T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/69 Esas
KARAR NO: 2022/366
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 26/01/2022
KARAR TARİHİ: 27/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamaları sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle :
"....Davalı şirket ile davacı müvekkil şirket arasında fuar katılım sözleşmesi akdedilmiştir. davalı şirket tarafından organize edilen fuarın davacı müvekkil şirkete hiçbir bildirimde bulunulmadan iptal edilmesi üzerine davalı şirket davacı müvekkil şirkete 106.020,00-TL tutarında borçlanmıştır. Anılan Fuar Katılım Sözleşmesi'nin 2. Maddesinde; "Fuar Katılım Sözleşmesi'ni imzalayarak, işbu Form'da belirtilen DÜZENLEYİCİ'nin ...'nde organize ettiği sergi veya fuara katılmayı kabul eden KATILIMCI, bu imzadan sonra, fuara katılmayı reddetse dahi KATILIMCI'nın maddi ve manevi yükümlülükleri devam eder. KATILIMCI, fuar katılım koşulları, sergi veya fuarın yeri, KATILMCI'nın fuar alanındaki yeri, düzenleme tarihleri, ünvanı vb. hususlarda, DÜZENLEYİCİ'nin, sektörün talebi, ekonomik durumu , organizasyon gerekleri veya kendi takdiri ile yapacağı değişiklikleri, (fuarın kısmen veya tamamen iptali dahil) peşinen kabul eder. Bu durum sözleşmenin fesih sebebi değildir. KATILIMCI'nın ücret ödeme yükümlülüğü devam eder. KATILIMCI, ancak DÜZENLEYİCİ'nin yazılı teyidi ile fuardan çekilme hakkına sahiptir. DÜZENLEYİCİ, Fuardan 3 gün öncesine kadar, hiçbir sebep göstermeksizin yazılı bildirimde bulunarak Sözleşmeyi tek taraflı olarak feshedebilir ve KATILIMCI'yı fuardan çıkarabilir. Düzenleyici, Fuar katılım bedelini fesih/çıkarma/fuar iptali bildiriminden itibaren 30 (Otuz) gün içinde KATILIMCI'ya iade eder. Sözleşmenin bu şekil feshi, Fuardan çıkarma ve Fuarın kısmen veya tamamen iptali durumunda KATILIMCI, fuar katılım bedelinden başka, masraf, gecikme faizi ya da zarar ziyan adıyla bir talepte bulunma hakkına sahip olmadığını önceden beyan, kabul ve taahhüt eder." hükmü yer almaktadır. İşbu nedenlerle davalı şirketin davacı müvekkil şirkete fuar katılım sözleşmesinden de anlaşılacağı üzere toplam 106.020,00-TL tutarında iptal edilen fuar bedelinin iadesine ilişkin alacağı bulunmaktadır. Fuarın iptal edilmesi sebebiyle davacı müvekkil şirket tarafından ödenen fuar bedellerinin davalı şirket tarafından iade edilmemesi üzerine, tarafımızca ... 14. İcra Müdürlüğü'nün ...E. sayılı dosya ile davalı şirket aleyhine icra takibi başlatılmıştır. Davalı şirket kendisine usulüne uygun tebliğ edilen ödeme emrine haksız ve mesnetsiz olarak itiraz ederek icra takibini durdurmuştur. Davalı şirketin itirazı haksız ve yersizdir. Davalı şirket iptal edilen fuar bedeli olan 106.020,00-TL'yi davacı müvekkil şirkete ödememiştir ve bunu inkar etmektedir. Davalı şirket, takip miktarınca davacı müvekkil şirkete borçludur. Davalı şirket itirazında haksız olup kötü niyetlidir. İcra takibini uzatmak maksadıyla borca itiraz etmiştir. Bu nedenle davalının itirazının iptali takibin devamı ve davalının haksız itirazı sonucu alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere inkâr tazminatına çarptırılması için işbu davanın açılması zarureti hasıl olmuştur. Uyuşmazlığın çözülmesi amacıyla tarafımızca arabuluculuğa başvurulmuş ancak uzlaşma sağlanamamıştır. bu nedenle işbu davayı ikame etme zorunluluğu hasıl olmuştur. Davacı müvekkil şirkete iptal edilen fuar bedeli alacaklarının ödenmemesi neticesinde tarafımızca 23.12.2021 tarihinde ... Arabuluculuk Bürosuna başvurulmuş, 12.01.2022 tarihli arabuluculuk toplantısı gerçekleştirilmiştir. ...arabuluculuk dosya numaralı dosya üzerinden 12.01.2022 tarihli son toplantıda anlaşmama tutanağı düzenlenmiş olup tarafımızca işbu davayı ikame etme gereği hasıl olmuştur. Alacak likit olduğu için davalı şirket aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmelidir. Yukarıda açıkladığımız sebeplerle; davalı şirketin haksız ve kötüniyetli olarak borca ve takibe itiraz ettiği ve alacağın likit olduğu ortadadır. İşbu davada davalı şirketin kötüniyetli olarak hareket ederek icra sürecinin uzamasına sebebiyet vermesi dolayısıyla davalı şirketin takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesini talep etme zorunluluğu hasıl olmuştur. Davamızın kabulüne,
Davalı şirketin ... 14. İcra Müdürlüğü'nün... Esas Sayılı icra dosyasına haksız ve yersiz olarak yaptığı itirazın iptaline ve takibin devamına,
Davalı şirketin ... 14. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas Sayılı icra dosyasına haksız ve yersiz olarak itiraz ettiği alacağın %20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine,
Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı şirket tarafa yükletilmesine karar verilmesini..." şeklinde talep ve beyanda bulunmuştur.
CEVAP:
Cevap dilekçesi özetle şöyledir:
"....Müvekkil şirket; ...bünyesinde yurt içi ve yurt dışında, dünya çapınca çeşitli fuarlar düzenleyen organizatör şirkettir. Davalı şirket ise tekstil sektöründe faaliyet gösteren bir şirkettir. Müvekkil şirket ile davalı şirket arasında 21-25 Nisan 2020 tarihleri arasında düzenlenecek 26. ...(...) için "Fuar Katılım Sözleşmesi" akdedilmiştir. COVİD-19 salgını nedeniyle fuar, haklı sebeplerle ileri bir tarihe ertelenmiştir. Yapılan sözleşmede yer alan hükümler gereğince müvekkil şirketin, fuarı haklı gerekçelerle erteleme hakkına sahiptir. Yapılan erteleme ile, katılımcıların hakları aynen korunacak olması, aynı şartlarda fuarın gerçekleştirilecek olması nedeniyle fuar katılım bedelinin iade edilemeyeceği hususu da kararlaştırılmıştır. Yargıtayın müstakar kararları da bu yöndedir. Ancak davacı, mesnetsiz iddialarla söz konusu fuarın iptal edildiğini iddia ederek huzurdaki davayı ikame etmiştir. Davacı yanın huzurdaki davası haksız, kötüniyetli ve hukuki mesnetten yoksun olması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekmektedir. Şöyle ki; Davalı şirket ile yapılan Fuar Katılım Sözleşmesinin 32. Maddesinde; "Her türlü uyuşmazlık durumunda Bakırköy Mahkemeleri ve İcra Daireleri yetkilidir" hükmü yer almaktadır. HMK'nın 17. Maddesinde düzenlenen "Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır." hükmü gereğince tacirlerin yetki sözleşmesi yapabilmelerine cevaz verilmiştir. Bu kapsamda müvekkil şirket ile davalı şirket arasında yapılan yetki sözleşmesi uyarınca yetkili mahkeme Bakırköy Mahkemeleridir. Bu nedenle dosyanın yetkisizlik kararı verilerek Bakırköy Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesi gerekmektedir. Önemle belirtmek isteriz ki fuar iptal edilmemiş, ertelenmiştir. müvekkil şirket pandemi nedeniyle devlet tarafından alınan kararlar ve yayınlanan genelgeler nedeni ile fuarı ertelemek zorunda kalmış, belirlenen tarihte yurt dışından misafirlerin pandemi nedeniyle katılamayacak olmaları nedeniyle fuar katılımcıları tarafından ertlenmesi talep edilmiştir. 11 Mart 2020 tarihinde ülkemizde görülen Covid-19 vakaları ile birlikte başlayan süreçte sokağa çıkma yasakları nedeniyle ülke genelinde tüm toplantı, gösteri, konser vb. organizasyonların yasaklanmasıyla ... Fuarı da müvekkil şirket tarafından yapılamamış bu sebeple fuar 20-24 Eylül 2021 tarihine ertelenmiştir. Bu tarihte de ülkemizde ve tüm dünyada pandeminin etkilerinin devam etmesi, Amerika, Avrupa ülkeleri ve diğer bazı ülkelerin Türkiye'yi kırmızı listeye alması yani Türkiye'ye seyahat kısıtlaması getirmesi, yine pandemi kaynaklı seyahat prosedürlerinin zorlaşması, aşı zorunluluğunun getirilmesi, karantina süreçleri, bu dönemde bilet fiyatlarının fahiş oranda artması gibi sebeplerden dolayı yurt dışından gelecek birçok katılımcının fuara katılamayacağını bildirmesi üzerine bu durum fuar katılacak şirketlere bildirilmiş; buna mukabil birçok şirketten, tekstil sektörünün yurt dışına hitap etmesi ve dolayısıyla fuara yurt dışından misafirlerin katılmasının çok önemli olduğu, fuarların yapılış amacın yurt dışından müşteri kazanmak, yurt dışı pazarına açılmak olduğundan yurt dışından misafirlerin gelmemesi halinde fuarın yapılmasının bir anlamı olmayacağı belirtilmiş ve bu nedenle fuarın katılımcısı olan şirketler ve sektör temsilcileri tarafından fuarın ertelenmesi talep edilmiştir. Hizmetin ertelenmesinde müvekkile atfedilecek bir kusur yoktur. Müvekkil şirket de söz konusu fuarları yapabilmek için fuar alanını en az 1 yıl önceden kiralanmakta, bunun için reklam ajanslarıyla anlaşmalar yapılmakta, personel alımı gerçekleştirilmekte, ses ve görüntü sistemleri için anlaşmalar yapılmakta, temizlik şirketleriyle anlaşmalar yapılmaktadır. Bir fuarın organize edilme bedeli MİLYON LİRALARI bulmaktadır. Ayrıca Ticaret Bakanlığı, TOBB, Belediye ve diğer ilgili kurum ve kuruluşlardan prosedür gereği izinler alınmaktadır. Söz konusu fuarın Covid-19 kaynaklı nedenlerle yapılamaması müvekkil şirketi de telafisi oldukça zor zararlara uğratmıştır. Fuarın sanki keyfe keder nedenlerle yapılmadığını ve bu durumdan müvekkil şirketin bir menfaati varmış gibi lanse edip müvekkil şirkete kusur ve kötüniyet hamledilmesi mümkün değildir. Bu hususta mahkemenin taraflar arasındaki MENFAATLER DENGESİNİ göz önünde bulundurması gerekmektedir. .... Milli katılım; uluslararası bir fuara, yabancı devletin yetkili mercisi tarafından desteklenen ve teşvik verilen fuarlardır. EVTEKS fuarı da uluslararası arenada bilinir bir fuar olduğundan birçok yabancı devlet tarafından katılım sağlanan milli katılımlı fuardır. Pandemi sürecindeki uluslararası yasak ve kısıtlamalar, ülkeler arası uçuşların yasaklanması, aşılama politikaları, Türkiye'nin kırmızı listeye alınması gibi sebeplerle milli katılımlar iptal edilmiş, verilen teşvikler kesilmiştir. Hal böyle olunca uluslararası ölçekli fuarı gerçekleştirmek, finansal açıdan yapılmasından bir menfaat olmayacaktır. Nitekim katılımcı şirketler ve sektör temsilcileri yabancı misafir ve yatırımcıların katılmayacağı fuarın yapılmasında maddi bir menfaat olmayacağı, yatırım alınamayacağı gerekçesiyle fuarın ertelenmesi talep edilmiştir. Bu bağlamda fuar ertelenmiştir. Yine bu kapsamda fuarın ertelenmesi nedeniyle Ticaret Bakanlığı tarafından müvekkil şirket aleyhine inceleme başlatılmış, buna ilişkin müvekkil şirketten bilgi ve belge istenilmiş, müvekkil şirket ise gerekli bilgilendirmeyi yapmış, inceleme sonunda müvekkil şirket hakkında herhangi bir müeyyide uygulanmamış ve müvekkil şirket lehine sonuç çıkmıştır. Görüldüğü üzere ... fuarının Mayıs 2022'ye ertelenmesinde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
Müvekkil şirketin, fuarın tarihini değiştirme hakkı bulunmaktadır. Fuar tarihinin değiştirilmesi katılımcılara sözleşmeyi fesih ve ödenen bedelin iadesi hakkı vermemektedİr. Davalı şirket ile yapılan "Fuar Katılım Sözleşmesi"nin 2. Maddesinde; "Fuar Katılım Sözleşmesini imzalayarak işbu Form'da belirtilen Düzenleyici'nin organize ettiği sergi veya fuara katılmayı kabul eden katılımcı, bu imzadan sonra fuara katılmayı reddetse dahi Katılımcı'nın maddi ve manevi yükümlülükleri devam eder. Katılımcı, fuar katılım koşulları, sergi veya fuarın yeri, Katılımcı'nın fuar alanındaki yeri, düzenleme tarihleri, unvanı vb. hususlarda, Düzenleyici'nin, sektörün talebi, ekonomik durumu, organizasyon gerekleri veya kendi takdiri ile yapacağı değişiklikleri (fuarın kısmen veya tamamen iptali dahil) peşinen kabul eder. Bu durum sözleşmenin fesih sebebi değildir. Katılımcı'nın ücret ödeme yükümlülüğü devam eder. Katılımcı, ancak Düzenleyici'nin yazılı teyidi ile fuardan çekilme hakkına sahiptir. Düzenleyici, Fuardan 3 gün öncesine kadar, hiçbir sebep göstermeksizin yazılı bildirimde bulunarak sözleşmeyi tek taraflı olarak feshedebilir ve Katılımcı'yı fuardan çıkarabilir." hükmü yer almaktadır. Buna göre; müvekkil şirket, sektörden gelen talepler, organizasyon gerekleri yahut hiçbir sebep göstermeksizin fuar tarihini değiştirme hakkına sahiptir. Bu duruma katılımcının itiraz etme hakkı olmadığı gibi, bu durum bir fesih sebebi de olamaz. Bu sebeple davalı şirketin, Fuar Katılım Sözleşmesini feshetme ve yapmış olduğu ödemeleri talep hakkı bulunmamaktadır. Davacı taraf, dava dilekçesinde fuarın iptal edilmiş olduğunu iddia etse de yukarıda açıklandığı üzere fuar iptal edilmemiş, ertelenmiştir. Davacı taraf, davasında yalnızca bu hususa dayanmış, ancak bu iddiasını ispatlayıcı herhangi bir delil sunamamıştır. İşbu iddia gerçek dışı ve mesnetsiz olup davanın reddine karar verilmesi gerekmektedir. Ayrıca davacının açıkça kötüniyetli olması nedeniyle asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesi gerekmektedir. Anılan tüm bu nedenlerle; davacı yanın tüm iddia ve beyanları haksız, kötüniyetli ve hukuki mesnetten yoksun olup huzurdaki davanın reddine karar verilmesi gerekmektedir. Öncelikle yetki itirazımızın kabulü ile, dosyanın ... NÖBETÇİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,
-Haksız, kötüniyetli ve hukuki mesnetten yoksun huzurdaki davanın reddine, davacı tarafın kötüniyetli olması nedeniyle asıl alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, Tüm yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı taraf yüklenmesine, karar verilmesini..."
GEREKÇE:
Dava; ... 14. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasına davalı borçlu tarafından yapılan itirazın İİK.m.67 hükmü doğrultusunda iptali talebine ilişkindir.
Davalı vekili tarafından dosyaya sunulan cevap dilekçesinde, yasal süresi içerisinde yetki itirazında bulunularak, iş bu itirazın iptali davasına bakmaya yetkili mahkemenin taraflar arasındaki sözleşmenin 32. Maddesi uyarınca Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğu belirtilerek yetki ilk itirazında bulunulmuştur.
HMK 17 madde de " Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır." düzenlemesi yer almaktadır.
Taraflar arasındaki sözleşmenin 32. Maddesinin incelenmesinde " her türlü uyuşmazlıkta Bakırköy Mahkemeleri ve icra dairelere yetkilidir " şeklinde düzenleme bulunduğu anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamı itibariyle; taraflar arasındaki sözleşmenin 32. Maddesi ile her türlü uyuşmazlığa bakmaya yetkili mahkemelerin Bakırköy mahkemeleri olduğunun düzenlendiği, davalının cevap dilekçesinde yasal süresi içerisinde yetki ilk itirazında bulunduğu anlaşılmıştır. Dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler ile HMK 17. Madde uyarınca davada Bakırköy Mahkemelerinin yetkili olduğu anlaşılmakla; yetki itirazının kabulüyle davanın usulden reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
1-Mahkememizin YETKİSİZLİĞİ nedeniyle HMK 114/1-ç ve HMK 115/2 md. uyarınca davanın usulden reddine,
2-Davaya bakmaya yetkili mahkemenin Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesi olduğuna
3-HMK 20/1 md. uyarınca kararın kesinleşmesinden itibaren 2 haftalık hak düşürücü süre içerisinde taraflarca mahkememize başvurularak talep edilmesi halinde dava dosyasının yetkili Bakırköy Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine, aksi takdirde talep halinde mahkememizce ek karar ile davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğine,
4-HMK 331/2 md. uyarınca yargılama gideri, harç ve vekalet ücreti hususlarında görevli mahkemece karar verilmesine, mahkememizce ek karar ile davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi halinde yargılama gideri, harç ve vekalet ücreti hususunda da karar verilmesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen kararın gerekçesinin tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.27/04/2022
Katip
E-imza
Hakim
E-imza