıyla sözleşmeden dönülerek makinenin davalı tarafa iade edildiği, davalı tarafça da 25/04/2022 tarihinde Peptit Sentezleyici Cihaz bedeli olan 60.000USD + %18 KDV'nin davacı tarafa iade edildiği hususlarında uyuşmazlık bulunmadığı sabittir. Davacı tarafça makinenin tesliminin ardından çalışmadığı, gizli ayıplarının bulunduğu, bu süreçte ayıptan kaynaklı olarak uğranıldığı belirtilen zararlara ilişkin olarak iş bu maddi ve manevi tazminat talepli dava açıldığı anlaşılmıştır. Dava konusu makinenin ayıplı olup olmadığı , ayıbın gizli/açık ayıp veyahutta giderilebilir nitelikte olup olmadığı hususları teknik inceleme gerektirdiğinden dosya makine mühendisi bilirkişilere tevdi edilerek rapor tanzimi istenmiş. Mahkememizce hükme esas alınan ve denetlenebilir bilirkişi heyeti kök ve ek raporlarında belirtildiği üzere ... Kurumu Başkanlığı'nda yapılan testlerde göz önüne alındığında dava konusu makinenin ayıplı olmadığı, makinenin çalışır vaziyette olduğu; davacı yanın, ayıplı olmayan malın satışana ilişkin sözleşmeden dönerek ödemiş olduğu satış bedelini de davalı yandan tahsil ettiği, makinenin ayıplı olmaması nedeniyle davacı yan lehine maddi ve manevi tazminat koşullarının oluşmadığı anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacı yanın maddi ve manevi tazminat talepli davasının REDDİNE,
2-Maddi tazminat davası yönünden karar tarihi itibariyle 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 6.831,00TL harçtan peşin alınan 1.758,99TL'nin mahsup edilerek bakiye 5.072,01TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Manevi tazminat davası yönünden karar tarihi itibariyle 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Maddi tazminat davası yönünden davalı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte olan AAÜT gereğince dava değeri olan 3.000,00TL üzerinden hesaplanan 3.000,00TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Manevi tazminat davası yönünden davalı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte olan AAÜT gereğince dava değeri olan 100.000,00TL üzerinden hesaplanan 30.000,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan giderlerin kendi üzerinden bırakılmasına,
7-Davalı tarafından yapılan 2.000,00TL bilirkişi giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-6325 Sayılı Yasa'nın 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin m.26 hükmüne göre Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
9-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK.m.333 hükmü uyarınca ilgili tarafa iadesine,
Dair; davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.11/06/2025
Katip
...
E-imza
Hakim
...
E-imza