T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/535 Esas
KARAR NO : 2025/695
DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 10/09/2024
KARAR TARİHİ : 09/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılamaları sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA: Davacı vekili tarafından Mahkememize sunulan dava dilekçesinde özetle; "Müvekkil şirketin ... no’lu kasko poliçesi ile sigortaladığı ... plakalı araç seyir halindeyken Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortacısı olduğu ... plakalı aracın sigortalı aç ile çarpışması suretiyle, 09/06/2023 tarihinde trafik kazası meydana gelmiştir. İşbu kaza neticesinde, sigortalı araçta maddi hasar meydana gelmiştir.Mezkur kaza, trafik kaza tespit tutanağından, kaza görüntülerinden ve ekspertiz raporundan anlaşıldığı üzere, her iki tarafın eşit kusuru ile (%50) meydana gelmiştir. Sigortalı araçta meydana gelen hasar, eksper tarafından incelenmiş aracın kati ekspertiz raporunda kısmi hasarlı olduğu tespit edilerek aracın tamiri için 241.985,49-TL masraf gerektiği tespit edilmiştir. Tespit edilen 241.985,49 TL, 28/12/2023 tarihinde hak sahiplerine ödenmiştir.Müvekkil sigorta şirketi, sigortalı araçta meydana gelen hasar için hak sahibine ödemiş olduğu hasar bedelinin, karşı tarafın kusur oranı ve ZMSS limitleri dikkate alınarak TTK 1472 hükmü uyarınca rücuen tazmini için davalı sigortacıya başvurmuşsa da, tazminat tutarı davalının sigorta poliçesi tarafından karşılanmamıştır.Davalı aleyhine, sigortalı aracının kazadaki kusurları nazara alınarak kalan bakiye hasar bedelinin ZMSS limitleri kapsamında ödenmesi için, ... 18. İcra Müdürlüğü’nün... E. sayılı dosyasıyla takibe geçilmiş fakat davalı borcun tamamına itiraz etmiştir. Takip yasa gereği durmuştur.Kazatespit tutanağından, kazaya karışan ... ve ... araçların, iki aracın sığamayacağı kadar dar yolda seyir halindeyken hız kurallarına uymadığı ve çarpıştıkları, her iki aracın da %50 oranında kusurlu olduğu anlaşılmaktadır. Madde hükümleri ve kaza tespit tutanağına göre dava dışı kusurlu araç sürücüsünün kusurundan dolayı davalı ZMSS sigortacısı oluşan zarardan ZMSS limitleri kapsamında müştereken ve müteselsilen sorumludur.
Sigortacının sigortalının hakkına halef olduğu davalarda görevli mahkeme, sigorta ettiren ile üçüncü kişi (zarardan sorumlu olan) arasındaki hukuki ilişkinin niteliğine göre belirlenir. Türk Ticaret Kanununun 1483 ve devamı maddelerinde “Zorunlu sorumluluk sigortaları” düzenlenmistir. Huzurdaki davada trafik kazasından dolayı kusurlu araç malikinin ZMSS sigortacısına başvurulduğundan ve bu husus TTK'nunda düzenlendiğinden Asliye Ticaret Mahkemesi'nde işbu davayı açmak gerekmiştir.Davamızın KABULÜ ile bakiye hasar bedelinin tazmini ve tahsile kadar işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili için açılan ... 18. İcra Müdürlüğü’nün ...E. sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline takibin aynen devamına,
2. İcra takibinin devamına ve davalı aleyhine %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine,
3. Ücreti vekâletin ve yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine,
dair karar verilmesini..." talep ve dava etmiştir.
CEVAP; Davalı vekili tarafından Mahkememize sunulan cevap dilekçesinde özetle; "Uyuşmazlık konusu 09/06/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeni ile davacı tarafın hasar bedelinin rücuen tazminine ilişkin başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali talebidir. İlgili kazaya karışan... plakalı araç müvekkil ...A.Ş. Tarafından 29/07/2022 - 29/07/2023 tarihlerini kapsayan ... poliçe numaralı Karayolları Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası ile sigortalanmış olup, müvekkil sigorta şirketinin sorumluluğu iş bu sigortalı aracın kusuru oranında poliçe teminatı, poliçe limitleri ve poliçe dönemi ile sınırlıdır. Hasar tarihi itibariyle teminat limiti Araç/Kişi Başına 120.000 TL , Kaza Başına 240.000 TL'dir. Müvekkil şirketin sorumluluğunun söz konusu olabilmesi için öncelikle olayı kapsayan poliçe mevcut olmalı; olayın vukuundan itibaren 2 yıl içinde dava açılmalıdır. Öncelikle zamanaşımı itirazımızı sunarız.
Başvuran tarafından, talep konusunun hesaplanabilmesi ve kendisine ödeme yapılabilmesi için, hesaba ve ödemeye esas olacak tüm belgelerle başvuru yapılması, IBAN ve ödeme için bilgi verilmesi zorunludur. Aksi halde, müvekkil şirketin hasar tutarını hesaplaması da davacıya ödeme yapabilmesi de mümkün olmayacaktır.
...'e 02/01/2024 tarihinde 37.500,00TL (EK-2 ÖDEME DEKONTU) ödeme yapmıştır. Poliçe teminat limitinden 67.579,71 TL bakiye kalmıştır. Şirketin sorumluluğu bu bakiye limit ile sınırlıdır.
Hasar dosyası kapsamında yapılacak ödemeler teminat limitiyle sınırlıdır. Bu nedenle, Sayın Mahkemeniz tarafından hasar dosyası kapsamında yapılmış olan ödemelerin teminat limiti kapsamını aşıp aşmadığı hususunun değerlendirilmesi gerekmektedir. Müvekkil Şirketin sorumluluğu, sigortalı araç sürücüsünün kusur oranında ve zarar nispetindedir. Sigortalı araç yönünden yapılan kusur değerlendirilmesinin kabulü mümkün değildir. Kaza kapsamında kazaya karışan araçlar yönünden değerlendirme yapılırken her bir araç yönünden ayrı ayrı değerlendirme yapılarak kusur atfı yapılması gerekmektedir. Kazada davacı aracın %100 kusurlu olduğu kaza tespit tutanağı gerekse sair belgeler ile sabit olup, gerek sigortalı araç işleteni, gerekse de müvekkil şirketin dava konusu kaza kapsamında, KTK md.86 vd. gereği tazmin sorumluluğu bulunmadığından başvurunun reddini talep ederiz. Sayın Mahkeme aksi kanaatte ise dosya kapsamında kusur raporu alınmasını talep ederiz. Başvuruyu kabul anlamına gelmemekle birlikte, müvekkil şirketin sorumluluğu trafik poliçesindeki limitler ve sigortalının kusuru ile sınırlıdır. Başvuruya konu meydana geldiği iddia edilen kazada kusur durumlarının tespiti gerekmektedir. İşbu rapor temin edildiğinde de görüleceği üzere başvuruya konu kazanın oluşumunda sigortalı araç sürücüsüne atfı kabil kusur bulunmamaktadır. Bu nedenlerle haksız davanın reddine karar verilmesini, aksi takdirde itirazlarımız dikkate alınarak dosyanın yeni bir kusur bilirkişine tevdiini talep ederiz. Davacının rücu talebi mevcuttur. Öncelikle iddia edilen kazanın ve meydana geldiği iddia edilen hasarın varlığı, tarafların kusur oranları araştırılmalıdır. İddia edilen hasarın tespiti halinde alacaklı sigorta şirketi bakımından halefiyet şartlarının gerçekleştiği ve geçerli bir rücu sebebinin varlığı ispat edilmelidir. Sigortalının zarar sorumlusuna karşı sahip olduğu alacak hakkı, sigortacının kanuni halefiyeti ile kendiğinden sigortacıya geçer. Ancak halefiyetin gerçeklemesi için aşağıda belirtilen şartların birlikte gerçekleşmiş olması gerekir. Davacının değer kaybı ve maddi hasar tazminat taleplerine ilişkin incelemeler 04.12.2021 tarihli yeni genel şartlar ekinde yayınlanan hesaplama yöntemlerine ve madde metninde belirtilen maddi hasara ilişkin orijinal parça, onarım ve eş değer parça hususları dikkate alınarak hesaplama yapılması gerekmektedir.
Eklenen işbu hükme göre başvuranın aracında meydana gelen maddi hasarın sigorta şirketine bildirilmesinin akabinde sigorta şirketleri tarafından hak sahibinde Genel Şartlar B.2.1 ve B.2.2 maddeleri uyarınca bildirimde bulunulur. Konu dosyada müvekkil sigorta şirketi tarafından başvurana genel şartlarda ön görülen bildirim yerine getirilmiş olup ekte yer alan B.2.1 ve B.2.2 bildirimlerine istinaden herhangi bir itirazda bulunulmamış ve hak sahibi tarafından araçta hasara uğrayan parçanın onarılmasının mümkün olmadığı ve orijinal parça ile değiştirilmenin de imkan olmadığı hallerde hasar gören parçanın eşdeğer veya yeniden kullanılabilir parça ile değiştirildiği bilinmektedir. Bu durumda ise hak sahibi sigorta şirketi tarafından yapılan bildirim ile bundan haberdar edilmiştir.
Müvekkil şirketin sorumluluğu, kaza tarihini itibari ile benzer hasarlardaki onarım uygulamasına göre, eşdeğer veya ömrünü tamamlamış araçlar mevzuatı kapsamındaki parça bedelleri ile sınırlıdır. Başvuru sahibi, aracının, Hazine Müsteşarlığınca belirlenen ölçütleri karşılayan, dilediği onarım merkezinde onarılmasını talep edebilir. Bu durumda müvekkil Şirket Trafik Sigortası Genel Şartları B.2 tazminat ve giderlerin ödenmesi başlığı altında bulunan 2.2. bendi gereğince, araç kaza tarihi itibariyle anlaşmalı olduğu onarım merkezinde onarılsaydı uygulanacak parça, tedarik, işçilik ve diğer hususlara göre belirlenecek bedele göre ödeme yapabilme hakkına
sahiptir.
Davacının kötü niyet tazminatı talebinin de reddi gerekmektedir. Tespit edilen kusur oranınca müvekkil şirket tarafından ödeme yapıldığı, icra takibine konu edilen hasar bedeli talebinin ise haksız olduğu ve yargılamayı gerektirdiği aşikardır. Bu nedenlerle haksız davanın reddini ve takibinde haksız ve kötü niyetli alacaklı/davacı aleyhine %20 den aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesini..." talep etmiştir.
(II) YARGILAMA SÜRECİNDE TOPLANAN DELİLLER:
(1) Y a z ı l ı D e l i l l e r ;
... 18. İcra Müdürlüğün ...Esas sayılı dosyasının uyap sistemi üzerinden dosyamız arasına alınmasına karar verilmiştir.
Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne müzekkere yazılarak davaya konu ... araç ile ... plakalı aracın kaza tarihi olan 09/06/2023 itibariyle (hasar dosyası, kaza tespit tutanağı, ekspertiz raporu, kazaya dair fotoğraflar vb.) kayıtlarının mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup gelen cevap dosyamız arasına alınarak incelenmiştir.
... araç ile ...plakalı araçların uyap sistemi üzerinden sahiplik bilgilerinin dosyamız arasına alınmasına karar verilmiştir.
Dosyanın mahkememizce resen seçilecek 1 kusur konusunda uzman bilirkişi ve 1 makina mühendisi bilirkişisine tevdi edilerek dosya kapsamı itibariyle davacının takip tarihi itibariyle alacağının bulunup bulunmadığı varsa miktarının tespiti kazada kusur durumun kaza dışı araca yapılan ödemenin kadri maruf olup olmadığı ve rücu şartlarının oluşup oluşmadığı hususunda rapor tanziminin istenilmesine karar verilmiştir.
Bilirkişiden alınan 24/04/2025 tarihli raporunda özetle; " ... plakalı aracın sürücüsü ...'ın; Karayolları Trafik Kanununun 46.maddesinin b) ve c) fıkraları ile 47. maddesinin d) fıkrası ve 56.maddesinin a) ve b) fıkraları ile 56.maddesinin a) fıkrasının 1.bendi ve 84. maddesinin g) fıkrası ihlat ederek; Karayolunda araç kullanırken dönemeçlere girerken dönemeçli yollarda ilerlerken yavaşlamak, Trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere uymak, aracının hızını aracın yük, teknik özelliğine, görüş, hava, yol ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara mutlaka uydurmak, Trafiği aksatacak veya tehlikeye sokacak şekilde şerit değiştirmemek, karşı şeride tecavüz etmemek zorunda olduğu halde, dosya kapsamı ile dosyada mevcut sürücülerin kendi aralarında tanzim ettikleri Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağına göre; sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile 09.06.2023 günü, saat:10.00 sıralarında ... İli, ... İlçesinde, ... Mahallesi, 35 nolu ... Sokak üzerinde seyir halindeyken viraja geldiği esnada aracının sol ön kısımlarıyla, karşı istikametten gelen sürücü ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın sol ön kısımlarının çarpışması şeklinde dava konusu trafik kazasının meydana geldiği, sürücülerin kendi aralarında tanzim ettikleri Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağındaki beyanında özetle; “ Sağ taraftan yavaş giderken karşı taraftaki araç benim sol tarafıma çarparak kaza oluştu.” şeklinde ifadede bulunduğu, bu durumda Trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere uymadığı, aracının hizini aracın yük, teknik özelliğine, görüş, hava, yol ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmadığı, Trafiği aksatacak veya tehlikeye sokacak şekilde karşı şeride tecavüz ettiği, bu şekilde dikkatsizlik ve tedbirsizlik neticesi özen yükümlülüğüne uymayarak, karşı şeride tecavüz edip, asli kusur ihlali yapmak suretiyle kazaya sebebiyet verdiği anlaşıldığından, meydana gflen trafik kazasında eşit olarak *450 (yüzde elli) oranında kusurlu olduğu Karayolları Trafik Kanununun 46.maddesinin b) ve c) fıkraları ile 47. maddesinin d) fıkrası ve 52.maddesinin a) ve b) fıkraları ile 56.maddesinin 2) fıkrasının 1.bendi ve 84. maddesinin g8) fıkrasını ihlal ederek; Karayolunda araç kullanırken dönemeçlere girerken dönemeçli yollarda ilerlerken yavaşlamak, Trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere uymak, aracının hızını aracın yük, teknik özelliğine, görüş, hava, yol ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara mutlaka uydurmak, Trafiği aksatacak veya tehlikeye sokacak şekilde şerit değiştirmemek, karşı şeride tecavüz etmemek zorunda olduğu halde, dosya kapsamı ile dosyada mevcut sürücülerin kendi aralarında tanzim ettikleri Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağına göre; sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile 09.06.2023 günü, saat:10.00 sıralarında ... İli, ... İlçesinde, ... Mahallesi, 35 nolu ... Sokak üzerinde seyir halindeyken viraja geldiği esnada aracının sol ön kısımlarıyla, karşı istikametten gelen, sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın sol ön kısımlarının çarpışması şeklinde dava konusu trafik kazasının meydana geldiği, bu durumda Trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere uymadığı, aracının hızını aracın yük, teknik özelliğine, görüş, hava, yol ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmadığı, Trafiği aksatacak veya tehlikeye sokacak şekilde karşı şeride tecavüz ettiği, bu şekilde dikkatsizlik ve tedbirsizlik neticesi özen yükümlülüğüne uymayarak, karşı şeride tecavüz edip, asli kusur ihlali yapmak suretiyle kazaya sebebiyet verdiği anlaşıldığından, meydana gelen trafik kazasında eşit olarak “450 (yüzde elli) oranında kusurlu olduğu, hasar yönünden: Davacıya sigortalı olan ...plakalı ... tipi 205 model araç 09.06.2023 günü kazaya karıştığı, aracı onarımı yapılmış ve ilgili sigorta ( ... Sigorta A.Ş. ) şirketi hasar bedelini ödemiştir. - Hasar bedelinin sürücü kusurları oranında sorumludurlar. - Hasar bedeli | | 1241.895,42 TL dir. - Sürücü ...'”ın payına düşen : 120.992,71 TL dir. - Rücu şartları oluştuğu..." rapor edilmiştir.
Mahkememizin 29/05/2025 tarihli verilen ara kararı ile; dosyanın raporunu sunan bilirkişilere tevdii ile, taraf vekillerinin bilirkişi raporuna itiraz ve beyan dilekçeleri doğrultusunda, her bir itiraza cevap verir, denetlenebilir ek rapor tanziminin istenilmesine karar verilmiştir.
Bilirkişiden alınan 30/06/2025 tarihli ek raporunda özetle; "Kusur yönünden itrazın olmadığı anlaşılmış olup, kusur yönünden kök raporundaki oranlarda sabit kalınmıştır. Kök rapora izah edildiği üzere; Dosya kapsamı ile dosyada mevcut sürücülerin kendi aralarında tanzim ettikleri Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağına göre; sürücü ...'ın, sevk ve idaresindeki .. ile 09.06.2023 günü, saat:10.00 sıralarında ... İli, ... İlçesinde, ... Mahallesi, .... Sokak üzerinde seyir halindeyken viraja geldiği esnada aracının sol ön kısımlarıyla, karşı istikametten gelen sürücü ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın sol ön kısımlarının çarpışması neticesinde dava konusu trafik kazasının meydana geldiği anlaşılmıştır. Karayolları Trafik Kanununun 46.maddesinin b) ve c) fıkraları ile 47. maddesinin d) fıkrası ve 52.maddesinin a) ve b) fıkraları ile 56.maddesinin a) fıkrasının 1.bendi ve 84. maddesinin g) fıkrasını ihlal ederek; meydana gelen trafik kazasında EŞİT OLARAK *450 (yüzde elli) oranında kusurlu olduğu, ... plakalı aracın sürücüsü ...”'in; Karayolları Trafik Kanununun 46.maddesinin b) ve c) fıkraları ile 47. maddesinin d) fıkrası ve 52.maddesinin a) ve b) fıkraları ile 56.maddesinin a) fıkrasının 1.bendi ve 84. maddesinin g) fıkrasını ihlal ederek; meydana gelen trafik kazasında eşit olarak *450 (yüzde elli) oranında kusurlu olduğu, Hasar yönünden: Kök raporunda yapılan izahatta sabit kalınmış olup, 85. Davacıya sigortalı olan ... plakalı ... tipi 205 model araç 09.06.2023 günü kazaya karıştığı, Aracı onarımı yapılmış ve ilgili sigorta ( ... Sigorta A.Ş. ) şirketi hasar bedeli ödemiştir. Hasar bedelinin sürücü kusurları oranında sorumludurlar. - Hasar bedeli 241.895,42 TL dir. - Sürücü ...'ın payına düşen 1120.992,71 TL dir. - Rücu şartları oluşmuştur. Davacı vekili tarafından, ödeme tarihi olan, 28/12/2023 tarihinde itibaren faiz işletilmesi gerektiği ve faiz hususunda bilirkişiden ek rapor alınmasını talep edilmiş olsa da, bilirkişilerin görev alanı ve görev tanımında faiz hesabı yapabilme yetisi bulunmadığı..." rapor edilmiştir.
Mahkememizin 05/08/2025 tarihli verilen ara kararı ile; tarafların bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazlarının, itirazların bilirkişiden ek rapor alınmasını gerektirmemesi sebebiyle takdiren reddine, davalı vekiline davalı tarafından dava dışı ...'e 02/01/2024 tarihinde yapılan 37.500,00TL'lik ödemenin hangi zarar kalemine ilişkin olduğuna dair açıklama yapmak üzere iki haftalık kesin süre verilmesine karar verilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; 09/06/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle dava dışı ... plakalı araçta meydana gelen maddi hasara ilişkin, davacı sigorta şirketinin ödemiş olduğu zararın davalı ZMMS'den rücuen tazmini mahiyetinde başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.
TTK'nın 1472. Maddesi'ne göre sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir. Sigortalı, birinci fıkraya göre sigortacıya geçen haklarını ihlal edici şekilde davranırsa, sigortacıya karşı sorumlu olur. Sigortacı zararı kısmen tazmin etmişse, sigortalı kalan kısımdan dolayı sorumlulara karşı sahip olduğu başvurma hakkını korur.
İstanbul BAM 8. Hukuk Dairesinin ... Esas,... Karar sayılı ilamında vurgulandığı üzere "Dava, kasko sigorta sözleşmesine dayanılarak açılan rücuen tazminat istemine ilişkin itirazın iptali davasıdır. Dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle; dosya kapsamında alınan 18/09/2020 tarihli bilirkişi raporundaki kusur tespitinin maddi hasarlı kaza tespit tutanağı içeriği ve somut olayın özellileri ile uyumlu olması nedeniyle yerel mahkemece hükme esas alınmasında bir isabetsizlik bulunmamasına, davalıya trafik sigortalı aracın kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğunun anlaşılmasına; ZMMS poliçesinde maddi hasarlarda araç başına teminat limiti 33.000-TL olup bu limitin aşılmamış olmasına; dairemizce de benimsenen yerleşik Yargıtay içtihatları gereğince hasar hesaplamalarında KDV'nin dahil edilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına; davacı tarafından eksper raporu doğrultusunda aracın onarımını yapan ... şirketine 03.09.2018 tarihinde iskontolu hasar ve işçilik ödemesi olarak 12.606,65-TL ve 01.10.2018 tarihinde KDV ödemesi olarak 2.269,20-TL ödeme yapılmış olup; davacının dava dışı sigortalısı ... Spor Sağlık Hizmetleri ..Ltd Şti tarafından davalı aleyhine Sigorta Tahkim Komisyonuna yapılan başvuru sonucunda Sigorta Tahkim Komisyonu'nun 04.02.2019 tarih, ... K... kararı ile ... Sigorta AŞ tarafından ... şirketine ödenmesine karar verilen ve ... Sigorta AŞ tarafından icra yolu ile ... şirketine ödendiği anlaşılan 898,50-TL'nin davacıya kasko sigortalı aracın hasar ve işçilik bedeline uygulanan iskontoya ilişkin olduğunun anlaşılmasına göre, bu bedelin davacının davalı ... Sigorta AŞ'ye rücu ettiği miktardan tenzilinin mümkün bulunmamasına; başka bir deyişle davalı ... Sigorta AŞ zaten hasar bedelinin iskontosuz tutarı ile sorumlu olduğundan, zarar gören aracın dava dışı malikine ödediği iskonto tutarının, davacı kasko sigortacısının sigortalısına ödeyip rücu ettiği tutardan mahsubunu isteyemeyecek olmasına göre; davalı vekilinin bu hususlara ilişen istinaf itirazlarının esastan reddi gerekmiştir. Davalının sorumlu tutulacağı alacak miktarı likit (belirli, muaccel) olmayıp, alacak miktarının tespiti yargılama yapılmasını gerektirdiğinden davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmemesi gerekirken yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir...".
Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun ...Esas, ...Karar sayılı ilamında vurgulandığı üzere "... Bilindiği üzere rücu hakkı, nihai olarak başkasının ödemesi gereken bir borcu tamamen veya kısmen ifa eden kişinin, yapmış olduğu ifayı asıl borçluya dönerek isteme hakkıdır. Söz konusu hak, başkasına ait bir borcu ifa ettiği için mal varlığında kayba uğrayan kişiye tanınan ve mal varlığındaki bu eksilmeyi gidermeye yönelen, tazminat niteliğinde bir talep hakkıdır. Rucü hakkı, alacaklı ile asıl borçlu arasındaki asıl borç ilişkisinden bağımsız, rücu eden ile edilen arasındaki hukuki ilişkiden doğan tamamen yeni bir haktır. Diğer bir anlatımla asıl alacağı ödeyen kişi, bu alacaktan bağımsız olarak kendi şahsında doğan bir hak elde etmektedir. Bunun sonucu olarak da rücu hakkı bu hakka sahip olan kişinin şahsında doğduğu anda muaccel hâle gelmektedir. Keza ödeyenin mal varlığındaki zarar, ödeme anında doğmaktadır. Bu durumda, davalıya ait borcu mahkeme ilamı uyarınca ödemek zorunda kalan davacının zararı ödeme tarihinde doğduğundan, açtığı rücu davasında ödeme tarihinden itibaren faiz talep edebilmesi için karşı tarafı ayrıca bir ihtar ile temerrüde düşürmesine gerek olmadığı Hukuk Genel Kurulunca kabul edilmiştir...".
Somut olayda davacının, dava konusu ... plakalı aracın ... no’lu kasko sigortacısı olduğu, 09/06/2023 tarihinde işbu araç ile davalının ZMM sigortacısı olduğu ... plakalı aracın kazaya karıştığı, dava konusu araçta oluşan hasar nedeniyle aracın tamiri için 28/12/2023 tarihinde hak sahibine 241.985,49 TL ödeme yapıldığı, yapılan ödemenin rücu edilmesi için davalı aleyhine ... 18. İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı icra takibi başlatıldığı, icra dosyasında 120.000,00 TL asıl alacak ile 28/12/2023 - 28/06/2024 arası 6.746,30 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 126.746,30 TL talep edildiği, ödeme emrinin davalı takip borçlusuna tebliği üzerine davalı takip borçlusunun süresi içerisinde, borca ve ferilerine karşı borca itiraz dilekçesi sunduğu ve bunun üzerine takibin durduğu, itiraz dilekçesinin ve/veya takibin durdurulmasına ilişkin kararın davacı takip alacaklısına tebliğ edilmediği, eldeki davanın 1(bir) yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.
Uyuşmazlığın çözümü kapsamında dosya, dosya kapsamı itibariyle davacının takip tarihi itibariyle alacağının bulunup bulunmadığı, varsa miktarının tespiti, kazada kusur durumu, kaza dışı araca yapılan ödemenin kadri maruf olup olmadığı ve rücu şartlarının oluşup oluşmadığı hususunda rapor hazırlamak üzere bir kusur konusunda uzman bilirkişi ve bir makine mühendisi bilirkişiye tevdi edilmiştir. Bilirkişiler, 24/04/2025 tarihli raporunda ve 30/06/2025 tarihli ek raporunda meydana gelen trafik kazasında tarafların eşit olarak %50 (yüzde elli) oranında kusurlu olduğu, hasar yönünden davacıya sigortalı olan ... plakalı ...tipi 205 model aracın 09.06.2023 günü kazaya karıştığı, aracın onarımı yapılmış ve ilgili sigorta ( ... Sigorta A.Ş. ) hasar bedelinin ödendiği, tarafların hasar bedelinden sürücü kusurları oranında sorumlu oldukları, hasar bedelinin 241.895,42 TL olup sürücü ...'ın payına 120.992,71 TL düştüğü, rücu şartlarının oluştuğu tespit edilmiştir.
Tüm dosya kapsamından; dava dışı ... ile davacı şirket arasında ... plaka sayılı araç için Genişletilmiş Kasko Sigorta Sözleşmesi bulunduğu, bu sözleşmeye istinaden ... numaralı poliçenin tanzim edildiği, poliçenin 30/12/2022-30/12/2023 tarihleri arasında geçerli olduğu, dava konusu hasarın 09/06/2023 tarihinde meydana geldiği, dava dilekçesi ekinde sunulan dekont uyarınca davacı sigorta şirketince 28/12/2023 tarihinde 241.985,49 TL ödeme yapıldığı, dava konusu hasarın poliçe kapsamında kaldığı, davacının da bu hasara istinaden ödeme yaptığı, neticeten TTK m. 1472 kapsamında halefiyet şartlarının oluştuğu, dava dışı Karin Lojistik ile davalı sigorta şirketi arasında ... plaka sayılı araç için Kara Araçları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Sözleşmesi bulunduğu anlaşılmıştır. Alınan bilirkişi raporu ve dosya kapsamından, meydana gelen kazada tarafların eşit oranda kusurlu olduğu, ödenen bedelin kadri maruf olduğu, toplam hasar tutarının 241.895,42 TL olabileceği; davacının halefiyet hakkı bulunduğu, davalı sigorta şirketinin geçerli sigorta poliçesi kapsamında meydana gelen hasardan sigortalısının kusuru oranında sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır.
Davacının talebinin asıl alacak olarak 120.000,00 TL olduğu; davalı yönünden poliçe teminat limitinin de 120.000,00 TL olduğu görülmüş; bununla birlikte davalı tarafça cevap dilekçesi ile davacı sigorta şirketinin sigortalısı ...'e 02/01/2024 tarihinde 37.500,00 TL ödeme yapıldığının savunulması üzerine Mahkememizce 05/08/2025 tarihli ara karar ile davalı vekiline davalı tarafından dava dışı ...'e 02/01/2024 tarihinde yapılan 37.500,00TL'lik ödemenin hangi zarar kalemine ilişkin olduğuna dair açıklama yapmak üzere iki haftalık kesin süre verilmiş; yapılan ödemenin değer kaybına ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Bu suretle asıl alacak yönünden; poliçe teminat limiti olan 120.000,00 TL'den ödenen 37.500,00TL'nin mahsubu ile bakiye 82.500,00 TL'den davalının sorumlu olduğu kanaatine varılmış; davaya konu icra takibinin 28/06/2024 olduğu, davalı tarafça yapılan ödemenin ise 02/01/2024 tarihli olduğu gözetilerek reddedilen kısım yönünden davacı aleyhine vekalet ücreti ile yargılama giderlerine hükmedilmiştir.
Bakiye talep yönünden; davacının davalıdan 82.500,00 TL asıl alacak talebinde haklı olduğu, icra takibinde talep edilen işlemiş faiz yönünden; yukarıda atıf yapılan Yargıtay HGK kararı uyarınca ödeme tarihinden itibaren faiz işletilmesinin mümkün olduğu, Ankara BAM 35. Hukuk Dairesinin... Esas, ... Karar sayılı ilamında vurgulandığı üzere poliçedeki teminat limitinin hak sahiplerinin talep edebileceği tazminat asıl alacağı için geçerli olduğu ve tazminat fer'ilerinin bu limit kapsamında olmadığı gözetilerek davacı tarafça yapılan ödemenin 28/12/2023 tarihli olması sebebiyle 28/12/2023 - 28/06/2024 arası 120.000,00 TL üzerinden 6.746,30 TL işlemiş yasal faiz talebinin yerinde olduğu kanaatine varılmış; sonuç olarak davanın kısmen kabulü ile; .. 18. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı icra takip dosyasına davalı tarafından yapılan itirazın 82.500,00 TL asıl alacak, 6.746,30 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 89.246,30 TL yönünden kısmen iptaline, icra takibinin 82.500,00 TL asıl alacak, 6.746,30 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 89.246,30 TL yönünden aynı şartlarla devamına, fazlaya ilişkin 37.500,00 TL yönünden istemin reddine karar vermek gerekmiştir.
Davacının icra inkar tazminatı istemi yönünden ise; İstanbul BAM 8. Hukuk Dairesinin ... esas, ... karar sayılı ilamında belirtildiği üzere "... davalının, davacı taraf talebine karşı koymasının haklı nedenlere dayanıp dayanmadığının belirlenmesi, yargılama yapılmasını gerektirdiğinden alacağın likit (muayyen, belirli) olduğundan söz edilemez. Bu durumda mahkemece davacı tarafın icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirme sonucunda kabulüne karar verilmesi isabetsiz olmuştur..." yönündeki tespit dikkate alınarak takibe konu alacağın bilirkişi raporu sonucu belirlendiği, bu nedenle likit olmaması sebebiyle icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiş, aşağıda yazılı hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; ... 18. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra takip dosyasına davalı tarafından yapılan itirazın 82.500,00 TL asıl alacak, 6.746,30 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 89.246,30 TL yönünden KISMEN İPTALİNE, icra takibinin 82.500,00 TL asıl alacak, 6.746,30 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 89.246,30 TL yönünden aynı şartlarla DEVAMINA, fazlaya ilişkin 37.500,00 TL yönünden istemin REDDİNE,
2-Koşulları oluşmadığından icra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,
3-Karar tarihi itibariyle 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 6.096,41TL harçtan peşin alınan 1.530,78TL'nin mahsup edilerek bakiye 4.565,63TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 427,60TL başvuru harcı, 1.530,78TL peşin harç, 18.179,50TL Bilirkişi ücreti, Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam 20.137,88TL yargılama giderinden kabul / talep oranına göre hesaplanan 14.179,75TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye 5.958,13TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan davanın kabul edilen 89.246,30TL üzerinden hesaplanan ve yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. 13/1 maddesi gereği takdir olunan 30.000,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan davanın reddedilen 37.500,00TL üzerinden hesaplanan ve yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. 13/1 maddesi gereği takdir olunan 30.000,00TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama masrafı bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
8-6325 Sayılı Yasa'nın 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin m.26 hükmüne göre Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.600,00TL arabuluculuk ücretinin kabul / red oranına göre 2.534,88TL'sinin davalıdan tahsili, 1.065,12TL'sinin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
9-Fazla yatan gider avansı ile delil avansı var ise 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Adalet Bakanlığı Hukuk Muhakemeleri Gider Avansı Tarifesinin 5.maddesine göre karar kesinleştikten sonra talep halinde yatırana İADESİNE,
Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı karar verildi. 09/09/2025
Katip
E-imzalıdır
Hakim
E-imzalıdır