T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/381 Esas
KARAR NO: 2025/774
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 21/01/2025
KARAR TARİHİ: 23/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılamaları sonunda :
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA: Davacı vekili tarafından Mahkememize sunulan dava dilekçesinde özetle; "Davacının Keşidecisi ...A.Ş. olan,... Bankası /...Şubesine ait, .. keşide tarihli, ... seri numaralı, 100.000,00TL bedelli çeki rızası hilafına elden çıkmıştır. çek çalınmış veya kaybolmuş olup müvekkil çeki tüm aramalara rağmen bulamamaktadır. 6102 sayılı kanun gereğince iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemeden men edilmesini isteyebilir. Müvekkil, mahkemeniz yargı çevresinde ikamet etmekte olup mahkemeniz yetkilidir.
Müvekkile ait yukarıda bilgileri verilen çekin kötü niyetli üçüncü kişilerin eline geçerek tahsil edilmesinin önlenmesi bakımından öncelikle talep konusu çek için ihtiyati tedbir kararı verilerek ödeme yasağı konulması, yapılacak yargılama ile belirtilen çekin iptaline karar verilmesi amacıyla işbu davayı açma zorunluluğu hasıl olmuştur.
TTK madde 757/1 uyarınca davaya konu çekin 3. kişilere ödenmesini engeller mahiyette tedbiren ödeme yasağı kararı verilmesine..." talep ve dava etmiştir.
(II) YARGILAMA SÜRECİNDE TOPLANAN DELİLLER:
(1) Y a z ı l ı D e l i l l e r ;
İlanın yaptırıldığına dair makbuzun dosyaya ibrazından sonra TTK'nun 818/s maddesi delaleti ile TTK'nun 757 maddesi uyarınca ödeme yasağı talebinin %15 teminatla kabulü ile çek bedelinin başkalarına ödenmesinin yasaklanmasına, bu konuda ilgili banka şubesine müzekkere yazılarak mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup gelen cevap dosyamız arasına alınarak incelenmiştir.
Muhatap bankaya 21/05/2025 tarihinde müzekkere yazılarak; Çek koçanının ve çek hesabının kime ait olduğunun, Çekin ibraz edilip edilmediğinin, şayet ibraz edilmiş ise veya ibraz edilir ise ibraz tarihi, ibraz edenin isim ve adresinin, Çeki ibraz edenlerin çek aslı ile birlikte mahkememize müracaatlarının sağlanmasının istenmesine karar verilmiştir
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; Keşidecisi ...A.Ş. olan,... Bankası /... Şubesine ait, 20/06/2025 keşide tarihli, ... seri numaralı, 100.000,00TL bedelli çek vasfındaki kambiyo senedinin zayi nedeniyle iptali istemine ilişkindir.
Çek ile ilgili ödeme yasağı konulmasının talep edildiği, teminat karşılığında talebin kabul edildiği, yargılama sırasında Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde 3 kez ilan yapıldığı görülmüştür.
6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 818/1-s bendi delaletiyle uygulanması gereken aynı Kanun’un 757. maddesine göre, “İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.”
Türk Ticaret Kanunu’nun 761, maddesine göre, “Poliçeyi getirme süresi en az üç ay ve en çok bir yıldır. Vadesi gelmiş poliçelerde zamanaşımı üç ayın geçmesinden önce gerçekleşirse, mahkeme üç aylık süre ile bağlı değildir. Süre, vadesi gelen poliçeler hakkında birinci ilan gününden, vadesi gelmiyen poliçeler hakkında vadenin gelmesinden itibaren işler.”
Türk Ticaret Kanunu’nun 762. maddesine göre, “Poliçenin getirilmesine ilişkin ilan, 35 inci maddede yazılı gazete ile üç defa yapılır. Özellik gösteren olaylarda, mahkeme, uygun göreceği daha başka ilan önlemlerine de başvurabilir.”
Türk Ticaret Kanunu’nun 764. maddesine göre de, “Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verir.”
Somut olayda; Keşidecisi ... A.Ş. olan,... Bankası /... Şubesine ait, 20/06/2025 keşide tarihli, ... seri numaralı, 100.000,00TL bedelli çekin davacı hamilin elinde iken kaybolduğu anlaşılmış, yapılan ilanlarda öngörülen süre içerisinde çekin herhangi bir kimse tarafından ibraz edilmediği ve çekin kimde olduğunun da belirlenemediği anlaşıldığından, davanın kabulüne ve çekin iptaline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere :
1-Davanın KABULÜ İLE; ... Bankası/... Şubesine ait, ... keşide tarihli, ... seri numaralı, 100.000,00TL bedelli çekin ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE,
2-Karar tarihi itibariyle 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken harç peşin alındığından tekrar alınmasına yer olmadığına,
3-Davanın mahiyeti gereği yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına ve davacı lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
4-Davacı tarafça yatırılan 15.000,00TL teminatın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,
5-Fazla yatan gider avansı ile delil avansı var ise 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Adalet Bakanlığı Hukuk Muhakemeleri Gider Avansı Tarifesinin 5.maddesine göre karar kesinleştikten sonra talep halinde yatırana İADESİNE,
Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı karar verildi. 23/09/2025
Katip ...
E-imzalıdır
Hakim ...
E-imzalıdır