T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/119 Esas
KARAR NO: 2025/608
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Bono İptali)
DAVA TARİHİ: 13/02/2025
KARAR TARİHİ: 08/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Bono İptali) davasının yapılan açık yargılamaları sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA: Davacı vekili tarafından Mahkememize sunulan dava dilekçesinde özetle; "Dava dışı keşideci ... ( ...) Tarafından 04.05.2023 tarihinde ... San. A.Ş. emrine olacak şekilde 05.04.2024 vade tarihli 34.500TL (otuz dört bin beş yüz) bedelli ... numaralı senedi keşide etmiştir. Keşide edildikten sonra dava konusu senet ...San. A.Ş tarafından ... A.Ş. Tarafından ciro edilmiş; ...A.Ş. ise vade günü geldiğinde senedin muhabir bankaya ibraz edilebilmesi için müvekkil Banka'ya tahsile vermiştir. Müvekkil Banka ... Şubesi tarafından da muhabir Banka ... Bankası AŞ'ne ödenmesi üzerine ciro edilmiştir.Anılan senet tahsil edilmek amacıyla Müvekkil Banka'ya ibraz edilmiş ancak müvekkil Banka tarafından muhabir bankaya gönderim işlemleri sırasında postada zayi olmuştur. Bu çerçevede Türk Ticaret Kanunu'nun 651. maddesi uyarınca vekil hamil sıfatına haiz olan Müvekkil Banka tarafından dava konusu senedin iptali talep edilmektedir. Bu hususlar dışında; talebimiz netice itibariyle çekişmesiz yargı işi olup HMK'nın 384. maddesi uyarınca çekişmesiz yargı işleri için talepte bulunan kişinin veya ilgililerden birinin oturduğu yer mahkemesi yetkilidir. Müvekkil Banka'nın yasal faaliyet adresi “..." olup kaybolan senet hakkında Sayın Mahkemenizde dava açma zorunluluğu hasıl olmuştur. Dava konusu senet, vekil hamil sıfatına haiz Müvekkil Banka'ya ibraz edilmiş olmakla birlikte, senedin bankamız kayıtlarına girdiğine dair görüntü işbu dilekçenin ekinde yer almaktadır. Muhabir bankaya gönderim işlemleri sırasında senet kaybolduğundan, arz ve izah edilen nedenler kapsamında öncelikle dava konusu kayıp senete ilişkin olarak ödeme yasağı kararı verilmesi, TTK 762. maddesi gereğince gazete ilanlarının yapılması sonrasında, dava konusu senedin iptaline karar verilmesini..." talep ve dava etmiştir.
(II) YARGILAMA SÜRECİNDE TOPLANAN DELİLLER:
(1) Y a z ı l ı D e l i l l e r ;
Davacı vekili tarafından verilen dilekçe ile hamili bulunduğu bononun zayi olduğundan bahisle iptali ile başkalarına ödenmemesi hususunda ödeme yasağı konulmasını istemiş olmakla 6102 sayılı TTK.m.818 hükmü delaletiyle aynı kanunun m.757, m.763 ve m.764/1 hükümleri uyarınca; Ödeme yasağı talebinin %15 teminatla kabulüne karar verilmiştir.
Dava konusu bono ile ilgili TTK.m.818/s hükmü delaleti ile TTK.m.762 hükmü uyarınca Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nde 7'şer gün ara ile 3 defa ilan yapılması ve masrafı için müzekkere yazılmasına karar verilmiştir.
Müzekkere cevabında ilan için belirlenen ücretin davacı vekilince Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi hesabına yatırılarak makbuzun mahkememize sunulmasına, makbuzun sunulması sonrası Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'ne makbuz de eklenerek ilanın yapılması için müzekkere yazılmasına karar verilmiştir.
Hil-vet veteriner hizmetlerine müzekkere yazılarak senedin ibraz edilip edilmediğinin, şayet ibraz edilmiş ise veya ibraz edilir ise ibraz tarihi, ibraz edenin isim ve adresinin, çeki ibraz edenlerin çek aslı ile birlikte mahkememize müracaatlarının sağlanmasının istenmesine karar verilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; Keşidecisi ... ( ...) olan, lehtarı ... A.Ş. Olan, ... numaralı, 05.04.2024 vade tarihli, 34.500,00 TL bedelli senedin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesi istemine ilişkindir.
Bonolar ile ilgili ödeme yasağı konulmasının talep edildiği, teminat karşılığında talebin kabul edildiği, yargılama sırasında Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde 3 kez ilan yapıldığı görülmüştür.
6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 818/1-s bendi delaletiyle uygulanması gereken aynı Kanun’un 757. maddesine göre, “İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.”
Türk Ticaret Kanunu’nun 761. maddesine göre, “Poliçeyi getirme süresi en az üç ay ve en çok bir yıldır. Vadesi gelmiş poliçelerde zamanaşımı üç ayın geçmesinden önce gerçekleşirse, mahkeme üç aylık süre ile bağlı değildir. Süre, vadesi gelen poliçeler hakkında birinci ilan gününden, vadesi gelmiyen poliçeler hakkında vadenin gelmesinden itibaren işler.”
Türk Ticaret Kanunu’nun 762. maddesine göre, “Poliçenin getirilmesine ilişkin ilan, 35 inci maddede yazılı gazete ile üç defa yapılır. Özellik gösteren olaylarda, mahkeme, uygun göreceği daha başka ilan önlemlerine de başvurabilir.”
Türk Ticaret Kanunu’nun 764. maddesine göre de, “Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verir.” .
Somut olayda; Keşidecisi ... ( ...) olan, lehtarı ...A.Ş. Olan, ... numaralı, 05.04.2024 vade tarihli, 34.500,00 TL bedelli senedin davacı hamilin elinde iken kaybolduğu anlaşılmış, yapılan ilanlarda öngörülen süre içerisinde bononun herhangi bir kimse tarafından ibraz edilmediği ve bononun kimde olduğunun da belirlenemediği anlaşıldığından, davanın kabulüne ve bononun iptaline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
1-Davanın KABULÜ ile; Keşidecisi... ( ...) olan, lehtarı ... San. A.Ş. Olan, ... numaralı, 05.04.2024 vade tarihli, 34.500,00 TL bedelli senedin ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE,
2-Karar tarihi itibariyle 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken harç peşin alındığından tekrar alınmasına yer olmadığına,
3-Davanın mahiyeti gereği yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına ve davacı lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
4-Davacı tarafça sunulan teminat mektubunun karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
5-Fazla yatan gider avansı ile delil avansı var ise 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Adalet Bakanlığı Hukuk Muhakemeleri Gider Avansı Tarifesinin 5.maddesine göre karar kesinleştikten sonra talep halinde yatırana İADESİNE,
Dair, yapılan inceleme sonucunda davacı vekilinin huzurunda, dava konusu miktar HMK'nın 341/2. Maddesindeki sınırın altında kaldığından dolayı KESİN olmak üzere karar verildi. 08/07/2025
Katip
E-imzalıdır
Hakim
E-imzalıdır