T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/100 Esas
KARAR NO : 2025/184
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 14/02/2024
KARAR TARİHİ : 12/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; "29.06.2023 tarihinde ... üzerinde, davalı ... şirketinin zorunlu mali mesuliyet sigortalısı; davalı ... sigorta şirketinin ihtiyari mali mesuliyet sigortalısı ...’a ait ... plakalı ve sürücü ... sevk ve idaresindeki araç ile ...'da ikamet etmekte olan müvekkilin maliki olduğu kendi sevk ve idaresindeki ... yabancı plakalı aracın çarpışması sonucu trafik kazası meydana gelmiştir. Vuku bulan kazada müvekkilin aracında maddi hasar meydana gelmiştir. Kazanın meydana gelmesinde tüm kusur davalı sürücüye ait olup; dava açılmadan önce 2918 S.K. KTK Md. 97 gereğince Davalı ... şirketine 27/11/2023 tarihinde; davalı ... sigorta şirketine 11/01/2024 tarihinde hasar başvurusunda bulunulmuş, Hasar Başvurusu Davalı sigorta şirketlerine sırasıyla aynı gün 27/11/2023 ve 11/01/2024 tarihinde tebliğ olmuş; fakat Davalı sigorta şirketlerinden tarafımıza dönüş yapılmamıştır. (EK-2:Müvekkilin kaza sonrası aracına ilişkin renkli fotoğraflar ekte Mahkemenizin tetkiklerine sunulmakta olup kazadan sonra ...'ya götürülen araçta meydana gelen hasarın tespiti için anılan ülkede faaliyet gösteren hasar tespit bilirkişisine aracını muayene ettirmiş ve tamir masraflarını da içerir Rapor almıştır.Söz konusu bilirkişi raporu neticesinde müvekkile ait araçtaki hasarın KDV dahil 5.052,85 € bedel ile giderilebileceği tespit edilmiştir. Müvekkil iş bu ekspertiz ücreti için gereken KDV dahil 983,54 € bedeli de kendisi ödemek durumunda kalmıştır.28.06.2023 tarihli maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağından anlaşılacağı üzere Davalı ... ... plakalı aracın sürücülüğünü yaptığı esnada davaya konu kazayı gerçekleştirmiştir. Bahsi geçen aracın mülkiyeti davalı sürücüye ait olup, zorunlu trafik sigorta poliçe numarası ... olan Davalı ... Anonim Şirketi, ZMMS poliçe limitiyle sınırlı kalmak kaydıyla maddi zararı tazmin etmekle yükümlüdür. Yine diğer davalı ... sigorta şirketi bahsi geçen aracı üçüncü kişilere verdiği zarar kapsamında ... poliçe numarası ile sigortalamış olup; anılı sigorta şirketi de ZMMS poliçesini aşan kısım bakımından, İMMS poliçe limitleri sınırlı kalmak kaydıyla zararın giderimi ile yükümlüdür. 28.06.2023 tarihi kazanın yaşandığı ve zararın ortaya çıktığı tarihtir. Buna rağmen araç sürücüsü ve araç maliki, zorunlu mali mesuliyet sigortacısı ... Anonim Şirketi, ihtiyari mali mesuliyet sigortacısı ... sigorta müvekkilin maddi zararını giderme adına herhangi bir girişimde bulunmamışlardır. Müvekkilin aracında meydana gelen toplam KDV dahil 5.052,85 Euro tutarındaki maddi hasarın aynen ya da mümkün olmaması halinde fiili ödeme tarihindeki ... üzerinden belirlenecek Türk Lirası karşılığının;
Davalı zorunlu trafik sigorta şirketi ... Anonim Şirketi bakımından (poliçe limitleriyle sınırlı kalmak kaydıyla); öncelikle ZMMS poliçesi tüketilmek ve her şekilde poliçe limiti dahilinde ZMMS poliçesinden, artan ve aşan kısım bakımından ihtiyari mali mesuliyet sigortacısı komonumundaki ... Sigorta Anonim Şirketi'nden imms poliçe limitleriyle sınırlı olmak ve sigorta hukukunda sıra ilkeleri gözetilmek kaydıyla; davalı ... Şirketi'ne 27.11.2023 tarihinde yapılan hasar başvurusunun; davalı ... Sigorta Şirketi'ne 11.01.2024 tarihinde yapılan hasar başvurusunun tebliğ tarihine 8 işgününün eklenmesiyle ulaşılacak tarihten,
B. Davalı araç sürücüsü ve araç maliki ... bakımından ise kaza tarihinden itibaren,
3095 s.k. 4/a uyarınca işletilecek faizi ile birlikte müştereken ve müteselssilen tahsiline,
Değer kaybı yönünden HMK Md. 107 uyarınca belirsiz alacak davası olmak üzere (ıslaha tabi olmaksızın tahkikat aşamasında belirlenecek oranda artırım hakkımız saklı kalmak kaydıyla) 50,00 € değer kaybının aynen ya da mümkün olmaması halinde fiili ödeme tarihindeki TCMB EFEKTİF SATIŞ KURU üzerinden belirlenecek Türk Lirası karşılığının, davalı araç sürücüsü ve araç maliki ...' dan kaza tarihinden itibaren 3095 sk. 4/a uyarınca işletilecek faizi ile birlikte tahsiline,
Müvekkilin ödemek zorunda kaldığı 983,54 € ekspertiz ücretinin aynen ya da mümkün olmaması halinde fiili ödeme tarihindeki TCMB EFEKTİF SATIŞ KURU üzerinden belirlenecek Türk Lirası karşılığı dahil olmak üzere tüm yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini..." talep ve dava etmiştir.
CEVAPLAR:Davalı ... Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; "Müvekkil şirket tarafından kusurlu olduğu iddia edilen araç kasko poliçesi ile sigortalı olup kazanın poliçe vadesinde gerçekleşip gerçekleşmediği araştırılmalıdır. Poliçe nezdinde imm klozu mevcut olması halinde müvekkil şirketin sorumluluğu ikincil olup öncelikle ZMMS limitinin tüketilmesi gerekmektedir. ZMMS limitini aşmaması durumunda davanın reddi gerekmektedir.
zmms limitinin aşılmasıaşılması halinde poliçemizden sorumluluk doğacağından davacı tarafın almış olduğu tek taraflı eksper raporunun kabulü mümkün değildir. Yargılama esnasında bilirkişi raporu alınmasını talep ederiz. dava konusu olayın nasıl meydana geldiği araştırılmalıdır. Müvekkil şirketten yalnızca hasar bedeli talep edilmiş olup sigorta kapsamında olup olmadığı araştırılarak bilirkişi raporu alınmasına karar verilmesini talep ederiz.
Davacı ile müvekkil şirket ile arasındaki ilişki ticari bir nitelik arz etmemektedir. Tazminatın biçimi ile ilgili borçlar kanunun haksız fiil hükümlerine yollama yaptığı ve borçlar kanununda düzenlenen haksız fiil sorumluluğunda uygulanacak faizin yasal faiz olduğu dikkate alındığında davacı vekilinin avans faizine hükmedilmesi taleplerinin reddi gerekmektedir.
Usule yönelik itirazlarımızın karara bağlanmasına,
Haksız ve hukuka aykırı davanın reddine,
Yargılama gideri ve ücreti vekâletin davacıya tahmiline karar verilmesini..." savunmuştur.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; "Uyuşmazlık konusu 29/06/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeni ile davacı tarafın değer kaybı, hasar bedeli ve ekspertiz rapor ücreti talebidir. İlgili kazaya karışan ... plakalı araç müvekkil ... A.Ş. Tarafından 28.01.2023 - 28.01.2024 tarihlerini kapsayan ... poliçe numaralı Karayolları Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası ile sigortalanmış olup, müvekkil sigorta şirketinin sorumluluğu iş bu sigortalı aracın kusuru oranında poliçe limitleri ve poliçe dönemi ile sınırlıdır. Trafik poliçe limiti 120.000 TL olup müvekkil sigorta şirketinin sorumluluğu poliçe limiti ile sınırlıdır.Müvekkil şirketin sorumluluğunun söz konusu olabilmesi için öncelikle olayı kapsayan poliçe mevcut olmalı; olayın vukuundan itibaren 2 yıl içinde dava açılmalıdır. Öncelikle zamanaşımı itirazımızı sunarız. Davacı dava ikame etmeden önce müvekkil şirkete başvuru şartını yerine getirmemiştir. Bu nedenle dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmesini talep ederiz.
Başvuran tarafından, talep konusunun hesaplanabilmesi ve kendisine ödeme yapılabilmesi için, hesaba ve ödemeye esas olacak tüm belgelerle başvuru yapılması, IBAN ve ödeme için bilgi verilmesi zorunludur. Aksi halde, müvekkil şirketin hasar bedeli ve değer kaybı tutarını hesaplaması davacıya ödeme yapabilmesi de mümkün olmayacaktır.
Davacının huzurdaki dava bakımından talep ettiği hasar bedeli ve araç değer kaybı net bir şekilde tespit edilebilir bir zarar kalemidir. Nitekim davacı zararını tespit için eksper raporu dahi almıştır.Davacıya ait aracın aynı yerde birden fazla hasarının olması, araç geçmişinde 3 ve daha fazla hasar olması ve araç kilometresinin 165.000 km’den fazla olması hallerinde değer kaybı oluşmayacağı için belirtilen hususların tespitini talep ediyoruz.
Davacının değer kaybı ve maddi hasar tazminat taleplerine ilişkin incelemeler 04.12.2021 tarihli yeni genel şartlar ekinde yayınlanan hesaplama yöntemlerine ve madde metninde belirtilen maddi hasara ilişkin orijinal parça, onarım ve eş değer parça hususları dikkate alınarak hesaplama yapılması gerekmektedir.
Müvekkil şirketin sorumluluğu, kaza tarihini itibari ile benzer hasarlardaki onarım uygulamasına göre, eşdeğer veya ömrünü tamamlamış araçlar mevzuatı kapsamındaki parça bedelleri ile sınırlıdır.
Haksız davanın reddine, Yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini..." savunmuştur.
DELİLLER:
03/09/2024 tarihli bilirkişi raporu, kaza tespit tutanağı, sigorta evrakları ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, trafik kazasından kaynaklı hasar bedeli ve değer kaybının tahsili istemi ile açılan maddi tazminat davasıdır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlık kazadaki kusur durumu, Türkiye’de bulunan yabancı plakalı araçta, trafik kazası neticesinde oluşan hasarın onarımının yurt dışında yapılması halinde zararın belirlenmesinde yurt dışında tespit edilen gerçek zarar miktarının mı yoksa Türkiye’de tespit edilen gerçek zarar miktarının mı dikkate alınacağı ile faiz başlangıcı ve yargılama giderleri noktasında toplanmaktadır.
İhtiyari Mali Mesuliyet Sigortası (İMMS), motorlu araç işleteninin, bu aracın işletilmesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu (KTK) ve genel hükümlere göre oluşan ve ZMSS limiti üzerinde kalan hukuki sorumluluğunu sigorta poliçesinde yazılı azami hadlere kadar sigorta güvencesi altına alan bir sigorta sözleşmesidir. Bu sözleşme, ZMSS 'nin güvencesini yeterli bulmayan işletenler tarafından ek olarak yapılmaktadır. İMMS kapsamının başlangıç noktası, ZMSS limitinin üzerinde kalan kısımdır. Kapsamın sonu ise İMMS limitidir. İMMS Poliçesi Genel Şartlarının 1'inci maddesine göre, sigortacının sorumluluğu ZMSS poliçesi limitinin üzerinde kalan miktardan başlayıp, İMMS teminat limiti ile sona ermektedir. Bu limitin tesbitinde, ZMSS 'nin hiç yapılmaması veya teminat miktarlarının yeni limitlere getirilmemesi halinde, Hazine müsteşarlığınca tesbit olunan yeni tarife limitleri esas alınır. Bu durumlarda dahi, İMMS'nin sorumluluğu ZMSS limitini aşan kısım için söz konusudur.
Bahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu trafik sigortacısı ve ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir.
Davalı ... AŞ, kazaya neden olan aracın zorunlu trafik sigortacısı davalı ... sigorta A.Ş de İhtiyari Mali Sorumluluk (İMSS) sigortacısı olup olay tarihi itibariyle davalı ... Sigorta A.Ş'nin ZMSS limitini aşan kısımdan sorumlu olacağı açıktır.
Bilirkişiden alınan 03/09/2024 tarihli raporda özetle; "... plakalı otomobil sürücüsü ...'ın maddi hasar ile neticelenen dava konusu trafik kazasında Ve 100 (yüzde yüz) oranında asli derecede kusurlu, ...plakalı kamyonet sürücüsü ...'nin maddi hasar ile neticelenen dava konusu trafik kazasında kusursuz olduğu, Dava konusu trafik kazasında Mahkemenizin ara kararı doğrultusunda kusur oranı tespiti yapılmış ise de, 6754 sayılı bilirkişi kanunu 6. Maddesi kapsamında Bakanlık tarafından 07.09.2020 tarihli bilirkişilerin uyacağı rehber ilkelerin 27. Maddesi gereği (asli kusurlu, tali kusurlu, kusur oranı, müterafik kusur ve hatır taşıması durumu) tespiti Hakim yetkisindedir. Sağ arka lambaya ait talebin yerinde olmadığı, Davacının ... piyasa şartlarında talep edebileceği hasar bedi kaza tarihi itibarıyla KDV hariç 3,679.81 Euro (üç bin altı yüz yetmiş dokuz Euro seksen bir Cent) olduğu, Dava konusu araç için onarım faturası sunulmadığından dolayı ... şartlarında KDV'li bedelin talep edilemeyeceği, Dava konusu araçta ... şartlarında talep edilebilecek bir değer kaybı oluşmadığı, Davanın yasal süreler içinde açıldığı kanaatinde olunduğu, ... Anonim Şirketi, TRAFİK (Zorunlu Mali Sorumluluk) poliçe sigorta Anonim Şirketi TRAFİK (Zorunlu Mali Sorumluluk) aşan kısmı dışından KASKO sigortası AM (İhtiyari mali mesuliyet) poliçe limiti 625,000.00TL (altı yüz yirmi beş bin TL) sınırlı kalmak kaydıyla zararın gideriminden sorumlu olduğu, Ayrıca ... Sigorta Anonim Şirketi KASKO sigortası içinde yer alan Hukuksal Koruma teminatı 5,000.00TL (beş bin TL) ile sınırlı yargılama giderlerinden sorumlu olduğu..." rapor edilmiştir.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; 29.06.2023 tarihinde davacıya ait ... plaka sayılı araca davalı ...'ın sevk ve idaresinde olan davalı ... A.Ş nezdinden zorunlu mali mesuliyet sigortalısı; davalı ... sigorta A.Ş nezdinde ihtiyari mali mesuliyet sigortalı ... plakalı aracın çarpışması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği anlaşılmıştır. Davacı tarafça aracın Türkiye'de onarımının yaptırılmayarak ...'ya götürülmüştür. Kaza yeri Türkiye olsa bile yurtdışında kayıtlı aracın meydana gelen kaza nedeniyle tamir ettirilmeden yurtdışına götürülmesi halinde, tamir bedelinin yurtdışındaki malzeme ve işçilik fiyatları ile talep edilmesinde yasaya aykırı bir yön bulunmamaktadır. Davacı tarafın aracını Türkiye' de tamir ettirmeye yada Türkiye koşullarındaki hasar bedeli ile tazminini talep etme zorunluluğu bulunmamaktadır. Mahkememizce hükme esas alınan ve denetlenebilir bilirkişi heyeti raporuna göre dava konusu kazanın meydana gelmesinde davacı yanın her hangi bir kusurunun bulunmadığı, davalı araç sürücüsünün ise % 100 oranında kusurlu olduğu, davacı yanın aracında kazadan kaynaklı olarak her hangi bir değer kaybı meydana gelmediği, kaza nedeniyle davacının aracında meydana gelen hasar onarım bedelinin 3.679,81 Euro olduğu, davacı tarafından yurt dışında aracın tamirine ve KDV ödendiğine ilişkin fatura sunulmamış olsa bile yurt dışı tamirinde ekspertiz raporuna göre KDV ödenmesi gerekeceğinden ve davalılar kazadan kaynaklı gerçek zarar miktarından sorumlu olduklarından 662.36 Euro KDV'de dahil olmak üzere davalıların 4.342,17 Euro hasar bedelinden sorumlu oldukları anlaşılmakla davanın kısmen kabulü ile 4.342,17 Euro hasar bedelinin davalı ... kaza tarihinden itibaren işleyecek , davalı ... A.Ş'den ( fiili ödeme gününde T.C merkez Bankası Euro satış kuru üzerinden yapılan hesaplama ve poliçe limiti olan 120.000,00 TL ile sorumlu olmak kaydıyla ) 06/11/2023 tarihinden davalı ... Sigorta A:Ş den 20/01/2024 tarihinden itibaren( davalı ... A.Ş'nin 120.000,00 TL'lik limiti tüketildikten sonra fiili ödeme gününde Merkez Bankası Euro satış kuru üzerinden hesaplanacak bakiye miktara göre ve davalı ... sigorta A.Ş'nin 625.000,00 TL'lik limiti ile sorumlu olmak kaydıyla ) işleyecek faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, hasar tutarı gözetilerek tarife uyarınca 3.082,76TL ekspertiz ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının maddi tazminat talebinin KISMEN KABULÜ ile, 4.342,17 EURO maddi tazminatın davalı ...'dan kaza tarihinden itibaren, davalı ... A.Ş'den 06/12/2023 tarihinden itibaren ( fiili ödeme gününde T.C merkez Bankası Euro satış kuru üzerinden yapılan hesaplama ve poliçe limiti olan 120.000,00 TL ile sorumlu olmak kaydıyla ), davalı ... Sigorta A.Ş'den 20/01/2024 tarihinden itibaren ( davalı ... A.Ş'nin 120.000,00 TL'lik limiti tüketildikten sonra fiili ödeme gününde Merkez Bankası Euro satış kuru üzerinden hesaplanacak bakiye miktara göre ve davalı ... sigorta A.Ş'nin 625.000,00 TL'lik limiti ile sorumlu olmak kaydıyla ) 3095 sayılı kanunun 4/a maddesi gereğince T.C. Merkez Bankası'nın 1 yıl vadeli Euro mevduata verdiği en yüksek faiz oranı ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,
2-3.082,76TL ekspertiz ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar tarihi itibariyle 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 9.947,81 TL karar harcından, 2.900,37 TL peşin harcın mahsubu ile geriye kalan 7.047,44 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile maliyeye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan 2.900,37 TL peşin harç ve 615,40 TL başvuru harcı toplamı 3.327,97 TL nin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereği takdir ve tayin olunan 30.000,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp davacıya verilmesine,
6-Davalılar ... Sigorta A.Ş ve ... A.Ş kendilerin vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereği takdir ve tayin olunan 23.530,24-TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalılara verilmesine,
7-3.200,00 TL Arabuluculuk ücretinin kabul ve red oranına göre 2.696,56 TL'sinin davalı ... A.Ş'den bu miktarın 2.271,00 TL'sinden sorumlu olmak koşuluyla davalılardan, 503,44 TL'sinin davacıdan alınıp maliyeye gelir kaydına,
8-Davacı tarafından yapılan 21.000,00 TL bilirkişi ücreti, 778,00 TL tebligat ve posta ücreti olmak üzere toplam 21.778,00 TL'nin davalı ... A.Ş'den bu miktarın 17.945,51 TL'sinden sorumlu olmak koşuluyla davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
9-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK.m.333 hükmü uyarınca ilgili tarafa iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı davalıların yokluğunda verilen kararı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 12/03/2025
Katip
¸e-imza
Hakim
¸e-imza