T.C.
İSTANBUL
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2025/710 Esas
KARAR NO: 2025/1227
DAVA: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 30/12/2024
KARAR TARİHİ: 25/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :
DAVA: Davacı vekili tarafından Mahkememize sunulan dava dilekçesinde özetle; "
" 04.08.2023 günü saat 17:30 sularında, ... sokak üzerinde ... araçla müvekkilimiz İzmir yönünden gelirken duran araçlar yol verince sola dönüş yapmış, bu esnada emniyet şeridinden hızla gelen ... plakalı araç müvekkilimizin aracına çarpmıştır. Bu kaza sonucunda müvekkilimizin aracında ciddi maddi hasar meydana gelmiştir. Davalı, "04.08.2023 tarihli kaza nedeniyle oluşan mahrumiyet araç kazanç kaybı" gerekçesiyle ... 11. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasıyla davacı sürücü hakkında ilamsız takip başlatmıştır. Davacı müvekkilin, ilgili kazada tam kusursuz olduğu sunulu kaza tutanağı ile sabittir. Zira, karşı taraf emniyet şeridinden gelerek kazaya sebebiyet vermiş, asli ve tam kusurlu olduğu tutanağa geçirilmiştir. Dolayısıyla davacı müvekkil, işbu icra takibiyle kendisine yöneltilen borcun aslen alacaklısı olmasına rağmen yasal süreleri kaçırması nedeniyle mağduriyet yaşamış, hacizleri kaldırmak için ödeme yapmak durumunda kalmıştır. Yapılacak bilirkişi inceleme ile kusurlu davalının haksız olarak icra takibi yaptığını ve cebren ödeme yapmak zorunda olduğumuzu kanıtlayacaktır. Davacı müvekkilin ... 11. İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyası ile kendisine yöneltilen borçtan borçlu olmadığının tespitine, davacı müvekkilin cebri icra tehdidi altında, 19.04.2024 tarihinde ihtirazi kayıtla ... 11. İcra Müdürlüğü hesabına yaptığı 28.396,83 tl'nin harç ve giderleriyle birlikte, ödeme tarihinden itibaren işletilecek yasal faizleriyle davacıya geri ödenmesine,
Vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini .." talep ve dava etmiştir.
CEVAP; Davalı vekili tarafından Mahkememize sunulan cevap dilekçesinde özetle;
"Dava görevsiz mahkemede ikame edilmiştir. Kaza sonrasında müvekkil şirket kiracı müşterisine yedek araç tahsis ederek kazanç kaybına uğramış olup zararın davacı tarafından karşılanması gerekmektedir.Davaya konu kazada davacı taraf tam ve asli kusurludur.
davacının müvekkil şirketi zarara uğrattığı açık olduğundan işbu istirdat davasının reddi gerekmektedir.
İstirdat davasının amacı borçlu olmadığının tespit edilerek ödenen paranın geri alınmasıdır. Oysa davacının müvekkil şirketi zarara uğrattığı tamamen şüpheden uzaktır ve bu zararın davacı/borçlu tarafından karşılanması gerektiği açıktır.Görevsiz mahkemede açılmış olan işbu davanın görevsizlik nedeniyle reddine,
mahkemeniz aksi kanaatte ise esastan yapılacak yargılamada usule ve yasaya aykırı olan, şartları oluşmayan davanın reddine,
yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini.."savunmuştur.
(II) YARGILAMA SÜRECİNDE TOPLANAN DELİLLER:
(1) Y a z ı l ı D e l i l l e r ;
İşbu dava dosyasındaki yargılamaya ilk olarak ... 6.Asliye Hukuk Mahkemesi ... Esas Esas sayılı dosyası ile başlanmıştır.
... 6.Asliye Hukuk Mahkemesi ... Esas sayılı dosyası ile yapılan yargılama sırasında toplanan deliller;
... 11. İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı dosyasının Uyap'tan celbine karar verilmiştir.
Davacının tacir olup olmadığı hususunda Ticaret Sicil ve Vergi Dairesine müzekkere yazılmasına karar verilmiştir.
Sompo Sigorta ve ... A.Ş.'ye müzekkere yazılarak hasar dosyalarının celbine karar verilmiştir.
Sigorta Bilgi Gözetim Merkezine müzekkere yazılarak kazaya ilişkin evrakların celbine karar verilmiştir.
1 nolu ara karar yerine getirilince görev hususunun değerlendirilmesine karar verilmiştir.
4 Nolu ara karar uyarınca mahkememizin görevli olduğu tespit edilir ise kusur tespiti için ATK'dan rapor alınmasına karar verilmiştir.
Mahkememizce her ne kadar 09/10/2025 gününe duruşma günü verilmiş ise de ... Vergi Dairesi müdürlüğünden gelen cevabi yazı nazara alınarak re'sen duruşma açılmıştır.
Mahkemenin görevsizliğine karar verilmiştir.
HMK 20. Maddesi uyarınca kararın kesinleşme tarihinden itibaren taraflardan birinin 2 hafta içerisinde mahkememize başvurması halinde dosyanın görevli Nöbetçi İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesine Gönderilmesine karar verilmiştir.
Dosya; .... 6.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 25/06/2025 tarih ve ... E. ... K. sayılı görevsizlik kararı gereğince 24/09/2025 tarihinde Mahkememize tevzi edilmesi üzerine dosya yukarıdaki esas numarasına kaydı yapılarak dava dilekçesi ve ekleri incelenmiştir.
Mahkememizin 2025/710 Esas sayılı dosyası ile yapılan yargılama sırasında toplanan deliller;
Dosyanın trafik kazalarında kusur tespitinde uzman bir trafik bilirkişisi ve bir otomotiv konusunda uzman makine mühendisi bilirkişisine tevdi edilerek dosya kapsamı itibariyle kazada kusur durumunun oransal olarak tespiti ile kaza nedeniyle davacı tarafça davalının istemi üzerine ödenen kazanç kaybı bedeline dair istirdat alacağının bulunup bulunmadığı, varsa miktarının tespitinin yapılmasına dair rapor alınmasına karar verilmiştir.
Sigorta Tahkim Komisyonu'na müzekkere yazılarak ... sayılı dosyalarının mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup gelen cevap dosyamız arasına alınarak incelenmiştir.
Bilirkişi heyetinden alınan 12/11/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle: "... plakalı aracın Karayolları Trafik Kanununun, 47.maddesinin d) fıkraları ile 53.maddesinin b) fıkrası, 67.maddesinin a) fıkrası ile 84.maddesii 1) fıkrasını ve Karayolları Trafik Yönetmeliği 109. maddesinin b) fıkrasının 8.maddesini ihlal ederek; taşıt yolunda seyir halindeyken kavşakta doğrultu değiştirerek sola dönüş yapmak istediğinde, trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere uymak, sola dönerken, karayolunu kullananlar için tehlike doğurabilecek ve bunların hareketlerini zorlaştıracak şekilde davranmamak, doğrultu değiştirme manevrasını doğru yapmak ve sola dönüş yaparken, beklemek suretiyle kavşakta ilk geçiş hakkı olan araçların önce geçmesine imkan vermek zorunda olduğu halde; dosya kapsamı ve dosyada mevcut sürücülerin kendi aralarında tanzim ettikleri maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağına göre; sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile 04.08.2023 günü, saat: 17.30 sıralarında, ... İli, ... İlçesinde, ...istikametinden ... istikametine seyir halindeyken, mondi önüne geldiğinde, mondi istikametine sola dönüş yaptığı esnada aracının sol ön kısımlarıyla, karşı istikamet olan Kemalpaşa istikametinden ... istikametine seyir halindeyken kavşağa giren sürücü ...'un sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın sol ön köşe kısımlarının çarpışması şeklinde dava konusu trafik kazasının meydana geldiği, bu durumda, kavşakta sola dönüş yaparken doğru geçmekte olan araçları kontrol etmediği, doğrultu değiştirme manevralarını yanlış yaptığı ve sola dönüş kurallarına uymak suretiyle doğrultu değiştirmesi, sola dönüşü yapmadan önce karşıdan gelen sürücü ...'un sevk ve idaresindeki ... plakalı araca geçiş önceliği tanıması gerektiği halde, doğrultu değiştirme manevrasını yanlış yaparak asli kusur ihlali yaptığı ve bu şekilde dikkatsizlik ve tedbirsizlik neticesi özen yükümlülüğüne uymayarak kazaya sebebiyet verdiği anlaşıldığından, meydana gelen trafik kazasında 75 (yüzde yetmiş beş) oranında kusurlu olduğu, ...'in; ... plakalı aracın sürücüsü ...'un; karayolları trafik kanununun; 47.maddesinin c) ve d) fıkraları ile 52.maddı fıkralarını ihlal ederek; araç ile seyir halinde kavşaklara yaklaşırken hızını azaltmak, düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk olduğu halde; dosya kapsamı ve dosyada mevcut sürücülerin kendi aralarında tanzim ettikleri maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağına göre; sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile 04.08.2023 günü, saat:17.30 sıralarında, ... İli, ... İlçesinde, ... Caddesi üzerinde Kemalpaşa istikametinden ... istikametine seyir halindeyken, mondi önüne geldiği esnada aracının sol ön köşe kısımlarıyla, bu sırada karşı istikamet olan ...ir istikametinden ... istikametine seyirle, mondi önünde mondi istikametine sola dönüş yapmakta olan sürücü ...'in, sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın sol ön kısımlarıyla çarpışması şeklinde, dava konusu trafik kazasının meydana geldiği, bu durumda kavşağa yaklaşırken yavaşlamadığı, kavşakta sola dönmekte olan aracın kendisine geçiş hakkı verip vermediğine dikkat etmediği, aracının hızını, kullandığı aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerekti şartlara uydurmadığı, yolda seyrini dikkatsiz ve tedbirsiz s sonucu özen yükümlülüğüne uymayarak, kazaya karıştığı anlaşıldığından, meydana gelen trafik kazasında 9625 (yüzde yirmi beş) oranında kusurlu olduğu, sbm-tramer kusur dağılımında aşağıda görüldüğü ü: ... plakalı aracın sürücüsü ...'in;6100 kusurlu ve ... plakalı aracın sür ü ...'un; kusursuz olduğu belirtilmiş olup, ... plakalı aracın sürücüsü ...'in; asli kusurlu olduğu kanaatine uyulmuş, ancak, ... plakalı aracın sürücüsü ...'un kazada, karayolları trafik Kanı 47.maddesinin c) ve d) fıkraları ile 52.maddesinin a) ve b) fıkralarını ihlal ederek kazada 9425 kusurlu olduğundan, sbm-tramer kusur dağılımındaki, ... plakalı aracın sürücüs ... 'un, 40-kusursuz olduğu kanaatine uyulmamıştır. Davaya konu 04.08.2023 kaza tarihli; ... plaka nolu, ... şasi nolu, 2012 model, ... Marka, ... model, otobüs cinsi, ticari, beyaz renkli araç (sahibi: Ahmet Genç; trafik sigorta: ... sigorta; kasko: ... sigorta) sürücü ... ... plaka nolu, ... şasi nolu, 2019 model, ... marka, ... model, otomobil cinsi, yolcu nakli- hususi, beyaz renkli araç (sahibi: ... A. Ş.; trafik sigorta: ...Sigorta Şirketi; kasko: ... Sigorta Şirketi) sürücü .... ... plaka nolu, araç için Dava konusu aracın 04.08.2023 kaza tarihi itib: onarım boyunca kullanılmamasından kaynaklı tazminat (ikame araç) bedeli 10 gün 514,25 TL/gün - 5.142,50 TL ve belirlenen davalı 9025 kusur oranında 1.285,62 TL tekabül ettiği.." rapor edilmiştir.
... 6. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 25/06/2025 tarih ve ... E... K. sayılı görevsizlik kararı okunmuştur.
Tensip zaptı 6 nolu ara karar gereği yazılan müzekkereye ikmalen cevap verildiği görülmüştür.
Tensip zaptı 3 nolu ara karar gereği eksik avansın ikmal edildiği, 2 nolu ara karar gereği dosyanın bilirkişilere tevdi edildiği, bilirkişilerin ek raporunu sunduğu, ek raporun taraflara tebliğ edildiği, taraf vekilleri tarafından ek rapora itiraz dilekçesi sunulduğu görülmüştür.
Davacı vekiline ticari davalarda zorunlu arabuluculuğa başvurulup başvurulmadığına ilişkin beyanda bulunması ve var ise arabuluculuk son tutanağı aslı veya aslı gibidir örneğini sunmak üzere 2 haftalık kesin süre verilmesine, aksi takdirde davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddedileceğinin ihtarına karar verilmiştir.
1 nolu ara karar ikmal edildikten sonra bilirkişi raporuna itirazların değerlendirilmesine karar verilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; trafik kazasına dayalı olarak başlatılan ... 11. İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasına ödenen bedelin istirdatı istemine ilişkindir.
İstanbul BAM 13. Hukuk Dairesinin ... Esas, ...Karar sayılı ilamında vurgulandığı üzere "... Somut uyuşmazlıkta davalı olan tarafça ... 20. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...esas sayılı dosyasında davacı aleyhine davacı tarafından davalının hesabının hukuka aykırı şekilde askıya alınması ve swap işleminin iptal edilmesi sebebiyle uğranılan zararın tazmini talepli davada davacı tarafından iş bu karşı davanın açıldığı, Mahkemece karşı dava yönünden tefrik kararı verilerek ayrı esasa kaydedildiği ve Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verildiği, Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından da yukarıda belirtilen esasa kaydedilmek suretiyle davacının arabuluculuk dava şartına başvurmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verildiği görülmüştür. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın niteliği gereği davanın TTK 4-f maddesi uyarınca mutlak ticari dava olduğu ve bir miktar paranın ödenmesi talep edildiğinden TTK 5/A maddesine göre zorunlu arabuluculuk dava şartına tabi olduğu anlaşılmaktadır. Davanın arabuluculuğa tabi olduğu, davadan önce arabuluculuğa başvurulmadığı sabit olup, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin, arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmesi gerektiğine dair emredici ve özel nitelikteki düzenlemesi karşısında, genel nitelikteki HMK madde 115/2-2. cümle ve 115/3 maddelerinin uygulanma olanağının da bulunmadığı, İstinaf dilekçesinde zikredilen HMK'nın 115. maddesi, dava şartlarının incelenme sırasını ve tamamlanabilir dava şartları yönünden uygulanacak kuralları gösterdiği, davacı vekili tarafından karşı davada sunulan cevap dilekçesinde kendisi tarafından uyuşmazlıkta ticaret mahkemesi'nin görevli olduğu ve arabuluculuk dava şartına tabi olduğunun ileri sürülmesine rağmen arabuluculuk dava şartına tabi olan iş bu davada söz konusu şart yerine getirilmeden dava açıldığı ve arabuluculuk dava şartı, sonradan tamamlanması mümkün olan dava şartlarından olmadığından Mahkemece süre verilmeksizin davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesi usul ve yasaya uygundur...".
6100 sayılı HMK 114.maddesinde dava şartları sayılmış, yine HMK 115.maddesinde ise dava şartlarının incelemesinin nasıl gerçekleştirileceği düzenlenmiştir. Buna göre "Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder.".
6102 sayılı kanun 5.maddesinde 7155 sayılı yasanın 23.maddesi ile eklenen 18/a maddesi ile yapılan değişiklik nedeniyle Arabuluculuk dava şartının eklenildiği, HMK 118/1 madde gereğince "Davanın dava dilekçesinin kaydedildiği tarihte açılmış " sayılacağının belirtildiği, 7155 sayılı kanunun 20.maddesi ile 13/01/2011 tarihli ve 6102 sayılı TTK.5.maddesinden sonra gelmek üzere dava şartı olarak Arabuluculuk getirildiğini, söz konusu düzenleme ile "Bu kanunun 4.maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalarada, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır" hükmünün bulunduğu ve yine 7153 sayılı kanun Yürürlük başlıklı 26/1-a maddesinde 10,20 ve 21.maddeleri 01/01/2019 tarihinde yürürlüğe girer hükmü yer bulunduğu, söz konusu yasa değişikliği ile arabuluculuk dava şartının tamamlanabilir nitelikte bir dava şartı olmadığı açıktır.
Dava Şartı Olarak Arabuluculuk başlığı altında düzenlenen 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Yasası'nın 18/A maddesinin ikinci fıkrası ise; "Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." hükmünü düzenlemektedir.
Mahkememiz önündeki somut olayda; ... 6. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 25/06/2025 tarih ve ... E. ...K. Sayılı kararı ile görevsizlik kararı verilerek dosyanın mahkememizin işbu esasına kaydedildiği; mahkememizin 02/12/2025 tarihli celsesi ara kararı ile davacı vekiline ticari davalarda zorunlu arabuluculuğa başvurulup başvurulmadığına ilişkin beyanda bulunması ve var ise arabuluculuk son tutanağı aslı veya aslı gibidir örneğini sunmak üzere 2 haftalık kesin süre verilmesine, aksi takdirde davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddedileceğinin ihtarına karar verildiği; davacı vekilinin 24/12/2025 tarihli beyan dilekçesi ile 25/12/2025 tarihli celsedeki beyanları uyarınca dosya mahkememize tevzi edilmeden önce arabuluculuğa başvurulmadığı anlaşılmış; arabuluculuğa başvuru tamamlanabilir dava şartı olmadığından davanın arabuluculuk dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine dair aşağıda yazılı hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın arabuluculuk dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,
2-Karar tarihi itibariyle 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40TL harçtan peşin alınan 484,95TL'nin mahsup edilerek bakiye 130,45TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan giderlerinin kendi üzerinden bırakılmasına,
4-Davalı tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davalı vekil ile temsil edildiğinden yürürlükte olan AAÜT m. 7/2 gereğince Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde yazılı miktarları geçmemek üzere üçüncü kısımda yazılı avukatlık ücretine hükmedilmesi gerektiğinden; dava değeri olan 28.396,83 TL üzerinden hesaplanan 4.543,49 TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Fazla yatan gider avansı ile delil avansı var ise 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Adalet Bakanlığı Hukuk Muhakemeleri Gider Avansı Tarifesinin 5.maddesine göre karar kesinleştikten sonra talep halinde yatırana İADESİNE,
Gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde mahkememize veya bulunulan yer asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile başvurmak koşuluyla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı karar verildi. 25/12/2025
Katip
¸E-imzalıdır
Hakim
¸E-imzalıdır