T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/682 Esas
KARAR NO : 2026/275
DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 11/11/2024
KARAR TARİHİ : 22/04/2026
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; "Müvekkil şirket ile dava dışı sigortalı ...Şirketi arasında ... adresinde bulunan taşınmaz için 31.12.2021 - 31.12.2022 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ...No.lu Modüler Kurumsal Sigorta Poliçesi tanzim edilmiş, poliçe süresi boyunca taşınmazın ve taşınmazda yer alan emtiaların maruz kalabileceği riskler teminat altına alınmıştır. Dava dışı sigortalı tarafından ... adresinde işyeri olarak kullanılan taşınmazına... plaka sayılı araçın çarpması neticesinde hasar görmüştür.21.06.2021 tarihinde dava dışı sigortalıya 12.035,00 TL'lik tutarındaki tazminat bedeli ödenmiş olup TTK.m.1472 hükümleri gereğince sigortalının haklarına halef olunmuştur. Ayrıca söz konusu eksper raporundan anlaşıldığı üzere davalı şirketlerin rücu muhatabı olduğu yönünde bir kanaate varılmıştır.
Yapılan ödeme ile müvekkil şirket Türk Ticaret Kanunu'nun 1472. maddesine göre sigortalısının haklarına halef olmuş ve rücu mektubu göndererek ödemek zorunda kaldığı bedelin tahsilini talep etmiştir. Davalı şirketlerin ödeme yapmaması üzerine, ... 37.İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosyasında icra takibi başlatılmıştır. Ancak davalılar haksız ve mesnetsiz şekilde icra takibine itiraz ederek takibi durdurmuştur. Somut olayda, usule uygun şekilde icra takibi yapılmış olup davalı yanlar haksız olarak icra takibine itiraz etmiştir. Yukarıda değinilen, eksper raporu, faturalar, ödeme dekontu birlikte değerlendirildiğinde davalı yanın haksız olduğu sabittir.Fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak üzere, davalının icra takibine vaki haksız itirazının iptali ile takip çıkışı üzerinden; takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olamak koşuluyla icra inkar tazminatı, yasal faizi, yargılama harç ve masrafları eklenerek birlikte devamına,
Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini..." talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; "Zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazında bulunuyoruz. Davacının taleplerinin zamanaşımına uğraması sebebiyle taleplerinin reddi gerekmektedir. Davacı ayrıca itirazın iptali davası açmak için geçrli olan 1 yıllık hak düşürücü süreden sonra huzurdaki davayı açmıştır. Davanın süresinden sonra açılması sebebiyle de reddi gerekmektedir. Davacı, dava konusu yaptığı taleplerine ilişkin olarak dava açmadan önce 2918 sayılı kanunun 97. ve 99. Maddesi gereğince müvekkil şirkete yasaya uygun olarak başvuruda bulunmamıştır. Hal böyle iken davacıların dava şartı niteliğinde olan bu başvuruyu yapmaması nedeniyle davanın öncelikle dava şartı yokluğundan reddi gerekmektedir.... plakalı araç 27.03.2022 - 27.03.2023 tarihleri arasını kapsayacak şekilde müvekkil şirket tarafından ... poliçe numarasıyla Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik Sigortası) Sigorta Poliçesi kapsamında sigortalanmıştır.
Kabul anlamına gelmemek kaydıyla müvekkil sigorta şirketinin sorumluluğu kusur oranında ve poliçe limiti ile sınırlıdır. Kabul anlamına gelmemek üzere; davacı yan 12.035,00 TL tazminat ödediğini ve 696,15 USD (23.877,94TL) talep ettiğini ifade etmiştir. Halefiyet ilkesi gereği kabul anlamına gelmemek kaydıyla; davacı tarafından12.035,00 TL ödenmiş ise bu miktarın üzerinde veya farklı bir para cinsinden ödeme talep edilemez. Davacı yan Türk Lirası olarak ödemiş olduğu 12.035 TL yi USD olarak talep ederek icra takibine konu etmiştir.Davanın REDDİNE, %20 den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine ve karşı tarafın yargılama giderleri ile vekalet ücreti ödemeye mahkum edilmesine karar verilmesini..." savunmuştur.
Davalı ...A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; "...A.Ş.Söz konusu kiracı olan şirket, 01.06.2015 tarihli sözleşme uyarınca kaza tarihinde aracın zilyedi durumundadır.Nitekim; yine ihbarını talep ettiğimiz dava dışı ... A.Ş.'nin kiracısı konumunda olduğu bir aracın karışmış olduğu kazaya ilişkin uğranılan zararlar bakımından müvekkil şirkete karşı ikame edilen ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. Sayılı dosyasında Sayın Mahkemece; "...A.Ş.'nin, davalı ...A.Ş. Yerine davalı olarak kabulüne" karar verilmiştir. Dolayısıyla; huzurdaki davanın müvekkil şirket ...yönünden husumet nedeniyle reddi hukuki zorunluluk olup bu hususta esas hakkında karar verilmesi beklenmeden hem usul ekonomisi hem de davacının menfaati gözetilerek, dosyanın tefrik edilerek müvekkil şirket ... Lojistik bakımından husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekmekte ve talep edilmektedir.
Esasa ilişkin beyanlarımızda da detaylıca izah edeceğimiz üzere, müvekkil şirketin meydana gelen kazada herhangi bir kusuru, ihmali veyahut dahili bulunmamakla meydana gelen zarardan sorumluluğunun olduğu kabulü mümkün değildir. Şöyle ki; mezkur itirazlarımız baki kalmak kaydıyla, dava konusu ...plakalı araç, diğer davalı ... A.Ş. tarafından 27/03/2022 - 27/03/2023 tarihlerini kapsayan ... poliçe numaralı Karayolları Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası ile sigortalanmış olup iştigal olduğu alan sebebiyle uğrayacağı risklerin farkında olan müvekkil şirketin ..., ... gibi başkaca sigorta poliçeleri de bulunmaktadır. Davaya konu kazaya karışan ... plakalı araç, müvekkil şirketin mülkiyetinde ise de; 01.06.2015 tarihli sözleşme ile ...A.Ş.'ne kiraya verilmiş ve zilyetliği devredilmiş olup olay tarihi itibariyle araç kiracının elinde iken kazaya karışmıştır. Diğer bir deyişle; ... plakalı araç müvekkil şirket adına kayıtlı olsa da yararlanma ve kullanma hakkı kiracıya aittir. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nda aracın uzun süreli kiralama, ariyet veya rehin gibi hallerde kiracının işleten sayılacağı ve işletenin ağırlaştırılmış sorumluluk kurallarına göre zarardan yükümlü olacağı belirtilmiştir. Somut olayda; kiralanan...plakalı araç, kiracıya tahsis edilmiş ve onun zilyetliğinde iken iddia edilen zarar meydana gelmiştir. Müvekkil şirket adına kayıtlı ... plakalı aracın, dava dışı ... A.Ş.' ne uzun dönem kiralandığı dolayısıyla müvekkilin işleten sıfatına haiz olmadığından iddia edilen zararlar bakımından sorumluluğunun bulunmadığı yönündeki itirazlarımız baki kalmak kaydıyla belirtmek isteriz ki; araç sahipleri adlarına kayıtlı olan araçlarına Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası yaptırmakla mükelleftir. Yaptırılmaması durumu cezai yaptırımlara bağlanmış olan Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortasını ("...") müvekkil şirket de adına kayıtlı her türlü araca zamanında ve eksiksiz olarak yaptırmaktadır. Huzurdaki davaya konu ...plakalı aracın da Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası mezkur olayı kapsayan tarihlerde ... poliçe numarası ile ... A.Ş.'ye yaptırılmıştır. Davacının hukuki dayanaktan yoksun dava talebinin öncelikle husumet ve zamanaşımına ilişkin itirazlarımız nedeniyle reddine; Davanın, davaya konu aracın tahsis edilmiş olduğu ...A.Ş. firmasına ihbarına ve ilgili şirketin davaya taraf olarak eklenmesine,
Neticeten, tüm beyanlarımız doğrultusunda davacı tarafından salt haksız maddi menfaat elde etme amacıyla ikame edilen mesnetsiz, hakkaniyetsiz ve hukuki dayanaktan yoksun işbu davanın REDDİ ile kötü niyetli davacı şirket aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini..." savunmuştur.
İhbar olunan ...A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; "Davaya konu kazada dava dışı ...'un sevk ve idaresinde bulunan...plakalı araç ile geri geri çıkarken ... tabelasına çarparak hasara neden olduğu ifade edilmekteyse de kazaya ilişkin olarak herhangi bir kaza tespit tutanağı bulunmamaktadır. Aleyhe kabul anlamına gelmemek kaydıyla belirtmemiz gerekir ki; Müvekkil Şirket'e sürücü dava dışı ... tarafından herhangi bir kaza bildirimi yapılmamıştır. Dava dışı ...'un kusuru nazarında meydana gelen zarar, doğrudan doğruya kusurlu sürücü sorumluluğundadır. Müvekkil Şirket öncelikle kendi çalışanlarının sonra da tüm diğer araç kullanıcı ve yayaların hayatlarını tehlikeye atacak herhangi bir durumun meydana gelmemesi için gerekli olan bilgilendirmeleri yapmış ve çalışanlarına araç kullanma ve bakım talimatı imzalatmıştır.Müvekkil Şirket, çalışanı işe alırken gereken tüm özeni göstermiştir. Nitekim Müvekkil Şirket yıllarca hizmet veren ve sektörde tanınan önemli bir tüzel kişiliktir.Müvekkil Şirket uhdesinde tüm çalışanlar şirket denetimi altında tutulmakta, tespit edilen yanlış bir fiil üzerine çalışanlara gereken tüm uyarılar yapılmaktadır.Tüm bu sebeplerle, kazanın işverenin işi görülürken gerçekleşmiş olmasının sorumluluk için yeterli olmadığı, yani eylemle zarar arasındaki uygun neden sonuç bağının işçinin ya da üçüncü kişinin tam kusuru ile kesilmemiş olması gerektiği açık bir şekilde ortaya konulmuştur. Netice itibariyle yaşanan kaza olayında müvekkil şirketin herhangi bir kusuru bulunmadığından ve illiyet bağı kesilmiş olduğundan huzurdaki davanın reddini ve davacı aleyhine asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep ederiz.Haksız ve iyiniyetten uzak davanın usule ve esasa ilişkin sebeplerle reddine,
Davacı aleyhine asıl alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine,
Yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini..." savunmuştur.
DELİLLER:
... 37.İcra Dairesi'nin ....sayılı dosyası, 25/05/2025 tarihli bilirkişi raporu, 29/08/2025 tarihli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.
Bilirkişi heyetinden alınan 25/05/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Kusur durumu değerlendirilmesi neticesinde; 34.SE.5905 plakalı dava dışı kapalı kasa kamyonet sürücüsü ...'un ... Mağazasının “...” yazılı ışıklı tabelasında meydana gelen dava konusu maddi hasarlı trafik kazasında %100 ( yüzde yüz) oranında asli derecede kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır. Dava konusu trafik kazasında Mahkemenizin ara kararı doğrultusunda kusur oranı tespiti yapılmış ise de, 6754 sayılı bilirkişi kanunu 6. Maddesi kapsamında Bakanlık tarafından 07.09.2020 tarihli bilirkişilerin uyacağı rehber ilkelerin 27. Maddesi gereği (asli kusurlu, tali kusurlu, kusur oranı, müterafık kusur ve hatır taşıması durumu) tespiti Hakim yetkisindedir. .. mağazasındaki ... yazılı ışıklı tabelada meydana gelen hasarın incelenmesi neticesinde; Dava konusu ... sevk ve idaresindeki ...plakalı ...Firmasına ait Kapalı Kasa ki 'önet ile ...da bulunan ... Mağazasının önünden geri manevra yaparak çıkmak istediği sırada, aracın kapalı kasa kısmı ile ... Tabelasına çarpması sonucu, ... Tabelasında bulunan ışıklı harf grubunun kırılması sonucu maddi hasar ile neticelenen dava konusu olay içim dosya kapsamında sunulan ...Sigorta Ekspertiz tarafından hazırlanan 17.10.2022 tarihli ekspertiz raporunda hasarın boyutu dikkate alınarak hasar giderilme bedeli olarak KDV dahil 12.035,00 TL olduğu, dosya kapsamında sunulan resimler ve yapılan piyasa araştırması neticesinde bedelin kadri maruf sayılmasının uygun olacağı..." rapor edilmiştir.
Bilirkişiden alınan 29/08/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "Davalı ...Şirketi tarafından incelemeye sunulan 2020-2021-2022 yıllarına ait ticari defterlerin TTK. İlgili hükümleri yönünden usulüne uygun tutulmuş olduğu, Davalı yanın incelenen Ticari defterlerine ve cari hesap ekstresine göre DAVADIŞI .. ile 2020-2021-2022 yıllarında çalışmasının olduğu, 01.01.2020 tarihli açılış maddesinde cari hesabın 7.666.087,28.-TL BORÇ bakiyesi verdiği 31.12.2020 tarihi itibariyle cari hesabın 10.010.910,30.-TL'lik BORÇ bakiyesi ile devrettiği, 31.12.2021 tarihi itibariyle cari hesabın 10.760.715,90.-TL'lik BORÇ bakiyesi ile devrettiği, 31.12.2022 tarihi itibariyle cari hesabın 9.883.650,89.-TL'lik BORÇ bakiyesi ile devrettiği, Davalı firmanın Dava dışı firmaya aylık düzenlediği faturalarda Dava konusu ... Plakalı aracın Navlun bedelinin de bulunduğu, Taraflar arasında cari hesap bazında çalışma olduğu, faturaların birebir ödenmediği, Davalı firmanın 31.12.2022 tarihi itibariyle davadışı firmadan 9.883.650,89.-TL alacaklı olduğu, Tarafların, inkar tazminatı ve diğer benzeri taleplerinin Sayın Mahkemenizin takdiri içinde kaldığı..." rapor edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava ; trafik kazası neticesinde davadışı sigortalıya ait işyeri tabelasına verilen zararın halefiyet ilkesi gereği rücuen tahsili talebiyle başlatılan takibe vaki itirazın iptalidir.
Davacı taraf :Davacı ile dava dışı sigortalı ... Şirketi arasında ... adresinde bulunan taşınmaz için 31.12.2021 - 31.12.2022 tarihleri arasında geçerli olmak üzere ... No.lu Modüler Kurumsal Sigorta Poliçesi tanzim edildiği, poliçe süresi boyunca taşınmazın ve taşınmazda yer alan emtiaların maruz kalabileceği riskler teminat altına alındığını , ... adresinde işyeri olarak kullanılan sigortalı taşınmazına ... plaka sayılı araçın çarpması neticesinde hasar gördüğünü, tabela hasarı için davacı sigorta tarafından dava dışı sigortalıya ödeme yapıldığı, davacı tarafından sigortalısına halef olması nedeniyle taşıyana aracın işletinine ve ... poliçesi ile sigortalayana karşı eldeki davayı açtığı anlaşılmıştır
Davacı tarafından icra takibi yabancı para üzerinden yapılmıştır. Davacının dava dışı ... Şirketi 'nin sigortacısı olarak, halefiyet esasına dayalı dava konusu icra takibini açtığı görülmektedir.
Eldeki davada davacı sigorta şirketi, sigortalısının kanuni halefi sıfatıyla eldeki davayı açmıştır. 6102 sayılı TTK'nın 1472. maddesinde; “(1) Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer.Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir. (2) Sigortalı, birinci fıkraya göre sigortacıya geçen haklarını ihlal edici şekilde davranırsa, sigortacıya karşı sorumlu olur. Sigortacı zararı kısmen tazmin etmişse, sigortalı kalan kısımdan dolayı sorumlulara karşı sahip olduğu başvurma hakkını korur.” şeklinde düzenlenmiştir.
6098 sayılı TBK’nın 99. maddesi uyarınca yabancı para borcunun vadesinde ödenmemesi halinde alacaklı, bu borcun aynen veya vade ya da fiili ödeme günündeki rayice göre Türk parası ile ödenmesini isteyebilir. Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin istikrar kazanmış uygulanmasına göre de haksız fillerde zarar, yabancı para üzerinden doğmuş ise yabancı para üzerinden tahsil istenilmesi mümkündür (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin ... E-...K, ...E-...K,...E -...K sayılı ilamları aynı yöndedir.). Ancak somut olay incelendiğinde davacı sigorta şirketinin rücuen tazminat talebinde bulunduğu, davalılar ile davacı arasında herhangi bir akdi ilişkinin bulunmadığı ve aralarındaki borç alacak ilişkisinin yabancı para ile yapılmasına ilişkin bir anlaşmanın da bulunmadığı görülmektedir.
Davacı sigorta şirketi, sigortalısının poliçe teminatı kapsamında olan gerçek zararından sorumludur. Poliçede sigorta bedelinin ve primlerin USD cinsinden belirlendiği, sigortalı hasar ödemesine dayanak faturaların yabancı para (USD) üzerinden düzenlendiği, bunların takdir edilen miktar kadar olduğunun eksper raporu ile tespit edildiği görüldüğünden hasar bedelini sigortalısına yabancı para cinsinden ödemesinde bir usulsüzlük yoktur.
Somut olayda da; dosyada bulunan exper raporuna göre davadışı sigortalının hasarının ... A.Ş. Tarafından onarıldığı ve karşılığında 12.035,00 TL bedel yönünden faturalandırıldığı sigortalı davacı şirket bu miktarı Merkez bankası satış kuru üzerinden USD'ye çevirerek 696,15 usd hasar bedelini dava dışı sigortalısına ödediği , 6102 sayılı TTK'nın 1472. maddesi uyarınca sigortalısının haklarına halef olan davacı, 6098 sayılı TBK'nın 99. maddesi uyarınca ödediği 696,15 USD'nin aynen tahsilini talep etmiştir.
Dosyadaki delillerden, hasara neden olan olayın Türkiye'de gerçekleşmiş olması, davacıya sigortalı şirketin yabancı bir şirket olmayıp Türkiye'de yerleşim yeri bulunan ve Türkiye'de faaliyet gösteren bir şirket olması, dava dışı sigortalı ile dava dışı hasarı gideren firmanın hasar onarım bedelinin TL üzerinden gerçekleştirdiği , haksız fiil sorumluluğuna dayalı açılan iş bu davada davalılar ile davadışı sigortalı arasında hasar bedelinin yabancı para birimi ile ödeneceğine dair anlaşmanın olmadığı yabancı para biriminin uygulanması için somut olayda hiçbir dayanak bulunmaması ve gerçek zararın ödenmesi ilkesi dikkate alındığında, davacı ile davadışı sigortalısı arasındaki poliçenin dövizli olarak kararlaştırılmış olması, davacıya, rücuen tazmin istemli eldeki davada 3.kişi konumundaki davalılardan döviz cinsinden talepte bulunma hakkı vermeyeceği,, bu durumda davacının halefiyete dayalı tazminat isteminde zararını ancak Türk Lirası olarak isteyebileceği açıktır. Poliçenin yabancı para üzerinden düzenlenmesi ve sigortacının sigortalısına yabancı para ile ödeme yapması da sonuca etki etmeyecektir. Yargıtay 11. HD. 21/03/2011 tarih,... E., ... E. sayılı kararında "Sigorta poliçesinin yabancı para üzerinden düzenlenmesi ve davacı şirketin sigortalısına yabancı para ile ödeme yapmış olması yukarıda yapılan açıklama itibariyle mahkemece tazminatın yabancı para üzerinden hükmedilmesi sonucunu doğurmaz. Taşıyıcının yükü kabul ettiği yerdeki kıymete göre zarar TL cinsinden hesaplanmalıdır." şeklindeki gerekçe ile bu duruma işaret etmiştir.
Bu açıklamalara göre, davacının zararını ancak Türk Lirası olarak isteyebilecekken icra takibinin USD olarak başlatılması nedeni ile geçerli bir icra takibinin bulunmaması ve geçerli bir icra takibinin itirazın iptali davası için dava şartı olması nedeniyle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın HMK.m.114/2 ve HMK.m.115/2 hükümleri nedeniyle usulden reddine,
2-Karar tarihi itibariyle 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00TL harçtan peşin alınan 427,60TL'nin mahsup edilerek bakiye 304,40TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan giderlerin kendi üzerinden bırakılmasına,
4-Davalı ...A.Ş. tarafından yapılan 7.000,00TL bilirkişi giderinin davacıdan alınarak davalı ... A.Ş.'ye verilmesine,
5-Davalılar vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte olan AAÜT gereğince dava değeri olan 23.877,94TL üzerinden hesaplanan 23.877,94TL'nin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
6-6325 Sayılı Yasa'nın 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin m.26 hükmüne göre Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.200,00TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
7-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK.m.333 hükmü uyarınca ilgili tarafa iadesine,
Dair; davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 22/04/2026
Katip
¸e-imza
Hakim
¸e-imza