T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/105 Esas
KARAR NO: 2025/163
DAVA: Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ: 07/02/2025
KARAR TARİHİ: 04/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılamaları sonunda :
TALEP:
Davacı vekilinin mahkememize vermiş olduğu dilekçesinde özetle: "Müvekkil şirket "..." adresindeki ... Şti.'nin, Vergi Numarası ... ve Sicil Numarası ise ...'dir. İşbu dava konusu ticari işletme için, 08/01/2025 tarihinde ... 18. Noterliği huzurunda ... yevmiye numaralı Limited Şirket Pay Devri Sözleşmesi yapılmıştır Yapılan bu pay devri sözleşmesi neticesinde dava dışı ... 126 adet paya tekabül eden 63.000,00-TL'lik hissesini müvekkil şirket yetkilisi ...(T.C.:...)'e devretmiştir.
Noter huzurunda yapılan bu Limited Şirket Pay Devri Sözleşmesi akabinde en yakın zamanda şirket genel kurulu tarafından onaylanmış ve Limited Şirket Pay Devri Kararı verilmiştir ancak şirket defterlerinden ortaklar pay defterinin bulunamaması dolayısı ile aksaklık yaşanmıştır. Ortaklar pay defterinin bulunamaması dolayısı ile esas sermaye payının devri ticaret siciline tescil ve ilan edilememiştir.
Yukarıda adı geçen müvekkil şirketin, muhasebe departmanı ve şirket yetkilisi her türlü arama ve araştırmayı yapmasına rağmen ortaklar pay defterini bulamaması dolayısı ile Ticaret Odasından randevu alınamamıştır. Ancak şu hususa dikkat çekmek gerekir ki müvekkil şirketin Yevmiye, Kebir, Envanter, Müdürler Kurulu ve Genel Kurul Defterleri mevcut olup sadece Ortaklar Pay Defteri zayi olmuştur. Ortaklar Pay Defteri saklanması ve korunması sorumluluğunu basiretli bir tacir olarak şu güne kadar yerine getirmiş olan şirket yetkilisi elinden gelen her türlü özeni göstermek suretiyle araştırma yapmış olsa dahi bahsi geçen ortaklar pay defteri bulunamamıştır. Kalan her türlü defter ve belgeler bulunmasına rağmen sadece ortaklar pay defteri zayi olmuştur. Ortaklar pay defterinin kaybolduğu ise noter huzurunda yapılan Limited Şirket Pay Devri Sözleşmesi sonrasında tescil ve ilan yapılacağı zaman defterin bulunamaması ile birlikte 03/02/2025 tarihinde fark edilmiştir. Şirket yetkilisi ve şirket muhasebecisi tarafından yapılan detaylı araştırma sonucunda ulaşılan sonuç ise yaşanan bu ortaklar pay defteri zayiatı hadisesinin şirket muhasebesinin taşınması sırasında gerçekleşmiş olabileceği yönündedir. Şirket muhasebesinin 2023 yılı içerisinde taşınması sırasında yaşanan karışıklık esnasında ortaklar pay defterinin akıbetinin ne olduğu ise büyük bir muammadır. Ortaklar pay defterinin kaybolması fark edildiği ilk andan itibaren şirket yetkilisi, yetkili muhasebeci ile gerekli görüşmeleri yapmış olup elinden gelen her türlü önlemi almıştır.
Yukarıda ifade ettiğimiz üzere müvekkil şirkete ait ortaklar pay defteri müvekkil şirket hissedarının tüm özen ve dikkatine rağmen zayi olmuştur. Şirket ortaklar pay defterinin tespiti ve zayi belgesinin verilmesi talebiyle işbu davayı açma zarureti hasıl olmuştur. Müvekkil şirkete ait ortaklar pay defterinin zayi olduğuna dair belgenin verilmesini" talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava, zayi belgesi verilmesi davasıdır.
TTK'nın 82/7. maddesinde; "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir.” şeklinde düzenlenmiştir.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi'nin ... E ... K sayılı ilamında özetle; "Dava; TTK.'nın 82/7 maddesine dayalı zayii belgesi verilmesi istemine ilişkindir. 6102 Sayılı Kanunun 82/7. Maddesi "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği davanın hasımsız olarak açılacağı belirtilmektedir.
Davacının söz konusu düzenlemeden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziya uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması gerekmektedir. İleri sürülen mücbir sebebin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması, başka bir deyişle davacının iradesi dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması gerekmektedir.
Somut olayda; davacı banka tarafından 25/10/2019 tarihinde arşivde yapılan düzenleme sırasında 2019 yılı içerisinde meydana gelen yağışlar sonrası yaşanan su sızıntıları nedeniyle arşivde bulunan bir kısım evrakların zayi olduğunu ileri sürmektedir. Buna karşılık mahkemece mahallinde yapılan keşif sonucunda, davacı banka tarafından arşiv olarak kullanılan bodrum katın zeminin altında bulunduğu, bodrum katın tavan bölümünün bir kısmının ise ana binaya göre açıkta kaldığı, taşınmazın bulunduğu alanın zemininin kumtaşı, çamurtaşı ve kireçtaşı olan yumuşak toprak biriminden meydana geldiği, ayrıca bodrum katın bina altı tarafında bulunan tavan kısmı ve açıkta kalan diğer tavan kısımlarına su geçirgenliği açısından izolasyon yapılmadığı, su sızıntısının da bodrum katının tavanından ve duvarlarından meydana geldiği tespit edilmiştir.
Zayi belgesi verilebilmesi için davacının her türlü özeni gösterdiğini ispat etmesi gerekmektedir. Somut olayda mücbir sebep olarak kabul edilebilecek nitelikte su baskını bulunmamaktadır. Bankaya ait evrakların muhafaza edildiği belirtilen arşiv odasının bulunduğu bodrum katının duvarlarının su geçirgenliğini önlemek için izolasyonunun bulunmadığı, bodrum katının tavanının binanın zeminine göre dışarda kaldığı dikkate alındığında, bankaya ait belgelerin saklandığı arşiv odasına su sızıntısının önlemesi için gerekli kontrollerin yapılmadığı ve önlemlerin alınmadığı, zayi olgusunun muhafazadaki kusurdan kaynaklandığı anlaşılmaktadır.
Açıklanan nedenlerle; zayi belgesi verilmesi koşulları mevcut olmadığından davanın reddine dair karara yönelik olarak davacı vekili tarafından ileri sürülen istinaf sebebleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir." şeklinde karar verilmiştir.
6102 sayılı TTK' nın 18/2. maddesine göre her tacir, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir işadamı (insanı) gibi hareket etmesi gerekir.
Tüm dosya kapsamı bir bütün olarak incelendiğinde; davacı tarafından ortaklar pay defterinin zayi olduğundan bahisle zayi belgesi verilmesi talep edilmiş olsa da TTK'nın 82/7. Maddesi ile emsal mahiyetteki İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi kararı dikkate alındığında davacı tarafın ortaklar pay defterinin korunması amacı ile gereken tüm dikkat ve özeni göstermiş olması gerekmekle birlikte pay defterinin ziya uğramasının davacı tarafın iradesi dışında elinde olmayan sebeplerle gerçekleşmesi gerekmektedir. Somut olay bakımından ise davacı taraf pay defterinin ne zaman ve ne şekilde kaybolduğunu tespit edememiştir. Dolayısıyla davacı tarafın ne zaman ve ne şekilde kaybolduğunu dâhi bilmediği pay defterinin korunması konusunda gereken tüm dikkat ve özeni gösterdiğinin kabulü mümkün olmadığından davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
1-Davanın REDDİNE,
2-Karar tarihi itibariyle 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken harcın peşin alındığından tekrar alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan giderlerin kendi üzerinden bırakılmasına,
4-Davacı tarafça gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK.m.333 hükmü uyarınca ilgili tarafa iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı verilen gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 04/03/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır