T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/719 Esas
KARAR NO : 2025/739
DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 07/11/2023
KARAR TARİHİ : 16/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılamaları sonunda :
TALEP:
Davacı vekilinin mahkememize vermiş olduğu dilekçesinde özetle: "06/09/2020 günü ... ili ... ilçesi .. ile ... kesişiminde dava dışı sürücü ... sevk ve idaresindeki sigortalı ... plakalı aracın seyri esnasında yeşil ışık yandığında hareket ederek kavşağın ortasında geldiğinde karşı araç sürücüsü dava dışı ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracın, müvekkil firma nezdinde sigortalı aracın sağ ön tampon ve çamurluk kısmına çarpması sonucu maddi hasarlı kaza meydana geldiğini, Trafik polislerince düzenlenmiş kaza tespit tutanağında vuku bulan kazanın oluşumunda dava dışı karşı araç sürücüsünün 2918 sayılı Kanunda yer alan asli kusurlardan madde 47/1-c'de düzenlenen “Karayollarından faydalananlar aşağıdaki sıralamaya göre; ... c) Trafik işaret levhaları, cihazları ve yer işaretlemeleri ile belirtilen veya gösterilen hususlara,... Uymak zorundadırlar." hükmünü ihlal ettiği kanaatine varılmış olduğunu, sigortalı araç sür elik kusur isnadında bulunulmamış olduğunu belirtmiştir. Maddi hasarlı trafik kazası sonucunda, bağımsız ve uzman eksper tarafından, meydana gelen hasarın niteliği ve miktarı yönünden tespit yapılmış olduğunu belirten davacı vekili söz konusu ekspertiz raporunda; ... plakalı kasko sigortalı araçta KDV dahil olmak üzere 99.084,35 TL hasar meydana geldiğinin tespit edilmiş olduğunu, hasar bedelinin, müvekkil firma tarafından tamiratı yapan oto servise 23.10.2020 tarihinde 99.084,35 TL olarak ödenmiş olduğunu, akabinde ... plakalı aracın sigortacısından 41.000,00 TL tahsilat sağlanmış olup müvekkil sigortacı şirketin bakiye 58.084,35 TL güncel zararının mevcut olduğunu belirtmiştir. Davacı vekili devamla sigortalısına yapmış olduğu işbu ödeme ile bakiye 58.084,35 TL güncel zararı açısından 6102 s. T.T.K.” nin 1472/1 maddesinde düzenlenen halefiyet kuralı uyarınca, müvekkil şirketin, zarar müsebbibine karşı yasal takip yürütmeye hak kazanması gerekirken; bilahare işbu zararın müsebbibinden öğrenildiği üzere davalı/sigortalının müvekkil şirketten zararını tazmini öncesi 16.10.2020 tarihinde Noter kanalıyla kazaya sebebiyet veren ...plaka sayılı aracın maliki ve işleteni olan ... Şirketi'ne "... plaka sayılı aracımın hasara uğraması nedeni ile hasar bedeli olan 60.000,00 TL'yi ... vergi kimlik numaralı ... Şirketi'nden aldığımı, hiçbir hak ve alacağımın kalmadığını ibra ederim." açıklaması ile ibra verdiğinin tespit edilmiş olduğunu belirtmiş, işbu Noter Senedinin dava dilekçesi ile birlikte Sayın Mahkemeye ibraz edilmekte olduğunu belirtmiştir. Dava dışı zararın muhatabına, zararın müvekkil şirketçe tazmininden önce verilen işbu ibranın, müvekkil sigortacı şirkete halefiyetin intikaline açıkça engel teşkil etmekte olup 6102 s. T.T.K.” nin 1472/11 "Sigortalı, birinci fıkraya göre sigortacıya geçen haklarını ihlal edici şekilde davranırsa, sigortacıya karşı sorumlu olur." hükmü gereği davalının sorumluluğunu doğurmakta olduğunu belirten davacı vekili sigortalının halefiyete engelleyici davranması nedeniyle müvekkil sigortacı firmaya karşı zararını tazminle mükellef olduğunun ...'ın "Zarar Sigortalarında Sigortacının Halefiyeti" adlı makalesinde de detaylı şekilde ifade edilmekte olduğunu ifade eden davacı vekili aynı hasar için müvekkil firmanın dava ve talep haklarına halel getirecek şekilde TBK m.77 hükmü doğrultusunda gerçek zararından fazla şekilde kazanç elde eden davalı/sigortalıdan yapılan ödemenin rücuen talep edilmesinin zaruretinin doğmuş olduğunu ifade etmiştir. Davacı vekili bu noktada davalı konumundaki muteriz borçlu hakkında, ... 6. İcra Müdürlüğü nezdindeki ... E. nolu icra takip dosyası aracılığı ile bir ilamsız takip başlatılmış ise de davalı tarafından takibe haksız şekilde itiraz edilmesi üzerine takibin durmuş olduğunu ve ürütülen arabuluculuk sürecinin de olumsuz sonuçlandığından, yapılmış olan haksız itirazların iptali ile takibin devamına ve davalı borçlunun, haksız itirazları nedeniyle de İİK md. 67/f2 hükmü gereğince, takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere tazminat ödemesine karar verilmesini" talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:
Davalı vekilinin mahkememize vermiş olduğu dilekçesinde özetle: "06/09/2020 günü ... ili ... ilçesi ... ile ... kesişiminde dava dışı sürücü ... sevk ve idaresindeki sigortalı ...plakalı araç ile seyir halindeyken yeşil ışık yandığından hareket ederek kavşağın ortasında geldiğinde karşı araç sürücüsü dava dışı ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracıyla müvekkil firma nezdinde sigortalı aracın sağ ön tampon ve çamurluk kısmına çarpması sonucu meydana gelen maddi hasarlı kazadan müvekkile başlatılan icra takibine yapılan itirazdan ötürü durdurulan takibin devamına karar verilmesine yönelik açılan haksız ve hukuksuz davanın reddine karar verilmesi gerekmekte olduğunu, davacı firmanın dava ve talep haklarına halel getirecek şekilde TBK m.77 hükmü doğrultusunda gerçek zararından fazla şekilde davalı müvekkilin kazanç elde ettiğini beyan etse de bu beyanın gerçek dışı ve hukuka aykırı olduğunu, müvekkilin söz konusu kazadan dolayı uğramış olduğu zarar dışında bir kazanç elde etmemiş olduğunu, yapılan ödemenin müvekkilden rücuen talep edilmesinin hukuka ve yasaya aykırı olduğunu belirtmiştir. Davacının rücu hakkı bulunmadığını, sigorta tarafından ödenen bedellerin hangi şartlarda rücu edebileceği Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları 'nın B4. Maddesinde tek tek sayılmış olduğunu, dava dilekçesinde müvekkillere hangi sebeple rücu edildiğinin belirtilmemiş olduğunu, öncelikle rücu şartları gerçekleşmediğinden ortada bir alacak bulunmadığını ifade etmiştir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin kararlarına göre: “Dairemizin yerleşik uygulamasına göre, ağır kusur kavramı, bir özel hukuk kavramı olup, kasıt olmamakla birlikte kasta yakın bir kusurun varlığını ifade eder. Sigorta Genel Şartlarında “tam kusurdan değil, “kasıt” ve “ağır kusurdan söz edilmektedir. Hükme dayanak yapılan bilirkişi raporunda da belirtildiği sürücünün 2918 sayılı KTK'nun 57.maddesi hükmüne aykırı şekilde kavşaklarda geçiş önceliğine uymaksızın tedbirsiz ve dikkatsiz araç kullanması kusur oluştursa bile, dava konusu olayın oluş şekline göre “ağır kusur” değildir. Bu nedenle, sürücünün 8/8 kusurlu olması, sigorta şirketine rücu hakkı vermez.” (11.HD. 16.01.2006, E...— K...)” denilmekte olduğunu ifade eden davalı vekili olayda diğer rücu sebeplerinin oluşma durumu olmadığından dilekçenin uzamaması amacıyla değerlendirilmemiş olduğunu belirtmiştir. Ödemelerin açık olmaması, rücu sebeplerinin oluşmaması ve kusur oranlarının bilinmemesi sebepleriyle alacağın belirsiz alacak olduğunu, belirsiz alacak sebebiyle icra inkar tazminatına hükmedilemeyeceğini, açıklanan nedenlerle icra inkar tazminatının reddinin gerekmekte olduğunu belirten davalı vekili arz ve izah edilen sebeplerle rücu sebeplerinin oluşmaması, kusur oranlarının tam olarak belirlenmemesi haksız ve kötü niyetle başlatılan icra takibine müvekkiller tarafından itiraz edilmiş olduğunu, haksız ve kötü niyetle açılan huzurdaki davanın açıklanan sebeplerle reddini" talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Mahkememizde görülmekte olan işbu dava; davacı şirket tarafından davalının aracının kasko sigorta poliçesi ile sigortalandığı, akabinde davalıya ait aracın bir kazaya karıştığı, polis memurlarınca düzenlenen kaza tespit tutanağına göre davalıya ait araç sürücüsüne herhangi bir kusur atfedilmemesi nedeniyle davalıya ait aracın tamiratı için 993084,35 TL'nin davacı şirket tarafından ödendiği, söz konusu hasara ilişkin rücu kapsamında kazaya sebebiyet veren kişiye başvurulduğundan ancak 41.000,00 TL'nin tahsilatının sağlanabildiği, davalı tarafından riziko gerçekleştikten ve davacı tarafından hasar tazmin edilmeden evvel 16/10/2020 tarihinde noter kanalıyla 60.000,00 TL tutarında kazaya sebebiyet veren kişiyi ibra ettiğinin tespit edilmesi sebebiyle kalan tutarın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine davalının haksız olarak itiraz ettiği iddiasıyla itirazın iptali isteminden ibarettir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1472. Maddesinde; "(1) Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir.
(2) Sigortalı, birinci fıkraya göre sigortacıya geçen haklarını ihlal edici şekilde davranırsa, sigortacıya karşı sorumlu olur. Sigortacı zararı kısmen tazmin etmişse, sigortalı kalan kısımdan dolayı sorumlulara karşı sahip olduğu başvurma hakkını korur" şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Mahkememiz ara kararı gereği alanında uzman bilirkişilerden rapor aldırtıldığı ve bilirkişilerin mahkememize sunmuş oldukları raporda özetle: "Hasar bedelinin riziko tarihi itibarıyla 9.084,35 TL olmak üzere yerinde ve uygun olduğu, hasar niteliği haricinde herhangi bir parça ve fiyatlandırmanın ekspertiz raporunda mevcut olmadığı, Davacı tarafından aracın hasar onarım bedeli olan 99.084,35 TL'nin aracın onarımını yapan ...'ya 23.10.2020 tarihinde banka kanalıyla havale yapılmak suretiyle ödenmiş olduğu, Dava dosyasında kazayı mütcakip 96100 kusurlu sürücü aracın maliki şirketin yetkilisi ...tarafından dava konusu aracın hasarına ilişkin ayrıca 15.000,00 TL hasar ön ödeme bedelinin dava konusu ... plaka sayılı aracın sürücüsüne ödenmiş olduğu, Dava dosyasında kazaya karışan ve 94100 kusurlu ...plaka sayılı 2005 yılı modeli ... marka aracın, maliki olan şirketin yetkilisi ... tarafından ...'a 60 Bin TL bedel karşılığı devredildiğine dair noter satış evrakının bulunduğu, Noter evrakında ödemenin güvenli olmayan yöntemle yapıldığına dair açıklama olup peşin ödeme yapıldığının belirtildiği, Davacı ... Sigortanın bakiye 58.084,35 TL'nin tahsili için sigortalısına başvurması Kasko sigorta Genel Şartlarında sigortacının sigortalısına rücu edeceği şartlar arasında sayılan haller içerisinde sayılmadığı, Dava dışı 34 DAB 419 plaka sayılı aracın ruhsat sahibi ... Ltd. Şti. tarafından şirket imza sirküleri yetkilisi tarafından ...'a 60.000,00 TL bedel karşılığı devri ile ...'nin ...'a 18.09.2020 tarihinde yaptığı 15.000,-TL ödemesinin Sigorta uyuşmazlığı ile ilgisi olmayıp davalının sebepsiz zenginleşme mevzuu hukuki bir konu olup takdirinin Sayın Hâkimliğe ait olduğu" şeklinde görüş ve kanaat bildirmişlerdir.
Yine mahkememiz ara kararı gereği kök rapor sunan bilirkişi sigorta hukuku bilirkişisinden ek rapor aldırtıldığı ve bilirkişinin mahkememize sunmuş olduğu ek raporda özetle: "Kök raporumuzda da ifade edildiği üzere davalı sigortalı, dava dışı ... plaka sayılı aracın ruhsat sahibi ... Ltd. Şti. yetkilisi ... tarafından ...'a 18.09.2020 tarihinde yaptığı 15.000, TL ödeme ile ...'a 60.000,00 TL ödeme kasko sigortası ile ilgili olmayıp davalı şirket tarafından sigortalısının aracında oluşan hasarın tamamen tazmininden sonra dava dışı kusurlu araç Trafik sigortacısından tahsil ettiği 41.000,00TL tahsilat dışında bakiye kalan 58.084,35 TL ile ilgili miktarın ziyadesiyle 60.000,00 TL olarak sigortalısı tarafından kusurlu araç sahibinden haksız yere tahsil etmiştir. Davalının aracındaki hasarın tamamen giderilmesi ile 99.084,35 TL'nin ödenmesi ile başkaca bir alacağı kalmamışken toplam 75.000,00 TI lik tahsilat, 6102 Sayılı TTK'nun 1472/1l'de bahsi geçen “Sigortalı, birinci fıkraya göre sigortacıya geçen haklarını ihlal edici şekilde davranırsa, sigortacıya karşı sorumlu olur" hükmü gereği davalının sorumluğunu doğurmaktadır. Sayın Hâkimliğin hukuki takdiri ile 06.09.2020 tarihli kazada ... plakalı %100 asli ve tam kusurlu sürücüsü ...'ün %100 asli ve tam kusurlu... yapılan in neticesinde; Davalıya ait Kasko sigortalı ... plaka sayılı aracın tamiri için davacı sigortacı ... Sigorta A.Ş. KDV dahil 99.084,35 TL ödemekle kasko sigortalısı aracın hasarının tamamını tazmin ettiği, Kazayı müteakip, sürücüsü %100 kusurlu olan aracın maliki şirketin yetkilisi ... tarafından dava konusu aracın hasarına ilişkin olarak, 15.000,00 TL hasar ön ödeme bedelinin dava konusu ... plaka sayılı aracın sürücüsüne ödenmiş olduğu, Dava dosyasında kazaya karışan ve %100 kusurlu bulunan ... plaka sayılı aracın maliki olan şirketin yetkilisi ... tarafından ...'a ödeme yapıldığı, Bu ödemeye binaen ... no.lu aracın hasara uğraması nedeni ile hasar bedeli olan 60.000,00 TL'yi ... vergi kimlik numaralı ... Ticaret Limited Şirketi'nden aldığımı, hiçbir hak ve alacağımın kalmadığını ibra ederim” denilmek suretiyle İbra eden olarak ... tarafından imza edildiği, Dosya kapsamında davacı vekili tarafından sunulan ... 29. Noterliği tarafından düzenlenen ... tarihli ... yevmiye numaralı ibraname dikkate alınarak davacı sigorta şirketi tarafından 60.000,00TL fazla ödeme yapıldığı, Davacı Sigorta Şirketinin kasko sigortalısı aracın tamiri için 23.10.2020 tarihinde ödediği 99.084,35 TL'nin 41.000,00 TL'sini ...plakalı aracın trafik sigortacısından tahsil ettiği, Bu durumda davacı sigorta şirketinin davalı sigortalısından (99.084,35 TL — 41.000,00 TL )— 58.084,35 TL miktar için rücu edebileceği," şeklinde görüş ve kanaat bildirmiştir.
... 29. Noterliği'nin ... tarihli ... yevmiye numaralı ibraname suretinin incelenmesinde; davalı tarafından ... plaka sayılı aracının uğramış olduğu hasar nedeniyle hasar bedeli olan 60.000,00 TL'yi ...'den aldığını, hiçbir hak ve alacağının kalmadığını beyan etmek suretiyle ibraname düzenletmiş olduğu anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak incelendiğinde; davalı ile dava dışı karşı taraf arasında gerçekleşen kazada dava dışı karşı tarafın %100 kusurlu olduğu, davalıya ait araçta 99.084,35 TL'lik hasar oluştuğu bilirkişilerce tespit edilmiştir. Yine sigortacı bilirkişiden alınan ek raporda da izah edildiği üzere davacı sigorta şirketi tarafından kaskocusu olduğu davalının aracının tamiri için 99.084,35 TL ödeme yaparak davalının hasarının tamamını tazmin ettiği tespit edilmiştir. Dolayısıyla TTK 1472/1 uyarınca davacı sigorta şirketi sigortalısı olan davalının haklarına halef olmuş ve hukuken sigortalısının yerine geçmiştir. Akabinde ise bilirkişi ek raporunda da tespit edildiği üzere kazaya karışan karşı taraf sürücüsü tarafından davalıya 15.000,00 TL hasar ön ödeme bedeli gönderildiği ve akabinde noterlikte davalı tarafından düzenlenen ibranameden de anlaşılacağı üzere toplam 60.000,00 TL hasar bedelinin davalıya dava dışı kusurlu tarafından verildiği resmi makamlar önünde düzenlenen evrak ile sabittir. Dolayısıyla TTK 1472/2 uyarınca davalı tarafın sigortacısının haklarını ihlal edici şekilde davrandığı, dava dışı kusurlu tarafından almış olduğu ödemeyi ve gerçekleştirmiş olduğu ibrayı sigortacısına bildirmediği, sigortacısı tarafından mükerrer ödeme yapılmak zorunda kaldığı, bu bağlamda davalının itirazında haksız olduğu kanaati mahkememizde hâsıl olmuştur. İşlemiş faiz yönünden mahkememizce ... Birliği'nin internet sitesi üzerinden yapılan hesaplamada davacı sigortacı tarafından ödeme yapılan tarih ile icra takibi arasında geçen süre için asıl alacağa toplam 7.826,87 TL faiz işlemiş olmasına rağmen takip talebinde daha az miktarda faiz talep edildiği dikkate alınarak usul ekonomisi ilkesi gereğince faiz hususunda ayrıca bir rapor alınmasına lüzum görülmemiş ve davalı tarafın faiz bakımından da itirazının haksız olduğu kanaati mahkememizde hâsıl olmuştur. Taraflar arasındaki ilişkinin sözleşmesel ilişki olması ve davalının sözleşmeye aykırı davranışları nedeniyle davacının mükerrer ödeme yapmasına neden olması, alacağın likit ve muayyen oluşu dikkate alınarak davacı lehine %20 oranında icra inkar tazminatına hükmetmek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
Davanın KABULÜNE,
1-Davalı tarafından ... 6. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasına yapılan İTİRAZIN İPTALİNE, takibin takip talebindeki şartlarla aynen DEVAMINA,
2-Alacağın % 20'si olan 13.160,80 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar tarihi itibariyle 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 4.495,07 TL harçtan peşin alınan 794,75 TL'nin mahsup edilerek bakiye 3.700,32 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
4-6325 Sayılı Yasa'nın 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin m.26 hükmüne göre Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
5-Davacı tarafından yatırılan 794,75 TL peşin harç, 269,85 TL başvuru harcı gideri toplamı olan 1.064,6 TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden, yürürlükte olan A.A.Ü.T. gereğince dava değeri olan 65.804,00 TL üzerinden hesaplanan 30.000,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 293,50 TL tebligat, posta gideri ile 14.500,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 14.793,5 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK.m.333 hükmü uyarınca ilgili tarafa iadesine,
Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.16/09/2025
Katip
e-imzalıdır
Hakim
e-imzalıdır