T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/456 Esas
KARAR NO: 2024/352
DAVA: Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak)
DAVA TARİHİ: 24/09/ 2016
KARAR TARİHİ: 08/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak) davasının yapılan açık yargılamaları sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı bankanın müşterisi olup yetkilisinin ... olduğunu, şirket inşaat işi ile iştigal ettiğini, banka hesaplarından yoğun şekilde para akışı olduğunu ancak davalı banka nezdinde bulunan ... nolu hesabından havale lehtarlarına yapılacak ödemeyi bizzat şirket yetkilisinin ıslak imzalı havale talimatları ile yaptığını, hal böyle iken ... nolu hesabından ...'e 15/07/2015-25/05/2016 tarihleri arasında davalı banka tarafından toplam 219.200,00 TL bedelli havale yapılmış olduğunu, söz konusu olayı araştıran müvekkilinin, davalı bankanın bahsi geçen havale işlemlerini, yanında çalışan ve yalnızca sekreter olarak görev yapan ...'in sahte imzalı faks talimatlarıyla gerçekleştirdiğini öğrendiğini, davalının ıslak imzalı talimat olmadan EFT işlemlerini yaptığını, bunun üzerine müvekkili tarafından ...'in iş akdine son verildiğini ve hakkında suç duyurusunda bulunulduğunu, davalı bankanın müşterisine karşı özen yükümlülüğünün olduğunu, söz konusu havale işlemlerini gerçekleştirmekte ağır kusurlu olduğunu, söz konusu belgelerdeki imzalar sahte olmasına rağmen gerekli incelemeyi yapmadığını ve müvekkilinden teyit almadan işlem yaparak müvekkilini zarara uğrattığını, davalıya 12/07/2016 tarihli Noter ihtarnamesi gönderilerek söz konusu zararın karşılanması talep edilmiş ise de herhangi bir ödeme yapılmadığını beyanla müvekkilinin hesabından aktarılan 219.200,00 TL'nin avans faizi ile davalıdan tahsili ile müvekkiline verilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu EFT işlemlerinin müvekkili banka tarafından talimat alınarak gerçekleştirildiğini, talimatların davacı şirket adına imzalanarak müvekkiline iletildiğini, davacının iddiasının söz konusu talimatların şirket yetkilisince değil ... tarafından imzalandığı yönünde olduğunu, bu iddianın kabulü halinde davanın müvekkiline değil ...'e yöneltilmesi gerektiğini, bu nedenle davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının dava konusu ettiği EFT işlemlerinden 1 yıl sonra haberdar olduğu iddiasının hayatın olağan akışına ve basiretli tacir olmanın gereklerine aykırı olduğunu, taraflar arasında imzalanan ... nolu faks sözleşmesinin 1.1. maddesi uyarınca faks talimatı ile yapılan işlemlerde, işlem sonrası sorumluluğun işlemi yapan müşteriye ait olduğunu, aynı sözleşmenin devam eden hükümlerinde banka ve personelinin genel olarak kendisine düşen dikkat ve ihtimamı gösterdiğinin karine olarak kabul edildiğinin, bunun aksini iddia eden müşterinin ispat yükü altında olduğunun, bankanın üçüncü kişilerin herhangi bir kusurundan sorumlu olmadığının kabul edildiğini, söz konusu havale işlemlerinde personel tarafından imza kontrolünün sağlandığını ve bu anlamda ilk bakışta fark edilmeyen imza farklılığından müvekkilinin sorumlu olmadığını, söz konusu hesabın davacı tarafından aktif olarak kullanıldığını ve davacının mail adreslerine geriye dönük olarak hesap ekstrelerinin gönderildiğini, davacının işlemlerden haberdar olduğunu, davacının çalışanını seçerken, işi ile talimat verirken gerekli özeni gösterdiğini ispat etmesi gerektiğini, müvekkili yönünden haksız fiilin şartlarının oluşmadığını beyanla davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
Taraflar arasında imzalanan Ticari Müşteri Sözleşmesi, Fax Sözleşmesi, bilirkişi incelemesi, dava konusu banka hesabından, dava dışı ...'e ait hesaba 15/07/2015-25/05/2016 tarihleri arasında gerçekleştirilen havale işlemlerine dair belgeler, davacının imza örnekleri ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davacının, davalı Bankada bulunan hesaplarındaki paranın davacının çalışanının sahte talimatlarıyla dava dışı çalışanın banka hesabına aktarılması sonucu doğan zararın bankanın özen yükümlüğü kapsamında tahsili talebine ilişkindir.
Mahkememizin 2016/921 Esas 2020/648 Karar sayılı dosyasında yapılan yargılama neticesinde "...Davanın Kısmen Kabulü ile, 175.360-TL'nin 15/07/2016 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine.." karar verilmiş, karara karşı davacı vekili ve davalı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurusunda bulunulmuştur.
Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi'nin 2021/514 Esas 2023/1067 Karar sayılı kararı ile "... 8. Ağır Ceza Mahkemesinin ... E. Ve ...K. Sayılı karar gerekçesinde; "Mahkememizce talimatlar üzerinde yapılan incelemede yasal unsurları taşıdıklarının ve aldatma kabiliyetinin bulunduğunun anlaşıldığı, böylelikle sanığın dolandırıcılık ve özel belgede sahtecilik suçunu işlediği," tespiti yapıldığı, bir başka anlatımla; davalı bankaca havale işlemlerine mesnet havale talimatlarının aldatma kabiliyetlerinin (iğfal kabiliyetlerinin) bulunduğu kabulünden hareketle hüküm kurulduğu görülmektedir. Dairemizce uyap sisteminden yapılan araştırmada bu kararın istinaf edilmesi üzerine İstanbul BAM 22 Ceza Dairesi'nin 10.06.2021 tarih ve 2021/1314 Esas - 2021/1247 Karar sayılı kararı ile CMK.nın 280/1-a maddesi uyarınca istinaf başvurusunun esastan reddine kesin olarak karar verildiği anlaşılmıştır.
TBK 74.maddesi gereğince '' Hakim, zarar verenin kusurunun olup olmadığı, hakkında karar verirken, ceza hukukunun sorumlulukla ilgili hükümleri ile bağlı olmadığı gibi, ceza hakimi tarafından verilen beraat kararıyla da bağlı değildir. Aynı şekilde, ceza hakiminin kusurunun değerlendirilmesine ve zararın belirlenmesine ilişkin kararı da, hukuk hakimini bağlamaz.'' Ancak, ceza mahkemesinin maddi vakıa tespitleri hukuk hakimini bağladığı gibi, ceza hakiminin mahkumiyet kararı da hukuk hakimini bağlar. Bu sebeple ilk derece mahkemesince, İğfal kabiliyeti bulunan ve ıslak imzalı talimat ihtiva eden işlemlerde kusurlu olan tarafın bu sahte belgeleri düzenleyen dava dışı ... olduğunun tesbit edildiği bu durumda mahkemece taraflar arasındaki Ticari Müşteri Sözleşmesinin 78 maddesi ve faks sözleşmesinde davalı bankanın sorumluluğu düzenlenirken yetkili imzaların benzer olup olmadığının ilk bakışta göze çarpacak aykırılıklarla sınırlandırıldığı, bir başka deyişle çıplak gözle denetim yapma sorumluluğunu üstlendiği görülmekle taraflar arasındaki ihtilafın çözümünde ceza mahkemesince yapılan tesbitler ve sözleşmelerdeki bu hükmün mahkemece değerlendirilmemiş olması ve davacı çalışanı dava dışı ... ceza dosyasında sanık olarak verdiği ifadesinde, 20 adet havaleyi kendi hesabıma yaptırdım, zararın ödenmesi karşılığında bir senet imzalayarak kendisine verdim, 2016 yılı Haziran ayında işyerinden çıkmadan bana senet imzalattı, senedin vadesi 2017 Temmuz ayıdır, Temmuz da tamamını ödeyeceğim şeklinde beyanda bulunmuş olup bu durumda davacıya verilen bononun akıbetinin araştırılarak bononun halen kimin elinde olduğu tesbit edilip mezkur bononun, hukuki mahiyeti ve neticeleri tartışılıp değerlendirilmeden ayrıca dava konusu işlemlerin yapıldığı 15/07/2015- 25/05/2016 tarihleri arasında internet bankacılığı yoluyla davacı hesabına girilip girilmediği, girilmişse hangi tarihlerde girildiği ve bu dönemde davalı banka tarafından davacıya hesap özeti gönderilip gönderilmediği ve gönderilmişse hangi tarihlerde hangi adrese gönderildiği araştırılıp tesbit edilmeden eksik inceleme ile yukarıdaki şekilde karar verilmesi yerinde olmayıp davalı vekilinin istinaf sebebi yerinde görülmüştür..." gerekçesi ile mahkememiz kararı kaldırılarak dosya mahkememize gönderilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı doğrultusunda taraflara , dava dışı ... tarafından tanzim edilen ve davacı tarafa verildiği belirtilen bonoya ilişkin olarak beyanda bulunmak üzere süre verilmiş, davacı vekili beyan dilekçesinde, bahsi geçen bononun mevcut olmadığını, davalı vekili ise bono hakkında bilgi sahibi olmadığını beyan etmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı doğrultusunda davalı bankaya yazılan müzekkereye verilen cevabi yazıda; 15/0/2015-25/05/2016 tarihleri arasında İnternet bankacılığı yoluyla hesaba giriş yapılmadığı, hesap hareket sonrasında bildirimlerin mail yoluyla gönderildiği, hesap hareket sonrasında bildirim tarihlerinin 13/08/2015, 14/09/2015, 28/09/2015, 18/09/2015, 05/10/2015,17/01/2016, 30/03/2016, 08/04/2016, 01/04/2016, 21/04/2016, 25/04/2016, 11/05/2016, 09/05/2016,5/05/2016, 24/05/2016 olduğu bildirilmiştir.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davalı ... Bankası A.Ş. ... Şubesi ile davacı ... Ltd. Şti. arasında 31/05/2012 tarihinde Ticari Müşteri Sözleşmesinin ve Fax Sözleşmesinin imzalandığı, Fax Sözleşmesinde tarih bulunmamakla birlikte bilirkişi raporunda belirtildiği üzere 15/04/2015 tarihinde sisteme tanıtıldığı, ayrıca 31/05/2012 tarihli davacının tek yetkilisi ...'nin tam yetkili kullanıcı olarak internet bankacılığı yapmak üzere ''Kurumsal Sınırsız Bankacılık Başvuru Formu'nun imzalamak suretiyle bu hizmetten yararlanma koşullarının oluşturulduğu, taraflar arasındaki sözleşmenin 78 maddesinde; “Banka, müşterinin fax talimatını aldığında, 77 madde uyarınca gönderilecek yazılı teyidi beklemeksizin, talimatın gereğini kendi anlayışına göre yerine getirecektir.Ancak, Banka herhangi bir neden ileri sürmeksizin kendi taktirine göre faxla iletilen talimatı yerine getirmeyi ret hakkını saklı tutar.Banka, faxla kendisine iletilen talimatı n üzerindeki imzaları Müşterinin kendisine tevdi ettiği imza sürküleriyle karşılaştırırken makul bir dikkat gösterecektir. Müşteri bankanın, Faks metniyle asıl talimat yazısı ve/veya imza sirküleri arasındaki ilk bakışta ayırt edilemeyecek imza benzerliklerinden, fax talimatı ve/veya ekli belgelerle ilgili yanlışlık,hata,hile ve sahtecilik sonuçlarından, Müşterinin bu sözleşmede numarası yazılı fax cihazı dışındaki bir cihazdan bankaya fax talimatı göndermesi durumunda ortaya çıkacak sonuçlardan, fax talimatıyla gelen bilgi ve talimatın ve/veya eklerinin yanlış ve yetersiz olmasından, yanlış veya değişik fax numarasına veya eksik iletilmiş olmasından doğacak sonuçlarından sorumlu almayacağını peşinen kabul etmiştir.'' düzenlemesinin yer aldığı, benzer düzenlemenin fax sözleşmesinde de bulunduğu,... 8. Ağır Ceza Mahkemesi'nin... Esas ve ... Karar sayılı kararında dava konusu işlemleri gerçekleştirdiği iddia edilen sanık ...'in "...Müştekinin yetkili temsilcisi olduğu şirkette muhasebeci olarak çalışırken 15/07/2015, 25/05/2016 tarihleri arasında sahte imzalı faks talimatı hazırlayarak 20 adet havaleyi kendi hesabıma yaptırdım, zararın ödenmesi karşılığında bir senet imzalayarak kendisine verdim, 2016 yılı Haziran ayında işyerinden çıkmadan bana senet imzalattı, senedin vadesi 2017 Temmuz ayıdır, Temmuz da tamamını ödeyeceğim için hiç ödeme yapmadım...," şeklinde ifade verdiği, dolayısıyla dava konusu edilen 20 adet işleme ait sahte imzalı talimatın davacı şirket çalışanı dava dışı ... tarafındân düzenlendiği ve havale bedellerinin de yine ...'e gönderildiğinin anlaşıldığı, ihtilaflı yapılan işlemler tutarının 219.200,- TL. olduğu, yine... 8. Ağır Ceza Mahkemesi'nin ...Esas ve ... Karar Sayılı kararını gerekçesinde; "Mahkememizce talimatlar üzerinde yapılan incelemede yasal unsurları taşıdıklarının ve aldatma kabiliyetinin bulunduğunun anlaşıldığı, böylelikle sanığın dolandırıcılık ve özel belgede sahtecilik suçunu işlediği," tespitinin Ağır ceza mahkemesinin kararı ile davalı bankaca havale işlemlerine mesnet havale talimatlarının aldatma kabiliyetlerinin (iğfal kabiliyetlerinin) bulunduğu kabulünden hareketle hüküm kurulduğu ve verilen kararın kesinleşmiş olduğu, TBK 74. Madde uyarınca ceza mahkemesindeki karar doğrultusunda, İğfal kabiliyeti bulunan ve ıslak imzalı talimat ihtiva eden işlemlerde kusurlu olan tarafın bu sahte belgeleri düzenleyen dava dışı ... olduğu hususunun mahkememizce de kabulünün gerektiği, yine taraflar arasındaki Ticari Müşteri Sözleşmesinin 78 maddesi ve faks sözleşmesinde davalı bankanın sorumluluğu düzenlenirken yetkili imzaların benzer olup olmadığının ilk bakışta göze çarpacak aykırılıklarla sınırlandırıldığı, bir başka deyişle bankanın çıplak gözle denetim yapma sorumluluğunu üstlendiği, iğfal kabiliyete olduğu ceza mahkemesi kararı ile sabit olan imzalara ilişkin olarak davalı yanın fazladan bir araştırma ve denetim yapma sorumluğunun bulunmadığı, dolayısıyla davalı yanın talep edilen tazminattan sorumlu olmadığı anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
1-Davanın REDDİNE
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereği alınması gereken 427,60 TL harcın başlangıçta alınan 3.743,39 -TL harçtan mahsubu ile bakiye 3.315,79 TL harcın kararın kesinleşmesinin ardından ve talep halinde davacıya iadesine
3-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereği ret olunan kısım üzerinden hesap ve takdir olunan 34.880,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına
5-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansının kullanılmayan bakiyesinin karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,
Dair; davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 08/05/2024
Katip
E-imza
Hakim
E-imza