T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/542 Esas
KARAR NO: 2025/648
DAVA: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))
DAVA TARİHİ: 16/07/2025
KARAR TARİHİ: 24/07/2025
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA: Davacı vekili tarafından Mahkememize sunulan dava dilekçesinde özetle; "
"...A.Ş. ... Şubesi tarafından düzenlenen, 500.000 TL bedelli,...keşide tarihli ve ... numaralı çekin zayi olması nedeniyle iptali ile, çekin iptali süresince söz konusu çekin ödenmesinin tedbiren durdurulması talebidir. Müvekkilim,... Şirketinin satmış olduğu ürünlere karşılık, Keşideci ...tarafından düzenlenen ve ...adresinde faaliyet gösteren firma tarafından verilmiş olan,... keşide tarihli ... numaralı çeki teslim almıştır Söz konusu çek,... A.Ş. ... Şubesine ait hesap üzerinden düzenlenmiş olup, çekin tahsiline ilişkin makbuz dilekçemiz ekinde sunulmuşturMüvekkil ...'da ticaret yapmaktadır. Çek, bu ticaret ilişkisi ile temin edilmiştir.
Müvekkil, söz konusu çeki henüz ciro etmeden önce kaybetmiştir. 15.07.2025 tarihli şikâyetçi ifade tutanağı ile ... Polis Merkezi Amirliğine başvurarak durumu bildirmiştir Yapılan araştırmalara rağmen çek henüz bulunamamıştır. Keşide tarihi yaklaşan bu çekin, kötü niyetli kişilerin eline geçme ihtimali söz konusudur.
Bu nedenle, çekin müvekkilin rızası ve bilgisi dışında üçüncü kişilerin eline geçerek kullanılmasının önüne geçilmesi için, ödemenin geçici olarak durdurulması zaruri hale gelmiştir.
İleride yapılacak incelemeler, ilan ve mahkeme süreci sonunda çekin akıbeti netlik kazanacaktır. Ancak müvekkilimizin alacağını temsil eden bu çekin kaybolmuş olması nedeniyle çekin iptali için işbu davayı açma zorunluluğu doğmuştur.
...A.Ş. ...Şubesi tarafından düzenlenen, ... numaralı, 30.09.2025 keşide tarihli, 500.000 TL bedelli çekin iptaline,
yargılama süresi boyunca, çekin üçüncü kişilere ödenmemesi adına ihtiyati tedbir kararı verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine
karar verilmesini.." talep ve dava etmiştir.
(II) YARGILAMA SÜRECİNDE TOPLANAN DELİLLER:
(1) Y a z ı l ı D e l i l l e r ;
Dava konusu çek ile ilgili TTK'nun 818/s maddesi delaleti ile TTK'nun 762 maddesi uyarınca ... Ticaret Sicil Gazetesi'nde 7'şer gün ara ile 3 defa ilan yapılmasına, ilana ilişkin müzekkerenin elden takibi hususunda davacıya yetki verilmesine, ilan masrafının davacı tarafından karşılanmasına karar verilmiştir.
TTK'nun 818/s maddesi delaleti ile TTK'nun 757 maddesi uyarınca ödeme yasağı talebinin %15 teminatla kabulü ile çek bedelinin başkalarına ödenmesinin yasaklanmasına, teminat yatırıldığında bu konuda ilgili banka şubesine müzekkere yazılmasına karar verilmiştir.
İlgili banka şubesine müzekkere yazılarak; Çek koçanının ve çek hesabının kime ait olduğunun, Çekin ibraz edilip edilmediğinin, şayet ibraz edilmiş ise veya ibraz edilir ise ibraz tarihi, ibraz edenin isim ve adresinin, çeki ibraz edenlerin çek aslı ile birlikte mahkememize müracaatlarının sağlanmasının istenmesine karar verilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; keşidecisi ... olan, lehtarı ... Olan, ... numaralı, 30.09.2025 keşide tarihli, 500.000,00 TL bedelli senedin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesi istemine ilişkindir.
Yargıtay HGK'nın 25/12/2013 tarihli ve ... E., ...K. sayılı kararında vurgulandığı üzere; "... dava açıldıktan sonra ortaya çıkan bir olay nedeniyle artık dava konusu edilen talep hakkında olumlu ya da olumsuz bir karar verilmesine gerek ya da neden kalmıyorsa, burada davanın konusuz kalmasından söz edilebilir. Böyle bir durum söz konusu olduğunda mahkemenin yargılamaya devam etmesine gerek yoktur. Bu durumda mahkemenin bir tespit hükmü niteliğinde olmak üzere esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermesi gerekir. Dava konusu hakkın davacıya ödenmesi, verilmesi ya da müdahalenin kaldırılması, davacı ve davalı sıfatının birleşmesi, yeni çıkan bir kanun yada Anayasa Mahkemesi kararı ile ya da kişiye sıkı sıkıya bağlı ve mirasçılara geçmeyen bir hakka ilişkin davalarda taraflardan birinin ölümü gibi nedenlerle dava konusuz kalabilir...".
Tüm dosya kapsamı, dava dilekçesi, celp olunan bilgi ve belgeler birlikte değerlendirildiğinde; davacı vekilinin 20/07/2025 tarihli dilekçesi ile “... dava konusu edilen çek, müvekkil tarafından 17.07.2025 tarihinde bulunmuştur. Müvekkil bu durumu Büyükçekmece Polis Merkezi Amirliğine de ayrıca bildirmiştir (EK- Şikayetçi Ek İfade Tutanağı) Bu itibarla, çekin iptali için açılan davada yargılamaya devam edilmesine gerek kalmamış, dava konusuz hale gelmiştir. Bu nedenle, HMK m. 307/2 uyarınca, davanın konusuz kalması sebebiyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesini, (varsa uygulanmış olan ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını), yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davanın açıldığı tarihteki haklılık dikkate alınarak müvekkil aleyhine hükmedilmemesini" talepli dilekçe sunduğu, iptali istenen çekin davacı tarafça bulunduğu anlaşılmakla, davanın konusuz kalması nedeniyle davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, dava hasımsız olduğundan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına dair karar vermek gerekmiş ve aşağıda yazılı hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın konusuz kalması nedeniyle davanın esası hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Fazla yatan gider avansı ile delil avansı var ise 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Adalet Bakanlığı Hukuk Muhakemeleri Gider Avansı Tarifesinin 5.maddesine göre karar kesinleştikten sonra talep halinde yatırana İADESİNE,
Dair; davacının yokluğunda dosya üzerinden verilen kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer Asliye Ticaret Mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 24/07/2025
Katip ...
¸E-imzalıdır
Hakim ...
¸E-imzalıdır