T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/431 Esas
KARAR NO:2025/422
DAVA:Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)
DAVA TARİHİ:26/06/2023
KARAR TARİHİ:27/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılamaları sonunda :
TALEP:
Davacı vekilinin mahkememize vermiş olduğu dilekçesinde özetle: " Müvekkil firma şirkette meydana gelebilecek tüm kazalara ilişkin olarak mali mesuliyet sigortası kapsamında davalı şirket nezdinde ... numaralı 23/05/2017-23/05/2018 yürürlük süreli İşveren Mali Sorumluluk Sigortası ile 400.000,00-TL limit ile güvence altına almıştır. Manevi tazminat talepleri de aynı şekilde sigorta kapsamındadır. Şirket çalışanı ... ... 07/03/2018 tarihinde yaşanan kaza sonucu vefat etmiş ve işçinin yakınları tarafından müvekkil firma aleyhine ... ... 1. İş Mahkemesi ...E. Sayılı dosyası ile manevi tazminat davası açmıştır. Manevi tazminat davasına sunulmuş olan 03/10/2018 tarihli cevap dilekçesinde dava davalı sigorta şirketine tarafımızca ihbarı talep edilmiş Sayın Mahkemece de 13/11/2018 tarihli duruşmada davalı sigorta şirketine davanın ihbar edilmesine karar verilmiş ve aynı gün davalıya tebligat çıkarılmıştır. ... ... 1. İş Mahkemesinin 09/07/2019 T. ...E. ... K. Sayılı ilamı ile Davanın Kabulü ile "Anne ... ... için 75.000,00 TL, Baba ... ... için 75.000,00TL, Kardeşi ... ... için 20.000,00TL, Kardeşi ... ... için 20.000 ,00 TL, Manevi tazminatın (25/02/2019 tarihli ara kararı gereği TBK 76. Madde gereği hüküm altına alınan( anne ... için 20.000,00, baba ... için 15.000,00 , kardeş ... için 3.000,00 TL ve kardeş ... için 3.000,00 TL toplam 41,000,00 TL geçici ödemenin infaz sırasında dikkate alınması kaydı ile olay tarihi07/03/2018 den itibaren (geçici ödeme için ödeme miktarı bakımından ödeme tarihine kadar faiz işletilerek , kalan kısmına ise en baştan infaz tarihine kadar faiz işletilerek infaz edilmek kaydı ile) yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile davacılara verilmesine," karar verilmiştir.
Karar sonrası 02/04/2019 ve 03/04/2019 tarihlerinde toplamda 44.960,00-TL geçici ödeme yapılmış, davacı tarafından ... 7. İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosyası ile takip başlatılmış ve müvekkil tarafından işbu dosya alacağına mahsuben alacaklı vekiline 09/07/2019 ve 10/07/2019 tarihlerinde toplamda 167.005,00-TL ödeme yapılmıştır. Müvekkil tarafından alacaklıya sigorta teminatı kapsamında yapılan toplam ödeme miktarı 211.965,00-TL dir.
İşbu karara karşı tarafımızca istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup, ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi 2019/3544 E. 2021/517 K. Sayılı ilamı ile "istinaf başvurumuzun kabulü ile kararın kaldırılmasına ve dosyanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine iadesine" karar verilmiştir. Tekrar görülen ... ... 1. İş Mahkemesi .... Sayılı ilamı ile davanın kabulü ile "Baba ... ... için 75.000,00 TL, Anne ... ... için 75.000,00 TL, Kardeşi ... ... için 20.000,00 TL Kardeşi ... ... için 20.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 07/03/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile (25/02/2019 tarihli ara karar gereği TBK m. 76 uyarınca Anne ... için 20.000,00 TL, Baba ... için 15.000,00 TL, Kardeşi ... için 3.000,00 TL, kardeşi ... için 3.000,00 TL olmak üzere toplam 41.000,00 TL geçici ödemenin infaz sırasında dikkate alınması ve geçici ödeme için ödeme miktarı bakımından ödeme tarihine kadar faiz işletilerek kalan kısmına ise en baştan, olay tarihinden infaz tarihine kadar faiz işletilerek infaz edilmek suretiyle) davalıdan tahsili ile davacılara ödenmesine," karar verilmiştir.
İşbu karar üzerine de tarafımızca istinaf kanun yoluna başvurulmuş olup ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi 2021/3644 E. 2022/549 K. Sayılı kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Bu karar üzerine de tarafımızca tamyiz yoluna başvurulmuş olup karar Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 22/06/2022 T. 2022/6947 E. 2022/9646 K. Sayılı ilamı ile karar onanmış Yargıtay kararı tarafımıza 12/07/2022 tarihinde tebliğ edilmiştir.
Tarafımızca henüz karar kesinleşmeden ... 24. Noterliği aracılığı ile 20/08/2021 tarih ... yevmiye numarası ile davalı sigorta şirketine ihtarname gönderilmiş, müvekkilce yapılan ödemelerin müvekkile geri ödenmesi talep edilmiştir. İhtarname sonucu müvekkile karşı ödeme yapılmaması üzerine tarafımızca Dava Şartı Arabuluculuk başvurusu yapılmış ... numaralı arabuluculuk görüşmeleri sonucu taraflar arasında anlaşmaya varılamamıştır.
Tarafımızca sigorta şirketine dosyanın karara çıkmasından itibaren defalarca başvuru yapılmış olmasına rağmen sigorta şirketi davalı ödeme yapmaktan imtina etmiş, poliçeye uymamıştır. Sözleşme gereği müvekkilce ödenmiş olan paraların müvekkile sigorta şirketi tarafından ödenmesi gerekmektedir. Ticari Paket Sigorta Poliçesinin İşveren Mali Mesuliyet Teminatı 2D maddesinde açıkça "Manevi Tazminat Talepleri Maddeleri Taminata Dahildir" hükmü yer almaktadır. Davalı kötü niyetli olarak ödemeyi geciktirmiş, müvekkilin tüm başvuruları yanıtsız kalmış, arabuluculuk sürecinde ise davalı ile anlaşılamamıştır. Şu ana kadar müvekkile karşı sözleşme şartlarına uymayan sigorta şirketine karşı kararın da kesinleşmesi ile işbu davanın açılma zorunluğu hasıl olmuştur. davamızın KABULÜ ile ... nolu 23.05.2017-23.05.2018 yürürlük süreli işveren mali sorumluluk sigortası gereği 07.03.2018 tarihinde işyerinde gerçekleşen iş kazası nedeniyle vefat eden işçi ... ...’ın mirasçıları tarafından ... ... 1. İş Mahkemesi ... K. sayılı ilamına istinaden müvekkil tarafından ödenen toplam 211. 965,00-TL manevi tazminatın kazanın ihbar itibaren işleyecek reeskont avans faizi davalıdan alınarak müvekkile verilmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerine bırakılmasına karar verilmesini" talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:
Davalı vekilinin mahkememize vermiş olduğu dilekçesinde özetle: "Davacı vekili tarafından dava dilekçesinde yer alan deliller tarafımıza tebliğ edilmemiştir. HMK m.121 uyarınca delil listesi ve eklerinin tarafımıza tebliğ edilmesi zorunludur. Bu sebeple cevap hakkımızı davacının delilleri tarafımıza tebliğ oluncaya kadar saklı tutuyoruz. Davaya konu kazaya karışan işyeri müvekkil ... Sigorta A.Ş. nezdinde ... numaralı Ticari Paket Sigorta Poliçesi ile 23.05.2017-23.05.2018 tarihleri arasında sigortalıdır.
Müvekkil şirketin İşveren Sorumluluk Sigorta Poliçesi gereğince dava konusu zararlara ilişkin olarak sorumluluğu poliçe limiti ile sınırlı olup sigortalının kusuru oranında ve zarar nispetindedir.
Poliçeye müstenit müşterek müteselsil sorumluluğumuz poliçe limitiyle sınırlı olmakla beraber; masraf, vekâlet ücreti sorumluluğumuz da bu miktara isabet eden oranlarda olacaktır. Poliçe limiti maktuen ödenecek rakam değildir. Poliçe limiti üzerindeki zararlardan müvekkil şirketin sorumluluğu bulunmamaktadır. Dava konusu iş kazasının meydana gelmesinde davacının kusurunun bulunup bulunmadığının tespiti gerekmektedir. bu nedenle kusur ve hasar yönünden bilirkişi incelemesi yaptırılması gerekmektedir.
Zira; İşveren Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın 3.maddesinde belirtildiği üzere, kasten ika olunan veya bilerek sebebiyet verilen olaylar sonucu doğacak zarar ve ziyan talepleri teminat dışı hallerdendir. Davacının işini ihmali nedeniyle söz konusu kazanın meydana gelmesi durumunda müvekkil şirketin sorumluluğu söz konusu olmayacaktır. Davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte; müteveffa açısından destekten yoksun kalma tazminatı talep eden davacılar, müteveffanın ölmeden önceki sürekli ve düzenli desteğini maddi olgularla ispat etmelidir. yine aktüerya hesaplamasında dikkat edilmesi gereken husus ölüm tarihi itibariyle müteveffanın yaşıdır. müteveffanın gelir durumunun ispatı ise davacı tarafa düşer.
Destekten yoksun kalma tazminatı, bilindiği gibi zarar görenin gelecekte gerçekleşmesi muhtemel farazi bir zararının karşılanmasını konu alır. Bu bağlamda tazminatın hesaplanabilmesi için müteveffa ve destekten yoksun kalanın ömürleri, çalışma hayatları ve gelir düzeyleri ve sair konularda varsayımlarda bulunmak gerekmektedir. Bu varsayımlar temelinde bir takım teknik hesaplamalar sonucu destekten yoksun kalma tazminatı bulunmaktadır. Yani davaya konu sigorta poliçesinin teminatı maktuen ödenecek rakam değildir. Poliçede belirtilen limit, ölüm halinde mutlak ve likit ödenecek meblağ olmayıp, vefat edenin bakmakla yükümlü olduğu kişilerin yoksun kaldıkları zararın, yani destekten yoksun kalma tazminatının hesaplanması sonucunda belirlenir.
Kazanın riziko adresi içinde gerçeklemiş olması, kazanın poliçe vadesi içinde gerçekleşmiş olması, kazanın iş kazası sayılması gibi hususların değerlendirilmesi müvekkil Sigorta Şirketi'nin sorumluluğunun belirlenmesi adına şarttır.
İşveren Sorumluluk Sigortası Genel Şartları uyarınca davacı yanın taleplerinin poliçe teminatı kapsamında olabilmesi için kazazedenin işverene bir hizmet akdiyle bağlı ve Sosyal Sigortalar Kanununa tabi işçilerden olması gerekmektedir. Ayrıca kazanın riziko adresi içinde gerçeklemiş olması, kazanın poliçe vadesi içinde gerçekleşmiş olması, kazanın iş kazası sayılması, maluliyet ile kaza arasında illiyet bağının bulunup bulunmadığı, gibi hususların değerlendirilmesi şarttır.
hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemekle birlikte; müvekkil sigorta şirketi'nin sorumluluğu belirlenirken eksik sigorta durumunun tespiti için kaza tarihindeki işçi sayısı ve poliçedeki işçi sayısı araştırılmalıdır.
Müvekkil Sigorta Şirketi tarafından tanzim edilen poliçedeki işçi sayısı ile kaza tarihindeki işçi sayısının aynı olup olmadığı araştırılmalıdır. İşçi sayısındaki artış müvekkil Sigorta Şirketi'nin eksik sigorta uygulamasına gitmesini gerektirebileceği ve hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemekle birlikte sorumluluğuna etki edebileceği için bu husus değerlendirilmeden dosyada karar verilmesi hakkın yerine getirilmesi bakımından fayda sağlamayacaktır. Bu doğrultuda kaza tarihindeki hizmet listesinin celbini de talep ederiz. Davacıya sosyal sigorta kurumu tarafından herhangi bir ödemenin yapılıp yapılmadığı araştırılmalı ve ödeme yapıldığının tespiti halinde yapılan ödemeler şirketimizden talep edilemeyeceğinden dolayı mükerrer ödemeden imtina amacıyla bu hususun tespiti gerekmektedir.
davacı vekilince manevi tazminat talep edilmişse de müvekkil şirketin bu manevi tazminat bakımından da herhangi bir sorumluluğu bulunmamaktadır. nitekim manevi tazminat poliçe teminatı kapsamında yer almamaktadır.
İşveren Sorumluluk Sigortası Genel Şarları madde 2 içerisinde belirtildiği üzere manevi tazminat talepleri teminat dışındadır. Bununla beraber kabul anlamına gelmemek kaydıyla manevi tazminat olarak hükmedilecek miktar tazminatı alacak kişiyi zenginleştirmemelidir.
Öyle ki manevi tazminat niteliği gereği ödeyen kişi için ceza, tazminat alacaklısı için zenginleşme aracı değildir. Manevi tazminatın amacı olay sebebiyle zarar gören kişinin huzur ve güven duygusunun yeniden kazanılmasına yardımcı olmaktır. Anılan gerekçelerle davacı tarafından talep edilen manevi tazminat miktarının tarafımızca kabulü mümkün değildir. Kabul anlamına gelmemekle birlikte davacı vekilinin müvekkil şirketten kaza tarihinden itibaren faiz talebi haksız ve hukuki dayanaktan yoksundur.
işveren Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın “Zarar Vukuunda Sigorta Ettirenin Yükümlülükleri” başlığı altında belirtilen 8. Maddesi gereği, Sigorta ettiren, poliçe teminatına girebilecek herhangi bir iş kazası vukuunda sigorta ettirenin sorumluluğunun mucip olabilecek her hadiseyi, buna muttali olduğu andan itibaren beş gün içinde sigortacıya yazıyla ihbar etmekle yükümlüdür.
Davacı tarafın işbu davadan önce müvekkil şirkete herhangi bir başvuru bulunmadığından kabul anlamına gelmemekle birlikte; faizin dava tarihinden itibaren başlatılması gerekmektedir. aleyhimize açılan davanın reddine, Yargılama harç ve giderleri ile vekâlet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini" talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, davacının 23/05/2017-23/05/2018 tarihleri arasında davalı şirket nezdinde işveren mali sorumluluk sigortası bulunduğu, şirket çalışanı ... ...'ın 07/03/2018 tarihinde yaşanan kaza sonucu vefat ettiği ve davacı aleyhine ... ... 1. İş Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyası ile manevi tazminat davası açıldığı, davacı tarafından dava dışı alacaklıya söz konusu mahkeme kararına istinaden 211.965,00 TL ödeme yapıldığı iddiasıyla söz konusu miktarın davalıdan alınarak davacıya verilmesi istemli davadır.
... ... 1. İş Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı aleyhine iş kazasından kaynaklanan manevi tazminat ikame edildiği, mahkemece "Baba ... ... için 75.000,00 TL, Anne ... ... için 75.000,00 TL, Kardeşi ... ... için 20.000,00 TL, Kardeşi ... ... için 20.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 07/03/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile (25/02/2019 tarihli ara karar gereği TBK m. 76 uyarınca Anne ... için 20.000,00 TL, Baba ... için 15.000,00 TL, Kardeşi ... için 3.000,00 TL, kardeşi ... için 3.000,00 TL olmak üzere toplam 41.000,00 TL geçici ödemenin infaz sırasında dikkate alınması ve geçici ödeme için ödeme miktarı bakımından ödeme tarihine kadar faiz işletilerek kalan kısmına ise en baştan, olay tarihinden infaz tarihine kadar faiz işletilerek infaz edilmek suretiyle) davalıdan tahsili ile davacılara ödenmesine," şeklinde hüküm kurulduğu, mahkeme kararının 22/06/2022 tarihinde kesinleştiğine dair 11/02/2025 tarihinde kesinleşme şerhi düzenlendiği anlaşılmıştır.
Taraflar arasındaki sigorta poliçesinin incelenmesinde; işveren mali mesuliyet teminatı içerisinde genel şartların 2D maddesinde belirtilen manevi tazminat taleplerinin de teminata dahil olduğunun düzenlendiği anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak incelendiğinde 07/03/2018 tarihinde davacı şirket çalışanı ... ...'ın gerçekleşen iş kazası nedeniyle vefat ettiği, kaza tarihi itibariyle taraflar arasında işveren mali sorumluluk sigortası bulunduğu, ... ... 1. İş Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyası ile mahkememiz davacısı aleyhine manevi tazminat davası ikame edildiği, mahkemenin ön ödeme kararına istinaden davacı tarafından süreç içerisinde ödemeler yapıldığı, davacı tarafından sunulan dekontlara göre 02/04/2019 tarihinde 38.380,00 TL, 03/04/2019 tarihinde 6.580,00 TL, 09/07/2019 tarihinde 100.000,00 TL ile 10/07/2019 tarihinde 67.005,00 TL ödemenin dava dışı vefat eden işçinin yakınlarına yapıldığının sabit olduğu ve ödenen tutarların poliçe teminat limitleri içerisinde yer aldığı anlaşılmakla ödeme tarihlerinden itibaren reeskont avans faizi işletilmek suretiyle davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
Davanın KABULÜNE,
1-38.380,00 TL'nin 02/04/2019 tarihinden, 6.580,00 TL'nin 03/04/2019 tarihinden, 100.000,00 TL'nin 09/07/2019 tarihinden ve 67.005,00 TL'nin 10/07/2019 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar tarihi itibariyle 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 14.479,33 TL harçtan peşin alınan 3.619,84 TL'nin mahsup edilerek bakiye 10.859,49 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
3-6325 Sayılı Yasa'nın 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin m.26 hükmüne göre Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 3.619,84 TL peşin harç, 179,90 TL başvuru harcı gideri toplamı olan 3.799,74 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden, yürürlükte olan A.A.Ü.T. gereğince dava değeri olan 211.965,00 TL üzerinden hesaplanan 33.914,40 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yapılan 41,25 TL tebligat ve posta giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK.m.333 hükmü uyarınca ilgili tarafa iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda verilen gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 27/05/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır