T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/721 Esas
KARAR NO: 2023/98
DAVA: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 14/10/2022
KARAR TARİHİ: 14/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)davasının yapılan açık yargılamaları sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle :
"...’nun işletmesi Davacı Müvekkil Şirket tarafından yürütülmektedir. Davalı-Borçlu şirkete ait ..., ..., ..., ..., ... plakalı araçlar ile 23.09.2016-30.10.2017 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yapılmıştır. Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerine, 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30. maddesinin 7. Fıkrası gereğince, ihlalli geçiş tarihinden itibaren on beş günlük süre içerisinde geçiş bedellerini cezasız olarak ödeyebilme imkânı verilmekte ise de, işbu davaya konu ihlalli geçiş ücretlerinin anılan süre içerisinde ödenmediği tespit edilmiştir. Geçiş ücretlerinin süresi içerisinde ödenmemesi üzerine Müvekkil Şirketçe; Davalı-Borçlu şirket aleyhine ... 28. İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyası ile ödenmeyen geçiş ücretleri ve geçiş ücretlerine 6001 Sayılı Kanunun 30/5 maddesi uyarınca tahakkuk ettirilen geçiş ücretinin 10 katı tutarındaki gecikme cezası alacağının tahsili amacıyla 18.11.2017 tarihinde icra takibi başlatılmış olup, Davalı-Borçlu şirkete ödeme emri 23.02.2018 tarihinde tebliğ edilmiştir. Ancak Davalı-Borçlu şirket, icra takibine itiraz etmiş ve İlgili İcra Müdürlüğünce itirazın süresinde olduğu belirtilerek takibin durdurulmasına karar verilmiştir. Öncelikle belirtmek isteriz ki, davalı borçluya karşı ... 28. İcra Müdürlüğü ...sayılı icra dosyası ile davaya konu icra takibi 18.11.2017 tarihinde başlatılmıştır. Takip tarihinde müvekkil şirketin adresi 16.07.2019 tarih ve 9869 sayılı Ticaret Sicil Gazetesinden de (Ek-4) görüleceği üzere ...'dır. Takibe konu borcun ihlalli geçişten kaynaklanan para borcu olması nedeniyle; tarafımızca TBK md.89/1 uyarınca şirket merkezinin bulunduğu ANKARA İCRA DAİRELERİNDE takip açılışını gerçekleştirilmiştir.
Ancak, 16.07.2019 tarih ve 9869 sayılı Ticaret Sicil Gazetesinden görüleceği üzere, Müvekkil şirketin merkezi 16.07.2019 tarihinde ...'a taşınmış olduğundan, İtirazın İptali davasında yetkili mahkeme İstanbul Mahkemeleri olacaktır. Nitekim buna ilişkin birçok Yargıtay kararı mevcut olup aşağıda belirtilmiştir. Davalı-Borçlunun itirazları zaman kazanma amacı ile haksız ve kötüniyetle yapılmış olduğundan, tarafımızca süresi içerisinde itirazın iptali davası açılmaktadır. Davalı-Borçlu Şirketin Kendi İhmal ve Kusurunun Sonuçlarından Davacı-Alacaklı Müvekkil Şirketi Sorumlu Tutmaya Çalışması Kabul Edilemez Niteliktedir.Davalı-Borçlu şirkete ait ..., ..., ..., ..., ... plakalı araçları ile, işletme hakkı Davacı-Alacaklı Müvekkil Şirket’e ait Otoyol’dan 23.09.2016-30.10.2017 tarihleri arasında ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yapılmıştır. Davalı-Borçlu'nun aracı ile Otoyol’u kullandığı anlarda HGS hesapları müsait değildir. Takdir edileceği üzere HGS hesabını müsait tutmak ve geçiş ücretini ödemeye yetecek bakiye bulundurmak Davalı-Borçlu'nun sorumluluğundadır. Bununla birlikte Otoyoldaki tüm levha ve uyarılarla yolun genel durumuna dikkat ederek araç kullanmak araç sahiplerinin ve sürücülerin kendi sorumluluklarındadır. Benzer şekilde KGM ve Davacı-Alacaklı Müvekkil Şirket tarafından yapılan ilanlar da vatandaşa yeterli bilgilendirmeyi sağlamaktadır. Bu durumda ücretli otoyolları kullanan Davalı-Borçlu HGS hesabını müsait tutmayarak Davacı-Alacaklı Müvekkil Şirket’in sağladığı hizmetin karşılığında ücret ödeme yükümlülüğünü kendi kusuruyla ihlal etmiştir. Davalı-Borçlu şirketin kendi ihmal ve kusurunun neticesini Davacı-Alacaklı Müvekkil Şirket’e yüklemeye çalışması kabul edilemez niteliktedir.Ayrıca Davacı-Alacaklı Müvekkil şirketçe, Davalı-Borçlu şirkete ait plakalara tanımlı HGS hesabına ilişkin provizyon sorgusu kontrolü yapılmış ve geçişlere ilişkin provizyon sorgusunun “Kayıt Bulunamadı / Ürün kara listede / Ürün bakiyesi yetersiz” sonucu ile döndüğü anlaşılmıştır. (Ek.2) Hesabı müsait olmayan ve geçişe ilişkin banka provizyon sorgusu olumsuz dönen davalının HGS etiketinden geçiş ücreti çekilememiş ve ücreti ödenmeyen geçişleri için geçiş ücreti ve bu geçiş için yukarıda açıklandığı üzere ceza bedeli borçları tahakkuk ettirilmiştir. Yapılacak olan hesaplamayla da görüleceği üzere Müvekkil Şirket kanuna uygun olarak ihlalli geçiş ücreti tahakkuk ettirmiş ve cezai yaptırım uygulamıştır.Söz konusu düzenlemeler kapsamında Davacı-Alacaklı Müvekkil Şirket tarafından, geçiş yapan araçlara ait OGS veya HGS hesaplarından geçiş ücreti tahsil edilmektedir. OGS veya HGS cihaz ve hesaplarının uygun olmaması halinde araç sahipleri, ihlalli geçiş tarihinden başlayarak on beş günlük süre içerisinde geçiş bedellerini cezasız olarak ödeyebilmektedirler. Belirtilen süre içinde ücreti ödemeyenler hakkında ise kanunun açık hükmü uyarınca ücretin dört katı tutarında ceza uygulanmaktadır. Davacı-Alacaklı Müvekkilin söz konusu cezayı uygulamaması kanuna aykırılık teşkil edeceğinden bu konuda Davacı-Alacaklı Müvekkil Şirket’e bir sorumluluk yüklenmesi hukuka aykırı olacaktır. İhlalli geçiş yapan araç sahibi birçok kanaldan ihlalli geçiş sorgulaması yaparak yasal takip aşamasına gelmeden borcunu ödeyebilmektedir. Dosya kapsamındaki ihlalli geçiş tarihlerinde cezalar hakkında sorgulama yapılabilecek ve Müvekkil Şirket’e ödeme yapılabilecek kanallar açıktır. ... Bankası, ... Bankası web sitesi(http://.../TR/borcsorgulamalariodeme) ve mobil uygulamalar üzerinden hem sorgulama hem de Davacı-Alacaklı Müvekkil Şirket’e sanal pos aracılığı ile kredi kartı ve banka kartı vasıtasıyla ödeme yapılabilmektedir. Bundan bağımsız olarak Davacı-Alacaklı Müvekkil Şirket’in gerek 6001 sayılı Kanun uyarınca gerekse de başkaca ilgili mevzuat kapsamında ihlalli geçiş yapan araç sahiplerine, ihlalli geçiş yapıldığına ilişkin herhangi bir bildirim yapma yükümlülüğü bulunmamaktadır. Dolayısıyla Davacı-Alacaklı Müvekkilin uyguladığı tüm işlemlerin mevzuata ve hakkaniyete uygun olduğu açıkça görülmektedir. Davalı-borçlu şirketin icra takibine konu faize , faiz oranına, borcun tüm ferilerine (kdv alacağına) yönelik itirazları da mesnetsizdir. Faiz ve Faiz Oranına İlişkin;Davalı-Borçlu Şirket; Mesleği/Ticari İşi Gereği Ücretli Otoyolu Kullanmakta Olup, Araçlar Ticari Amaçla Kullanılmıştır. 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 3. Maddesinde Ticari İş; “Bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller” olarak tanımlanmıştır.Davalı-Borçlu şirket "..., ..., ..., ..., ..." plakalı ticari kullanım niteliği bulunan araçları ile 23.09.2016-30.10.2017 tarihleri arasında mesleki ve ticari faaliyetini gerçekleştirdiği sırada, işletme hakkı Davacı-Alacaklı Müvekkil Şirket’e devredilen otoyoldaki serbest geçiş bölgelerinden ücret ödenmeksizin takibe konu edilen ihlalli geçişleri yapmıştır. Davalı-Borçlu şirket hakkında ... 28. İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyası ile başlatılan icra takibinde; 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un 2 nci maddesi uyarınca işlemiş ve işleyecek dönem için takip tarihinde yürürlükte olan %9,75 ticari faiz oranı- değişen oranlarda ve faiz oranlarındaki artıştan doğan her türlü hakkımız saklı tutularak talepte bulunulmuştur. Davalı Borçlu şirket, "..., ..., ..., ..., ..." Plakalı araçlar ile Mesleği/Ticari İşi Gereği Ücretli Otoyolu Kullanmıştır. 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 3. Maddesinde Ticari İş; “Bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller” olarak tanımlanmıştır. Dolayısıyla borçluya ait ticari kullanım niteliği bulunan araçlar ile işletme hakkı müvekkil şirkete devredilen otoyoldaki serbest geçiş bölgelerinden ücret ödenmeksizin takibe konu edilen ihlalli geçişlerin yapıldığı durumlarda 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un 2 nci maddesi uyarınca işlemiş ve işleyecek dönem için takip tarihinde yürürlükte olan %9,75 ticari faiz oranı- değişen oranlarda ve faiz oranlarındaki artıştan doğan her türlü hakkımız saklı tutularak talepte bulunulmuştur. Söz konusu yasa maddesi gereğince; arada sözleşme olmasa bile ticari işlerde temerrüt faizi, TCMB'nin önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli avanslar için uyguladığı faiz oranı üzerinden istenebilmektedir. Ticari işlerde uygulanan avans faiz oranı, 3095 sayılı Yasa'nın 2 nci maddesi hükmüne göre değişken bir özellik taşımaktadır. Bu nedenle borca konu ihlalli geçiş bedelleri ile ceza bedellerine temerrüt tarihlerinden itibaren değişen oranlarda avans faiz oranının uygulanması gerekmektedir. Tüm bu açıklamalar ışığında, borçlunun faize ilişkin herhangi bir itirazının da olamayacağı tartışmadan uzaktır. Ekte sunduğumuz Yargıtay 12. H.D.’nin 06.11.2018 tarihli 2018/4563E.-2018/10951K. Sayılı kararı, Yargıtay 15. H.D.’nin 03.04.2019 tarihli 2018/3425E.-2019/1521K. sayılı kararı, Yargıtay 17. H.D.’nin 12.06.2017 tarihli 2015/533E.-2017/6689K. Sayılı kararı haklılığımızı teyit eder niteliktedir. 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Yasası'nın 24/c maddesinde ; “Vade farkı, fiyat farkı, faiz, prim gibi çeşitli gelirler ile servis ve benzer adlar altında sağlanan her türlü menfaat, hizmet ve değerler.” in matraha dahil olduğu ifade edilmektedir.
Uygulamada İcra-İflas Yasası kapsamında takibe alınan borçların tahsili aşamasında 3095 sayılı kanuni faiz ve temerrüt faizine ilişkin kanun hükümleri çerçevesinde icra daireleri tarafından hesaplanmak suretiyle yürütülen faizler; katma değer vergisine tabidir.
Dolayısıyla yasal düzenlemeler çerçevesinde icra yoluyla tahsil edilen veya açılan davalarda mahkemeler tarafından hükmolunan faiz alacakları katma değer vergisine tabi olup, temerrüt faizi üzerinden katma değer vergisi hesaplanması yasaya uygundur.
Ekte sunduğumuz Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 31.05.2017 tarihli 2017/19-1304 E, 2017/1050 K. Sayılı kararı, Yargıtay 3. H.D.’nin 30.05.2017 tarihli 2017/12145E.-2017/8468K. sayılı kararı haklılığımızı teyit eder niteliktedir.
İİK MD.67/2 uyarınca icra inkar tazminatı şartları oluşmuş olup, davalı- borçlu şirket aleyhine alacak ile birlikte en az %20 icra inkâr tazminatına hükmedilmesi gerekmektedir.İİK md. 67/2 ; “...Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir…” şeklinde düzenlenmektedir.Sayın Mahkemenin icra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için; Davacı-Alacaklı tarafın dava dilekçesinde açıkça icra inkar tazminatı talep etmesi, geçerli bir ilamsız genel icra takibi olması, borca konu alacağın likit olması ve borçlunun itirazının haksız olması gerekmektedir.
Bahse konu davada, Davacı-Alacaklı Müvekkil şirketin ... 28. İcra Müdürlüğü ... sayılı dosyadan olan alacağı; her ne kadar takip tarihi itibariyle takip talebinde 1.978,90-TL olarak talep edilse de, 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30.maddesinin 5. Fıkrasında geçiş ücretinin on katı tutarındaki ceza 25.05.2018 tarihinde yürürlüğe giren 7144 sayılı Kanun’un 18 inci maddesi ile “dört katı tutarı” olarak değiştirildiğinden Müvekkil Şirket alacağı da takip tarihi itibariyle 904,39 TL'ye indirilmiştir.
Dolayısıyla takibe konu alacağın likit olduğu ve borçlunun kötüniyetli olarak ve takip sürecini sürüncemede bırakmak maksadı ile takibe itiraz ettiği de açıktır. Bu durumda itirazın iptali ile takibin devamı yanında borçlu aleyhine en az %20 tutarında icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerekmektedir. Davamızın kabulü ile;Talep ettiğimiz harca esas değer üzerinden, Davalı-Borçlu şirket tarafından ... 28. İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyası kapsamında yapılan itirazın iptali ile,Asıl alacak olan ihlalli geçiş bedelleri ile ceza bedellerine temerrüt tarihlerinden itibaren avans faizi işletilerek takibin devamına,
Davalı-Borçlunun İİK.m.67/2.maddesi uyarınca takip konusu alacağın %20' sinden az olmamak üzere İcra inkar tazminatına mahkum edilmesine,
Yargılama giderleri, arabuluculuk ücreti ve vekalet ücretinin Davalı-Borçlu şirkete yükletilmesine, karar verilmesini..."dava ve talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı taraf davaya cevap vermemiştir.
GEREKÇE:
İcra dosyası celp edilip özetle şöyledir:
"...Borçluya ait araçların ihlali geçişleri nedeniyle; Davacı, davalı (... Limited Şirketi'nin) aleyhine 21.11.2017 tarihli ... 28.İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası ile ihlali geçiş listesine dayalı takip başlatılmış, başlatılan takip ile 1.920,20 TL geçiş ücreti para ceza tutarı için alacağın takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek yıllık 69,75 ticari faiz oranı üzerinden hesaplanan 49,75 TL faiz tutarı ve 8,95 TL tutarındaki KDV'yle birlikte toplam 1.978,90 TL tutarındaki alacak TBK. Md.100 gereğince tahsili talep edilmiştir fakat 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun'un 30. Maddesinin 5. Fıkrasında geçiş ücretinin on katı tutarındaki ceza 25.05.2018 tarihinde yürürlüğe giren 7144 sayılı Kanun'un 18 inci maddesi ile “dört katı tutarı” olarak değiştirildiğinden Müvekkil Şirket alacağı da takip tarihi itibariyle 904,39 TL'ye indirilmiştir..."
02/01/2023 tarihli bilirkişi raporu özetle şöyledir:
"...Davacı ... A.Ş. ile Davalı ... Şirketi arasında itirazın iptali davası ile ilgili olarak dava dosyası içerisinde yer alan tüm bilgi ve belgelerin tarafımca incelenmesi ve değerlendirilmesi sonucunda; İhlalli geçiş tarihlerinde ..., ..., ..., ... plakalı araçların ... tarih ve ... sayılı Türkiye Noterler Birliği tarafından düzenlenen yazıdan davalı ...Limited Şirketi adına kayıtlı olduğu anlaşıldığı, Türkiye Noterler Birliği'nin... tarihli KEP 163828 sayılı yazısında 34 HU 461 plakalı aracın Hakan Uzun (...) adlı kişiye ait olduğu, ..., ..., ..., ... plakalı araçların davalı ...Şirketi adına kayıtlı olduğu dönem içerisinde geçiş ihlallerinin olduğu hususunda taraflar arasında ihtilaf bulunmadığı, Dosya içerisinde davalıya ait aracın ihlali geçiş ücretlerinin ödendiğine dair herhangi bir bilgi ve belgenin bulunmadığı, Raporun 2.2. bölümünde hesaplandığı üzere ihlali geçiş ücretleri ile 6001 sayılı Kanunun 30 uncu maddesi 5 inci fıkrası gereğince 4 kat uygulanan ceza tutarlarının toplamının 898,00 TL olduğu, ... 28.İcra Dairesine ait ... Esas sayılı dosyasında davacı tarafından davalı aleyhine 21.11.2017 tarihli talep ile icra takibi başlatıldığı, Davacının takip tarihi itibariyle davalıdan aşağıda hesaplandığı üzere toplam 4.495,42 TL (asıl alacak+faiz+KDV) alacaklı olduğu,
Asıl alacak tutarı (Geçiş Ücreti #Ceza) : 898,00 TL
İşlenmiş Faiz Tutarı :26,73 TL
KDV (İşlenmiş Faiz x 418) :423 TL
Toplam Alacak :929,54 TL
Davacı tarafından mahkemeden talep edilen tutar 904,39 TL olup, raporumuzda detaylı şekilde belirtilen faiz hesaplama tablosuna göre toplam alacak 929,54 TL olarak hesaplanmış..." dair görüş sunmuştur.
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun "İtirazın iptali" başlıklı 67. maddesi şöyledir:
"Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.
Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir.
İtiraz eden veli, vasi veya mirasçı ise, borçlu hakkında tazminat hükmolunması kötü niyetin sübutuna bağlıdır.
Birinci fıkrada yazılı itirazın iptali süresini geçiren alacaklının umumi hükümler dairesinde alacağını dava etmek hakkı saklıdır.
Bu Kanunda öngörülen icra inkar tazminatı, kötü niyet tazminatı ve benzeri tazminatların tespitinde, takip talebi veya davadaki talep esas alınır."
Toplanan deliller ve dosya kapsamına göre; davacının takip tarihi itibarıyla takip bedeli kadar alacaklı olduğuna ilişkin iddiasını alacağa dayanak olarak gösterdiği ihlalli geçiş kayıtları ile ortaya koyduğu, davalının geçiş anında hesabında geçiş ücretini karşılamaya yeterli miktarda bakiye bulundurmadğı, bilirkişi raporunun davacının talebini destekler mahiyette olduğu, faiz talebinin alacağın türü ve dosya kapsamına uygun düştüğü, takip talebine konu edilen alacağın miktar itibarıyla hesaplanabilir olduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla, davaya konu edilen icra takibine yapılan itirazın haksız olduğu, icra inkar tazminatına hükmedilmesine dair koşullarının somut dosya bağlamında mevcut bulunduğu değerlendirilmiş ve davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
1-Davanın KABULÜNE,
... 28. İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin takip talebindeki şartlarla devamına,
Alacağın %20 si olan 180,87- TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
2-Karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereği alınması gereken 179,90-TL harçtan peşin alınan 80,70-TL harcın mahsubu ile bakiye 99,20-TL karar ve ilam harcının davalıdan alınıp hazineye gelir kaydına,
3-6325 Sayılı Yasa'nın 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26. maddesine göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi Gereği takdir ve tayin olunan 904,35-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
5-Davacı yargılama gideri 172,90-TL ilk harç ve masraflar ile 1.150,00-TL (posta/tebligat/bilirkişi) olmak üzere toplam 1.322,90 -TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
6-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK 333 maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine,
Tarafların yokluğunda miktar itibariyle kesin olarak karar verildi.14/02/2023
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır