T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/160 Esas
KARAR NO : 2025/521
DAVA : Alacak - Kayıt Kabul
DAVA TARİHİ : 03/06/2016
KARAR TARİHİ : 19/06/2025
Mahkememizde açılan davanın yapılan yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde ve aşamalardaki beyanlarında özetle; Davacı vekili dava dilekçesinde ve aşamalardaki beyanlarında özetle; dava dışı ...A.Ş.'ye ait ... Tic. A.Ş.'in ... nolu 30/09/2014-2015 tarihli ... nolu 30/09/2014-2015 tarihli emniyeti suistimal sigorta poliçesi ve ... nolu 31/03/2015-2016 tarihli ... nolu 31/03/2015-2016 tarihli genişletilmiş emniyeti suistimal sigorta poliçesi ile müvekkili şirket nezdinde sigortalı olduğunu, sigortalı şirket ile davalı ... A.Ş. Arasında sigortalı şirketin Türkiye genelindeki mağazalarında biriken günlük nakit paraları toplayan ve topladığı paraların sayımını yaparak ertesi iş günü sigortalı şirketin banka hesabına yatırmak üzere 23/12/2013 tarihli hizmet sözleşmesi akdedildiğini, davalı ...şirket yetkilileri tarafından 01/09/2015 ve 02/09/2015 tarihlerinde sigortalı şirketin mağazalarından nakit teslimatları alındığını ancak sigortalı ... Ticaret A.Ş.'nin banka hesabına yatırılmadığını, bu sebeple müvekkili şirketin sigortalısına toplam 391.135,04-TL ödediğini, dava konusunu oluşturan hasardan dolayı davalı ... şirketinin ve bu şirketin sigortalandığı ... Sigorta A.Ş.'nin sorumlu olduğunu belirterek 16/12/2015 tarihinde 37.500,00-TL, 16/12/2015 tarihinde 37.500,00-TL, 17/12/2015 tarihinde 158.067,52-TL ve 17/12/2015 tarihinde 158.067,52-TL olarak ödenen toplam 391.135,04-TL tazminatın ödeme tarihlerinden itibaren yasal faiz ile davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ...A.Ş.'ye yargılamanın her aşamasında usulünce tebligat yapılmış olup, davaya karşı beyanda bulunulmamıştır.
Dava, davacı tarafından, dava dışı sigortalılarına poliçe kapsamında ödenen sigorta tazminatının zarardan sorumlu olduğu iddia olunan davalılardan rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda ... E.K. sayılı 26/09/2019 tarihli karar ile "...Davalı ... A.Ş. aleyhine açılan davanın kabulü ile toplam 391.135,04-TL tazminatın 75.000,00-TL'sine 16/12/2015 tarihinden, 316.135,04-TL'sine 17/12/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...A.Ş.'den tahsili ile davacıya verilmesine..." karar verilmiş, kararın istinafı neticesinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi'nin ... E.K. sayılı 15/02/2024 tarihli ilamıyla "...Dava, davacı tarafından, dava dışı sigortalılarına poliçe kapsamında ödenen sigorta tazminatının zarardan sorumlu olduğu iddia olunan davalılardan rücuen tahsili istemine ilişkindir. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 191. maddesi gereğince, borçlunun iflas açıldıktan sonra masaya ait mallar üzerinde her türlü tasarrufu alacaklılara karşı hükümsüzdür. Müflisin masa malları üzerindeki tasarruf yetkisi iflâs ile kısıtlandığından, aynı Kanun’un 226. maddesi uyarınca da masanın kanuni mümessilinin iflas idaresi olduğu hükmü kabul edilmiştir. Belirtilen hükümler gereğince; iflasın açılmasıyla taraf sıfatı ve dava takip yetkisi artık müflise değil, iflas idaresine ait olup, adi tasfiyede İİK'nın 226-229. maddeleri gereği iflas masasını temsil yetkisi iflas idare memurlarına, şayet basit tasfiye (İİK'nın m. 218) usulü benimsenmişse, bu temsil yetkisi İflas Dairesine aittir. Müflisin, iflâsın açılması ile hak ehliyetini kaybetmediği gibi, dava ehliyetini de kaybettiği söylenemese de, müflisin masa malları üzerindeki tasarruf yetkisi kısıtlandığından, masa ile ilgili davalar hakkındaki taraf sıfatı ve dava takip yetkisi artık müflise değil, iflâs idaresine ait olacaktır. İflâs idaresinin bu dava takip yetkisini kullanıp kullanmayacağını tespit edebilmek için, ilk önce iflâs organlarının oluşması ve her dava hakkında esaslı bilgi sahibi olunması gerekir. Bu ise, zaman isteyen bir husustur. İşte bu nedenle, İİK'nın 194. maddesi gereğince müflisin davacı ve davalı bulunduğu hukuk davalarının, iflâsın açılması ile belli bir süre için durması öngörülmüştür. İİK'nın 194. maddesine göre; "Acele haller müstesna olmak üzere iflasın açılması ile kural olarak müflisin davacı ve davalı olduğu hukuk davaları durur ancak alacaklıların ikinci toplantısından on gün sonra devam olunabilir. " İflâsın açılması ile duracak olan davalar, iflâstan önce açılmış olup da halen derdest bulunan ve iflâs masasına giren mal, alacak ve haklara ilişkin hukuk davalarıdır. Bunlar, müflisin açmış olduğu davalar ile müflise karşı açılmış olan davalardır. Davaların durduğu bu süre içinde, iflâs idaresi, duran davalar hakkında araştırma yapar ve bu davaların geleceği hakkında karar verir. Burada, müflisin davacı veya davalı olmasına göre, usul işlemleri farklılık arz eder. Müflisin davacı olduğu davalarda; iflâs idaresi bir davanın başarı şansı olduğu kanısına varırsa, masanın bu davayı takip etmesine karar verir; bu karar ikinci alacaklılar toplantısının uygun bulması ile kesinleşir ve ikinci alacaklılar toplantısından sonraki on günlük süre geçince, bundan böyle davaya, davacı olarak iflâs idaresi tarafından devam edilir. İflâs idaresi ve ikinci alacaklılar toplantısı, davanın başarı şansı olmadığı kanısına varırlarsa, masanın davayı takip etmemesine karar verirler. Bu halde o davayı takip yetkisi, isteyen alacaklıya devredilir. (İİK md. 245). Hiçbir alacaklı davayı takip etmek istemezse, o zaman, müflisin dava takip yetkisi yeniden doğar ve müflis iflâsın kapanmasını beklemeden, davayı kendi adına devam ettirebilir. Müflisin davalı olduğu davalarda ise; iflâs idaresi, alacakları tahkik ederken, (İİK md. 230 vd) müflise karşı dava açan alacaklının alacağının mevcut olup olmadığı hakkında bir karar vermez; sadece, bu alacağı davalı çekişmeli alacak olarak sıra cetveline geçirir. Bu alacağın, dolayısıyla davanın kabul edilip edilmeyeceği hakkındaki kararı, ikinci alacaklılar toplantısında karar verilir. İkinci alacaklılar toplanması davaya devam edilmesine karar verirse, iflâs idaresi, ikinci alacaklılar toplantısından on gün sonra davayı takip eder veya tayin edeceği bir avukat vasıtasıyla davayı takip ettirir. Bir hukuk davasının kayıt-kabul davasına dönüşmesi için davalının iflas etmesi, iflas idaresinin de dava konusu alacağı iflas masasına kabul etmemesi gerekir. Davalı tarafı dava sırasında iflas eden aleyhine iflastan önce açılan ve İİK'nın 194. madde hükmünde sayılan istisnalardan olmayan bir davaya bakan mahkemenin asıl dava konusu alacağın, ikinci alacaklılar toplanmasında, iflas masasına kaydedilip, alacağın masaca kesin olarak kabul edilip edilmediğinin araştırması ve şayet kesin suretle kayıt ve kabul edilmiş ise, konusu kalmayan davada hüküm tesisine yer olmadığına karar vermesi; masaya kayıt edilmesi istenip de alacak kısmen veya tamamen reddedilmiş ise ve kayıt-kabul davası ayrıca açılmamışsa, davaya alacağın iflas masasına kayıt ve kabulü davası olarak devam edilerek, varılacak sonuç dairesinde bir karar vermesi gerekir. (Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin ... E ...K). Somut olayda dosya kapsamında bulunan ... 1 İflas Dairesinin ... İflas sayılı müzekkere cevabında, davalı ...A.Ş'nin, ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında 10/10/2019 günü saat 15:47 itibari ile iflasına karar verildiği, İflas tasfiyesinin Müdürlüklerinin ... Esas dosyası üzerinden yürütüldüğünün bildirildiğinin anlaşılması üzerine Dairemizce ... 3 Asliye Ticaret Mahkemesine müzekkere yazılarak dosyanın akibeti hakkında bilgi istenilmiştir. Mahkemenin 12/02/2024 tarihli cevabi yazısından;... E...K sayılı karar sayılı dosyası ile davalı ... Anonim Şirketi'nin iflasının 23/11/2023 günü saat 14:25 itibari ile açılmasına karar verildiği anlaşılmış ve kararın 06.02.2024 tarihinde kesinleştiği bildirilmiştir. Bu durumda, İİK'nın 194. maddesi uyarınca işlem yapılıp yapılmayacağı ve davaya iflas masasına kayıt kabul olarak devam edilip edilmeyeceği hususları üzerinde durularak ve iflasın açılmasıyla taraf sıfatı ve dava takip yetkisi artık müflise değil, iflas idaresine ait olacağından taraf teşkilinin de buna göre değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekir. Bu nedenle, öncelikle İİK'nın 194. maddesi uyarınca işlem yapılıp yapılmayacağı ve davaya iflas masasına kayıt kabul olarak devam edilip edilmeyeceği hususları üzerinde durularak ve diğer davalı yönünden de davanın niteliklerin farklı olması ve usul ekonomisi gözetildiğinde bu davalı yönünden davanın tefrikinin gerekip gerekmediği hususunun da değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun esasa ilişkin hususlar incelenmeksizin yukarıda belirtilen nedenlerle kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK 353/1a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur. H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 1-Davacı tarafın istinaf başvurusunun esasa ilişkin sebepler incelenmeksizin KABULÜNE, 2-... 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas, ...Karar sayılı ve 26/09/2019 tarihli kararının HMK'nun 353/1a.6 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA..." karar verilmiştir.
12/03/2024 tarihli tensip 2 nolu ara karar gereği davalı ... yönünden görülen davanın işbu davadan tefrik edilerek mahkememizin 2024/176 esas sırasına kayıt edildiği ve yargılamaya bu esas üzerinden devam edildiği anlaşılmıştır.
Uyuşmazlığın çözümü için davacının iflas tarihi itibari ile davalı müflis şirketten alacaklı olup olmadığı, alacaklı ise alacak miktarının tespiti hususunda bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiştir. Bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilen 28.03.2025 tarihli raporun sonuç kısmında "...1.)-... Aş.ile ... Ticaret Aş. Arasında imzalanan 23.12.2013 tarihli Sözleşme gereği; ... Aş.nin görevinin ... Ticaret Aş.mağazalarından teslim alınan nakit parayı İlgili sözleşme maddelerindeki teslim tesellüm kaidelerini yerine getirmek suretiyle güvenli bir şekilde para nakli yapma işini üstlendiği; ancak ... Aş.'nin , ... Ticaret Aş.ye ait banka hesaplarına nakil yapılması gereken parayı nakil yapmadığı, kendi şirket harcamalarında kullandığı ; İsnat olunan suçtan dolayı ... 34.Asliye Ceza Mahkemesinin...E-... K.sayılı kesinleşen 19.04.2018 tarihli kararında, ... Aş. Hakim ortağı ve yetkilisi ...'nin 01.09.2015 tarihli Hizmet Nedeniyle Güveni Kötüye Kullanma Suçunu işlediğinin tespit edildiği; suçun maddi olgularının ceza mahkeme kararı ile sabit olduğu; 2.)-Davacı sigorta şirketi ile dava dışı ... Ticaret a.Ş. Arasında ... nolu ve 30/04/2015-30/04/2015 tarihli ... nolu ve 30/09/2014-30/09/2015 tarihli emniyeti suistimal sigorta poliçesi ile ... nolu ve 31/03/2015-31/03/2016 tarihli 31/03/2015-31/03/2016 tarihli genişletilmiş emniyeti suistimal poliçesi akdedildiği zararın sigorta teminatı kapsamında kaldığı, davacı sigorta şirketinin dava dışı sigortalısının zararını 16.12.2015 tarihinde toplam 75.000,00TL; 17/12/2015 tarihinde ise toplam 226.136,16-TL. olmak üzere ...'an 391.135,04-TL. ödemiş olması serbebiyle TTK m. 1472 uyarınca halef olduğu;ve müflis ... Aş.'den talep edebileceği; 3.)-Davacı/alacaklının 03.06.2016 tarihinde iflastan önce açtığı huzurdaki davaya İflas Müdürlüğünce sıra cetveli düzenlendiğinden ve davaya konu alacağın tamamı ret edildiğinden İİK.194.maddesi gereği duran davaya, İİK.235.maddesi kapsamında kayıt kabul davası olarak devam edilebileceği; 4.)İİK.195.maddesine göre iflas tarihi itibariyle masadan talep edilebilecek anapara alacağının tespiti için yapılan faiz hesaplamasında; - 16.12.2015 tarihli ödemeler toplamı 75.000,00-TL. için 25.11.2023 iflas tarihine kadar 53.667,14-TL; -17.12.2015 tarihli ödemeler toplamı 316.135,041-TL. için 25.11.2023 iflas tarihine kadar 226.136,16-TL yasal faiz işlediği; Davacı alacaklının iflas masasından talep edebileceği alacak miktarının 670.938,34-TL.ollduğu, 86 nolu alacak kaydının 670.938,34-TL. olarak sıra cetvelinde 4.sıraya kayıt ve kabulü gerekeceği..." yönünde görüş belirtilmiştir.
Tüm dosya kapsamının değerlendirilmesi sonucunda; davalı ... A.Ş. ile dava dışı ... Tic. A.Ş. arasında 23/12/2013 tarihinde akdedilen ve 02/01/2014 tarihinde yürürlüğe giren "sözleşme" gereği davalı ... A.Ş.'nin ... Tic. A.Ş.'nin mağazalarından teslim alınan nakit parayı anılan sözleşme maddelerindeki teslim tesellüm kaidelerinin yerine getirilmesi sureti ile güvenli bir şekilde para naklinin yapılması işini üstlendiği anlaşılmıştır. Davalı ... A.Ş. ile davalı ... A.Ş. Arasında ... nolu ve 26/08/2013 tanzim tarihli, 01/08/2013-01/08/2016 vadeli "..." akdedildiği, anılan poliçede teminat olarak taşınan para sefer başı âzamî tutar 10.000.000,00-USD ve taşınan para yıllık âzamî tutar 10.000.000,00-USD olarak verildiği, anılan poliçenin hırsızlık genel şartları kapsamında hazırlandığı ve 6102 sayılı TTK'ya tâbi olup, TTK md. 1473 (F) 1'de tanımlanan türde bir "sorumluluk sigorta sözleşmesi" olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizin ... E.K. sayılı 23.11.2023 tarihli kararı ile ... Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün ...sicil sırasında kayıtlı davalı ... Anonim Şirketi'nin 23/11/2023 günü saat 14:25 itibari ile iflasına karar verildiği, kararın 06.02.2024 tarihinde kesinleştiği, iflas tasfiye işlemlerinin ... 1. İflas Müdürlüğü'nün... iflas sayılı dosyasından yürütüldüğü, davacı tarafa yargılama aşamasında işbu davaya konu talebinin iflas masasına kaydı hususunda alacak kayıt başvurusu yapması için süre verildiği, davacı tarafça toplam 391.135,04-₺ miktarın masaya kaydı için başvuru yapıldığı, ... 1. İflas Müdürlüğü'nün... iflas sayılı dosyasından düzenlenen sıra cetvelinin incelenmesi neticesinde alacak kayıt talebinin dayanak belge sunulmaması nedeniyle yeterli inceleme yapılamadığından reddine karar verildiği, mahkememizce alınan bilirkişi raporu neticesinde iflas tarihi itibarıyla 670.938,34-₺ alacağın iflas masasına kaydının gerektiği, taleple bağlılık ilkesi kapsamında davacının müflis şirketten 391.135,04-₺ alacak talebinde haklı olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerektiği kanaatine varılmıştır.
HÜKÜM / Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın kabulüne, davacının 391.135,04-₺ alacağının Müflis Tasfiye Halinde ... Anonim Şirketi'nin ... 1. İflas Müdürlüğünün... iflas sayılı dosyası üzerinden iflas masasına kayıt ve kabulüne,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 615,40-₺ harcın peşin alınan 6.679,61-₺ harçtan mahsubu ile bakiye 6.064,21-₺ karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 15.400,00-₺ bilirkişi ücreti, 1.853,20-₺ tebligat posta gideri olmak üzere toplam 17.253,20-₺ ile 6.713,11-₺ harç gideri olmak üzere toplam 23.966,31-₺ yargılama giderinin davalı ... A.Ş.'den tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca kabul edilen dava değeri üzerinden davacı vekili lehine hesaplanan 30.000,00-₺ nispi vekalet ücretinin davalı ... A.Ş.'den tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Davacı tarafından yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK 333 maddesi uyarınca davacıya iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 19/06/2025
Başkan
e-imza
Üye
e-imza
Üye
e-imza
Katip
e-imza