T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/347 Esas
KARAR NO: 2025/697
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 09/05/2025
KARAR TARİHİ: 09/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılamaları sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA: Davacı vekili tarafından Mahkememize sunulan dava dilekçesinde özetle; "Müvekkil şirket, inşaat malzemeleri tedarik ve pazarlama işleriyle uğraşan bir tacirdir. Dava dışı ... Tic. Ltd. Şti de müvekkilin müşterilerinden birisi olup bu firmaya da ürün satışı bulunmaktadır. Müvekkil şirket ile dava dışı ...Tic. Ltd. Şti arasındaki ticari ilişki taraflar arasındaki faturalar ile sabittir. İki şirket arasındaki ticari ilişkiye istinaden fatura alacağına ilişkin olarak dava dışı şirket tarafından müvekkil şirket emrine ekte görüntüleri sunulmuş olan;...bank ... Şubesine Ait ... seri no'lu 17.05.2025 keşide tarihli 320.320,00 TL bedelli çek, keşide edilmiştir.Söz konusu çek 05.03.2025 tarihinde dava dışı şirket tarafından müvekkil şirkete ulaştırılmak üzere üzere... şubesine teslim edilmiştir. ( Ek-3 Kargo Gönderi Evrakı) Söz konusu teslimat evrakında gönderici olarak... Tic. Ltd. Şti. (VKN:...) görünse de bu firma müvekkilin iş yaptığı, dava dışı ...Tic. Ltd. Şti'nin grup firması olup, yetkilileri, faaliyet alanları ve faaliyet adresleri aynıdır. Finansal adresler aynı adreste yürütüldüğünden kargo bu firma adına düzenlenmiştir.
Nitekim söz konusu çekin müvekkil firmaya teslimi beklenirken bu zamana kadar herhangi bir çek teslimi olmadığı gibi, gönderi evrakından yapılan sorgulamada da kargonun akıbeti hakkında herhangi bir bilgi elde edilememiştir.
Kargo firması ile yapılan görüşmede, gönderinin kaybolduğu beyan edilmiştir. İhmali neticesinde çeklerin kaybolmasına sebebiyet veren ilgililerin cezalandırılması için dava dışı keşideci/kargo göndericisi şirket tarafından ... Cumhuriyet Başsavcılığına [..] iş emri numarası ile savcılık şikayeti yapılmıştır. Dosya hali hazırda derdest durumdadır.
Geldiğimiz durum itibariyle dava konusu çek, keşideci şirket elinden çıktıktan sonra ancak müvekkil firmaya ulaşmadan kaybolmuştur. Her ne kadar söz konusu çek müvekkil firma eline ulaşmadan kaybolmuş olsa da, iptal davaları keşideci şirket tarafından açılamadığından eldeki davanın müvekkil şirket tarafından açılması zarureti hasıl olmuştur.
Gerek alacaklı konumunda bulunan lehdar firma adına, gerekse de keşideci konumunda bulunan müvekkil firma adına telafisi güç zararlara yol açmamak amacıyla söz konusu çeke tedbiren ödeme yasağı konulması ve çekin iptalinin sağlanması..." talep ve dava etmiştir.
(II) YARGILAMA SÜRECİNDE TOPLANAN DELİLLER:
(1) Y a z ı l ı D e l i l l e r ;
İlanın yaptırıldığına dair makbuzun dosyaya ibrazından sonra TTK'nun 818/s maddesi delaleti ile TTK'nun 757 maddesi uyarınca ödeme yasağı talebinin %15 teminatla kabulü ile çek bedelinin başkalarına ödenmesinin yasaklanmasına, bu konuda ilgili banka şubesine müzekkere yazılarak mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup gelen cevap dosyamız arasına alınarak incelenmiştir.
Muhatap bankaya 12/05/2025 tarihinde müzekkere yazılarak davaya konu senedinin ibraz edilip edilmediği hususunun araştırılarak mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup gelen cevap dosyamız arasına alınarak incelenmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; keşidecisi ... Tic. Ltd. Şti olan, ...bank ... Şubesi'ne ait, 17/05/2025 keşide tarihli, ... seri numaralı, 320.320,00 TL bedelli çek vasfındaki kambiyo senedinin zayi nedeniyle iptali istemine ilişkindir.
Çek ile ilgili ödeme yasağı konulmasının talep edildiği, teminat karşılığında talebin kabul edildiği, yargılama sırasında Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde 3 kez ilan yapıldığı görülmüştür.
6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 818/1-s bendi delaletiyle uygulanması gereken aynı Kanun’un 757. maddesine göre, “İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.”
Türk Ticaret Kanunu’nun 761, maddesine göre, “Poliçeyi getirme süresi en az üç ay ve en çok bir yıldır. Vadesi gelmiş poliçelerde zamanaşımı üç ayın geçmesinden önce gerçekleşirse, mahkeme üç aylık süre ile bağlı değildir. Süre, vadesi gelen poliçeler hakkında birinci ilan gününden, vadesi gelmiyen poliçeler hakkında vadenin gelmesinden itibaren işler.”
Türk Ticaret Kanunu’nun 762. maddesine göre, “Poliçenin getirilmesine ilişkin ilan, 35 inci maddede yazılı gazete ile üç defa yapılır. Özellik gösteren olaylarda, mahkeme, uygun göreceği daha başka ilan önlemlerine de başvurabilir.”
Türk Ticaret Kanunu’nun 764. maddesine göre de, “Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verir.”
Somut olayda; keşidecisi ... Şirketi olan, ...bank ... Şubesi'ne ait,... keşide tarihli, ... seri numaralı, 320.320,00 TL bedelli çekin davacı hamilin elinde iken kaybolduğu anlaşılmış, yapılan ilanlarda öngörülen süre içerisinde çekin herhangi bir kimse tarafından ibraz edilmediği ve çekin kimde olduğunun da belirlenemediği anlaşıldığından, davanın kabulüne ve çekin iptaline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
1-Davanın KABULÜ İLE; ...bank ... Şubesi'ne ait, ... keşide tarihli, ... seri numaralı, 320.320,00 TL bedelli çekin ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE,
2-Karar tarihi itibariyle 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken harç peşin alındığından tekrar alınmasına yer olmadığına,
3-Davanın mahiyeti gereği yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına ve davacı lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
4-Davacı tarafça yatırılan 48.048,00TL teminatın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
5-Fazla yatan gider avansı ile delil avansı var ise 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Adalet Bakanlığı Hukuk Muhakemeleri Gider Avansı Tarifesinin 5.maddesine göre karar kesinleştikten sonra talep halinde yatırana İADESİNE,
Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı karar verildi.09/09/2025
Katip ...
E-imzalıdır
Hakim ...
E-imzalıdır