T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/237 Esas
KARAR NO: 2025/538
DAVA: İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 27/03/2025
KARAR TARİHİ: 24/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Acentelik Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamaları sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA: Davacı vekili tarafından Mahkememize sunulan dava dilekçesinde özetle; "Müvekkil şirket ... A.Ş.; hava, kara ve denizyolu taşımacılığı hizmeti sunan ... firmadır. TTK'da Taşıma İşleri Komisyoncusu olarak tanımlanan ... firmalar, göndericiden aldıkları talimat ile taşıma işini organize eder ve yükün fiili taşıyan firmalarlarla (armatörlerle) taşıtılmasını sağlar. Müvekkil ... firma olarak sağlamış olduğu hizmet ile ... konşimento kapsamında emtiaların Birleşik Krallık'tan Türkiye'ye taşınmasını sağlamıştır. Taşıma işi gerçekleştirilmiş, yük varış limanına tam ve sağlam olarak varmış ancak alıcısı yükü çekmemiştir. Uluslararası taşımalarda yükün çekilmemesi halinde varış limanında bir takım ödemeler demuraj, ardiye bedeli, imha masrafı vb. masraflar doğmaktadır. Somut olayda da alıcının yükü çekmemesi nedeniyle işbu dava konusu bedeller doğmuştur. Yükün çekilmemesinden doğan bu bedeller Taşıma Hukuku'ndaki taşıtan-taşıyan ilişkisi sebebiyle fiili taşıyan (armatör) firmalar tarafından, ... firmalara yansıtılır. ... firmalar ise katlanmakta oldukları bu bedelleri kendi taşıtanına (yani gerçek göndericiye) yansıtır. Ancak bu durum uluslararası taşımalarda çok yaygın yaşandığı için sigorta şirketleri ... firmaların bu tarz katlanmak zorunda kaldıkları zaralarını sigortlayacak ... Sorumluluk Poliçeleri yaptırmaktadır. Müvekkilimiz de aşağıda detaylı açıklayacağımız üzere ... firma olarak hukuki sorumluluklarını güvence altına alacak ... poliçesini davalı şirket bünyesinde yaptırmıştır.
... numaralı ... Poliçesi'ndeki çekilmeyen yük klozunda açıkça yazıldığı haliyle; malın alıcısı tarafından teslim alınmaması halinde meydana gelen giderler teminat kapsamında sayılmıştır. Kaldı ki ... Poliçesi bir sorumluluk poliçesi olup, çekilmeyen yük masrafları açıkça teminat dışı sayılmadığı sürece, poliçe kapsamında koruma altında sayılır. Zira çekilmeyen yük masrafları, ... firmalar için bir sorumluluk masraflarıdır. İşbu poliçe kapsamında yükün alıcısı tarafından çekilmemesi sebebiyle meydana gelen ve müvekkil tarafça karşılanan zararlar bakımından davalı sigorta şirketine karşı huzurdaki dava ikame edilmiştir.
Bu noktada önemle belirtmek gerekir ki davamız sigortalı ile sigortacı arasındaki bir uyuşmazlık olup görevli mahkeme genel asliye ticaret mahkemelerdir. Her ne kadar zararın doğduğu taşıma deniz taşıması olsa da, işbu dava yük ilgilisi ile deniz taşıyanı arasında olan ve yükten doğan bir dava olmadığı ve TTK'nın sigorta hükümleri gereği başlatılan bir dava olduğu için, görevli mahkeme asliye ticaret mahkemeleridir.
Yukarıda ayrıntıları ile belirtildiği gibi, müvekkilin işbu taşımada yükün çekilmemesi sebebiyle oluşan zararı, 9.107,01 USD + 171.280,55 TL + 1.293,20 İngiliz Sterlini'dir. Müvekkil tarafından davalı sigorta şirketine başvuruda bulunulmuş ve TTK m. 1427/2 gereği, sigorta şirketi temerrüde düşürülmüş olmasına karşın davalı tarafından herhangi bir sigorta tazminatı ödemesi yapılmamıştır. Hal böyle iken, 9.107,01 USD + 171.280,55 TL + 1.293,20 İngiliz Sterlini alacak ve takip öncesi faizleri için ... 20. İcra Müdürlüğü ...E. icra dosyası ile takibe geçilmiştir. Ancak davalı şirket herhangi bir borcu olmadığından bahisle icra takibine itiraz etmiştir.
... 20. İcra Müdürlüğü... E. icra dosyası ile takibe geçilen müvekkil alacağının tahsiline ilişkin olarak davalının itirazına müteakip, 10.10.2024 tarihinde icra dosyası ve tüm fer'ileri için arabuluculuk başvurusu yapılmıştır. Arabuluculuk süreci 04.11.2024 tarihinde anlaşmama ile sonuçlanmış olup yasal süresi içerisinde işbu davanın açılması gereği doğmuştur.
Yukarıda açıklanan nedenlerle borçlunun icra takibine vaki haksız ve kötü niyetli itirazının iptali için dava açma zorunluluğu hasıl olmuştur. Takip konusu alacak likit ve kesinleşmiş fatura alacağıdır. Bu nedenle likit alacağa haksız ve mesnetsiz şekilde itiraz eden davalı aleyhine % 20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini..." talep ve dava etmiştir.
CEVAP; Davalı vekili tarafından Mahkememize sunulan cevap dilekçesinde özetle; "Davacı yan öncelikle davada taraf ehliyeti ispatlamalıdır. Davacı müvekkil şirkete... sigorta poliçesi ile sigortalıdır. Yani davacı yan taşıyıcıdır, mal sahibi değildir. "Nakliye aracılığı sorumluluk (...) Sigortası, freight ... olarak faaliyet gösteren şirketlerin uluslararası konvansiyonlar kapsamındaki yükümlülüklerine karşılık teminat sağlayan bir sigorta türüdür. Bu sigorta, ulusal ve uluslararası taşımacılık ve depolama işleri yapan nakliyat firmalarının nakliye, taşıma, depolama veya taşımacılığa ait diğer işleri ile ilgili bedelli taşıma sözleşmelerinden doğan sorumluluklarını poliçede belirtilen şart ve limitler dâhilinde teminat altına alır." Yani taşıyıcıların, taşıdıkları emtialara kusurları ile verdikleri hasarları sigorta poliçesi teminatı ile sınırlı olarak teminat altına alır. Sigortaya başvurma ve hasarı talep etme hakkı ise 3.şahıslara aittir. Bu nedenle davacı sigortalının müvekkil şirketten hasar talebinde bulunabilmesi için hasarı emtia sahibine ödemiş olması, ödemeyi dekont ve muhasebe kayıtları ile ispatlaması, alacağı temlik aldığına dair temliknameyi dosyaya sunmuş olması gereklidir. Dava konusu taşımada bu anlamda bir hasar bulunmamakla birlikte davacı yanın talepleri demuraj, ardiye, gümrük, iç taşımaya ilişkin masraflardır. Bu masrafları talep edebilmesi için öncelikle sigorta poliçesi kapsamında belirtilen yükümlülüklerini yerine getirmiş olması gereklidir. Bu yükümlülüklerini yerine getirdiğini ispatladıktan sonra yapılan ödemeleri muhasebe kayıtları, banka dekontları ile ispatlayarak işbu ödemeleri ilişkin ibraname ve temlikname almış olması ve bu ibraname - temliknameyi dosyaya sunmuş olması gereklidir. Oysa dosyada bu yönde bir delil bulunmamaktadır. Bu nedenle davanın husumetten reddini..." talep etmiştir.
(II) YARGILAMA SÜRECİNDE TOPLANAN DELİLLER:
(1) Y a z ı l ı D e l i l l e r ;
... 20. İcra Müdürlüğü'nün ...E. Sayılı dosyasının UYAP sistemi üzerinden mahkememiz dosyası arasına alınmasına karar verilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; dava dışı alıcı tarafından yükün çekilmemesi nedeniyle davacı sigortalının ödemek zorunda kaldığı bedellerin taraflar arasındaki ... (...) Sigortası nedeniyle davalıdan tahsili istemine dair başlatılan ... 20. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı icra takibine davalı tarafça yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 5/2 c. 2’ ye göre, bir yerde ticaret davalarına bakan birden çok asliye ticaret mahkemesi varsa, iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulunca, asliye ticaret mahkemelerinden biri veya birkaçı münhasıran bu Kanundan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebileceğinden söz konusu düzenlemede, Denizcilik İhtisas Mahkemeleri ile Asliye Ticaret Mahkemesi arasındaki ilişki bir görev ilişkisi olarak kabul edilmektedir. HSK'nın 09/09/2014 tarihli Ticaret Mahkemesi hakimleri ile bazı yer adli yargı hakimlerinin müstemir yetkilerinin düzenlenmesine ilişkin yetki kararnamesi ile 6102 sayılı TTK 5/2 maddesi gereğince ... 17. Asliye Ticaret Mahkemesi, TTK 'dan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticareti ve deniz sigortalarına ilişkin hukuk davalarına bakmak üzere münhasıran görevlendirilmiştir.
Mahkememizce dosya incelendiğinde; taraflar arasında ... (...) Sigortası bulunduğu, dava dışı alıcı tarafından yükün çekilmemesi nedeniyle davacı sigortalının ... tarafından düzenlenen ... ve ... numaralı demuraj faturaları, ... A.Ş. tarafından düzenlenen ... ve ... numaralı ardiye hizmetine ilişkin faturalar, ... Ltd. Şti. tarafından düzenlenen ... ve ... numaralı bekleme ücretine ilişkin faturalar,... Şti. tarafından düzenlenen ... numaralı fatura, ... tarafından düzenlenen ... ve ... numaralı faturalar, ... Şirketi tarafından düzenlenen ... numaralı imha işlemine dair fatura nedeniyle ödemeler yaptığı, işbu faturalar nedeniyle yapılan ödemelerin davalıdan tahsili istemi ile dava konusu icra takibinin başlatıldığı, yapılan ödemelerin kadri maruf olup olmadığı hususunun deniz ticaretine ilişkin olduğu, dava konusu taşımanın da deniz taşımacılığı olduğu, uyuşmazlığın TTK 4. maddesinde uyarınca TTK'da düzenlenen taşıma sözleşmesinden kaynaklanan mutlak ticari dava olup, Deniz Ticaret Hukukuna göre Özel İhtisas Mahkemesi olan Ticaret Mahkemesinde çözümlenmesi gerektiği anlaşılmakla, mahkememizin görevsizliğine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
1-Davanın göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle HMK'nun 114/1-c ve 115/2. Maddeleri gereğince USULDEN REDDİNE,
2-Mahkememizin görevsizliği nedeni ile HMK 20 mad. gereğince gerekçeli kararın taraflara tebliği ile kararın kesinleşmesinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde talep edilmesi halinde dava dosyasının yetkili ve görevli İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NE (DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ) gönderilmesine, aksi halde davanın açılmamış sayılacağı hususunun gerekçeli kararın tebliği suretiyle ihtarına,
3-6100 sayılı HMK'nın 331/2. Maddesi uyarınca davaya görevli mahkemede devam edilmesi halinde yargılama giderlerine o mahkemece hükmedilmesine,
4-Sair hususların görevli mahkemece DEĞERLENDİRİLMESİNE,
Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı karar verildi. 24/06/2025
Katip
E-imzalıdır
Hakim
E-imzalıdır