T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/590 Esas
KARAR NO : 2025/476
DAVA : İtirazın İptali (Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 14/09/2023
KARAR TARİHİ : 11/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirkete kurumsal uzun dönem araç kiralanması hususunda davalı taraf ile aralarında 01.04.2022 tarihinde “...” ve “...” akdedilmiştir. Taraflarca kararlaştırılan ... marka ... model 0 KM 10 adet araç Sözleşme’nin 2.4. maddesi uyarınca, sözleşmenin yürürlüğe girmesi üzerine Müvekkil şirkete kullanımı için teslim edilecektir. Bu hususta taraflar arasında “...” imza altına alınmış ve Aylık Kira Bedeli KDV dahil brüt 5.664,00-TL, net 4.800,00 TL olarak belirlenmiştir. Davalı tarafından sözleşmenin imza tarihinden itibaren kontratlarda belirtilen marka, model ve KM (0 KM, 10 adet, ... araçlar, tedarikte zorlanıldığı iddiasıyla müvekkil şirkete teslim edilmemiştir. Müvekkil şirket, kontratlarda belirlenen araçların teslim edileceği inancıyla hareket etmesine rağmen çeşitli bahanelerle işbu araçlar hiçbir zaman teslim edilmemiş ve davalı şirket Sözleşme uyarınca temerrüde düşmüştür. Davalı tarafça kontratta belirtilen araçlar yerine müvekkil şirkete “bekleme araçlar” teslim edilmiştir. Teslim edilecek araç marka ve modelleri, teslimdeki –kusuru müvekkil şirkete ait olmayan- gecikme, esas teslime kadar geçecek süre için bedelsiz olarak ikame araç verildiği, sözleşme şartlarına riayet edilmediği, teslimde temerrüde düşüldüğü davalı tarafın yazılı olarak açık kabulündedir. Tarafımızca ... 9. Noterliği nin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname davalı şirkete keşide edilerek sözleşme ile belirlenen araçların tesliminde temerrüde düşüldüğü, her ne kadar bekleme aracı teslim edilmişse de bu teslimin müvekkil şirket isteğiyle olmaması sebebiyle araçlara ilişkin faturalandırmaların kabul görmeyeceği, 1 hafta içerisinde belirlenen 0 KM araçların teslim edilmesi gerektiği, aksi takdirde müvekkil şirket tarafından başka bir firmadan eş değer araçların kiralanarak söz konusu kiralama ve hizmet bedellerinin davalı şirkete fatura edileceği belirtilmiştir. Davalı borçlu tarafından sözleşme yükümlülüklerinin yerine getirilmeyerek sözleşmenin ihlal edilmesi sebebiyle, müvekkilin sözleşmeyi haklı sebeple feshi neticesinde farklı firmalardan kiralanmak zorunda kalınan, sözleşmede taahhüt edilen aynı segment araçlar için ödenmek zorunda kalınan kira bedellerinden sözleşmeyle taahhüt edilen net 4.800,00 TL, BRÜT 5.664,00 TL dışında kalan zarar bedellerinin tahsili talepli ... 14. İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosya ile ilamsız icra takibi başlatılmıştır. Takip konusu bedeller içerisinde ...’den kiralanan 09.03.2023 tarihli 2 adet farklı fatura ile Zeplin Turizm’den kiralanan 15.03.2023 tarihli 5 adet farklı fatura olmak üzere toplamda 7 adet fatura bulunmaktadır. İzah olunan nedenle asıl alacak 93.473,70 TL’nin tahsili için ... 14. İcra Müdürlüğü ...Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali ile takibin devamına, şartları oluştuğundan %20’den aşağı olmamak kaydıyla icra inkâr tazminatına hükmedilmesine yönelik işbu davayı ikame etme zarureti doğmuştur. Arz olunan resen nazara alınacak sebeplerle davalı ile yapılan uzun dönem araç kira sözleşmesi süresi boyunca taahhüt edilen özellikteki araçlar için ödenmek zorunda kalınan diğer fatura bedellerinden doğan talep ve dava hakkımız saklı kalmak kaydıyla; Hakkında yapılan icra takibiyle ve arabuluculuk görüşmesiyle dava açılacağından ve ödeme zorunda bırakılacağından haberi olan davalı hakkında alacağın fatura ile yaklaşık ispat ötesinde ispatlandığı gözetilerek; para borcundan oluşan alacağın muaccel halde olması ve rehinle temin edilmemiş olması sebebiyle; hal ve koşullar gerektirdiğinden 2004 sayılı Kanunun 257. Maddesi gereği takdiren teminatsız aksi halde tayin olunacak teminat mukabilinde ihtiyati haciz kararı verilmesi , İcra takibine haksız itirazın iptali ile takibin devamına dair karar ittihazına; Likit fatura alacağına müstenit icra takibine karşı haksız ve kötü niyetli itiraz sebebiyle davalının %20’den aşağı olmamak üzere temerrüt faiziyle birlikte icra inkar tazminatına mahkum edilmesine; yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine, karar verilmesini..." talep ve dava etmiştir.
CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; "Mezkur dava dilekçesinde davalı şirketin araçları süresinde teslim etmediği ve temerrüde düştüğü iddia edilmişse de bu iddia gerçeğe aykırıdır. Taraflar arasındaki Sözleşme ve Kontrat’ta araç tesliminin belli bir tarihte yapılacağına dair bir taahhüt bulunmamaktadır. Bu itibarla, Müvekkil şirkete atfedilebilir bir sözleşmeye aykırılık söz konusu değildir. Operasyonel Hizmet Şartnamesi’nin 2.4. maddesi uyarınca müvekkil şirket tarafından henüz araçların teslimi için bildirilmiş kesin ve belirli bir tarih bulunmamaktadır. Zira, araçlar 0 KM olup araçların teslim süreçleri araç üretici/distribütörlerine bağlı bir durumdur. Müvekkil Şirket Sözleşmeye konu araçların temini için azami özen göstermiştir.
Operasyonel Hizmet Şartnamesi’nin 6.6.6.3. maddesi uyarınca bekleme aracı hizmeti Kiracı tarafından talep edilmesi halinde bedeli karşılığında verilen bir hizmettir. Bekleme araç bedelinin ödenmesi hususunda davacı şirkete yapılan tün ihtar ve uyarılara rağmen tarafımıza bir ödeme yapılmamış olup müvekkil şirket mağdur hale getirilmiştir.
Şirketimiz ile davacı şirket arasında akdedilen ... tarihli ve ... numaralı ...(“Sözleşme”) ve Sözleşme’ye ek olarak imzalanmış olan muhtelif numaralı .... ile 10 adet Hyundai I20 marka/model aracın davacı şirkte kiralanmasına ilişkin esaslar belirlenmiştir. Otomotiv sektöründe yaşanan çip krizi ve müvekkil şirketin dahil olmadığı diğer faktörler dolayısıyla yaşanan ciddi stok ve tedarik sıkıntılarından dolayı sözleşme ve kontrata konu araçların distribütörden temini gecikmiştir. Şirketimiz araçların temini için azami çabayı göstermiş ve temini sağlamıştır. Sözleşme ve kontrata konu araçların şirketinize teslimi distribütörden alınan bilgiye istinaden 15/11/2022 tarihi olarak (araçların daha erken temin edilmesi halinde daha erken tarihte) planlanmıştır. İlgili araçların distribütöre bağlı olarak temininin gecikmesi nedeniyle davacı şirkete bilgi verilmiş olup ihtarname gönderilmiştir. İlgili araçların teminine kadar geçen süre zarfındaSözleşme ve kontrat’ın imza tarihi ile araçların temini arasında geçen süre zarfında araç bedeli ve diğer maliyetleri unsurlarında meydana gelen artışlar dolayısıyla Sözleşme’nin 4.3.1 ve 4.3.2. maddesi uyarınca kira bedelleri yeniden belirlenmiştir.(Bekleme araçlarının günlük kira bedeli 01/10/2022 tarihi itibariyle tedarikçi kaynaklı maliyet artışı sebebiyle 352 TL + KDV / adet olarak belirlenmiştir.) Bekleme araçlarının kullanılmaya devam edilmesi halinde sözleşme maddesinde yazıldığı üzere belirtilen tutar üzerinden aylık bedelin faturalandırılacağı, belirtilen tutar üzerinden bekleme aracı hizmeti alınması davacı şirket/kiracı tarafından uygun bulunmaması halinde bekleme araçlarının iadesi davacı şirkete ihtar edilmiş olup, davacı şirket tarafından bekleme araçları kullanılmıştır ve iade edilmemiştir. Yenilenen kira bedelleri davacı şirketten talep edilmesine rağmen müvekkil şirkete hiçbir ödeme yapılmamıştır. Bu sebeple müvekkil şirketimiz ciddi manada zarara uğramıştır.
haksız davanın esastan reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını..." savunmuştur.
DELİLLER:
... 14.İcra Dairesi'nin ...E.sayılı dosyası, 01/06/2024 tarihli bilirkişi raporu, 08/03/2025 tarihli bilirkişi ek raporu, araç kira sözleşmesi, hizmet şartnamesi, kontratlar, takibe konu faturalar, ihtarnameler ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; sözleşme hükümlerinin ihlalinden kaynaklı olarak davalı aleyhine başlatılan icra takibine yapılan itirazın İİK 67. madde uyarınca iptali talebine ilişkindir.
.. 14.İcra Dairesi'nin ... takip sayılı dosyasının incelenmesinde; alacaklısı ... A.Ş tarafından, borçlu ...A.Ş. aleyhine 93.473,70TL asıl alacağın icra takip tarihinden itibaren asıl alacağa yıllık %9 oranında faiz işletilmek kaydı ile tahsili talebi ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, yasal süresinde borçlu vekilinin borca ve fer'ilerine itiraz ettiği, itiraz sonucunda icra takibinin durduğu, iş bu itirazın iptali davasının mahkememize İİK.m.67 hükmü uyarınca 1 yıllık yasal süresi içerisinde açılmış olduğu anlaşılmıştır.
Bilirkişiden alınan 01/06/2024 tarihli raporda özetle; "Taraflar arasındaki sözleşme ifa zamanı belirlenmemiş olsa da davacının uzun süreler beklemek zorunda olduğunun kabulünün dürüstlük kuralına aykırı olduğu, sözleşmenin davalının temerrüdü nedeniyle sona erdirilmiş olduğu, Taraflar arasındaki sözleşmenin süresiz olduğu, ancak sözleşme sona erdirilmemiş dahi olsa kira bedelinin aylık 5.664,00 TL'den fazla olacağı, davacı tarafın 09.03.2023 ve 15.02.2023 tarihli faturalarda aylık kira bedellerinin KDV dahil 9.030,00 TL 9.735,00TL, 11.605,00 TL, 9.440,00 TL olduğu, davacının araç başına ortalama 9.952,50 TL ödemiş olduğu, taraflar arasındaki sözleşme devam etseydi davacının araç başına Mart 2023 tarihinde 7.300,00 TL, 10 araç için 73.000,00 TL ödemesi gerekeceği, davacının mart 2023 tarihinde ortalama fiyatla on adet araç için 99.525,00 TL ödediği nazara alındığında davacının aradaki fark olan 26.525,00 TL talep edebileceği, Sayın Mahkemece alacağın kabulü halinde davacının davalıdan takip tarihinden itibaren alacağın tahsil tarihine kadar değişen oranlarda faiz talep edebileceği..." rapor edilmiştir.
Bilirkişiden alınan 08/03/2025 tarihli ek raporda özetle; "Taraflar arasındaki sözleşmede fiyatın sabitlendiğinin kabulü ile davacı alacağı hesaplanacak olursa davacı alacağının 42.885 TL olarak hesaplandığı, Taraflar arasındaki sözleşmede fiyatın sabitlenmediğinin kabulü ile davacı alacağı hesaplanacak olursa davacı alacağının 26.525,00 TL olarak hesaplandığı..." rapor edilmiştir.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; taraflar arasında Operasyonel Araç Kira Sözleşmesinden kaynaklı ticari bir ilişki bulunduğu, sözleşme ile davalı yanın kiralanan araçları teslimi, davacı yanın ise araçlara ilişkin ücreti ödeme edimlerini üstlendikleri, davacı tarafça sözleşmede belirlenen marka ve modeldeki araçların kendilerine teslim edilmediği, sözleşme hükümlerinin ihlal edildiğinden bahisle sözleşmenin fesih edildiği ve sözleşme ihlalinden kaynaklı ikame araç kiralanması nedeniyle oluşan zarar nedeniyle davalı aleyhine başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali talebiyle iş bu davanın açılmış olduğu anlaşılmıştır. Mahkememizce hükme esas alınan ve denetlenebilir bilirkişi kök ve ek raporunda da belirtildiği üzere taraflar arasındaki sözleşmede araçların teslimine ilişkin olarak ifa zamanının belirlenmemiş olduğu ancak davacı yanın sözleşmede belirtilen marka ve modeldeki araçların teslimi uzun süreler beklemek durumunda kaldığı, davalı yanın araçların teslimine çok geç yaptığı, bu durumun dürüstlük kuralına aykırı olduğu, bu nedenle davacı tarafça sözleşmenin haklı nedenle fesih edilmiş olduğu anlaşılmıştır. Davacı tarafça sözleşmenin haklı nedenli fesih edilmiş olması nedeniyle fesihten kaynaklı oluşan zararlarının tazminini talep edebileceği, bilirkişi heyeti tarafından yapılan değerlendirme ve hesaplama neticesinde davacı yanın talep edebileceği tazminat tutarının 26.525,00 TL olduğu, bu miktar yönünden takibe yapılan itirazın yerinde olmadığı anlaşılmakla, davanın kısmen kabulüne alacağın varlığı ve miktarı yargılama gerektirdiğinden koşulları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile davalının ... 14. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına yapmış oldukları itirazın kısmen iptali ile takibin 26.525,00TL üzerinden ve takip talebindeki diğer hal ve şartlar üzerinden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine
2-Koşulları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin reddine,
3-Karar tarihi itibariyle 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 1.811,92TL harçtan peşin alınan 1.128,93TL'nin ve davacı tarafça icra dosyasına yatırılan 467,37TL harçların toplamı olan 1.596,30TL'nin mahsup edilerek bakiye 215,62TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-6325 Sayılı Yasa'nın 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin m.26 hükmüne göre Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00TL arabuluculuk ücretinin kabul ve red durumuna göre 2.234,65TL'sinden davacı tarafın, 885,35TL'sinden davalı tarafın sorumlu olması kaydı ile tahsili ve hazineye irat kaydına,
5-Davacı tarafından yatırılan 1.596,30TL peşin harç, 269,85TL başvuru harcı gideri toplamı olan 1.866,15TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte bulunan AAÜT gereği takdir olunan 26.525,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte bulunan AAÜT 13/2 maddesi uyarınca takdir olunan 26.525,00TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Davacı tarafından yapılan 336,00TL tebligat, posta gideri ile 16.500,00TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 16.836,00TL yargılama giderinden kabul ve red durumuna göre 4.777,50TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
9-Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama masrafı bulunmadığından bu konu hakkında karar verilmesine yer olmadığına,
10-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK.m.333 hükmü uyarınca ilgili tarafa iadesine,
Dair; davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.11/06/2025
Katip
...
¸e-imza
Hakim
...
¸e-imza