T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/438 Esas
KARAR NO : 2025/415
DAVA : İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 22/07/2024
KARAR TARİHİ : 27/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA: Davacı vekili tarafından Mahkememize sunulan dava dilekçesinde özetle; "
"Müvekkil ... Sigorta A.Ş. 'ye ... numaralı Nakliyat Emtea Sigorta Poliçesi, ... numaralı Nakliyat Abonman Sigorta Poliçesi ile sigortalı bulunan ...Tic. A.Ş. tarafından, ...'da yerleşik alıcı ...firmasına satılan emtiaların Türkiye'den ...'ya kara yolu ile nakliyesi işi davalı tarafça 06.02.2023 tarihli, ... numaralı navlun faturası karşılığında üstlenilmiştir. Sigortalı emtialar, davalı ...A.Ş firması tarafından organize edilen nakliye planı kapsamında ... plakalı tır aracına parsiyel yük olarak yüklenmiş, 03.02.2023 tarihinde ... Gümrük Müdürlüğü nezdinde gümrük çıkış işlemleri tamamlanmış ve araç ...'daki alıcı tesislerine hareket etmiştir.Müvekkil ... Sigorta A.Ş., uyuşmazlığa konu olay nedeni ile dava dışı sigortalısına 12.02.2024 tarihinde 2.667,60.-EUR sigorta tazminatı ödemiştir. Müvekkil ... Sigorta A.Ş., yapmış olduğu bu ödeme ile TTK 1472 ve TBK 183 maddesi uyarınca, sigortalının haklarına hukuken halef olduğundan, alacağını temlik aldığından davalı tarafın sorumluluğunu karşılayan 2.667,60.-EUR alacak için davalı taşıyıcıya rücu hakkı doğmuştur.
Gerek Ekspertiz Raporu gerekse CMR Belgesi uyarınca, sigortalı emtiaların, dava dışı sigortalı tarafından taşıyıcıya teslimi anında 13 palet, net 9.192,00 kg. , brüt 9.417,00 kg şeklinde eksiksiz olarak teslim edildiği, davalı taşıyıcı ... A.Ş.'nin taşıma organizasyonunda, ... plaka sayılı çekici/dorse uhdesinde bulunduğu nakliye süreci aşamasında 13 paletin 1 paletindeki sigortalı emtianın kullanılamayacak halde hasarlı olduğu şüphe ve duraksamaya yer vermeyecek şekilde anlaşılmaktadır. Fazlaya ilişkin talep ve dava hakkımız saklı kalmak kaydı ile davalı/borçluların (davalı sigorta şirketinin sorumluluğu teminat limiti ile sınırlı olmak kaydıyla) ... 27. İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyasına karşı yaptığı haksız itirazlarının iptali ile takibin asıl alacak ve ferileri üzerinden devamına,
%20 'den az olmamak kaydı ile icra inkar tazminatının ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı/borçlular tahsiline karar verilmesini.." talep ve dava etmiştir.
CEVAP; Davalılar vekili tarafından Mahkememize sunulan cevap dilekçesinde özetle;
"Davacı taraf delillerinin tamamını ve türkçe tercümelerini tarafımıza tebliğ etmemiştir. Davacı taraf, dava dilekçesi ile delillerini tarafımıza tebliğ ettirmemiştir. Bu nedenle aktif dava ehliyetinin mesnedini tetkik edemiyoruz. HMK’ya göre davacının tüm delillerini ve bunların Türkçe tercümelerini dosyaya sunması zorunludur. Dava hakkının mevcudiyetine ilişkin delillerini sunması halinde cevap hakkımızı ve karşı delillerimizi sunma hakkımızı da saklı tutuyoruz. Davacı aktif dava ehliyetini ispatlamalıdır. Davacının davasının ve hasar ödemesinin dayanağı olan, emtia sahibine yaptığını iddia ettiği ödemeye ilişkin dosyaya herhangi bir ödeme dekontu ve ibraname-temlikname sunulmamıştır. Dava zamanaşımı süresi geçmiştir.
Davacı zamanaşımı süresi geçtikten sonra davasını açmıştır. Dava konusu taşımaya ilişkin emtia yüklemesine ilişkin fatura 03.02.2023 tarihinde kesilmiştir.kesilmiştir.Dava konusu taşıma uluslararası karayolu ile yapılan taşıma olup cmr konvansiyonu hükümleri uygulanmalıdır
Göndericisi Türkiye'de yerleşik ... Tic. A.Ş ve alıcısı ...'da bulunan .. Şirketine 13 palet 9.192,00 net kg pirinç bant emtiasının Türkiye'den İtalya'ya taşınması için ...A.Ş. ile anlaşılmıştır. Dava konusu taşıma uluslararası karayolu ile yapılan bir taşıma olup CMR Konvansiyonu hükümleri uygulanmalıdır. Hasar miktarı yüksektir ve ispatlanması gerekir.Talep konusu yapılan alacak bedelinin nasıl oluşturulduğunu, şayet var ise hasarlı emtianın sovtaj değerlendirilmesine tabi tutulup tutulmadığını anlaşılamamıştır. Hasar yasal süresi içinde bildirilmemiştir ekspertiz emtianın tesliminden 5 ay sonra yapılmıştır müvekkil hüner üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirmiştir. Bu nedenle müvekkil sigorta şirketinin hiçbir sorumluluğu yoktur müvekkil doğa sigorta a.şnin sorumluluğu poliçe teminatı ile sınırlıdır
malların yükleme ve boşaltılması gönderici-alıcı tarafından yapılmıştır
taşıyıcının azami sorumluluğu cmr konvansiyonunun 23. maddesinde düzenlenmiştir
sovtaj bedeli hasar bedelinden düşülmelidir
faiz talebi yasaya ve usule aykırı olup fahiş ve mesnetsizdir.
Davacının haksız ve mesnetsiz icra inkar tazminatı talebinin reddi ile, %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ederiz. Husumet ve zamanaşımı itirazımızın kabulüne ve davanın reddine,
haksız, yasal dayanağı olmayan ve müvekkillerimizin kusuru bulunmayan davanın esastan reddine,
davacının haksız ve mesnetsiz icra inkar tazminatı talebinin reddi ile, %20'den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine,
yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini.."savunmuştur.
(II) YARGILAMA SÜRECİNDE TOPLANAN DELİLLER:
(1) Y a z ı l ı D e l i l l e r ;
... 27.İcra Dairesi'nin ... E sayılı dosyasının uyap sistemi üzerinden dosyamız arasına alınmasına karar verilmiştir.
Bilirkişi incelemesi yapılarak dosyanın mahkememizce resen belirlenecek 1 taşımacılık ( CMR ) alanında uzman bilirkişi, 1 sigorta ekspertizi bilirkişi ve 1 nitelikli hesaplamalar konusunda tevdi edilerek dosyada mevcut belgeler , hasar dosyası , sigorta poliçesi incelenmek suretiyle davacı yanın takip tarihi itibariyle alacağının bulunup bulunmadığı, varsa miktarının tespiti hususunda takip tarihi itibariyle varsa davacının alacağının miktarının hesaplanarak rapor alınmasına karar verilmiştir.
Davalılar zamanaşımı itirazının esas karar ile birlikte değerlendirilmesine karar verilmiştir.
Bilirkişi heyetinden alınan 12/12/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle: "Gerek ekspertiz raporu gerekse CMR Belgesi uyarınca, sigortalı emtiaların, dava dışı sigortalı tarafından taşıyıcıya teslimi anında 13 palet, net 9.192,00 kg. , brüt 9.417,00 kg şeklinde eksiksiz olarak teslim edildiği, davalı taşıyıcı ...A.Ş.'nin taşıma organizasyonunda, ....plaka sayılı çekici/dorse uhdesinde bulunduğu nakliye süreci aşamasında 13 paletin 1 paletindeki sigortalı emtianın kullanılamayacak halde hasarlı olduğu ,03/02/2023 tarihinde yüklemesi yapılan hasarlı 1 paletin kabul edilmesi halinde ; 1 palet (Net/Brüt: 702,00 kg) emtiada darbeye bağlı ezilme ve deformasyon hasarının meydana gelmiş olduğunun tespit edildiği, bu sorumluluk CMR Konvansiyonu (Taşıyıcının mesuliyeti) md. 23/3 de “İşbu anlaşmanın hükümleri gereğince bir taşıyıcı, malların kısmen veya tamamen kaybından dolayı tazminat ödemekle mükellef tutulduğunda, bu tazminat, eksik brüt ağırlığın kilogramı başına hesabın 8,33 SDR birimini aşmayacaktır.” Denildiği 03/02/2023 yükleme tarihinde SDR kur 25,4475 TL x 8,33 x 702 Kg, 148.808,00TL den fazla olamayacağı, Sigorta uzmanlığı açısından sonuçlar: Davacının düzenlediği ... Poliçenin, sigorta süresinin 28.05.2022 -28.05.2023 / 1 yıl, araç başına azami limitinin 1.500.000.-USD ve yıllık cironun 65.000.000.-USD olduğu, teminat kapsamının Institute ... olduğu (Geniş Kapsamlı Nakliyat Sigorta Sözleşmesi) olduğu, poliçenin sigorta süresince (1 yıl) sigortalının gerçekleştireceği seferler için olduğu, poliçede, sevkiyatlarla ilgili bilgilendirme yapılması hükmü bulunmakla beraber, mücbir sebeplerle (atlama, iş yükü vs.) beyan edilmemesi ve/veya geç ihbar edilmesi halinde sigortacının sorumluluğunun sigorta bedeli (sefer başı) olduğu , ilgili bilgilendirmenin en geç birer aylık süreler içinde yapılması gerektiği de ayrıca ... poliçede yer alan aşağıdaki özel şartlarda belirtildiği,... Poliçe (AnaPoliçe)'ye sevk bildirimi için düzenlenen ... poliçede, teklif tarihinin 06.02.2023 ve yükleme tarihinin 03.02.2023, sevkiyat bedelinin 91.506,36 EURO ve taşınan emtianın 9417 kg brüt ve 9192 kg net pirinç bant olduğu, Teklif tarihi ile yükleme tarihi arasında 3 gün olup, yukarıda açıklanan özel hususlara istinaden ilgili bildirim süresinin poliçe özel şartlarına uygun olarak yapıldığı tespit edildiği, dolayısı ile yapılan hasar tazminatı ödemesi lütuf ödemesi / ex-gratia ödeme niteliğinde değildir. İşbu sevkiyat sırasından mallarda meydana gelen zarar nedeni ile davacı 12/02/2024 tarihinde 2,667.60 Euro hasar tazminatı ödemiş olup bunu gösterir yönde banka dekontu dava dosyasında bulunduğu, Rücu talebi açısıdan değerlendirme: Davacı sigortacı ödemiş olduğu tazminat tutarı kadar Sigortalısının haklarına halef olmuştur. Türk Ticaret Kanununun 1472 Maddesinin 1 Fıkrasında halefiyet “Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir” olarak düzenlenmiştir. Bu durumda davacı sigortacının meydana gelen hasarda kusur/sorumluluğu bulunanlara rücu hakkı elde etmiş olup, işbu davayı meydana gelen hasarda davalı tarafın kusuru/sorumluluğu açısından açmış olduğu, icra dosyasına konu olan 13.02.2024 tarihli 2.667,60 Euro asıl alacak tutarının heyetimiz teknik bilirkişisi tarafından SDR üzerinden hesap edilen 148.808,00TL üst limiti dahilinde olduğu tespit edildiği, davalı sigorta tarafından düzenlenen Sorumluluk poliçesinin davalı ... A.Ş.'nin üstlenmiş olduğu taşıma işlemlerinde meydana gelen zararlarda kendisine yönetilebilecek maddi talepler açısından geçerli olduğu, poliçe muafiyeti 250EURO olup, herhangi bir talep durumunda 250EURO davalı sigortalı üzerinde kalmak üzere aşan tutar açısından poliçe teminat limitlerinde davalı sigorta sorumlu olduğu, davalı ... A.Ş.'nin üstlenmiş olduğu/aracılığını yapmış olduğu taşıma işlemelerinde tam sorumlu olduğu kabulü ile; Davacının, asıl alacak açısından Davalı ... A.Ş.'den 250 EURO ve davalı sigortadan ise 2.417,60 EURO rücu alacağı bulunduğu, taşıyıcının sorumluluğu yönünden sonuçlar: davalı taşıyıcının zarar sorumluluğunun bulunduğu, davalı ... Sigorta A.Ş. nin poliçe teminatı kapsamında 2.417,60EURO zarar bedelinden sorumlu bulunacağı, davalı taşıyıcının toplam 2.667,60 Euro zarardan sorumlu olacakları, davadan önce davalılara ihbar belgelenmemesi sebebiyle icra takip tarihinden itibaren faiz talep edilebileceği, asıl alacağa CMR m. 27 de uygulanacak faiz oranı 905 faiz uygulamasının Yargıtay kararlarına uygun düşeceği.." rapor edilmiştir.
Celse arasında ... CBS’nin ... soruşturma numaralı dosyasının celp edildiği görülmüştür.
Geçen celse 1 nolu ara karar gereği eksik avansın ikmal edildiği, dosyanın bilirkişilere tevdi edildiği, bilirkişilerin raporunu sunduğu, raporun taraflara tebliğ edildiği, taraf vekilleri tarafından rapora karşı itiraz dilekçesi sunulduğu görülmüştür.
Dosyanın raporunu sunan bilirkişi heyetine tevdii ile, taraf vekillerinin rapora itiraz dilekçelerinde yer alan itirazlara cevap verir, denetlenebilir ek rapor alınmasına karar verilmiştir.
Bilirkişi heyetinden alınan 28/02/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle: "Yukarıda ayrıntılarıyla arz ettiğimiz nedenlerden dolayı, bilirkişi kurulumuz, kök raporda yer alan kanaatlerini tekrarla; davalı taşıyıcının zarar sorumluluğunun bulunduğu, davalı ... Sigorta A.Ş. nin poliçe teminatı kapsamında 2.417,60.- EURO zarar bedelinden sorumlu bulunacağı, davalı taşıyıcının toplam 2.667,60 Euro zarardan sorumlu olacakları, davadan önce davalılara ihbar belgelenmemesi sebebiyle icra takip tarihinden itibaren faiz talep edilebileceği, asıl alacağa CMR m. 27 de uygulanacak faiz oranı 965 faiz uygulamasının Yargıtay kararlarına uygun düşeceği.." rapor edilmiştir.
Geçen celse ara kararı gereği dosyanın bilirkişi heyetine tevdi edildiği, bilirkişilerin ek raporunu sunduğu, ek raporun taraflara tebliğ edildiği, taraf vekillerince bilirkişi ek raporuna beyan ve itiraz dilekçeleri sunulduğu görülmüştür.
Bilirkişi raporuna itirazların takdiren reddine karar verilerek tefhimle açık yargılamaya devam olunmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; yurtdışı karayolu taşımacılığı sırasında taşınan emtianın zarara uğraması nedeniyle dava dışı sigortalıya ödenen maddi tazminatın rücuen tahsili talebi ile başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali ile icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.
TTK'nın 1472. Maddesi'ne göre sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir. Sigortalı, birinci fıkraya göre sigortacıya geçen haklarını ihlal edici şekilde davranırsa, sigortacıya karşı sorumlu olur. Sigortacı zararı kısmen tazmin etmişse, sigortalı kalan kısımdan dolayı sorumlulara karşı sahip olduğu başvurma hakkını korur.
CMR 17/1. Maddesine göre taşımacı, yükü teslim aldığı andan, teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve doğacak hasardan sorumludur. 17/2. Madde, "Eğer kayıp, hasar veya gecikme istek sahibinin hatası veya ihmalinden, taşımacının hatasından değil de istek sahibinin verdiği talimattan, yüke has bir kusurdan yahut da taşımacının önlenmesine olanak bulunmayan durumlardan ileri gelmiş ise, taşımacı sorumlu tutulamaz." şeklindedir. 17/3. Maddede de; taşımacının, taşımayı yapmak için kullandığı kusurlu taşıtları, bu taşıtı kiraladığı kişinin veya vekilinin yahut çalışanlarının hata ve ihmallerinden dolayı sorumlu olduğu ifade edilmiştir. CMR 29. Maddesi uyarınca "Hasar, taşımacının kendi kötü hareketinden veya davaya bakan mahkemenin kararı ile isteyerek kötü harekete eşdeğer sayılan kusurundan ileri gelmiş ise taşımacı, sorumluluğunu dışlayan veya sınırlayan yahutta kanıt yükünü karşı tarafa yükleyen bu maddenin hükümlerinden yararlanamaz. 2. Bilerek kötü hareket veya kusur taşımacının vekil veya çalışanları tarafından yahutta taşıma işinde kullanıldığı başka kişiler tarafından görevleri sırasında işlenmiş ise, aynı hüküm uygulanır. Bundan başka, böyle bir durumda adı geçen vekiller, çalışanlar ve diğer kişiler, kişisel sorumlulukları yönünden birinci paragrafta belirtilen bu bölüm hükümlerinden yararlanamazlar." yönündedir. 30. maddesinde; 1. Alıcı, taşımacı ile beraber durumlarını kontrol etmeden, veya ziyan ve hasarın açıkça görüldüğü hallerde teslim anında veya açıkça görülmediği hallerde teslimden yedi gün içinde (pazar günleri ve resmi tatiller hariç) durumu kendisine bildirmeden malı tesellüm ederse, bu husus onun yükü sevk mektubunda belirtildiği şekilde alındığına kanıt oluşturur. Açıkça gözükmeyen ziyan veya hasarlarda bildirme yazılı olarak yapılacaktır.
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin ...E ...K sayılı ilamında vurgulandığı üzere ''... Dava, taşıma esnasında gerçekleşen zıya nedeniyle tazminat istemine ilişkindir Mahkemece, davalı tarafından taşıma ilişkisinin inkar edilmediği, taşınan 2 adet kolinin davalı taşıyıcının uhdesinde iken zayi olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.Taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur.Taşıyıcı, eşyanın tamamen veya kısmen zıyaından dolayı tazminat ödemekle sorumlu tutulduğunda, bu tazminat, eşyanın taşınmak üzere teslim alındığı yer ve zamandaki değerine göre hesaplanır. Ancak, 6102 sayılı TTK 882. maddesine göre, 880. ve 881. maddeleri uyarınca ödenecek tazminat, gönderinin net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlıdır. Gönderinin münferit parçalarının zıyaı veya hasarı hâlinde taşıyıcının sorumluluğu; gönderinin tamamı değerini kaybetmişse tamamının, gönderinin bir kısmı değerini kaybetmişse, değerini kaybeden kısmının, net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlıdır. Genel kural, taşıyıcının zıya ve hasardan sınırlı sorumluluğunun olduğu şeklinde ise de 6102 sayılı TTK'nin 886. maddesinde de taşıyıcının sorumluluk sınırlamalarından yararlanamayacağı haller düzenlenmiştir. Buna göre; zarara, kasten veya pervasızca bir davranışla ve böyle bir zararın meydana gelmesi ihtimalinin bilinciyle işlenmiş bir fiilinin veya ihmalinin sebebiyet verdiği ispat edilen taşıyıcı veya 879. maddede belirtilen kişiler, sorumluluk sınırlamalarından yararlanamayacaktır...".
İstanbul BAM 43. Hukuk Dairesinin ... Esas, ...Karar sayılı ilamında vurgulandığı üzere "... kural olarak, taşıyıcı kendi kusurundan kaynaklanmayan bir sebepten ileri geldiğini ispat edemedikçe eşyaya gelen hasarı tazmin borcu altındadır. Bir başka deyişle taşıyıcının kusurlu olduğu karine olarak kabul edilir. Sorumluluktan kurtulabilmesi için taşıyıcının kusurlu olmadığını ispat etmesi zorunludur. Eldeki uyuşmazlıkta hasar kaydını CMR taşıma senedine itirazi kayıt olarak işlendiği anlaşılmaktadır... Yük taşıyıcının sorumluluğunda iken hasarlanmış, ödeme poliçe kapsamında yapılmış, ancak yapılan ödemenin 644,60 Euro'yu aşan kısmı lütuf ödemesi mahiyetinde olduğu belirlenmiş, belirlenen zarar miktarı CMR 23/3 maddesindeki davalının sorumluluk üst sınırının altında kalmış, hüküm altına alınan alacağa CMR 27. Maddesi gereği %5 faiz uygulanması gerekmiş, dava dışı sigortalı tarafından davalıya ödeme isteğine ilişkin 26/02/2019 tarihli bir yazı gönderildiği anlaşılmakta ise de yazının davalıya ulaştığına ilişkin bir kayıt sunulmamış, CMR 27. Maddesi 2. Cümle gereği takip öncesi faiz talebinin yerinde olmadığı anlaşılmış olmakla davanın 644,60 Euro yönünden kabulü yerine tümden reddine karar verilmesi isabetli görülmemiştir... Yabancı para üzerinde yapılan takipler ve açılan itirazın iptali davalarında yargılama giderleri, vekalet ücreti ve kesinlik sınırı dava tarihindeki kur esas alınarak, icra inkar ve kötü niyet tazminatları ise takip tarihindeki kur esas alınarak belirlenir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin istikrarlı bir şekilde kabul ettiği üzere, yabancı para borcu ile ilgili alacaklarda talep edilen yabancı paranın dava tarihindeki efektif döviz kuru karşılığı Türk Lirası üzerinden karar tarihindeki tarifeye göre vekalet ücreti ile nisbi karar ve ilam harcının hesaplanması gerekmektedir...".
Somut olayda davacının, dava dışı ... Tic. A.Ş.'nin sigortacısı olduğu, şirketin İtalya'da yerleşik alıcı ... firmasına satılan emtiaların Türkiye'den İtalya'ya kara yolu ile nakliyesi işinin davalı ... tarafından üstlenildiği, alıcı firma yetkilileri tarafından emtianın teslim alınması esnasına yapılan kontrollerde 1 rulo emtianın dış sarım kısmında deformasyon meydana geldiğinin tespit edildiği, hasar nedeniyle dava dışı sigortalıya davacı tarafından 12.02.2024 tarihinde 2.667,60.-EUR sigorta tazminatı ödendiği, yapılan ödemenin rücu edilmesi için davalılar aleyhine ... 27. İcra Müdürlüğü’nün ...E. sayılı icra takibi başlatıldığı, icra dosyasında 2.667,60 EUR asıl alacak ile 0,38 EUR işlemiş faiz olmak üzere toplam 2.667,98 EUR talep edildiği, ödeme emrinin davalı takip borçlularına 20/02/2024 tarihinde tebliği üzerine davalı takip borçlularının süresi içerisinde, borca ve ferilerine karşı 19/02/2024 ve 20/02/2024 tarihinde borca itiraz dilekçeleri sunduğu ve bunun üzerine takibin durduğu, eldeki davanın 1(bir) yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Uyuşmazlığın çözümü kapsamında dosya, dosyada mevcut belgeler, hasar dosyası, sigorta poliçesi incelenmek suretiyle davacı yanın takip tarihi itibariyle alacağının bulunup bulunmadığı, varsa miktarının tespiti hususunda takip tarihi itibariyle varsa davacının alacağının miktarının hesaplanarak rapor hazırlanması için 1 taşımacılık ( CMR ) alanında uzman bilirkişi, 1 sigorta ekspertizi bilirkişi ve 1 nitelikli hesaplamalar konusunda uzman bilirkişiye tevdi edilmiştir. Bilirkişi heyeti, 12/12/2024 tarihli raporunda gerek ekspertiz raporu gerekse CMR Belgesi uyarınca, sigortalı emtiaların, dava dışı sigortalı tarafından taşıyıcıya teslimi anında 13 palet, net 9.192,00 kg. , brüt 9.417,00 kg şeklinde eksiksiz olarak teslim edildiği, davalı taşıyıcı ... A.Ş.'nin taşıma organizasyonunda, ... plaka sayılı çekici/dorse uhdesinde bulunduğu nakliye süreci aşamasında 13 paletin 1 paletindeki sigortalı emtianın kullanılamayacak halde hasarlı olduğu, 03/02/2023 tarihinde yüklemesi yapılan hasarlı 1 paletin kabul edilmesi halinde; 1 palet (Net/Brüt: 702,00 kg) emtiada darbeye bağlı ezilme ve deformasyon hasarının meydana gelmiş olduğunun tespit edildiği, sorumluluğun 03/02/2023 yükleme tarihinde SDR kur 25,4475 TL x 8,33 x 702 Kg, 148.808,00TL den fazla olamayacağı, davacının, asıl alacak açısından Davalı ... A.Ş.'den 250 EURO ve davalı sigortadan ise 2.417,60 EURO rücu alacağı bulunduğu, davadan önce davalılara ihbar belgelenmemesi sebebiyle icra takip tarihinden itibaren faiz talep edilebileceği, asıl alacağa CMR m. 27 de uygulanacak faiz oranı %5 faiz uygulamasının Yargıtay kararlarına uygun düşeceği bildirilmiştir. Dosya itirazlar doğrultusunda ek rapor için bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti 28/02/2025 tarihli ek raporlarında kök raporlarını tekrar etmiştir.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; dava dışı sigortalı ... Tic. A.Ş. İle davacı sigorta şirketi arasında ... numaralı Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ve ... numaralı Nakliyat Abonman Sigorta Poliçesi bulunduğu, poliçelerin 28/05/2022- 28/05/2023 tarihleri arasında geçerli olduğu, dava konusu hasarın poliçe geçerlilik süresi içinde meydana geldiği, dava dilekçesi ekinde sunulan dekont uyarınca davacı sigorta şirketince 12/02/2024 tarihinde 2.667,60 EUR ödeme yapıldığı, dava konusu hasarın poliçe kapsamında kaldığı, davacının da bu hasara istinaden ödeme yaptığı, neticeten TTK m. 1472 kapsamında halefiyet şartlarının oluştuğu anlaşılmıştır. Alınan bilirkişi raporu ve dosya kapsamından, dava konusu emtianın 13 palet (Net:9.192,00 kg Brüt:9.417,00 kg) pirinç bant olduğu, emtianın davalı ...tarafından taşındığı, nakliye süreci aşamasında 13 paletin 1 paletindeki sigortalı emtianın kullanılamayacak halde hasarlı olduğu, 1 palet (Net/Brüt: 702,00 kg) emtiada darbeye bağlı ezilme ve deformasyon hasarının meydana gelmiş olduğunun tespit edildiği, CMR m. 23/3'te “İş bu anlaşmanın hükümleri gereğince bir taşıyıcı, malların kısmen veya tamamen kaybından dolayı tazminat ödemekle mükellef tutulduğunda, bu tazminat, eksik brüt ağırlığın kilogramı başına hesabın 8,33 SDR birimini aşmayacaktır.” yönünde düzenleme bulunduğu, yükleme tarihinde SDR kur 25,4475 TL x 8,33 x 702 Kg-148.808,00TL'den fazla tazminat talep edilemeyeceği, davacının rücu talebinin işbu bedelden daha az olduğu, her ne kadar bilirkişi raporunda poliçe muafiyetinin 250 EUR olması sebebiyle davalı sigorta şirketinin 2.417,60 EURO'dan, davalı ... A.Ş.'nin ise 2.667,60 EURO'dan sorumlu olduğu belirtilmiş ise de; poliçe muafiyetinin iç ilişkiyi ilgilendirdiği, her iki davalının meydana gelen hasardan müteselsil sorumlu tutulması gerektiği, hasar miktarının poliçe teminat limiti dahilinde olduğu anlaşılmıştır. İcra takibinde talep edilen işlemiş faiz yönünden; yukarıda atıf yapılan İstanbul BAM 43. Hukuk Dairesinin... Esas, ... Karar sayılı ilamında vurgulandığı üzere CMR 27. Maddesi 2. cümle gereği takip öncesi faiz talebinin yerinde olmadığı, somut olayda da davacı ve davacının sigortalısı tarafından davalıların takipten önce temerrüde düşürüldükleri ispat olunamadığından davacının işlemiş faiz talebi yönünden fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmesi gerektiği; yine aynı ilam uyarınca hüküm altına alınan alacağa CMR 27. Maddesi gereği %5 faiz uygulanması gerektiği kanaatine varılarak davanın kısmen kabulü ile; ... 27. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı icra takip dosyasına davalılar tarafından yapılan itirazın 2.667,60 Euro asıl alacak yönünden kısmen iptali ile, icra takibinin 2.667,60 Euro asıl alacak yönünden, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %5 oranında temerrüt faizi işletilmek suretiyle devamına, işlemiş faize ilişkin 0,38 euro yönünden istemin reddine karar vermek gerekmiştir.
Davacının icra inkar tazminatı istemi yönünden ise; İstanbul BAM 43. Hukuk Dairesinin ... Esas,...Karar sayılı ilamında vurgulandığı üzere "İcra inkar tazminatına hükmedilebilmesi için takibe konu alacağın likit olması zorunludur. Her uyuşmazlığın kendine özgü özelliklerine göre değişmekle birlikte, bir uyuşmazlıkta alacağın likit olup olmadığı belirlenirken alacak ve onun borçlusu birlikte değerlendirilmelidir. Buna göre, likit bir alacaktan söz edilebilmesi için ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi veya bilinmesinin gerekmekte olması; böylece, borçlunun borç tutarını tahkik ve tayin etmesinin mümkün bulunması; başka bir ifadeyle, borçlunun yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda olması gerekir. Gerek borç ve gerekse borçlu bakımından, bu koşullar mevcut olduğunda ortada likit bir alacak bulunduğu kabul edilmelidir. Eldeki davada, taşıma esnasında meydana gelen hasara ilişkin tazminat istemine ilişkin olup alacak likit (belirlenebilir) değildir. Bu durumda icra inkar tazminatı talebi yerinde değildir..." yönündeki tespit dikkate alınarak takibe konu alacağın bilirkişi raporu sonucu belirlendiği, bu nedenle likit olmaması sebebiyle icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiş, aşağıda yazılı hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; ... 27. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı icra takip dosyasına davalılar tarafından yapılan itirazın 2.667,60 Euro asıl alacak yönünden KISMEN İPTALİ ile, icra takibinin 2.667,60 Euro asıl alacak yönünden, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %5 oranında temerrüt faizi işletilmek suretiyle DEVAMINA, işlemiş faize ilişkin 0,38 Euro yönünden istemin REDDİNE,
2-Koşulları oluşmadığından icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
3-Karar tarihi itibariyle 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 6.568,04TL harçtan peşin alınan 1.197,63TL'nin mahsup edilerek bakiye 5.370,41TL harcın davalılardan müteselsilen ve müştereken alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 427,60TL başvuru harcı, 1.197,63TL peşin harç, 17.230,00TL Bilirkişi ücreti, Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 18.855,23TL yargılama giderinden kabul / talep oranına göre hesaplanan 18.852,55 TL'nin davalılardan müteselsilen ve müştereken alınarak alınarak davacıya verilmesine, bakiye 2,68 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan dava tarihindeki euro efektif satış kuru olan 36,0438 TL üzerinden, kabul edilen dava değerinin dava tarihindeki TL karşılığı olan 96.150,44TL üzerinden hesaplanan ve yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. 13/1 maddesi gereği takdir olunan 30.000,00TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan dava tarihindeki euro efektif satış kuru olan 36,0438 TL üzerinden, reddedilen dava değerinin dava tarihindeki TL karşılığı olan 13,69TL üzerinden hesaplanan ve yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. 13/2 maddesi gereği takdir olan 13,69TL'nin davacıdan alınarak 1/2 oranında davalılara verilmesine,
7-Davalılar tarafından yapılan herhangi bir yargılama masrafı bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
8-6325 Sayılı Yasa'nın 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin m.26 hükmüne göre Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.800,00TL arabuluculuk ücretinin kabul / red oranına göre 0,54TL'sinin davacıdan tahsili, 3.799,46TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irat kaydına,
9-Fazla yatan gider avansı ile delil avansı var ise 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Adalet Bakanlığı Hukuk Muhakemeleri Gider Avansı Tarifesinin 5.maddesine göre karar kesinleştikten sonra talep halinde yatırana İADESİNE,
Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı karar verildi.27/05/2025
Katip
¸E-imzalıdır
Hakim
¸E-imzalıdır