T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/290 Esas
KARAR NO:2023/477
DAVA:İtirazın İptali (Taşınmaz Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:27/04/2023
KARAR TARİHİ:17/10/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşınmaz Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
Dava dilekçesi özetle şöyledir:
"Davacı müvekkil şirket, davalı şirketin organize ettiği ... tarihleri arası ... 'da yapılacak olan... adlı etkinlikte yer alabilmek için 80m² alan kiralamıştır. Birim fiyatı 700,00-TL olan alan için toplamda 66.345,44-TL'ye anlaşılmıştır. 6.345,44-TL'si sözleşme imza tarihinde banka havalesi yoluyla ödenirken geri kalan 60.000,00-TL için senet verilmiştir. Ülkemizde yaşanan 6 Şubat Depremi nedeniyle fuar tarih belirtilmeksizin ertelenmiş, aradan yaklaşık bir aylık vakit geçtikten sonra da 26-30 Nisan tarihleri arasında fuarın aynı yerde gerçekleştirileceği bilgisi verilmiştir. Fakat fuarda ... sergileyecek olan müvekkil şirketin karavanları için yalnızca fuar süreci içerisini kapsayacak şekilde müsaitlik oluşturulmuş olup sonrası için önceden yapılan sözleşmelerle kiraya verilmiş ve satılmıştır. Hülasa ertelenen fuarda müvekkilin sergileyebileceği bir karavanı bulunmamaktadır. Harici gelişen bu durum karşısında müvekkilim mağdur olmuş, karavanlarının reklamını yapamamış, fuar için beklettiği süre içerisinde araçlarını kiralamadığı için gelir kaybı yaşamıştır. Müvekkil anılan mağduriyetlerinin yanı sıra faydalanamayacağı hizmet için bedel ödemek zorunda kalacağından,haklı sebeple sözleşmeden dönmüştür. .... Noterliği 24.02.2023 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile bu durum bildirilmiş, ödenen bedelin ve verilen senedin iadesi davalı şirketten talep edilmiştir. İşbu ihtarname 29.03.2023 tarihinde davalı tarafından tebliğ alınmıştır. .... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosya ile gönderilen kaporanın iadesi talep edilmişse de, davalı tarafından işbu takibe haksız ve mesnetsiz şekilde itiraz edilmiş, itiraz edilirken dahi herhangi bir açıklama yapılmamıştır. TBK m.177 hükmüne göre sözleşme yapılırken bir kimsenin vermiş olduğu bir miktar para, cayma parası olarak değil sözleşmenin yapıldığına kanıt olarak verilmiş sayılır. Aksine sözleşme olmadıkça, bağlanma parası asıl ödemeden düşülür. Buna göre eğer verilen kapora “bağlanma parası (pey akçesi)” ise sözleşmeden cayılsa dahi alınan ön ödeme iade edilecektir. Eğer verilen kapora “cayma parası” ise alıcının sözleşmeden cayması halinde alınan ön ödeme iade edilmeyecektir. Müvekkil tarafından verilen ve iadesi talep edilen bedel ön ödeme olup, cayma parası adı altında ödenmediğinden sebepsiz zenginleşme hükümlerince, davalı tarafından iade edilmesi gerekmektedir. Kaldı ki müvekkilim keyfi olarak sözleşmeden dönmemiştir.
Davalıların icra takibine haksız ve hukuka aykırı olarak itiraz etmiş olduğu somut olayda açıkça görülmektedir. Sözleşmeden haklı sebeple dönüldüğünden ve ortada geçerli bir sözleşme yokken, sözleşmeye dayalı alınan şeylerin iadesi gerekir. Aksi halde sebepsiz zenginleşme söz konusu olacaktır. Ayrıca belirtmek isteriz ki yukarıda yer verdiğimiz emsal Yargıtay kararından da görüleceği üzere takibe konu alacak likit olduğundan yargılama sonunda davalılar aleyhine % 20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmekteyiz..."
CEVAP:
Cevap dilekçesi özetle şöyledir:
"Müvekkil şirket; ... bünyesinde yurt içi ve yurt ışında, dünya çapınca çeşitli fuarlar düzenleyen organizatör şirkettir. Davalı şirket ise tekstil sektöründe faaliyet gösteren bir şirkettir. Müvekkil şirket ile davalı şirket arasında ... tarihleri arasında düzenlenecek ...için "Fuar Katılım Sözleşmesi" akdedilmiştir. 06.02.2023 tarihinde meydana gelen Kahramanmaraş merkezli iki büyük deprem nedeniyle ülkemizin 11 ilinde sayısız can kayıpları yaşanmış, binlerce bina yıkılmış ve deprem bölgesinde faaliyet gösteren yüzlerce firma faaliyeti durdurmak zorunda kamıştır. “Asrın Felaketi” olarak nitelendirilen bu depremler sonrasında ülke olarak yaralımızı sarmaya çalıştığımız süreçte fuarın daha ileri bir tarihe ertelenmesi hem katılımcı firma hem de ziyaretçi sayısının düşmemesi adına geçmiş fuar tecrübelerimiz de gözetilerek uygun görülmüştür. Bu kararımızda deprem bölgesinde faaliyet gösteren katılımcı firmaların ve fuara katılım sağlayacak ziyaretçilerin katılım durumlarının net olarak belirlenebilmesi de etkili olmuştur. Yapılan sözleşmede yer alan hükümler gereğince müvekkil şirketin, fuarı haklı gerekçelerle erteleme hakkına sahiptir. Yapılan erteleme ile, katılımcıların hakları aynen korunacak olması, aynı şartlarda fuarın gerçekleştirilecek olması nedeniyle fuar katılım bedelinin iade edilemeyeceği hususu da kararlaştırılmıştır. Yargıtayın müstakar kararları da bu yöndedir. Davalı şirket ile yapılan Fuar Katılım Sözleşmesinin 32. Maddesinde; "Her türlü uyuşmazlık durumunda Bakırköy Mahkemeleri ve İcra Daireleri yetkilidir" hükmü yer almaktadır. HMK'nın 17. Maddesinde düzenlenen "Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır." hükmü gereğince tacirlerin yetki sözleşmesi yapabilmelerine cevaz verilmiştir. Bu kapsamda müvekkil şirket ile davalı şirket arasında yapılan yetki sözleşmesi uyarınca yetkili mahkeme Bakırköy Mahkemeleridir. Yine söz konusu maddeden anlaşılacağı üzere, tacirler arasında yapılan yetki sözleşmesi ile yetkilendirilen mahkemeler kesin yetkili mahkemelerdir. HMK madde 114/1-ç kapsamında, kesin yetkinin söz konusu olması halinde bu durum dava şartı olup, kamu düzenine ilişkin olması hasebiyle mahkeme tarafından bu hususun yargılamanın her aşamasında ve re'sen dikkate alınması gerekmektedir. Bu nedenle dosyanın yetkisizlik kararı verilerek Bakırköy Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesi gerekmektedir..."
GEREKÇE:
Davalı vekili yetki itirazı çerçevesinde dosyanın Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
HMK'nin 17. maddesinde " Tacirler ve Kamu Tüzel Kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek uyuşmazlık hakkında , bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşme ile yetkili kılabilirler. Taraflarca akis kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşme ile belirlenen bu mahkemede açılır " düzenlemesi yer almaktadır.
Tüm dosya kapsamı itibarıyla taraflar arasındaki sözleşmeden kaynaklı olarak alacağın tahsili amacıyla başlatılan takibe yapılan itirazın iptali amacıyla mahkememizde dava açılmışsa da; taraflar arasındaki sözleşmenin 32. maddesinde taraflar arasındaki uyuşmazlıkların çözümünde Bakırköy mahkemelerinin yetkili olacağına ilişkin düzenleme bulunduğu; davalı tarafça yasal süresi içerisinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunulduğu anlaşılmakla taraflar arasındaki sözleşme hükmü ve HMK'nin 17. maddesi uyarınca davaya bakmaya yetkili mahkemenin Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemeleri olması nedeniyle yetki dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
1-Mahkememizin YETKİSİZLİĞİNE, HMK'nın 114/1-ç, ve 115/2. Maddeleri uyarınca davanın usulden reddine,
2-HMK'nın 20/1. Maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden itibaren 2 haftalık hak düşürücü süre içerisinde taraflarca mahkememize başvurularak talep edilmesi halinde dava dosyasının yetkili Nöbetçi İstanbul Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine, aksi takdirde talep halinde mahkememizce ek karar ile davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğine,
3-HMK'nın 331/2. Maddesi uyarınca yargılama gideri, harç ve vekalet ücreti hususlarında görevli mahkemece karar verilmesine, mahkememizce ek karar ile davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi halinde yargılama gideri, harç ve vekalet ücreti hususunda da karar verilmesine,
Dair; Davacının yokluğunda, davalı vekilinin yüzüne karşı hükmün tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 17/10/2023
Katip ...
E-imzalıdır
Hakim ...
E-imzalıdır