T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/260 Esas
KARAR NO : 2025/877
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 13/04/2023
KARAR TARİHİ : 14/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamaları sonunda;
TALEP:
Davacı vekilinin mahkememize vermiş olduğu dilekçesinde özetle: "Davacı vekili dilekçesinde; “Davalı ... A.Ş tarafından ... poliçe numarası ile sigortalanmış olan ...'na ait ... plakalı araç ile müvekkile ait ... plakalı araç arasında 11.01.2020 tarihinde maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiş ve müvekkilin aracında değer kaybı oluşmuştur. Somut olayda kazaya sebebiyet veren tarafın rizikosu davalı sigorta şirketince üstlenildiğinden bu değer azalması talebi de sigorta şirketince karşılanmalıdır. Bu kaza sonucu müvekkile ait ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybı bağımsız eksper ... tarafından 20.000,00 TL olarak tespit edilmiştir. Somut olayda Hazine Müsteşarlığı Sigortacılık Genel Müdürlüğünce 23.09.2010 tarihinde yayımlanan 2010/30 nolu sektör duyurusu uyarınca; bağımsız eksper tarafından, araçta oluşan değer kaybı bedelinin tespiti yapılmıştır. TBK'nın 49. maddesine göre; "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür". Mevcut durumda davalının sigortalısının, müvekkili kusuruyla ve hukuka aykırı bir fiille zarara uğrattığı ve bunu tazminle olduğu açıktır. Kazaya sebebiyet veren taraf veya somut olayda olduğu gibi sigorta şirketi ; kaza sebebiyle oluşan her türlü zararı karşılamakla mükellef olduğundan, araçta oluşan değer kaybının da tazmin edilmesi gerektiği açıktır. Tarafımızca davalıya 27.01.2022 tarihli ihtarname gönderilmiş ve 2918 sayılı Kanunun 97. maddesi uyarınca 15 gün içinde yazılı cevap verilmesi veya belirtilen tutarın ihtarnamede belirtilen hesap numarasına yatırılması, aksi halde her türlü yasal yollara başvurulacağı hususları bildirmiştir. Buna rağmen davalı tarafından müvekkilin değer kaybından kaynaklanan gerçek zararı tazmin edilmemiştir. Müvekkil araçta meydana gelen değer kaybının tazmini amacıyla ... tarihinde ... E. Sayılı başvuru ile Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru yapılmış ve bu başvuru kapsamında verilen... sayılı İtiraz Hakem Heyeti kararı ile "Başvuru sahibinin talebi ile ilgili bir karar verilmesine yer olmadığına, dosyadan el çekilmesine, başvuru sahibinin ait olduğu mahkemede dava açmakta muhtariyetine," şeklinde karar verilmiştir. Açıklanan bu nedenlerle huzurdaki davayı ikame etme zaruriyeti hasıl olmuştur. Bu nedenlerle kaza sebebiyle oluşan değer kaybı bedelinin davalı sigorta şirketinden, işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte tahsilini mahkemenizden arz ve talep ederiz.” ifadeleriyle dava konusu olayı anlatarak Kaza sebebiyle oluşan değer kaybı alacağının şimdilik 100,00-TL'sinin ticari işlerde uygulanan en yüksek temerrüt faiz oranı üzerinden ve kaza tarihinden, kabul görülmez ise ihtar tarihinden itibaren işletilecek en yüksek temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tazminine karar verilmesini" talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:
Davalı vekilinin mahkememize vermiş olduğu dilekçesinde özetle: "Davayı ve müvekkil şirket sorumluluğunu kabul anlamına gelmemek şartıyla... plakalı araç, müvekkil şirket nezdinde, ... poliçe numaralı, 15/08/2019-2020 vade tarihli olmak üzere Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi ile sigortalıdır. Müvekkil şirket, ancak sigortalısının kazadaki kusuru oranında ve maddi zararın varlığı ispat edildiği takdirde, (sigorta poliçesinde teminat dışı olmayan) maddi zarardan sorumluluğu –poliçe azami teminat limitiyle sınırlı olarak- söz konusu olabilecektir. Davacı yan ... plaka sayılı araçta oluşan değer kaybı zararının tazminini talep etmektedir.
Davacının değer kaybına ilişkin talebi ile hasar dosyası açılmış olup davacı aracında oluşan değer kaybının teminat dışı olduğu tespit edilmiştir. Şöyle ki, davacı aracında değer kaybı olmayacağı tespit edilmiştir. Zira başvuran aracı, 16/07/2017 tarihli kazada ağır hasara uğramıştır. Çekme belgeli/hurda belgelidir.
Hasar sebebiyle trafikten çekme veya hurdaya çıkarılma
işlemi görmüş araçların değer kaybı tazminatı talepleri,
Davacı aracı başvuru konusu kazadan daha önceki kazada ağır hasar görmüş ve pert-çekme belgeli işlem görmüştür. Dolayısıyla değer kaybı talepleri teminat dışıdır.
Trafik Sigortası Genel Şartlar-Değer Kaybı Teminat Dışı Kalan Haller A.6.ö maddesi gereğince çekme belgeli araçlarda oluşa değer kaybı teminat dışıdır. Haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddini talep ediyoruz.
Aksi halde, Genel Şartlar ekinde yer alan hesaplama yöntemine göre değer kaybının belirlenmesi gerekmektedir.
Öncelikle kusur raporu alınmalıdır. Müvekkil şirket sigortalı aracın kusurlu olması halinde kusur oranında sınırlı sorumludur. Dolayısıyla öncelikle kusur oranlarının tespit edilmesi gerekmektedir.
6-Davacı aracındaki hasara ilişkin 4.250,00-TL ödeme yapılmıştır. Karşı yan avans faizi talep etmektedir. Ancak dava haksız file dayanmakta olup, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ... K.sayılı kararında “haksız fiilden doğan ilişkiler T.Ticaret Kanununda düzenlenmediklerinden ticari iş niteliği kazanamayacağı ve dolayısıyla avans/reeskont faizine hükmedilemeyeceği” ifade edilmiştir. Bu nedenle uygulanacak faizin yasal faiz olması gerekmektedir, avans faizi talebi haksızdır, reddini" talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, haksız fiil nedeniyle değer kaybı istemli davadır.
Mahkememiz ara kararı gereği alanında uzman bilirkişilerden rapor alındığı ve bilirkişilerin mahkememize sunmuş oldukları raporda özetle: "Dava konusu olayda, 11/01/2020 tarihinde ... ili, ... ilçesinde ... ve ... plakalı araçların karışmış olduğu maddi hasarlı trafik kazasında ... plakalı aracın sürücüsü ...'un geri gelerek dava konusu ... plakalı araca çarpmak suretiyle hasar verdiği, davacı ...'y ait ... plakalı aracın ... plakalı minibüsün ZMMS poliçesi kapsamında onarıldığı, değer kaybının davalı sigorta şirketinden tazmini talebi ile yapılan başvurunun ... plakalı aracın ... Sigorta kasko poliçesinden 16/07/2017 tarihli ... numaralı hasar dosyasında çekme belgeli işlem gördüğü gerekçesi ile reddedildiği iddia olunarak, kaza sebebiyle oluşan değer kaybı bedelinin davalı sigorta şirketinden, işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte tahsili talebi ile dava açıldığı anlaşılmıştır. 27/05/2020 tarihli Kaza Tespit Tutanağında 11/01/2020 tarihinde ... ili, ... ilçesinde ... ve ... plakalı araçların karışmış olduğu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, ... plakalı araç sürücüsü ...'nın “... plakalı aracımla seyir halinde iken önümdeki ... plakalı araç geri geri gelerek benim aracıma sağ taraftan çarptı.” şeklinde, ... plakalı minibüs sürücüsü ...'un ise “... plakalı aracımla seyir halinde iken sol taraftaki yolcuyu sonradan fark ettim ve geri gitmek isterken ... plakalı araca çarptım” şeklinde görüş beyan ettikleri belirtilmiştir. Dava dosyasına sunulmuş olan ve araçların hasarlı hallerini gösterir nitelikteki fotoğraflar değerlendirildiğinde konu kazanın düzenlenmiş tutanakta anlatıldığı şekilde meydana geldiği ve ... plakalı araç sürücüsü...'un Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin Araçların Manevralarına Dair Kurallar başlığı altındaki 137. Maddesinin B fıkrasının 1-A bendini (Geri gitme ve geri dönüşlerde; a) Bağlantı yollarında geri gitmeleri, tek yönlü duraklama veya park manevrası dışında geri gitmeleri, iki aracın emniyetle geçemeyeceği kadar dar olan iki yönlü yol kesimlerinde karşılaşma ve geçiş kolaylığı sağlama dışında geri gitmeleri, daha geniş yollarda geriye giderken manevra dışında şerit değiştirmeleri yasaktır.) ihlal ettiği ve bu nedenle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun “Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller” başlığı altındaki 84. Maddesinin VI (Manevraları düzenleyen genel şartlara uymama) maddesince dava konusu kazanın oluşumunda asli ve tam kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır. 27/01/2020 tarihli ... numaralı Oto Mecburi Mali Mesuliyet Kesin Ekspertiz Raporu ve ... plakalı aracın hasarlı halini gösterir nitelikteki fotoğraflar birlikte değerlendirildiğinde dava konusu kaza neticesinde ... plakalı araçtaki hasarın onarımı için tespit edilmiş olan parça işçilik kalemlerinin uygun olduğu ve piyasa koşullarını yansıttığı ine varılmıştır. Dava konusu aracın kaporta ve gövde aksamlarından motor kaputunun ve ön panelinin değiştirildiği... tarihli ... numaralı raporda belirtilmiştir. 31N9138 plakalı otomobilin ... ... tarihli ... numaralı hasar dosyasında çekme belgeli işlem gördüğü tarafından düzenlenmiş Değer Kaybı Ekspertiz Raporunda belirtilmektedir. Dava dosyasına sunulmuş 27/05/2020 tarihli Kaza Tespit Tutanağında ise şasi numarası üzerinden gerçekleştirilen sorgulamada ağır hasar kaydının bulunmadığı görülmektedir. Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi tarafından düzenlenmiş belgede ... plakalı araca ait geçmiş poliçelerin, hasar sorgusunun ve kaza onarımını gösterir raporların listelenmediği sadece ... plakalı araca ait dava konusu kazanın bilgilerinin gönderildiği görülmüştür. Bu bağlamda dava konusu ... plakalı araçta değer kaybı oluşup oluşmadığının net olarak tespit edilebilmesi için kasko poliçesi veya ZMMS poliçeleri kapsamında önceden gerçekleşmiş kaza kayıtlarının ve ilgili kazaları ait onarım detaylarını gösterir eksper raporlarının sunulması gerektiği" şeklinde görüş ve kanaat bildirmişlerdir.
Yine mahkememiz ara kararı gereği kök rapor sunan bilirkişilerden ek rapor aldırıldığı ve bilirkişilerin mahkememize sunmuş oldukları raporda özetle: "Heyetimizce düzenlenen Bilirkişi Raporu'nda değer kaybının net olarak tespiti için dava konusu aracın hasar geçmişi kayıtları talep edilmiş olsa da Sayın Mahkemece talep edilen evrakların aracın sigorta poliçelerini kapsadığı görülmüştür. Aracın hasar geçmişine dönük olarak şasi numarası üzerinden yapılan araştırma neticesinde dava konusu aracın 16.07.2017 tarihli 13.775 TL hasar kaydının yer aldığı (Şekil-1) tespit edilmiştir. Aracın, anılan bu tarihte 2. el piyasa rayicinin ... Birliği tarafından her ay düzenli olarak yayınlanan ve araçların ortalama 2. cl piyasa bedelini gösteren kasko değer listesinden 31.815 TL olarak tespit edildiği, aracın hasar kaydı tutarının piyasa rayicine kıyasla yüksek olması nedeniyle aracın kapsamlı onarım görmüş olarak kabul edilmesi gerektiği ve araçta değer kaybı oluşmayacağı" şeklinde görüş ve kanaat bildirmişlerdir.
Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak incelendiğinde; yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre değer kaybı, aracın olay tarihindeki 2.el piyasa rayiç değeri (aracın km'si, modeli, kullanım tarzı, önceden hasarlı olup olmadığı vs gözönünde tutularak) ile aracın gerekli onarımları yapıldıktan sonraki haliyle piyasa değeri arasındaki farktır. Bu bağlamda bilirkişiler tarafından davacıya ati araca ilişkin yapılan incelemelerde aracın 16/07/2017 tarihinde 13.775,00 TL'lik hasar kaydının bulunduğu, ... Birliği tarafından her ay düzenli olarak yayınlanan ve aracın ortalama 2. El piyasa bedelini gösteren kasko değer listesinde aynı aracın değerinin 31.815,00 TL olarak belirtildiği, aracın hasar kaydı tutarının piyasa rayicine kıyasla yüksek olması nedeniyle davacı aracında değer kaybı oluşmayacağı tespit edilmiştir. Yerleşik Yargıtay ve Bölge Adliye Mahkemesi uygulamalarına göre de aracın kapsamlı onarım görmesi hâlinde araçta oluşacak sonraki hasarların değer kaybına yol açmayacağı sabittir. Bu bağlamda bilirkişiler tarafından yapılan inceleme ve değerlendirme ile davacıya ait aracın 16/07/2017 tarihli hasar kaydı da dikkate alındığında davacı aracının daha evvel kapsamlı onarım görmüş olması nedeniyle somut olay bakımından değer kaybının oluşmayacağı kanaati mahkememizde hâsıl olduğundan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir. .
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihi itibariyle 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40 TL harçtan peşin alınan 179,90 TL'nin mahsup edilerek bakiye 435,50 TL harcın davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan giderlerin kendi üzerinden bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan her hangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davalı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden yürürlükte olan A.A.Ü.T. gereğince dava değeri olan 100,00 TL üzerinden hesaplanan 100,00 TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-6325 Sayılı Yasa'nın 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin m.26 hükmüne göre Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.200,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
7-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK.m.333 hükmü uyarınca ilgili tarafa iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda verilen gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 14/10/2025
Katip
e-imzalıdır
Hakim
e-imzalıdır