T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/843 Esas
KARAR NO : 2025/147
DAVA : Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 28/12/2023
KARAR TARİHİ : 26/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA;Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; "Müvekkil şirket bünyesinde turizm sezonunda 11.000 çalışan istihdam eden Türkiyede öncü şirketlerden biridir. Müvekkil şirket ile davalı borçlu şirket ... A.Ş. arasında ticari ilişki mevcut olup, bu ilişki gereği bir kısım mallar davalıya teslim edilmiş ve teslim edilen işbu mallar karşılığı faturalar düzenlenmiştir. Müvekkil şirketin bu ilişkiden kaynaklı cari hesap ekstreleri ve senette de belirtildiği üzere 245.506,67.-TL alacağı bulunmakta iken işbu dava tarihine kadar ödenmemiştir. Davalı/borçlu borcun ödenmesi hususunda birçok kez sözlü uyarıda bulunulmuştur. Buna rağmen borçlu borcunu ödemekten kaçınmıştır.Davalı borçlu tarafından ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin...Esas sayılı dosyasında 11/08/2020 tarihinde açtığı dava ile konkondato talebinde bulunulmuştur. ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 19/10/2023 tarihinde verdiği karar ile davalı borçlunun konkordato projesinin tasdik talebinin kabulüne karar vermiştir. Müvekkil şirket tarafından konkordato dava dosyasına müdahil olunmuş ve alacak ile ilgili gerekli açıklama ve beyanlarda bulunulmuştur. Buna rağmen alacak ile ilgili beyanın süresi içinde konkordato komiserlerine yapılmadığı ve alacaklılar toplantılarına katılım olmadığı gerekçesi ile müvekkil şirketin alacağı, sadece davalı borçlunun bilançoda bildirdiği tutar kadarı ile yani sadece 36.762,11.-TL olarak konkordato nisabında yer almaktadır. Müvekkil şirketin alacağının geri kalanı olan 208.744,56.-TL yukarıda açıklanan süresinde komiserlere bildirilmediği gerekçesi ile çekişmeli alacak olarak dahi değerlendirilmemiştir....Müvekkil şirketin konkordato projesinde yer alan 36.762,11.-TL de dahil davalıdan toplamda 245.506,67.-TL alacağı bulunmaktadır. Davalı söz konu borcun 207.893,45.-TLlik kısmı için cari hesap ekstresinde kaydı bulunan 1 adet senedi de ödememiştir. Haklı davamızın kabulü ile fazlaya ilişkin talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydı ile 245.506,67.-TL alacağımızın (tutara konkordato projesi kapsamında ödenecek olan 36.762,11.-TL dahildir) 31/10/2013 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline,
-Vekâlet ücreti ve yargılama giderlerinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini..." talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; "Çekişmeli alacaklar hakkında dava başlıklı İİK m. 308/b/1: "(Ek: 28/2/2018-7101/37 md.) Alacakları itiraza uğramış olan alacaklılar, tasdik kararının ilânı tarihinden itibaren bir ay içinde dava açabilirler.
" hükmünü havi olup, alacaklının huzurdaki davayı açabilmesi için süresi içinde alacak kayıt başvurusu yapması ve bu alacak kaydı talebine borçlu şirketçe itiraz edilmesi gerekir ki davacı tarafça süresi içinde usul ve yasaya uygun şekilde yapılan herhangi bir alacak kayıt başvurusu bulunmamaktadır. Dolayısıyla alacaklı tarafça işbu davanın açılabilmesi için gereken dava şartı yerine getirilmemiş olup davanın bu sebeple hukuki yarar yokluğundan reddi gerekir. 1 aylık hak düşürücü dava açma süresi geçmiştir. Zira davacı tarafça TTK m. 5/A uyarınca huzurdaki dava şartı zorunlu arabuluculuğa tabi olmamasına rağmen arabuluculuk yoluna başvurulmuş dolayısıyla dava açma için öngörülen 1 aylık hak düşürücü süre geçmiştir. Davacı tarafçada kabul edildiği üzere konkordato projesi 19.10.2023 tarihinde onaylanmış ve 20.10.2023 tarihinde ilan edilmiş olup, dava açma süresi de 20.11.2023 tarihinde dolmuştur. Oysa davacı davasını konkordato tasdik kararının ilanından yaklaşık 2,5 ay sonra 28.12.2023 tarihinde ikame edilmiştir. Huzurdaki davanın öncelikle dava ikamesinden önce usul ve yasaya uygun şekilde yasal süresinde alacak kayıt başvurusu yapılmamış dolayısıyla dava şartı yerine getirilmemiş olması sebebiyle reddine,
Yine huzurdaki uyuşmazlığın TTK m.5/A uyarınca zorunlu dava şartı arabuluculuğa tabi olmamasına rağmen davacı tarafça arabulucuya başvurulduğu dolayısıyla 1 aylık hak düşürücü dava açma süresinin geçmiş olması dolayısıyla reddine,
Yukarıdaki taleplerimizin kabul edilmemesi halinde ise davalı müvekkilin davacıya herhangi bir borcu olmaması dolayısıyla davanın esastan reddine,
Yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini..." savunmuştur.
DELİLLER:
28/06/2024 tarihli bilirkişi raporu, 31/07/2024 tarihli bilirkişi talimat raporu, 10/12/2024 tarihli bilirkişi ek raporu ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, konkordato projesi tasdik edilen davalıdan olan ve İİK'nın 308/b maddesi uyarınca tasdik dışı bırakılan alacağın tahsili istemine ilişkindir.
Davalı tarafça iş bu davanın İİK 308/b maddesi uyarınca 1 aylık hak düşürücü süre içerisinde açılmadığı ileri sürülmüşse de , İİK 308/b maddesindeki "Alacakları itiraza uğramış alacaklılar, tasdik kararının ilanından itibaren bir ay içinde dava açabilirler.Tasdik kararını veren mahkeme, konkordato projesi uyarınca çekişmeli alacaklara isabet eden payın, kararın kesinleşmesine kadar borçlu tarafından mahkemece belirlenen bir bankaya yatırılmasına karar verebilir. Süresi içinde dava açmamış alacaklılar, bu paydan ödeme yapılmasını talep edemezler, bu durumda yatırılan pay borçluya iade edilir."hükmü yer almaktaysa da konkordatonun tasdikinin ilanından başlayarak bir ay içinde çekişmeli alacaklar hakkında alacağın esasına ilişkin dava açmayanlar maddi hukuk yönünden alacak hakkını kaybetmezler. Konkordatoya kayıt yaptırılmaması alacağın ortadan kalkmasını gerektirmez. Bu kategoriye giren alacaklılar konkordatoya hiç kayıt yaptırmamış süjelerin hukuki statüsüne tabi olurlar ve dava açtıklarında kendilerine bir nevi ihtiyati tedbir olarak ve teminat olarak bir pay ayrılıp bankada bloke edilmez. Mahkemece bu davanın sonucunda verilecek davanın kabulüne dair ilamın tasdik edilen konkordato ödeme projesi dahilinde infazı zorunludur. Bu açıklamalar doğrultusunda 1 aylık hak düşürücü sürenin teminat koşulları açısından önem arz ettiği, davacı tarafça genel alacak davası açılmasına engel teşkil etmediği anlaşılmakla davalı yanın hak düşürücü süre itirazı kabul edilmemiştir. ( Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi'nin ...esas ... karar sayılı ilamı )
Bilirkişiden alınan 28/06/2024 tarihli raporda özetle; "Davalı Borçlu ... A.Ş. nin konkordato sürecinin ... 3.Asliye Ticaret Mahkemesinde devam ettiği, Davalı borçlu Silkar ... A.Ş. bilançosunda Davacı ... Tic. A.Ş. nin alacağının 36.762,11 TL olarak göründüğü, nisapta bu tutarın esas alındığı, Davacı Alacaklı tarafından süresinde alacak kaydının yaptırılmadığı, Davacı Alacaklı ... A.Ş. nin konkordato komiserliğine alacak kaydı konusunda başvurmadığı görülmektedir. Davacı defter ve belgeleri üzerinde konu hakkında yapılacak incelemeler sonucu alacak tutarının belirlenmesi ve konkordato ya dahil edilmediğinin ortaya konabilmesi durumunda talep edilebileceği..." rapor edilmiştir.
... Asliye Ticaret Mahkemesine yazılan talimat doğrultusunda düzenlenen 31/07/2024 tarihli raporda özetle; "Davacı ... A.Ş. nin ... adresinde 30.07.2024 tarihinde yapılan incelemede dava konusu ticari işlemin 2013 yılında alınan bir senetten kayanaklandığı. Bu nedenle davacı şirketin tarafıma sunduğu 2013 yılı Yevmiye Defteri, defteri Kebir ve Envanter defterlerinin açılış ve kapanış tasdik işlemlerini yasal süre içerisinde yaptırdığı, Davcı ... A.Ş. ile Davalı ... A.Ş. Arasında 2012ve 2013 yılları arasında otel ekipmanları alım satım işleminden doğan bir ticari işlem olduğu, Dava konusu yapılan senet ile ilgili olarak raporun önceki bölümünde ayrıntılı olarak açıklandığı üzere yasal defterlere muhasebe kayıtlarının yasaya uygun olarak yapıldığı, Davacı şirketin defter ve belgelerinin incelenmesinderaporun önceki bölümünde ayrıntılı olarak açıklandığı üzere davalı şirkete 2012 ve 2013 yıllarında toplam 658.379.86 TL Mal sattığı ve faturasını düzenlediği. Düzenlenen bu faturalara ilişkin davalı şirket tarafından 2012 ve 2013 yıllarında toplam 412.979,52 TL para havale yaptığı, Düzenlenen fatura ve alınan tahsilatların muhasebe kayıtlarının yasal deftere yasalara uygun olarak işlendiği, Yapılan bu hesaplamalara göre davacı şirketin toplam alacağı tutardan davalı şirketin toplam ödediği tutarı düştüğümüzde davalı şirketin davalı şirketten incelme tarihi olan 30.07.2024 tarihi itibari ile (658.379.86-412.979,52)= 245.400,34 TL alacağı gözüktüğü..." rapor edilmiştir.
Bilirkişiden alınan 10/12/2024 tarihli ek raporda özetle; "Davalı Borçlu ... İşit. 36.762,11 TL borcunun olduğunun göründü esas alındığı, Davacı ... Şti. nin konkordato sürecinde Komiser Heyetine müracaatla alacak kaydı talebinde bulunmadığı, Her iki tarafın defter ve belgeleri üzerinde yapılan inceleme sonucu; Davalı tarafça verilen 207.893,45 TL lik senedin ödendiğine dair kanıtlayıcı belge sunulamadığı durumda Davacı Şirketin Davalı ... Ştin.den (207.893,45 * 36.762,11 —) 244.655,56 TL alacaklı olacağı..." rapor edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı itibariyle; davacı tarafça, davalı şirket hakkında ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas... karar sayılı dosyasında davalının konkordato başvurusunun kabulüne karar verildiği ve ilgili konkordato dosyasında cari hesaptan kaynaklı alacak taleplerinin 36.762,11 TL'lik kısmının konkordato projesine dahil edildiği, bakiye kısmın ise projeye dahil edilmediği belirtilerek iş bu alacak talepli davanın açıldığı anlaşılmıştır. Uyuşmazlığın cari hesaptan kaynaklanıyor olması nedeniyle tarafların ticari defter ve kayıtları önem arz etmektedir. Mahkememizce davalı yanın ticari defter ve kayıtlarının incelenerek rapor tanzimi için dosya ...'da ve davalı yanın ticari defter ve kayıtlarının incelenmesi için ...'da mali müşavir bilirkişilere tevdi edilmiştir. Bilirkişi ... tarafından tanzim edilen raporda davalı yanın bilançosunda davacı yana 36.762,11 TL olarak borçlu olarak göründüğü, alacaklısı ... A.Ş olan 04/01/2013 tanzim tarihli, 28/02/2013 vade tarihli ve 207.893,45 TL bedelli senette borçlu olarak davalı ... A.Ş'nin göründüğü belirtilmiştir. Davacı yan ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan inceleme sonucunda tanzim edilen 31/07/2024 tarihli raporda ise davacı yanın cari hesaptan kaynaklı olarak 245.400,34 TL alacaklı olarak göründüğünün belirtilmiştir. Mahkememizce hükme esas alınan ve denetlenebilir 10/12/2024 tarihli bilirkişi ek raporuna göre ise 2013 yılı sonu itibariyle davacı tarafça davalı yana 1.057.312,29 TL değerinde mal ve hizmet satışının yapıldığı, davalı tarafça da davacı yana toplam 1.020.550,18 TL ödeme yapıldığı, 31.12.2013 tarihi itibariyle cari hesaptan kaynaklı olarak davacı yanın 36.762,11 TL alacağının bulunduğu, yine davalı tarafça alacaklısı ....A.Ş olan 04/01/2013 tanzim tarihli, 28/02/2013 vade tarihli ve 207.893,45 TL bedelli senedin ödendiğinin iddia ve ispat edilemediği, dolayısıyla davacı yanın dava tarihi itibariyle toplam 244.655,56 TL alacağının bulunduğu, bu miktar üzerinden davanın kısmen kabulünün gerektiği anlaşılmıştır.
Yargılama sürecinde ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ... karar sayılı dosyasında verilen tasdik kararının Bölge Adliye Mahkemesince kaldırılmış ve ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ... karar sayılı dosyasında davalı ... A.Ş hakkında yeniden konkordato talebinin tasdikine karar verilmiştir. Akabinde ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin...esas sayılı dosyasında konkordatonun feshi talepli dava açıldığı ve davanın derdest olduğu anlaşılmıştır. Mahkememizin kısa kararında " 244.655,56TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine" şeklinde karar verilmişse de, tespit edilen alacağın konkordato projesine dahil edilerek tasdiki yönünde karar verilmesi gerektiğinden mahkememizin kısa kararı HMK 304/1 madde uyarınca mahkememizce resen 1-Davanın KISMEN KABULÜ ile 244.655,56 TL alacağın davalı ...A.Ş'nin ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında tasdik edilen konkordato projesi kapsamında tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine.. şekilde tashih edilmiştir.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, 244.655,56TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-Karar tarihi itibariyle 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 16.712,42TL harçtan peşin alınan 4.192,65TL'nin mahsup edilerek bakiye 12.519,77TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-6325 Sayılı Yasa'nın 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin m.26 hükmüne göre Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.120,00TL arabuluculuk ücretinin kabul ve red durumuna göre 10,82TL'sinden davacı tarafın, 3.109,18TL'sinden davalı tarafın sorumlu olması kaydı ile tahsili ve hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 4.192,65TL peşin harç, 269,85TL başvuru harcı gideri toplamı olan 4.462,50TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davacı vekil ile temsil edildiğinden davanın kısmen kabul edilen 244.655,56TL üzerinden hesaplanan yürürlükte bulunan AAÜT gereği takdir olunan 39.144,89TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı vekil ile temsil edildiğinden davanın kısmen red edilen 851,11TL üzerinden hesaplanan yürürlükte bulunan AAÜT gereği takdir olunan 851,11TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 170,00TL tebligat, posta gideri ile 10.500,00TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 10.670,00TL yargılama giderinden kabul ve red durumuna göre 10.633,00TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
8-Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama masrafı bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
9-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK.m.333 hükmü uyarınca ilgili tarafa iadesine,
Dair; davacı tarafın yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda verilen gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 26/02/2025
Katip
...
¸e-imza
Hakim
...
¸e-imza
TASHİH ŞERHİ
Mahkememizin ... esas sayılı dosyasında verilen kararın 1. Bendi HMK 304/1. Madde uyarınca resen "...
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile 244.655,56 TL alacağın davalı ... A.Ş'nin ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...esas sayılı dosyasında tasdik edilen konkordato projesi kapsamında tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine.." şekilde esas kararın tebliği ile birlikte iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzer tashih edilmiştir.
Katip
...
¸e-imza
Hakim
...
¸e-imza