T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/15 Esas
KARAR NO : 2025/1031
DAVA : Alacak (Uluslarası Hava Taşımacılığından Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 05/01/2023
KARAR TARİHİ : 27/11/2025
Mahkememizde açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ve aşamalardaki beyanlarında özetle; müvekkili şirketin, uluslararası lojistik işiyle iştigal ettiğini, İthalat ve ihracat yapan şirketlerin ürünlerinin taşınması işini yaptığını, davalının "..." nitelikteki 2.555 kg brüt ağırlığı olan yükü, Çin'in ... şehrinden ...'a taşınması müvekkil tarafından ...Şubat sayılı uçuş ile gerçekleştirildiğini, davalı tarafın, müvekkili tarafından taşınmış olan malların "ithalat teslim belgesi" (ordino teslim tutanağı) ile teslim aldığını,müvekkilinin bu lojistik hizmeti karşılığında, davalı ile anlaşmasına uygun olarak 22.376 USD havayolu navlun ücreti ve 9.500 USD yurtdışı masrafı olmak üzere toplam 31.876 USD bedelli faturayı tanzim ederek davalıya tebliğ ettiğini, (04.04.2022 tarih ... numaralı fatura), davalı tarafın, ödeme için mehil isteyerek, faturanın da parayı temin ettiğinde düzenlenmesini istediğini, aradan geçen Uzun zamana rağmen davalı tarafın ödeme yapmayıp görüşmelerden de herhangi bir sonuç alınamayınca müvekkilinin fatura tanzim ederek davalıya tebliğ ettiğini, davalının taraf haksız ve mesnetsiz şekilde faturayı iade ettiğini, müvekkili yeniden fatura tanzim ettiğini ve davalı iade ettiğini ve sürecin kısır döngü halinde devam ettiğini, müvekkilinin verdiği hizmetin iadesi mümkün olmayacağını, müvekkilinin taşıma işini tamamlamakla üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirdiğini,müvekkilinin üzerine düşen yükümlülüğü eksiksiz olarak yerine getirdiğini, müvekkilinin verdiği hizmetin, havayolu şirketlerinin kayıtları, gümrük kayıtları ve her türlü delil ile ortada olduğunu belirterek 31.876,00 USD'nin fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası efektif USD satış kuru karşılığı olan Türk Lirası karşılığının 04.04.2022 tarihinden itibaren bankaların USD mevduata uyguladığı en yüksek faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile müvekkiline verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı tarafça süresi içerisinde cevap dilekçesi sunulmamış, davalı vekili aşamalardaki beyanlarında davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, taraflar arasında gerçekleşen ticari ilişki kapsamında davacının davalıdan alacaklı olup olmadığının, alacaklı ise alacak miktarının tespiti talebine ilişkindir.
Davalı şirkete ilişkin ticari defter ve kayıtların ... ili sınırları içerisinde yer aldığı bildirildiğinden anılan belgelerin talimat yoluyla incelenmesine karar verilmiştir. ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...talimat sayılı dosyasına hitaben tanzim edilen 23.08.2024 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmında "...1-Davacı ve davalı firmanın arasında mal/hizmet tedarikinden dolayı faturaya dayalı cari hesap ilişkilerinin olduğu tespit edilmiştir, 2- Dava konusu faturanın ticari defterlere 213 sayılı Vergi Usul Kanununun hükümlerine usulüne uygun olarak kaydedildiği, 3- Öngörülen düzenlemeler çerçevesinde, ibraz edilen ve incelenen davacı şirketin yasal ticari defterlerinin 2022 yevmiye deftrin açılış - kapanış oanayının yapıldığı, HMK'nın 222/2. maddesinde yer alan şartları sağladığından dava lehine delil vasfına haiz olmadığı değerlendirebileceği, 4- Davacının defter kayıtlarına göre cari hesap ilişkisine dayanaraktan dava konusu 04.04.2022 tarih ... -31.876,00 USD miktarlı faturanın defter kayıtlarına alındığı ancak akabinde davalı şirket tarafından aynı miktarlı 31.876,00 USD fatura düzenlediği ,ters kayıt olarak kayıtların yapıldığı, yine davacı tarafından aynı miktarda 31.876,00USD miktarlı düzenlenen faturayı defter kayıtlarına alındığı dönem boyunca bu süercin devem ettiği ve yıl sonu 31.12.2022 tarihi itibari ile 159 verilen sipariş avanslar ile tes kayıt yapılarak hesabın kapatıldığı..." şeklinde görüş belirtilmiştir.
Uyuşmazlığın çözümü için taraflar arasında gerçekleşen ticari ilişki kapsamında davacının davalıdan alacaklı olup olmadığının, alacaklı ise alacak miktarının tespiti hususunda bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir. 17.10.2024 tarihli bilirkişi heyeti kök raporunun sonuç kısmında "...Dava konusunun, taraflar arasında gerçekleşen ticari ilişki kapsamında davacının davalıdan alacaklı olup olmadığının, alacaklı ise alacak miktarının tespiti talebine ilişkin olduğu, Davacı yanın davalı ile akdi ilişkisini dayanak delilleri ile ortaya koyması gerektiği, Davacının bu taşımada kullanılan ... ve ... için dava dışı ... Havayollarına ödeme yaptığı sabit olursa, davacının akdi taşıyıcı olabileceği, dosyaya herhangi bir ödeme belgesinin sunulmadığı, Ancak davacının 22.376,00 USD taşıma bedeli konusunda yükleme talimatı, konşimento talimatı ve sair bir delille akdi ilişkiyi ortaya koyması gerektiği, Davacının masraf talebi 9.500 USD bakımından ise ticari defterlerinde bu miktar harcamasını ispat etmesi gerektiği; aksi takdirde navlun alacağı sabit olsa da masraf talebinin yerinde olmayacağının değerlendirildiği, Raporda yer alan tespitler kapsamında davalı tarafından faturanın iade edildiği, davacının fatura dışındaki belgelerle yazılı delille alacağını ispatlaması gerektiği ancak davacı bakımından taşımanın yapılmasıyla ilgili bir işin üstlenildiğinin ispatlanamadığı, davacının iddia ettiği fatura alacağı ve bu alacağının dayanağını ispatlayamadığı, Davacının 6102 sayılı TTK m. 64/3 ve VUK m. 182'ye göre bilanço esasına tabi olduğu, Davacının dava konusu cari hesap ilişkisini kapsayan ticari defterlerinin fiziki olarak tutulduğu, yevmiye ve kebir defterinin ilgili yıl açılış tasdiklerinin ve yevmiye defteri kapanış tasdikinin zamanında yaptırıldığı, ticari defterlerinin HMK m.222 gereğince Davacı lehine delil takdirinin sayın Mahkemenizde olduğu, Davalı taraf ticari defterlerini inceleyen ...'nun Bilirkişi raporuna göre; Davalının defter açılış ve kapanış onaylarının kanuni süresinde yapılmış olduğu, ticari defterlerinin HMK m.222 gereğince Davalı lehine delil takdirinin sayın Mahkemenizde olduğu, Tarafların ticari defterlerinin birbirleriyle uyumlu olmadığı, Davacı taraf ticari defterlerine göre Davalının Davacıya olan borcunun 1.086.015,32 TL olduğu, Davalı ticari defterlerine göre Davacı taraf hesaplarının birbirlerine virmanlanmak suretiyle kapatıldığı, neticeten bir borç/alacak olmadığı, 10) Davacının alacaklı olduğuna karar verilmesi ihtimalinde; i- Navlun alacağı 22.376.-USD için dava tarihine kadar 492,89 USD faiz hesaplandığı, Yurt dışı masraf alacağı 9.500.-USD için dava tarihine kadar 209,26 USD faiz hesaplandığı, Her iki alacak toplamı 31.876.-USD için dava tarihine kadar 702,15 USD faiz hesaplandığı, iv- Navlun alacağı 22.376.-USD'nin dava tarihi itibariyle Türk Lirası karşılığının TCMB efektif satış kuru üzerinden 420.248,13 TL olarak hesaplandığı, v- Navlun alacağına ilişkin hesaplanan 492,89 USD faiz tutarının dava tarihi itibariyle Türk Lirası karşılığının TCMB efektif satış kuru üzerinden 9.257,07 TL olarak hesaplandığı, vi- Yurt dışı masraf alacağı 9.500.-USD'nin dava tarihi itibariyle Türk Lirası karşılığının TCMB efektif satış kuru üzerinden 178.421,40 TL olarak hesaplandığı, vil- Yurt dışı masraf alacağına ilişkin hesaplanan 209,26 USD faiz tutarının dava tarihi itibariyle Türk Lirası karşılığının TCMB efektif satış kuru üzerinden 3.930,15 TL TL olarak hesaplandığı..." şeklinde görüş belirtilmiştir. Tarafların bilirkişi raporlarına karşı beyan ve itirazları ile toplanan delillerin değerlendirilmesi kaydı ile ek rapor düzenlenmesine karar verilmiştir. 04.04.2025 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunun sonuç kısmında "...Davacı .... firması, yurt dışı ... firmasının acentesi sıfatı ile hareket etmiş ve taşıma sü: arşılayarak gönderilen davalıya teslimini sağladığı, Davacının katlandığı 390,00 TL ordino ücreti dahi bir iş görme karşılığı olmadığından ve bir borç ya da alacak sebebi olamayacağı, ancak davacının varma havalimanında masrafları olmuş ise masraflarını davalıya yansıtabileceği, Çıkış havalimanı ve yurt dışı temin taşıma sürecinde masrafları olmuş ise, acenteliğini yaptığı taşıma işleri organizatörünün ve dolaysı ile davacının bunu ödeme şeklinde ortaya koyması gerektiği, Gelinen aşamada, davacının dava dışı Singapur Havayollarına taşıma bedeli ödediğini ispat etmesi halinde, akdi taşıyı edebilir... katlandığı taşıma bedelini davalıdan talep Sunulan delillerle de davacının talep ettiği taşıma bedeli ve yurt dışı masraf iddialarının sabit olmadığı, Ek değerlendirmede yeni bir değerlendirme sonucuna ulaşılmadığı..." şeklinde görüş belirtilmiştir.
Tüm delillerin değerlendirilmesi sonucunda; taraflar arasındaki uyuşmazlığın taşıma hizmetinden kaynaklı olarak düzenlenen fatura bedelinin ödenmediği iddiasından kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Davacı tarafından, "..." nitelikteki 2.555 kg brüt ağırlığı olan yükü, ...'in ... şehrinden İstanbul'a taşınması işleminin ... Şubat sayılı uçuş ile gerçekleştirildiği, davalı tarafın taşınmış olan malları "ithalat teslim belgesi" (ordino teslim tutanağı) ile teslim aldığı, bu lojistik hizmeti karşılığında, davalı ile anlaşmasına uygun olarak 22.376 USD havayolu navlun ücreti ve 9.500 USD yurtdışı masrafı olmak üzere toplam 31.876 USD bedelli faturayı tanzim edilerek tebliğ edildiği (04.04.2022 tarih ... numaralı fatura), davalı tarafın söz konusu faturayı ödemediği belirtilmektedir. Davalı taraf ise anılan taşımacılık hizmetinden kaynaklı olarak borcunun bulunmadığını ifade etmektedir. Tarafların ticari defter ve kayıtları ile delillerinin incelenmesinde, anılan sözleşmeye konu taşımacılık işlemi yönünden taraflar arasında ayrı bir taşımacılık sözleşmesi bulunmadığı, şirketler arasında cari hesap ilişkisi bulunduğu görülmektedir. Her iki tarafın ticari defterlerinin incelenmesinden davacının alacaklı olduğuna dair bir sonuca ulaşılamadığı, davacının söz konusu taşımacılık işlemi için ticari defterlerine yansımayan ayrı bir ödeme yaptığına dair delil sunamadığı, bu hususta davacıya 26.06.2025 tarihli ve 4 numaralı celse de süre verildiği ancak davacı tarafından uyuşmazlık konusu faturaya dayalı olarak cari hesap ilişkisi ve ticari defterlere yansıyan hesaplamaya ek olarak alacaklı olduğuna dair iddiasını ispatlayamadığı sonucuna ulaşıldığından davanın reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM / Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın reddine,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40-TL maktu karar ve ilam harcının, peşin alınan 10.234,02-TL harçtan mahsubu ile bakiye 9.618,62-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan 50.000,00-TL bilirkişi ücreti ile 392,25-TL olmak üzere toplam 50.392,25-TL yargılama giderlerinin davalı taraftan tahsiliyle davacıya verilmesine,
4-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davalının arabuluculuk toplantısına katılmaması nedeniyle 6325 Sayılı Yasa'nın 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26. Maddesine göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, davalı lehine avukatlık ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,
7-Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK 333 maddesi uyarınca davacı tarafa iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 27/11/2025
Başkan ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Üye ...
e-imza
Katip ...
e-imza