T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2024/577 Esas
KARAR NO: 2024/683
DAVA: Alacak (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 26/09/2024
KARAR TARİHİ: 01/10/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamaları sonunda :
TALEP:
Davacı vekilinin mahkememize vermiş olduğu dilekçesinde özetle: " Müvekkil şirket ile davalı ... Şti. (kısaca '...') arasında ...'nun ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, 146 Ada, 105 Parselde kayıtlı ... Cad. ...yönü adresindeki taşınmaz ve üzerinde kurulu akaryakıt ve otogaz istasyonunun müvekkil şirkete kiralanmasına ilişkin ... tarihli Kira Sözleşmesi imzalanmıştırYine müvekkil şirket ile davalı arasında, müvekkilin kiracılık hakkını haiz bulunduğu taşınmaz üzerinde bulunan akaryakıt ve otogaz istasyonunun işleticiliği için, taşınmaz üzerinde ilk defa işbu Anlaşma kapsamında faaliyette bulunulacak olması nedeniyle 24.07.2019 tarihinden başlamak ve 10 yıl süreyle geçerli olmak üzere 28.05.2018 tarihli Akaryakıt ve Otogaz Bayilik Anlaşmaları akdedilmiştirDavalı ... 32. Noterliği'nden keşide ettiği ... tarihli ... yevmiye nolu ihtar ile;
Taraflar arasında akdedilen Bayilik Anlaşması'nın muafiyet süresinin Rekabet Kanunu ve Rekabet Kurumu'nun 2002/2 sayılı Tebliği ile belirlenen azami süreleri geçtiğini,
Daha önce gönderdiği ihtarda belirtilen zararının giderilmediği, haksız ve hukuka aykırı uygulamalara devam edildiğini,
Bu nedenle Bayilik Anlaşmaları ve buna bağlı ve eki niteliğindeki tüm anlaşma ve protokollerin 16.04.2024 tarihinden geçerli olarak feshettiğini müvekkil şirkete bildirmiş, müvekkil davalının bu iddialarını kabul etmeyerek ... 17. Noterliği'nden keşide ettiği ... tarihli, ... yevmiye nolu cevabi ihtarda;
...'nin anlaşmalara ve mevzuata aykırı herhangi bir iş ve işlemi bulunmadığı, tarafların daha önce üzerinde akaryakıt bayilik faaliyeti yapılmamış arsa/arazi üzerine kurulacak akaryakıt istasyonlarına ilişkin anlaşmalar akdettikleri, bu nedenle söz konusu anlaşmaların Rekabet Kurumu tarafından 10 yıl süreyle bireysel muafiyet kapsamında değerlendirildiği, davalının bayilik anlaşmaları ve eklerini haksız ve hukuka aykırı olarak feshettiği,
Bu çerçevede Kira Sözleşmesi uyarınca;
Taşınmaz üzerinde kurulu akaryakıt ve otogaz istasyonunun kullanım hakkının müvekkil şirkete ait olduğu,
İstasyonun ve diğer kısımların davalı ...'na ariyeten teslim edilen demirbaşlarla birlikte müvekkil şirkete teslim edilmesi ve istasyona ait İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatının müvekkil şirkete devredilmesi gerektiği,
Akaryakıt Bayilik Anlaşması'nın 23. maddesi uyarınca 300.000,00 USD, Otogaz Bayilik Anlaşması'nın VI/c. maddesi uyarınca 500.000,00 USD cezai şartın ödenmesi hususlarını davalıya ihtaren bildirmiş olup, davalı taşınmaz ve üzerinde kurulu akaryakıt ve otogaz istasyonunu müvekkile teslim etmediği gibi, başka bir dağıtım şirketinin bayiliğini üstlenmek suretiyle Kira Sözleşmesi'nin uygulanmasını imkansız kılmıştır Davalı tarafından Bayilik anlaşmalarının feshedildiği EPDK'ya bildirilmesine rağmen EPDK otogaz anlaşmasının feshinin fesih ihtarında açıkça yer almadığı gerekçesiyle otogaz bayilik anlaşmasının sona erdirilmesi bildirimini kabul etmemiş, davalı da müvekkil şirketin kep adresine gönderildiği birtakım yazılarda otogaz bayilik anlaşmasının sona ermediğini iddia etmiştir.
Davalının iddiasının aksine, istasyonda en son 20.04.2024 tarihinden otogaz ürünü satılmış, bu tarihten sonra müvekkilden ürün ikmal edilmemiş, davalı müvekkile olan borçlarını ödememiş ve fiilen faaliyeti sona erdirmiştir. Bu nedenle müvekkil ... 17. Noterliği'nden keşide ettiği ...tarihli, .. yevmiye nolu ihtar ile;
Taraflar arasında akdedilen Otogaz Bayilik Anlaşmasını feshettiğini,
Anlaşmanın VI/c maddesi uyarınca 500.000,00 USD cezai şart alacağı ile
Anlaşmanın fiilen sona erdiği tarihten anlaşmanın süresi sonuna kadar geçen süre için mahrum kalınan kar kaybı alacağının müvekkile ödenmesini Davalının ihtara rağmen, taşınmaz ile üzerine kurulu akaryakıt ve otogaz istayonunu müvekkil şirkete teslim etmemesi ve başka bir dağıtım şirketinin bayiliğini yürütmeye başlaması nedeniyle üzerine müvekkil şirket ... 17. Noterliği'nden keşide ettiği ... tarihli, ... yevmiye nolu ihtar ile Kira Sözleşmesi'ni feshederek sözleşmenin 8.2. maddesi uyarınca 1.000.000,00 USD cezai şartın ödenmesini davalıya bildirmiş, ancak davalı tarafından herhangi bir ödeme yapılmamıştır.
Davalı taraf ... 17. Noterliği'nin ... tarihli, ... yevmiye nolu ihtarına cevaben keşide ettiği ... 32. Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye nolu ihtarında, 28.05.2018 tarihli...A.Ş. Bayilik Anlaşmaları ile bu anlaşmaya bağlı ve eki niteliğindeki tüm anlaşma ve protokollerin kendileri tarafından keşide edilen ... 32. Noterliği'nin...tarih ve ...yevmiye nolu ihtarnameler ile kendileri tarafından feshedildiğini, bu itibarla tüm anlaşmalar ile birlikte Kira Sözleşmesinin de kendileri tarafından feshedildiği müvekkil şirkete bildirmiştir Kira Sözleşmesi'nin 8. maddesi "..İşbu Sözleşme'nin Kiraya veren tarafından ihlal edilmesi, bu sebeple ... tarafından feshi .. halinde, Kiraya Veren tarafından ...'ye ödeme gününde uygulanmakta olan TCMB döviz satış kuru üzerinden hesaplanacak 1.000.000,00 USD karşılığı Türk Lirası'nın cezai şart olarak ödenmesi .. konusunda mutabık kalmışlardır.." şeklinde düzenlenmekle, Kira Sözleşmesi'ni açıkça ihlal eden ve sözleşmenin süresinden önce feshine sebebiyet veren davalının anılan sözleşme hükmü uyarınca 1.000.000,00 USD cezai şart bedelini müvekkile ödemesi gerekmektedir.Davalının anlaşmayı süresinden önce feshi nedeniyle müvekkil şirket anlaşmanın fiilen sona erdiği tarihten anlaşmanın süresi sonuna kadar geçen süre için kar kaybı alacağından mahrum kalmıştır. Taraflar arasında akdedilen Akaryakıt ve Otogaz Satış Protokolleri'nde davalı Bayi'ye ikmal edilecek ürünlere ilişkin kar paylaşımının ne şekilde yapılacağı kararlaştırılmış olup, davalı alacağın tahsili için ihtar gönderilmesine rağmen ödeme yapmadığından Protokol'e göre hesaplanacak kar kaybı alacağımızı ödemekle yükümlüdürMüvekkil şirket tarafından davalıdan olan cezai şart ve kar kaybı alacağımızın ödenmesi için arabuluculuk yoluna başvurulmuş olup, anlamaya varılamadığından huzurdaki davayı açma zorunluluğu doğmuştur Davamızın kabulü ile ;
Akaryakıt Bayilik Anlaşması'ndan kaynaklanan 300.000,00 USD cezai şart alacağının şimdilik 1.000,00 USD'sinin,
Otogaz Bayilik Anlaşması'ndan kaynaklanan 500.000,00 USD cezai şart alacağının şimdilik 1.000,00 USD'sinin,
Kira Sözleşmesi'nden kaynaklanan 1.000.000,00 USD cezai şart alacağının şimdilik 1.000,00 USD'sinin,
Müvekkilin uğradığı kar kaybı alacağının şimdilik 10.000,00 TL'sinin temerrüt tarihlerinden itibaren yabancı para alacağı yönünden yabancı paraya işleyecek en yüksek mevduat faizi, TL alacak yönünden işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline,
Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yüklenilmesine karar verilmesini" talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA:
Davalının dosya içerisinde cevap ve beyan dilekçesine rastlanılmamştır.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, acentelik sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasıdır.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1-ı maddesinde; "Aynı davanın, daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması" şeklinde düzenleme yapılmıştır.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 115 maddesinde; "(1) Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler.
(2) Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder.
(3) Dava şartı noksanlığı, mahkemece, davanın esasına girilmesinden önce fark edilmemiş, taraflarca ileri sürülmemiş ve fakat hüküm anında bu noksanlık giderilmişse, başlangıçtaki dava şartı noksanlığından ötürü, dava usulden reddedilemez" şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Mahkememizin 2024/576 Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından aynı davalıya karşı aynı sözleşmeden kaynaklı aynı talepler bakımından aynı dilekçe ile dava ikame edildiği anlaşıldı.
Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak incelendiğinde; davacı tarafından aynı davalıya karşı birebir aynı talepler ile hatta aynı dava dilekçesi ile mahkememizin 2024/576 Esas ve 2024/577 Esas sayılı davalarını ikame ettiği, mahkememizin 2024/577 Esas sayılı dosyası 2024/576 Esas sayılı dosyasından daha sonra açılmış olduğundan usul ekonomisi ilkesi gereğince tensip aşamasında HMK 114/1-ı maddesi uyarınca davanın derdestlik nedeniyle dava şartı yokluğundan usulden reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
1-Davanın HMK 114/1-ı maddesi uyarınca USULDEN REDDİNE
2-Karar tarihi itibariyle 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL harçtan peşin alınan 1.923,03 TL'den mahsup edilerek geriye kalan 1.495,43 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davalı taraf kendisini bir vekille temsil ettirmediğinden vekalet ücreti verilmesine yer olmadığına,
4-Davacı tarafından yapılan giderlerin kendi üzerinden bırakılmasına,
5-Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama masrafı bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
6-6325 Sayılı Yasa'nın 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin m.26 hükmüne göre Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
7-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK.m.333 hükmü uyarınca ilgili tarafa iadesine,
Dair;tarafların yokluğunda dosya üzerinden verilen gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 01/10/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır