T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/459 Esas
KARAR NO : 2025/203
DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ : 01/08/2024
KARAR TARİHİ : 18/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılamaları sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA: Davacı vekili tarafından Mahkememize sunulan dava dilekçesinde özetle; "keşidecisi ... limited şirketi olan ... şubesinin ... iban nolu, ... seri nolu, 30.11.2024 keşide tarihli 125.000,0- tl bedelli çek müvekkilimiz adına ciro edilmiş ve bu haliyle yetkili hamil olan müvekkilin uhdesinde iken işyerinde zayi olmuştur. delil-1-ilgili bankadan çek bilgilerinin sorulması 2-kaybolan çekin 3.şahısların eline geçmesi halinde kullanılması ihtimali bulunmaktadır. dava konusu çekin kötü niyetli şahısların eline geçmesi ve vade tarihinde muhattap banka tarafından karşılığın ödenmesi müvekkilin mağduriyetine sebep olacaktır. davacının son hamili olduğu keşidecisi ... şirketi olan ...bank ... şubesinin ... iban nolu, ... seri nolu, 30.11.2024 keşide tarihli 125.000,0- tl bedelli çekin ödenmemesi yönünden ihtiyati tedbir kararı verilmesini,
..." talep ve dava etmiştir.
(II) YARGILAMA SÜRECİNDE TOPLANAN DELİLLER:
(1) Y a z ı l ı D e l i l l e r ;
İlanın yaptırıldığına dair makbuzun dosyaya ibrazından sonra TTK'nun 818/s maddesi delaleti ile TTK'nun 757 maddesi uyarınca ödeme yasağı talebinin %15 teminatla kabulü ile çek bedelinin başkalarına ödenmesinin yasaklanmasına, bu konuda ilgili banka şubesine müzekkere yazılarak mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup gelen cevap dosyamız arasına alınarak incelenmiştir.
Mahkememizin 25/10/2024 tarihli ara kararı ile davacı vekili tarafından verilen dilekçe ile hamili bulunduğu çeklerin zayi olduğundan bahisle iptali ile başkalarına ödenmemesi hususunda ödeme yasağı konulmasını istemiş olmakla 6102 sayılı TTK.m.818 hükmü delaletiyle aynı kanunun m.757, m.763 ve m.764/1 hükümleri uyarınca; Ödeme yasağı talebinin %15 teminat karşılığı ödemeden men yasağı konulmasına, teminat yatırıldığı takdirde bankaya ödeme yasağı müzekkeresi yazılmasına ve ara kararın taraf vekiline tebliğine karar verilmiştir.
Muhatap bankaya 11/12/2024 tarihinde müzekkere yazılarak davaya konu kambiyo senedinin ibraz edilip edilmediği hususunun araştırılarak mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup gelen cevap dosyamız arasına alınarak incelenmiştir.
Davacı tarafça çekin görüntüsünün sunulmadığı anlaşılmakla, davacı vekiline dava konusu çekin hamili olup olmadığı husunda beyanda bulunmak, çekin hamili ise buna dair gerekli bilgi ve belgeleri sunmak üzere 2 haftalık kesin süre verilmesine karar verilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; keşidecisi ... Tic şirketi, ...bank ... Şubesinin ... seri nolu 30/11/2024 keşide tarihli 125.000,00 tl bedelli çek vasfındaki kambiyo senedinin zayi nedeniyle iptali istemine ilişkindir.
Çek ile ilgili ödeme yasağı konulmasının talep edildiği, teminat karşılığında talebin kabul edildiği, yargılama sırasında Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde 3 kez ilan yapıldığı görülmüştür.
6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 818/1-s bendi delaletiyle uygulanması gereken aynı Kanun’un 757. maddesine göre, “İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.”
Türk Ticaret Kanunu’nun 761, maddesine göre, “Poliçeyi getirme süresi en az üç ay ve en çok bir yıldır. Vadesi gelmiş poliçelerde zamanaşımı üç ayın geçmesinden önce gerçekleşirse, mahkeme üç aylık süre ile bağlı değildir. Süre, vadesi gelen poliçeler hakkında birinci ilan gününden, vadesi gelmiyen poliçeler hakkında vadenin gelmesinden itibaren işler.”
Türk Ticaret Kanunu’nun 762. maddesine göre, “Poliçenin getirilmesine ilişkin ilan, 35 inci maddede yazılı gazete ile üç defa yapılır. Özellik gösteren olaylarda, mahkeme, uygun göreceği daha başka ilan önlemlerine de başvurabilir.”
Türk Ticaret Kanunu’nun 764. maddesine göre de, “Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verir.”
Somut olayda; keşidecisi ... Şirketi olan, ...bank ... Şubesine ait...seri nolu, 30.11.2024 keşide tarihli 125.000,00 TL bedelli çekin davacı hamilin elinde iken kaybolduğu anlaşılmış, yapılan ilanlarda öngörülen süre içerisinde çekin herhangi bir kimse tarafından ibraz edilmediği ve çekin kimde olduğunun da belirlenemediği anlaşıldığından, davanın kabulüne ve çekin iptaline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
1-Davanın KABULÜ İLE ...bank ... Şubesine ait ... seri nolu, 30/11/2024 keşide tarihli, 125.000,00 TL bedelli çekin ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE,
2-Karar tarihi itibariyle 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40TL harçtan peşin alınan 427,60 TL'nin mahsup edilerek bakiye 187,80TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davanın mahiyeti gereği yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına ve davacı lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
5-Davacı tarafça yatırılan 18.750,00TL teminatın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
6-Fazla yatan gider avansı ile delil avansı var ise 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Adalet Bakanlığı Hukuk Muhakemeleri Gider Avansı Tarifesinin 5.maddesine göre karar kesinleştikten sonra talep halinde yatırana İADESİNE,
Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı karar verildi. 18/03/2025
Katip ...
E-imzalıdır
Hakim ...
E-imzalıdır