T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/1032 Esas
KARAR NO: 2025/1232
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 26/12/2025
KARAR TARİHİ: 26/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA: Davacı vekili tarafından Mahkememize sunulan dava dilekçesinde özetle; "
"Müvekkil... Şirketi , yukarıda yazılı bulunan adreste ticari faaliyette bulunmaktadır. Müvekkil şirketçe; Lehtar ... Şti ile aralarındaki cari hesap ilişkisine istinaden hamili bulunduğu; ...Bankası A.ş. ... Şubesine ait, 16.09.2025 tarihli, 370.000,00 TL bedelli ... Çek Seri Nolu ve ... İban Nolu, davaya konu çek, keşideci müvekkil ... Şirketi tarafından kargo yolu ile gönderilmişse de lehtar şirket tarafından teslim alınmamış ve şirket bünyesinde yapılan tüm aramalara rağmen çek aslına ulaşılamamıştır. İşbu sebeple; kaybolmak Suretiyle zayi olan çek bakımından öncelikle ödeme yasağı kararı verilmesini, teminatlı veya teminatsız tedbir kararına ve gerekli ilanlar yapıldıktan sonra çekin iptaline karar verilmesi adına sayın makamınıza başvurma zarureti hasıl olmuştur. Açıklanan nedenlerle; .. Bankası A.ş. ...Şubesine ait, 16.09.2025 tarihli, 370.000,00 TL bedelli ... Çek Seri Nolu ve ... İban Nolu keşidesici ...Şirketi olan ve imzalı bulunan çek yönünden, kaybedilme sebebiyle öncelikle ödeme yasağı kararı verilmesini, teminatlı veya teminatsız tedbir kararı verilmesini ve gerekli ilanlar yapıldıktan sonra da çekin iptaline karar verilmesini sayın makamınızdan saygılarımızla bilvekale arz ve talep olunur. ...Bankası A.ş. ...Şubesine ait, 16.09.2025 tarihli, 370.000,00 TL bedelli ... Çek Seri Nolu ve... İban Nolu keşidesici ...Şirketi olan ve imzalı bulunan çek yönünden, kaybedilme sebebiyle öncelikle ödeme yasağı kararı verilmesini, teminatlı veya teminatsız tedbir kararı verilmesini ve gerekli ilanlar yapıldıktan sonra da çekin iptaline karar verilmesini.." talep ve dava etmiştir.
GEREKÇE:
Dava; keşidecisi ...Şirketi olan, ...Bankası A.Ş. ...Şubesine ait, 16.09.2025 tarihli, 370.000,00TL bedelli çekin zayi nedeniyle iptali istemine ilişkindir.
6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 818/1-s bendi delaletiyle uygulanması gereken aynı Kanun’un 757. maddesine göre, “İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.”
Türk Ticaret Kanunu’nun 761. maddesine göre, “Poliçeyi getirme süresi en az üç ay ve en çok bir yıldır. Vadesi gelmiş poliçelerde zamanaşımı üç ayın geçmesinden önce gerçekleşirse, mahkeme üç aylık süre ile bağlı değildir. Süre, vadesi gelen poliçeler hakkında birinci ilan gününden, vadesi gelmiyen poliçeler hakkında vadenin gelmesinden itibaren işler.”
Türk Ticaret Kanunu’nun 762. maddesine göre, “Poliçenin getirilmesine ilişkin ilan, 35 inci maddede yazılı gazete ile üç defa yapılır. Özellik gösteren olaylarda, mahkeme, uygun göreceği daha başka ilan önlemlerine de başvurabilir.”
Türk Ticaret Kanunu’nun 764. maddesine göre de, “Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verir.”.
İstanbul BAM 14. Hukuk Dairesinin...Esas, ... Karar sayılı ilamında vurgulandığı üzere "... Davacı çeklerin keşidecisi olup, bu husus ihtilafsızdır. Kıymetli evrakta hakkın çeke bağlı olması nedeniyle, çekin zayi edildiği durumlarda, çeke bağlı hakkın çeksiz de ileri sürülebilmesi için TTK'nın 651. ve 652.maddelerinde hamiline iptal davası açma hakkı getirilmiştir. İptal kararı alan hamil hakkını çek olmadan ileri sürebilecek ya da borçludan yeni bir senet tanzim edilmesini isteyebilecektir. Bu davayı açma hakkı hamile aittir. Çek keşidecisinin (çek karnesi sahibinin) TTK'nın 757 ve 818/s maddesi gereğince iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Bu nedenle, eldeki davayı açmakta hukuki yararı yoktur. Kanunda, bu talebin ancak çekin hamili tarafından ileri sürülebileceğini düzenlediği, bu tür bir talebin hiç bir şekilde keşideci tarafından ileri sürülemeyeceği, bu kapsamda keşidecinin zayi nedeniyle talepte bulunmasındaki amaç ve saikinin bir öneminin bulunmadığı anlaşılmakla, ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmesi yerinde olduğundan, davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddi gerekmiştir...".
Tüm dosya kapsamından; dava konusu çekin keşidecisinin davacı ... Şirketi olduğu, çekin zayi olduğu iddiasıyla işbu davanın ikame edildiği; davanın istemde bulunan sıfatı nedeniyle dinlenebilir olmaması halinde çekişmesiz yargı koluna dahil olan ve mutlak olarak reddi mucip bir istemin ele alınarak karar verilmesinin 6100 sayılı HMK'nın 320. maddesinde mahkemenin mümkün olan hallerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar vereceği düzenlemesi nazara alındığında somut olayın belirginliğine bağlı olarak hakimin duruşma açmama yönündeki takdir hakkını kullanabileceği; davacının iptali istenen çekin keşidecisi olduğu, davacının meşru hamil ( alacaklı ) sıfatının bulunmadığı, oysa kıymetli evrak kaybından kaynaklanan hasımsız iptal davası açma hakkının alacaklı sıfatını taşıyan meşru hamile ait bulunduğu, keşideci-hesap sahibinin böyle bir dava açamayacağı anlaşılmakla, davanın reddine karar verilmiş ve aşağıda yazılı hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihi itibariyle 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken harç peşin alındığından tekrar alınmasına yer olmadığına,
3-Davanın mahiyeti gereği yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Fazla yatan gider avansı ile delil avansı var ise 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Adalet Bakanlığı Hukuk Muhakemeleri Gider Avansı Tarifesinin 5.maddesine göre karar kesinleştikten sonra talep halinde yatırana İADESİNE,
Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 26/12/2025
Başkan ...
¸E-imzalıdır
Üye ...
¸E-imzalıdır
Üye ...
¸E-imzalıdır
Katip ...
¸E-imzalıdır