T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/514 Esas
KARAR NO : 2025/839
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 09/08/2023
KARAR TARİHİ : 07/10/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA: Davacı vekili tarafından Mahkememize sunulan dava dilekçesinde özetle; "
"Davalı müvekkil şirket, 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu'nun 26. maddesinin "Büyükşehir belediyesi kendisine verilen görev ve hizmet alanlarında, ilgili mevzuatta belirtilen usullere göre sermaye şirketleri kurabilir." hükmü uyarınca, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun ilgili maddelerine göre kurulmuş, ...'nin iştirak şirketidir. Müvekil Şirket 29.04.2021 tarihinde yapmış olduğu, “... A.Ş....Alımı İşi” tarafınıza 873.250,00 TL + KDV bedelle ihale edilmiş olup, 18.06.2021 tarihinde sözleşme yapılmıştır. İhale davalı tarafından alınmış, sözleşmede davalı yanca imzalanmıştır. İhtara konu olan aykırılık hallerin ihtar süresi içerisinde (27.09.2021 tarihine kadar) giderilmediği tespit edilmiş olmakla birlikte tarafınızdan ilk olarak ... tarihli ve ... sayılı yazı ile daha sonra 27.09.2021 tarihli ve ... sayılı yazıyla sözleşme yükümlülüklerini 27.09.2021 tarihi itibariyle yerine getirilmeyeceği davalı yanca bildirilmiştir.
Yasaklama kararlarının yürürlüğe girmesinin zaman alacağı gözönüne alınarak, bu fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenlerin, yasaklama kararının yürürlüğe girdiği tarihe kadar aynı idare tarafından yapılacak ihalelere de iştirak ettirilmeyecekleri düzenlenmiştir.
Haklarında yasaklama kararı verilen tüzel kişilerin şahıs şirketi olması halinde şirket ortaklarının tamamı hakkında, sermaye şirketi olması halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olan gerçek veya tüzel kişi ortaklar hakkında birinci fıkra hükmüne göre yasaklama kararı verilir.Yasaklama kararları, yasaklamayı gerektiren fiil veya davranışın tespit edildiği tarihi izleyen en geç kırkbeş gün içinde verilir. VerilenYasaklama kararlarının yürürlüğe girmesinin zaman alacağı göz önüne alınarak, ihale sırasında veya sonrasında bu fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenlerin, idarelerce o ihaleye iştirak ettirilmeyecekleri gibi yasaklama kararının yürürlüğe girdiği tarihe kadar aynı idare tarafından yapılacak sonraki ihalelere de iştirak ettirilmeyecekleri düzenlenmiştir.
Bu nedenle de ... 31. İcra Müdürlüğü ... ESAS sayılı dosyasından yasal takip başlamıştır. Başlatılan takibe davalı / borçlu yan borcu bulunmadığından bahisle hakkında yapılan bu takibe de itiraz ederek, takibin durmasına neden olmuştur.
Yukarıda özetlendiği ve ekte sunulan tüm bilgi ve belge ile olay akışına göre müvekkil Kamu şirketinin alacaklı olduğu açık olup, davalı yanın itirazının iptaline, takibin devamına ve % 20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkumiyetine karar verilmesi gerekir.
Bir an için aksi kanaat hasıl olacak ise bu kere müvekkil Kamu şirketinin davalı yandan tazmin alacağı olduğundan, işbu alacağının terditli dava olarak ve talep olarak davalı yandan tahsiline karar verilmesi arz ve talep olunmaktadır. Yukarda sunulan ve yargılama sırasında resen nazara alınacak nedenlerle, fazlaya ve sair hususlara ilişkin her türlü talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydıyla; terditli olarak İstanbul Mahkemeleri ve İcra Müdürlükleri, taraflar arasındaki sözleşmenin 37 maddesi ile HMK 17 maddesi amir hüküm gereğince yetkili olduğundan;
Davalı / borçlunun ... 31. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptaline,
davalı / borçlunun% 20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkumiyetine, terditli olarak alacak davasının kabulü ile icra dosyasında takibe konu edilen alacağın tahsiline yargılama giderleri ve yasal vekalet ücretinin davalı yana yüklenmesine, karar verilmesi .." talep ve dava etmiştir.
CEVAP; Davalı vekili tarafından Mahkememize sunulan cevap dilekçesinde özetle;
"Müvekkil şirket ile davalı ... A.Ş arasında 18.06.2021 tarihinde Personel Servisi Hizmeti Alımına ait sözleşme imzalanmış olup, ihale bedeli 873.250,00 TL + KDV olarak kararlaştırılmıştır.Ancak davacı kurum tarafından, 2021 yılı temmuz ayı içerisinde 127 adet seferi gerçekleştirilmediğinden bahisle davalı müvekkil şirkete toplam 55.451,38 TL(sözleşmenin yüzde 0,05 tutarında)ceza kesilmiş ve işbu tutar hakedişten veya müvekkil şirketten tahsil edilmiştir. Haksız olarak tutanak tutulduğunu ifade etmiş olup, buna istinaden araçta gprs olup olmadığının araştırılması gerekmektedir. aynı zamanda erdinç berberoğlu'nun da tanık olarak dinlenmesini talep ediyoruz.Kabul anlamına gelmemek kaydıyla, bir an sözleşmenin davacı kurum tarafından haklı nedenle feshedildiğini düşünsek dahi, sözleşmenin içeriğinin incelendiğinde de görüleceği üzere, sözleşmenin feshinden dolayı yükleniciden-davalıdan yeniden ihale açılması, yeni ihalede tutarın yükselmesi nedeniyle kamu zararının tahsil edileceğine dair bir hüküm bulunmadığı gibi, sözleşmede bu yönde bir zararın giderilmesinden açık ve net olarak bahsedilmediği gibi, müvekkil şirkete de bu yönde bilgi de verilmemiştir. Davacı ... A.Ş tarafından müvekkil şirket aleyhine ... 31. İcra Müdürlüğünün... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatılmış olup, gönderilen ödeme emrinde 534.636,40 TL asıl alacak talebinde bulunulmuş olup, ancak alacağın dayanağı konusunda herhangi bir açıklamaya yer verilmediği görülmektedir.Cevap dilekçemizi sunar, haksız ve mesnetsiz açılan davanın tümden reddine, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini..."savunmuştur.
(II) YARGILAMA SÜRECİNDE TOPLANAN DELİLLER:
(1) Y a z ı l ı D e l i l l e r ;
... 31. İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasının iki hafta içinde uyap sistemi üzerinden mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup gelen cevap dosyamız arasına alınarak incelenmiştir.
Tarafların iddia ve savunmaları, sundukları deliller, dosya kapsamı belgeler ve her iki tarafa ait ticari defter ve kayıtlar incelenmek sureti ile takip tarihi itibari ile davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı konusunda bilirkişi incelemesi yapılarak rapor alınmasına karar verilmiştir.
Bilirkişi heyetinden alınan 21/10/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle: "Mali inceleme neticesinde: davacı ... tarafından incelemeye sunulan 2021-2022-2023 yıllarına ait ticari defterlerin TTK. İlgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulmuş olduğu, davalı ...Şirketi tarafından incelemeye sunulan 2021-2022-2023 yıllarına ait ticari defterlerin TTK. ilgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulmuş olduğu, davacı tarafın 2021 yılında 3 adet ceza ,1 adet yansıtma faturası düzenlediği, davalı tarafın ise 3 adet Servis taşımacılığı faturası düzenlediği, davacı tarafın incelenen ticari deftelerine ve cari hesap ekstresine göre cari hesabın 03.11.2021 tarihi itibariyle cari hesabın sıfırlandığı, davalı tarafın cari hesap ekstresi sunmadığı, açılış ve kapanış maddelerinde davacı taraf ile ilgili herhangi bir cari hesap bakiyesinin bulunmadığı, şirketinin, servis operasyonunun fiilen başladığı 01.07.2021 tarihinde toplam 13 adetlik servis araçlarından 5 adedinin sözleşmenin teknik şartnamesinin 4.31. maddesinde belirtilen servis araçlarının 0- 5 yaş aralığında olması gerektiği kuralına uymadığı kanaatine varıldığı, davacı kurum kontrol teşkilatının 09.09.2021 ve 27.09.2021 tarihlerinde tutmuş olduğu davacının dava dilekçesinde tutanaklardan ... plaka sayılı ... aracına ait ... sisteminin olmadığının tespit edildiği kanaatine varıldığı, “sözleşmeye ve mevzuata göre davalının aykırılıkları gidermediği, ayrıca taahhüdün de yerine getirilmediği, sözleşmenin yürütülmesinin imkanının kalmadığı, bu nedenle sözleşmenin 28.09.2021 tarihi itibariyle feshedildiği, kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların gelir kaydedilip kamu ihalelerine katılmaktan 1 yıl süreyle yasaklama getirilerek davalının hesabının genel hükümlere göre tasfiye edilmesine karar verildiği, bu durumun da davalı şirkete bildirildiği, davalı şirketin sözleşmenin feshine neden olması sebebiyle yeniden ihale açılması, yeni ihalede tutarın yükselmesi sebebiyle kamu zararının oluştuğu, bu süreç sonucunda davacı şirketin toplamda 534.636,40TL zarara uğradığı” beyan edilmiş ise de dosya kapsamında bu yönde bir zarara uğradığının tespit edilemediği, hesaplamanın yapılamadığı, borçlar mevzuatına yönelik inceleme neticesinde: taraflar arasında 18.06.2021 tarihinde adi yazılı şekilde “... A.Ş. Genel Müdürlük Personel Servisi Hizmeti Alımı İşi-Hizmet Alımına Ait Sözleşme” başlıklı sözleşmenin kurulduğu; sözleşmedeki irade açıklamaları incelendiğinde sözleşmenin TTK kapsamında taşıma sözleşmesi olduğu; ivazlı sözleşmenin 5. maddesinde davalı taşımacı 13 farklı servis güzergahında 500 sefer ile 12 ay süreli olarak servis hizmeti vereceği hususunun kararlaştırıldığı; toplam bedelin 873.250TL KDV olarak belirlendiği, yukarıda taşımacılık yönünden yapılan değerlendirme neticesinde davalı taşıma şirketinin sözleşmeden doğan borcunu gereği gibi ifa etmediği kanaatine varıldığı için davalı tarafça sözleşmenin ihlal edildiği,davacı tarafından 26/10/2022 tarihinde... 31. İcra Müdürlüğü'nün... sayılı dosyası ile davalı aleyhine icra takibinin başlatıldığı; 534.636,40TL.lik asıl alacağın ödenmesinin talep edildiği, “borcun sebebi” olarak ise sadece “asıl alacak” yazıldığı, davacının dava dilekçesinde “sözleşmeye ve mevzuata göre davalının aykırılıkları nedeniyle davacı şirketin toplamda 534.636,40TL. zarara uğradığı ” beyan edilmiş olup davalının sözleşmeyi sona erdirme yönünde beyanda bulunduğu kabul edilse bile Yargıtay 11. HD.E. ..., K. ..., T. 9.5.2017 kararının “...mahkemece, öncelikle davalı tarafından davacıya gönderilen fesih ihbarı ile sözleşmenin feshedildiği nazara alınarak ...sözleşmenin feshi için haklı bir sebebin bulunması ve sözleşme ile davalıya tanınan bu hakkın da yasaya ve iyiniyet kurallarına uygun bir şekilde kullanılması gerektiğinden, sözleşme maddesine göre davalının fesih yetkisini kullanmasının açıkça hak ihlali olup olmadığının, başka bir deyişle sözleşmedeki bu hükme dayalı olarak yapılan fesih bildirimi ve kullanılan fesih hakkının yasa ve iyiniyet kurallarına göre haklı sebeplere dayalı bir kullanım niteliğinde bulunup bulunmadığının belirlenmesi gerekirken, şeklinde olduğu; anılan kararda sözleşmenin sonlandırılması için haklı nedene dayanmak gerektiğinin kabul edildiği; eğer haklı neden olmaksızın sözleşmenin feshi yönündeki iradenin bulunduğu kabul edilir ise bu halde davalının beyanı ile sözleşmenin sona ermediği ve sözleşmenin ayakta olduğu kanaatine varılabileceği, takdirin elbette Sayın Mahkeme'ye ait olduğu, taşımacılık yönünden yukarıda yapılan değerlendirme neticesinde davalı taşıma şirketinin sözleşmeye aykırı davranışlarının olduğu tespit edildiği için davalının sözleşmeden doğan borcunu gereği gibi ifa etmediği anlaşılmakla davacının maddi zararının tazı talep edebileceği kanaatine varıldığı (ancak yukarıda bulunan taşımacılık iden değerlendirmede bunun hesaplanamadığının belirtildi; takdirin Sayın Mahkeme'ye ait olduğu.." rapor edilmiştir.
Celse arasında bilirkişi heyetinin raporunu sunduğu, raporun taraflara tebliğ edildiği, davalı vekili tarafından bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi sunulduğu görülmüştür.
Taraf vekillerine hangi hususlarda tanık dinletmek istedikleri ve tanık listesi sunmak üzere iki haftalık kesin süre verilmesine, verilen kesin süre içinde tanık listesi sunulmadığı takdirde tanık deliline dayanmaktan vazgeçmiş sayılacaklarının ihtarına karar verilmiştir.
1 nolu ara karar gereği tanık listesi sunulduğunda tanıkların adreslerine göre tebligat/talimat işlemlerinin yapılmasına karar verilmiştir.
Tüm tanıklar dinlendikten sonra dosyanın raporunu sunan bilirkişi heyeti ile yeni bir ihale mevzuatında uzman bilirkişiye tevdii ile, tanık beyanları ve davalı vekilinin itiraz dilekçesi doğrultusunda ek rapor alınmasına karar verilmiştir.
Tanık beyanlarına karşı beyanda bulunmak üzere taraf vekillerine iki haftalık kesin süre verilmesine, aksi halde beyanda bulunamayacaklarının ihtarına karar verilmiştir.
1 nolu ara karar ikmal edildiğinde dosyanın raporunu sunan bilirkişi heyeti ile yeni bir ihale mevzuatında uzman bilirkişiye tevdii ile, tanık beyanları ve davalı vekilinin itiraz dilekçesi doğrultusunda ek rapor alınmasına karar verilmiştir.
Bilirkişi heyetinden alınan 20/06/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle: "A. İhale mevzuatı yönünden değerlendirme yapıldığında: ... ihale kayıt nolu ... A.Ş Genel Müdürlük Personel Servisi hizmeti alım işine ilişkin 18.06.2021 tarihinde sözleşme imzalanmıştır. Davalı, ihale dokümanına itiraz etmemiş'; ihale dokümanı kesinleşmiş ve davalı ihale dokümanına uygun şekilde işi yapmayı üstlenmiştir. Sözleşmenin ifası aşamasında, yüklenicinin ihale dokümanına (sözleşme, idari ve teknik şartnameye) uygun şekilde işi gerçekleştirmesi gerektiği hususunda herhangi bir duraksama bulunmamaktadır. İhale konusu servis hizmetini gerçekleştirecek araçlardan 5S adedinin sözleşmenin teknik şartnamesinin 4.3.1.maddesinde servis araçlarının 0-5 yaş aralığında olması gerektiği düzenlenmiştir. Kök raporda araçların bu niteliğe aykırı olduğu tespit ve değerlendirmesine yer verilmiştir. Bu niteliğe aykırı, daha yaşlı araçlarla taşıma yapılabilmesi için teknik şartnamenin 4.3.1.maddesi gereğinde idareden bu yönde talepte bulunulması ve idarece bu talebin uygun görülmesi gerekmektedir. Yüklenicinin, idarenin izni olmaksızın bu niteliğe aykırı araçlarla taşımacılık yapması, ihale dokümanına aykırılık oluşturacaktır. Ancak, ihale dokümanına aykırı bu davranış sözleşmenin fesh edilmesinin gerekçesini oluşturmamaktadır. 16.09.2021 tarih ve ... sayılı yazıda bu hususun düzeltilmesi yönünde bir ihtar yer almamaktadır. İhale sözleşmesinin feshinin gerekçesini, 16.09.2021 tarih ve ...sayılı yazının gereğinin 10 gün içerisinde yapılmamasının oluşturduğu anlaşılmaktadır. Mezkür ihtarda, 09.09.2021 tarihinde yapılan inceleme neticesinde ... plakalı Başakşehir- İkitelli aracına ait ... sisteminin olmadığının tespit edildiği ve 10 gün içerisinde eksikliğin giderilmesi gerektiği ihtar edilmiştir. Taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 16.1.2. maddesine göre, “16.1.7 nci maddede belirtilen haller dışında kalan yüklenici, Her güzergâh için ... kayıtları A4 formatında harita üzerinde dosya oluşturulacak. Her ay güzergâh km bilgileri ... üzerinden alınarak İdareye bildirilecektir. Yüklenici firma araçlarına sözleşme başlangıcından en geç | ay içerisinde ... takmak ve şifrelerini İdareye bildirmek zorundadır. Belirtilen | aylık süre hizmete ilk başlangıç dönemine ilişkin olup, sonrası dönemlerde yapılan araç değişikliklerinde en geç | hafta içerisinde ... takılmış olacaktır”. Şu hâlde, Yüklenici; her güzergâh için ... kayıtları A4 formatında harita üzerinde dosya oluşturacak, her ay güzergâh km bilgileri ... üzerinden alınarak İdareye bildirilecek, yüklenici firma araçlarına sözleşme başlangıcından en geç | ay içerisinde ... takacak ve şifrelerini İdareye bildirecektir. Yüklenicinin bu yükümlülüklere aykırı davranışının varlığı ve bu aykırılığı kendisine yapılan 10 günlük ihtar süresi içerisinde gidermemesi, sözleşmenin idarece feshi ile teminatın irat kaydedilmesi sonuçlarını beraberinde getirecektir. Kök raporda, “Davacı kurum kontrol teşkilatının 09.09.2021 ve 27.09.2021 tarihlerinde tutmuş olduğu tutanaklardan ... plaka sayılı ... aracına ait ... sisteminin olmadığının tespit edildi kanaatine varıldığı” sonucuna ulaşılmıştır. Bu hususta teknik bilirkişi kök rapordaki gör, kanaatini korumaktadır İhale sözleşmesinin haklı nedenle feshi neticesinde istenebilecek zarar menfi zarardır. Bilindiği gibi sözleşme sorumluluğu dolayısıyla söz konusu olacak zarar kavramı müsbet ve menfi zarar ayrımına tabi tutulmaktadır. Müspet zarar; sözleşmenin hiç veya gereği gibi yerine getirilmemesinden doğan zarardır; kuşkusuz kar mahrumiyetini de içine alır (Tandoğan. Türk Mesuliyet Hukuku, sh: 426-427). Müspet zarar alacaklının ifadan vazgeçerek zararının tazminini istemesi halinde söz konusu olur; sözleşme ortadan kalkmamaktadır, yalnız alacaklının ifaya ilişkin talep hakkının yerini müspet zararının tazminine dair talep hakkı alır. Menfi zarar ise; uyulacağı ve yerine getirileceğine inanılan bir sözleşmenin hüküm ifade etmemesi ve yerine getirilmemesi yüzünden güvenin boşa çıkması dolayısıyla uğranılan zarardır. Başka bir anlatımla sözleşme yapılmasaydı uğranılmayacak olan zarardır. Menfi zarar borçlunun sözleşmeye aykırı hareket etmesi yüzünden sözleşme hüküm ifade etmemesi dolayısıyla ortaya çıkar. Buna göre; sözleşme davacı tarafından feshedildiğinden istenebilecek zarar, menfi zarardır. Ancak dikkat etmek gerekir ki, buradaki olumsuz zarardan sorumluluk, ilk ihaledeki en iyi ikinci teklif ile daha sonradan yapılmak zorunda kalınan ikinci ihaledeki en iyi teklif arasındaki farktan oluşmaktadır. Davacı sözleşmeye konu işi davalıya yaptırmayıp da başka bir yükleniciye yaptırma olanağı varsa (kaçırılan fırsat/ilk ihaledeki ikinci teklif) o kişiye yapılacağı varsayılan ödeme ile sözleşmenin hükümsüzlüğü nedeniyle aynı işi yaptırmak için ödeme zorunda kaldığı tutar (ikinci ihale) arasındaki farkı yani menfi zararı isteyebilir.” Menfi zararın tespiti için ilk ihaleye davalıdan başka katılanların olup olmadığının belirlenmesi gerekmektedir. Ayrıca, sözleşmenin feshinden sonra, işin başka bir yüklenici tarafından yapılması için yeniden ihaleye çıkılıp çıkılmadığı; çıkılmışsa bu işin bedelinin ne olduğu hususu da tespit edilmelidir. Bu ikisi arasında kalan tutarın menfi zarar kapsamında tazmininin talep edilebilmesi mümkündür. Mali İnceleme neticesinde: . Davacı ... A.Ş. tarafından incelemeye sunulan 2021-2022-2023 yıllarına ait ticari defterlerin TTK. İlgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulmuş olduğu, davalı ... Taşımacılık Limited Şirketi tarafından incelemeye sunulan 2021-2022-2023 yıllarına ait ticari defterlerin TTK. ilgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulmuş olduğu, davacı tarafın 2021 yılında 3 adet ceza ,1 adet Yansıtma faturası düzenlediği, davalı Tarafın ise 3 adet Servis taşımacılığı faturası düzenlediği, davacı tarafın incelenen Ticari Defterlerine ve cari hesap ekstresine göre cari hesabın 03.11.2021 tarihi itibariyle cari hesabın sıfırlandığı, davalı tarafın cari hesap ekstresi sunmadığı, açılış ve kapanış maddelerinde davacı taraf ile ilgili herhangi bir cari hesap bakiyesinin bulunmadığı, taşımacılık yönünden inceleme neticesinde: davalı taşıma şirketinin, servis operasyonunun fiilen başladığı 01.07.2021 tarihinde toplam 13 adetlik servis araçlarından 5 adedinin sözleşmenin teknik şartnamesinin 4.31. Maddesinde belirtilen servis araçlarının O — 5 yaş aralığında olması gerektiği kuralına uymadığı kanaatine varıldığı, davacı kurum kontrol teşkilatının 09.09.2021 ve 27.09.2021 tarihlerinde tutmuş olduğu tutanaklardan ...plaka sayılı Başakşehir-İkitelli aracına ait ... sisteminin olmadığının tespit edildiği kanaatine varıldığı, davacının dava dilekçesinde “sözleşmeye ve gidermediği, ayrıca taahhüdün de yerine getirilmediği, sözleşmenin yürütülmesinin imkanının kalmadığı, bu nedenle sözleşmenin 28.09.2021 tarihi itibariyle feshedildiği, kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların gelir kaydedilip kamu ihalelerine katılmaktan | yıl süreyle yasaklama getirilerek davalının hesabının genel hükümlere göre tasfiye edilmesine karar verildiği, bu durumun da davalı şirkete bildirildiği, davalı şirketin sözleşmenin feshine neden olması sebebiyle yeniden ihale açılması, yeni ihalede tutarın yükselmesi sebebiyle kamu zararının oluştuğu, bu süreç sonucunda davacı şirketin toplamda 534.636,40TL. Zarara uğradığı” beyan edilmiş ise de dosya kapsamında bu yönde bir zarara uğradığının tespit edilemediği, hesaplamanın yapılamadığı, mevzuata göre davalının aykırılıkları borçlar mevzuatına yönelik inceleme neticesinde: Dosya kapsamı yeniden incelendiğinde taralar arasında 18.06.2021 tarihinde adi yazılı şekilde “... A.Ş. ...Alımı İşi-Hizmet Alımına Ait Sözleşme” başlıklı sözleşmenin kurulduğu; sözleşmedeki irade açıklamaları incelendiğinde sözleşmenin TTK kapsamında taşıma sözleşmesi olduğu; ivazlı sözleşmenin 5. maddesinde davalı taşımacı 13 farklı servis güzergahında 500 sefer ile 12 ay süreli olarak servis hizmeti vereceği hususunun kararlaştırıldığı; toplam bedelin 873.250TL KDV olarak belirlendi; yukarıda taşımacılık yönünden yapılan değerlendirme neticesinde davalı taşıma şirketinin sözleşmeden doğan borcunu gereği gibi ifa etmediği kanaatine varıldığı için davalı tarafça sözleşmenin ihlal edildiği, davacı tarafından 26/10/2022 tarihinde ... 31. İcra Müdürlüğü'nün...E, sayılı dosyası ile davalı aleyhine icra takibinin başlatıldığı; 534.636,40TL.lik asıl alacağın ödenmesinin talep edildiği, “borcun sebebi” olarak ise sadece “asıl alacak” yazıldığı, davacının dava dilekçesinde “sözleşmeye ve mevzuata göre davalının aykırılıkları nedeniyle davacı şirketin toplamda 534.636,40TL. zarara uğradığı” beyan edilmiş olup davalının sözleşmeyi sona erdirme yönünde beyanda bulunduğu kabul edilse bile Yargıtay 11. HDL. ..., K. ..., T. 9.5.2017 kararının “...mahkemece, öncelikle davalı tarafından davacıya gönderilen fesih ihbarı ile sözleşmenin feshedildiği nazara alınarak ...sözleşmenin feshi için haklı bir sebebin bulunması ve sözleşme ile davalıya tanınan bu hakkın da yasaya ve iyiniyet kurallarına uygun bir şekilde kullanılması gerektiğinden, sözleşme maddesine göre davalının fesih yetkisini kullanmasının açıkça hak ihlali olup olmadığının, başka bir deyişle sözleşmedeki bu hükme dayalı olarak yapılan fesih bildirimi ve kullanılan fesih hakkının yasa ve iyiniyet kurallarına göre haklı sebeplere dayalı bir kullanım niteliğinde bulunup bulunmadığının belirlenmesi gerekirken, ...” şeklinde olduğu; anılan kararda sözleşmenin sonlandırılması için haklı nedene dayanmak gerektiğinin kabul edildiği; buna göre eğer haklı neden olmaksızın sözleşmenin feshi yönündeki iradenin bulunduğu kabul edilir ise bu halde davalının beyanı ile sözleşmenin sona ermediği ve sözleşmenin ayakta olduğu kanaatine varılabileceği, takdirin elbette Sayın Mahkeme'ye ait olduğu, taşımacılık yönünden yukarıda yapılan değerlendirme dikkate alınacak olur ise bu durumda davalı taşıma şirketinin sözleşmeye aykırı davranışlarının olduğu tespit edildiği için davalının sözleşmeden doğan borcunu gereği gibi ifa etmediği ve davacının maddi zararının tazminini talep edebileceği kanaatine varıldığı (ancak yukarıda bulunan taşımacılık yönünden değerlendirmede bunun hesaplanamadığının belirtildiği); Sayın Mahkeme'ye ait olduğu.." rapor edilmiştir.
Davalı vekilinin 01/07/2025 tarihli bilirkişi ek raporuna karşı beyan ve itiraz dilekçesi üzerine dosya yeniden ele alınarak incelenmiştir.
Rapora itiraz edilen hususlar hukuki değerlendirme gerektirdiğinden bilirkişi raporuna itirazların reddine karar verilmiştir.
(2) S ö z l ü D e l i l l e r ;
Mahkememizin 13/05/2025 tarihli celsesinde tanık ... ...'ın "avalı şirkette şoför ve yetkili olarak çalışmaktaydım. 2012-2021 yılları arasında çalıştım. Araçta ... cihazı vardı. Cihazın takılması şirketimizde mecburidir. Davacı şirket ile sorun yaşadık, ilk gün gittiğimizde araçlarımıza binmediler, taksi çağırdılar, personel de yetkililer de araçlara binmedi. Oysa bizim araçlarımızda herhangi bir sorun yoktu. Sorun isperden kaynaklıydı.
Davacı vekilinin talebi üzerine tanıktan soruldu: Kullandığım aracın plakasını hatırlamıyorum ancak araç hala davalı şirkettedir. ... dökümü davalı şirkette mevcut olmalıdır. Ben işten ayrıldığım için ... dökümünün verilip verilmediğini bilmiyorum. Ben işten 2022 yılında ayrıldım.." yönünde beyanda bulunmuştur.
Mahkememizin 13/05/2025 tarihli celsesinde tanık ... ...'ın" Davalı şirkete araç tedariği yapmaktayım. Davalı şirket ile 6 yıldır iş yapmaktayım. Bizim tedarik ettiğimiz araçların bir kısmında ... takılı şekildedir, bir kısmında ise yoktur, cihaz takılı olmayan servislere davalı şirketçe cihaz takılıyor diye biliyorum, ilk gün gittiğimizde araçlarımıza binmediler, taksi çağırdılar, personel de yetkililer de araçlara binmedi. Servislere binen personeli araçtan indirdiler bizim yanımızda personele taksi çağırın dediler, taksi paralarını da davalı şirketten kestiler. Oysa bizim araçlarımızda herhangi bir sorun yoktu. Sorun isperden kaynaklıydı. İşi bize yaptırmamak için ellerinden geleni yaptılar. Tüm araçların gerekli plakaları, şoför kartları vardı. Tüm belgeler 10 gün öncesinden ...'e verilmişti,
Davacı vekilinin talebi üzerine tanıktan soruldu:Ben görüşmeye ne zaman gittiğimizi hatırlamıyorum, bize ait olan araç plakalarını hatırlamıyorum ancak belgeller mevcuttur. ...'e gönderilen ihtarname ile ilgili bilgim yoktur. Ben de firmayım. ... Şirketi sahibi ve yetkilisiyim, yardımcı firma olduğum için ... ile yapılan görüşmelere katıldım..." yönünde beyanda bulunmuştur.
Mahkememizin 13/05/2025 tarihli celsesinde tanık ... ...'ın " Davalı... de alt taşeronu olarak 1 ay Ağustos 2021 yılında çalıştım. Eylül sonunda işi bıraktım. ... ile tutanak tutulmuş ben tam hatırlamıyorum. ...plakalı araç sahibiyim. Araç da ... cihazı takılıydı. 1 ay çalışabildiğimiz için ... cihazının kontrolü yapılmadı diye biliyorum. Ancak cihaz serviste mevcuttu. Cihazın dökümü yoktu.
Davalı vekilinin talebi üzerine tanıktan soruldu: Aynı araç ile ... ile çalışmaya devam ettik, fakat farklı şirketler üzerinden çalışmaya devam ettik, o şirketler ile ... arasında herhangi bir sorun olmadı.." yönünde beyanda bulunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; taraflar arasında akdedilen ihale sözleşmesinin davalının kusuru iddiasıyla feshedilmesi neticesinde doğan zararın tazmini amacıyla başlatılan icra takibine vakii itirazın İİK m. 67 hükmü doğrultusunda iptali istemine ilişkindir.
Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. ... 31. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasının tetkikinde davacı alacaklı tarafından, davalı borçluya yönelik 534.636,40 TL asıl alacağın tahsili için takip yapıldığı, borçlunun süresi içinde borca itiraz ettiği, takibin durduğu, davanın İİK'nın 67. Maddesinde belirtilen bir yıllık hak düşürücü süre içinde açıldığı tespit edilmiştir.
Uyuşmazlığın çözümü kapsamında ... 31. İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası celp edilmiş; akabinde dosya tarafların iddia ve savunmaları, sundukları deliller, dosya kapsamı belgeler ve her iki tarafa ait ticari defter ve kayıtlar incelenmek sureti ile takip tarihi itibari ile davacının davalıdan alacaklı olup olmadığı konusunda rapor hazırlamak üzere bir SMMM, bir taşıma hukuku alanında uzman bilirkişi ve bir borçlar hukuku alanda uzman bilirkişiye tevdi edilmiştir. Bilirkişi heyeti, 21/10/2024 tarihli raporunda davacı tarafın 2021 yılında 3 adet ceza, 1 adet yansıtma faturası düzenlediği, davalı tarafın ise 3 adet servis taşımacılığı faturası düzenlediği, davalı taşıma şirketinin, servis operasyonunun fiilen başladığı 01.07.2021 tarihinde toplam 13 adetlik servis araçlarından 5 adedinin sözleşmenin teknik şartnamesinin 4.31. maddesinde belirtilen servis araçlarının 0- 5 yaş aralığında olması gerektiği kuralına uymadığı kanaatine varıldığı, davacı kurum kontrol teşkilatının 09.09.2021 ve 27.09.2021 tarihlerinde tutmuş olduğu davacının dava dilekçesinde tutanaklardan ... plaka sayılı ...aracına ait ... sisteminin olmadığının tespit edildiği kanaatine varıldığı, davacının dosya kapsamında zarara uğradığının tespit edilemediği, hesaplamanın yapılamadığı, davalı taşıma şirketinin sözleşmeden doğan borcunu gereği gibi ifa etmediği kanaatine varıldığı için davalı tarafça sözleşmenin ihlal edildiği, davalının sözleşmeden doğan borcunu gereği gibi ifa etmediği anlaşılmakla davacının maddi zararının tazminini talep edebileceği kanaatine varıldığı ancak bunun hesaplanamadığı tespit edilmiştir. Mahkememizce davalı tanıkları dinlendikten sonra dosya raporunu sunan bilirkişiler ile yeni bir ihale mevzuatında uzman bilirkişiye tevdi edilmiş; bilirkişiler 20/06/2025 tarihli ek raporlarında benzer yönde görüş bildirmişlerdir.
Dosya incelendiğinde; taraflar arasında 18.06.2021 tarihinde “... A.Ş. ... Ait Sözleşme” başlıklı sözleşmenin akdedildiği; sözleşmenin TTK kapsamında taşıma sözleşmesi olduğu; sözleşmenin 5. maddesinde davalı taşımacının 13 farklı servis güzergahında 500 sefer ile 12 ay süreli olarak servis hizmeti vereceği hususunun kararlaştırıldığı; toplam bedelin 873.250TL+KDV olarak belirlendiği, yüklenicinin ihale dokümanına (sözleşme, idari ve teknik şartnameye) uygun şekilde işi gerçekleştirmesi gerektiği, sözleşmenin teknik şartnamesinin 4.3.1.maddesinde servis araçlarının 0-5 yaş aralığında olması gerektiğinin düzenlendiği, bu niteliğe aykırı, daha yaşlı araçlarla taşıma yapılabilmesi için teknik şartnamenin 4.3.1.maddesi gereğinde idareden bu yönde talepte bulunulması ve idarece bu talebin uygun görülmesi gerektiği, yüklenicinin, idarenin izni olmaksızın bu niteliğe aykırı araçlarla taşımacılık yapmasının, ihale dokümanına aykırılık oluşturduğu anlaşılmıştır. Bununla birlikte ihale sözleşmesinin feshinin gerekçesini, ... tarih ve ... sayılı yazının gereğinin 10 gün içerisinde yapılmamasının oluşturduğu, söz konusu ihtarda, 09.09.2021 tarihinde yapılan inceleme neticesinde ... plakalı ... aracına ait ... sisteminin olmadığının tespit edildiği ve 10 gün içerisinde eksikliğin giderilmesi gerektiğinin ihtar edildiği; taraflar arasında akdedilen sözleşmenin 16.1.2. maddesine göre, “16.1.7 nci maddede belirtilen haller dışında kalan yüklenici, her güzergâh için ... kayıtları A4 formatında harita üzerinde dosya oluşturulacak, her ay güzergâh km bilgileri ... üzerinden alınarak İdareye bildirilecektir. Yüklenici firma araçlarına sözleşme başlangıcından en geç 1 ay içerisinde ... takmak ve şifrelerini İdareye bildirmek zorundadır. Belirtilen 1 aylık süre hizmete ilk başlangıç dönemine ilişkin olup, sonrası dönemlerde yapılan araç değişikliklerinde en geç 1 hafta içerisinde ... takılmış olacaktır” yönünde belirleme yapıldığı; davacı kurum kontrol teşkilatının 09.09.2021 ve 27.09.2021 tarihlerinde tutmuş olduğu tutanaklardan ... plaka sayılı ... aracına ait ... sisteminin olmadığının tespit edildiği, mahkememizce dinlenen davalı tanıkları her ne kadar araçta ... cihazının takılı olduğunu beyan etmişlerse de, davalı tarafça buna dair somut bir delil sunulmadığı, bu nedenlerle davacı tarafından sözleşmenin haklı nedenle feshedildiği kanaatine varılmıştır.
Davacı tarafça işbu davaya konu icra takibinde 534.636,40 TL asıl alacak isteminde bulunulmuş; takip dayanağı belge sunulmamış; dava dilekçesinde talep edilen alacağın "Davalı şirketin hukuka aykırı ve haksız olarak ihale edilen sözleşmenin feshine neden olması sebebiyle, yeniden ihale açılması, yeni ihalede tutarın yükselmesi sebebiyle" uğranılan zarar olduğu belirtilmiş; bununla birlikte dosyaya bu zarara dair herhangi bir bilgi veya belge sunulmamıştır. Ek olarak bilirkişiler tarafından kök rapor ve ek raporda davacının dosya kapsamında zarara uğradığının tespit edilemediği ve hesaplamanın yapılamadığı belirtilmiş; kök rapor ve ek rapor taraflara tebliğ edilmiş, davacı tarafça raporlara itirazda bulunulmamıştır. Tüm bu gerekçelerle davacının uğradığı zarar miktarını ispatlayamadığı kanaatine varılmış, davanın reddine dair aşağıda yazılı hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihi itibariyle 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40TL harcın peşin alınan 6.457,08TL harçtan mahsup edilerek bakiye 5.841,68TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan giderlerinin kendi üzerinden bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davalı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte olan AAÜT m. 13/4 gereğince maktu 30.000,00 TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-6325 Sayılı Yasa'nın 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin m.26 hükmüne göre Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
7-Fazla yatan gider avansı ile delil avansı var ise 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Adalet Bakanlığı Hukuk Muhakemeleri Gider Avansı Tarifesinin 5.maddesine göre karar kesinleştikten sonra talep halinde yatırana İADESİNE,
Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı karar verildi. 07/10/2025
Katip
¸E-imzalıdır
Hakim
¸E-imzalıdır