T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/512 Esas
KARAR NO: 2025/1149
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 07/07/2025
KARAR TARİHİ: 16/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA: Davacı...vekili tarafından Mahkememize sunulan dava dilekçesinde özetle; "
"... adresinde tekstil işi ile iştigal etmektedir. Müşteriden cari hesaba mahsuben aldığımız,müşterimize ait vadesi gelmemiş çeki iş yaptığı kişilere verilmek üzere ayarlamak üzere tasniflemek için ayarlarken işyerinde veya dışarıda kaybetmek veya çaldırmak suretiyle zayii etmiştir. ... Bankası ... şubesinin... iban hesapnolu keşidecisi ....A.Ş. Olan; 30.09.2025 keşide tarihli ... çek nolu 69.000-TLsına havi, 1 adet çek, zayii olmuştur. Çekin keşidecinin imzası atılmış vaziyette olduğu için kötüniyetli 3.şahıslar tarafından bankaya ibraz edilerek tahsil edilebilecek durumdadır. Bu sebeplerle öncelikle kötüniyetli 3.şahıslar tarafından çekin bedelinin tahsilinin önlenebilmesi için ilgili banka şubesine ödeme yasağı konulmasına ve yargılama neticesinde çekin iptaline karar verilmesi için sayın mahkemenize başvurma zarureti hasıl olmuştur. Öncelikle zayii edilen çekin banka şubelerine 3.şahıslara ödenmesinin engellenmesine dair ödeme yasağı konulmasına, yargılama neticesinde zayii edilen çekim iptaline, avukat tutmam halinde ücreti vekalet ve yargılama giderlerinin karşi taraflara tahmiline karar verilmesini.." talep ve dava etmiştir.
(II) YARGILAMA SÜRECİNDE TOPLANAN DELİLLER:
(1) Y a z ı l ı D e l i l l e r ;
Dava dilekçesinin H.M.K.119 maddesinde düzenlenen zorunlu unsurları taşıdığının tespitine karar verilmiştir.
Dava, 6102 sayılı TTK'nun 818/1-s maddesi atfı ile TTK 757 maddesine dayalı olarak zayii olduğu iddiası ile çek iptali talebine ilişkin olup, davanın niteliği itibari ile HMK nun 316-322 maddeleri uyarınca basit yargılama usulü hükümlerine göre yürütülmesine karar verilmiştir.
Dava konusu çek ile ilgili TTK'nun 818/s maddesi delaleti ile TTK'nun 762 maddesi uyarınca ... Ticaret Sicil Gazetesi'nde 7'şer gün ara ile 3 defa ilan yapılmasına, ilana ilişkin müzekkerenin elden takibi hususunda davacıya yetki verilmesine, ilan masrafının davacı...tarafından karşılanmasına karar verilmiştir.
TTK'nun 818/s maddesi delaleti ile TTK'nun 757 maddesi uyarınca ödeme yasağı talebinin %15 teminatla kabulü ile çek bedelinin başkalarına ödenmesinin yasaklanmasına, teminat yatırıldığında bu konuda ilgili banka şubesine müzekkere yazılmasına karar verilmiştir.
İlgili banka şubesine müzekkere yazılarak; çek koçanının ve çek hesabının kime ait olduğunun, çekin ibraz edilip edilmediğinin, şayet ibraz edilmiş ise veya ibraz edilir ise ibraz tarihi, ibraz edenin isim ve adresinin, çeki ibraz edenlerin çek aslı ile birlikte mahkememize müracaatlarının sağlanmasının istenmesine, karar verilmiştir.
Dava konusu çeke ilişkin ibraz süresinin dolmasının beklenilmesine karar verilmiştir.
Duruşma tarihinden iki hafta önce ilgili bankaya müzekkere yazılarak dava konusu çekin ibraz edilip edilmediğine dair müzekkere yazılmasına karar verilmiştir.
İbraz süresinin dolduğu, geçen celse ara karar gereği yazılan müzekkereye çekin ibraz edilmediğine dair cevap verildiği görülmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; keşidecisi ...Tic. A.Ş. olan, ... Bankası ... Şubesi'ne ait, 30/09/2025 keşide tarihli, ... seri numaralı, 69.000,00 TL bedelli çek vasfındaki kambiyo senedinin zayi nedeniyle iptali istemine ilişkindir.
Çek ile ilgili ödeme yasağı konulmasının talep edildiği, teminat karşılığında talebin kabul edildiği, teminatın yatırılmadığı, yargılama sırasında Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde 3 kez ilan yapıldığı görülmüştür.
6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 818/1-s bendi delaletiyle uygulanması gereken aynı Kanun’un 757. maddesine göre, “İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir.”
Türk Ticaret Kanunu’nun 761, maddesine göre, “Poliçeyi getirme süresi en az üç ay ve en çok bir yıldır. Vadesi gelmiş poliçelerde zamanaşımı üç ayın geçmesinden önce gerçekleşirse, mahkeme üç aylık süre ile bağlı değildir. Süre, vadesi gelen poliçeler hakkında birinci ilan gününden, vadesi gelmiyen poliçeler hakkında vadenin gelmesinden itibaren işler.”
Türk Ticaret Kanunu’nun 762. maddesine göre, “Poliçenin getirilmesine ilişkin ilan, 35 inci maddede yazılı gazete ile üç defa yapılır. Özellik gösteren olaylarda, mahkeme, uygun göreceği daha başka ilan önlemlerine de başvurabilir.”
Türk Ticaret Kanunu’nun 764. maddesine göre de, “Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verir.”
Somut olayda; keşidecisi ...A.Ş. olan, ... Bankası ... Şubesi'ne ait, 30/09/2025 keşide tarihli, ... seri numaralı, 69.000,00 TL bedelli çekin davacı...hamilin elinde iken kaybolduğu anlaşılmış, yapılan ilanlarda öngörülen süre içerisinde çekin herhangi bir kimse tarafından ibraz edilmediği ve çekin kimde olduğunun da belirlenemediği anlaşıldığından, davanın kabulüne ve çekin iptaline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE; ... Bankası ... Şubesi'ne ait, 30/09/2025 keşide tarihli, ... seri numaralı, 69.000,00 TL bedelli çekin ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE,
2-Karar tarihi itibariyle 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken harç peşin alındığından tekrar alınmasına yer olmadığına,
3-Davanın mahiyeti gereği yapılan yargılama giderlerinin davacı...üzerinde bırakılmasına,
4-Fazla yatan gider avansı ile delil avansı var ise 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Adalet Bakanlığı Hukuk Muhakemeleri Gider Avansı Tarifesinin 5.maddesine göre karar kesinleştikten sonra talep halinde yatırana İADESİNE,
Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere tarafların yokluğunda karşı karar verildi.16/12/2025
Katip ...
¸E-imzalıdır
Hakim ...
¸E-imzalıdır