T.C.
İSTANBUL
3.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/24
KARAR NO: 2022/175
DAVA: FSEK - MADDİ VE MANEVİ TAZMİNAT
DAVA TARİHİ: 16/04/2010
KARAR TARİHİ: 08/12/2022
Taraflar arasında mahkememizde görülmekte olan FSEK - Maddi ve Manevi Tazminat davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili şirketin şarkıcı ...'ın evinde gerçekleştirilen iç mimari düzenlemelerin 16/01/2010 tarihli ... ve ... internet sitesi ile Şubat 2010 tarihli "..." isimli ev dekorasyon dergisinde "... " başlığıyla haber röportaj olarak yayınlandığını, bu yayının içeriğinde şarkıcının evinin iç mimarisinin ve konseptinin tümüyle davalılar ...ve onların şirketleri olan ... firması tarafıdan tasarlandığı şeklinde beyanatlar verildiğini, bu beyanların davalılar tarafından ilgili yayın kuruluşana bu şekilde aksettirildiğini, haberin gerçeği yansıtmayıp bu evdeki konsept, iç mimari, projelendirme, tadilat ve mobilya yenileme işlerinin müvekkili şirket ve ortakları tarafından 5 aylık bir süre içinde yapıldığını, bu yayın nedeniyle davalıların gerçeğe aykırı beyanatları ile müveklinin eserinin intihali neticesinde haksız rekabet yaratıldığını, müvekkilin kişilik haklarına haksız saldırı teşkil ettiğini, ticari itibarının zedelendiğini, bu nedenle FSEK ve BK gereğince 20.000,00 TL manevi, 10.000,00 TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsilini, hükmün ilanını talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle: Şarkıcı ...'ın evinde gerçekleştirilen ve "haber" ve "röportaj" şeklindeki yayınlanan çekimler ile yorumların müvekkili şirketin tek yanlı beyan ve açıklamaları olmadığını, ...'ın röportajda "evinde sık sık tadilat yaptığını, en son ... ve ...'dan yardım aldığını" söylediğini, müvekkilin sektörde itibarlı bir firma olup davacının bu itibardan faydalanmak üzere ucuz reklam peşinde olduğunu, davacının ...'ın evinde yaptığı işlerin tasarım ve fikri üretimle ilgisinin bulunmadığını, faturalardan da anlaşılacağı üzere davacı şirketin bsahse konu evde bir takım beyaz eşya pazarlama, boya badana ve tamirat işleri yaptığını, bu işlerin 2008 yılında yapıldığını ve 2 yıllık sürede eskiyen imalatlar olup kullanılarak tüketildiğini, dergide yer alan objel ve ürünlerin hiç birisinin davacı şirket tarafından tasarlanmış ve özel üretilmeş ürünler olmadığını, nereden alınıp hangi markaya ait olduklarının faturalardan sabit olduğunu, yersiz ve mesnetsiz olan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
... 3.FSHHM'nin (kapatılan) ... E.... K. ve 11/04/2013 tarihli kararı ile "...1-Davanın kısmen kabulü ile, takdiren 10.000,00 TL. manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle davalı ... LTD. ŞTİ. şirketinden alınarak davacıya verilmesine, fazla talep ile maddi tazminata ilişkin taleplerin ve davalılar ... ve ... hakkındaki taleplerin reddine,..."şeklinde karar verilmiştir.
Karara karşı, davalılar vekili temyiz yoluna başvurmuştur.
Anılan karar, Yargıtay 11. H.D'nin 2013/17710 E. 2014/6220 K. ve 31/03/2014 tarihli ilamı ile "...1- Mahkemece davalılar ... ve ... aleyhine açılan davanın reddine karar verilmiş bulunmaktadır. Bu itibarla ve bu davalıların karşı tarafın temyizi üzerine gerekçe bakımından bir temyizlerinin de bulunmamasına göre hukuki yarar yokluğundan davalılar ... ve ... vekilinin temyiz isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.
2- Davalı ... Ltd. Şti. vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; Mahkemece, FSEK 15. maddesi uyarınca manevi tazminata hükmedilmiş bulunmaktadır. Davacılar tarafından yapılan dekorasyonların eser mahiyetinde olup olmadıkları özel ve teknik bilgiyi gerektiren bir husustur. Mahkemece yaptırılan bilirkişi raporunda da bu hususta bir belirleme mevcut değildir. Her ne kadar HUMK'nın 286 ( HMK. m. 282 ) maddeleri uyarınca hakim bilirkişi raporu ile bağlı değil ise de bu husus bilirkişinin raporunun serbestçe takdir edileceği anlamında olup hakimin bilirkişi yerine geçerek karar vermesi anlamına gelmez. Kaldı ki, fotoğraflarda görülen hangi mamül veya mamüllerin eser mahiyetinde olduğuna dair belirleme de mevcut değildir. Mahkemece, tüm bu hususlar nazara alınarak yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılarak neticesine göre karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile hüküm tesisi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir..." gerekçesiyle bozulmuştur.
İstanbul 3.FSHHM'nin (kapatılan) 2014/149 E. - 221 K. ve 23/09/2014 tarihli kararı ile "...1-Mahkememizden verilen 11/04/2013 tarihli kararda DİRENİLMESİNE,
2-Davanın kısmen kabulü ile, takdiren 10.000,00 TL. manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle davalı ... Dekorasyon İnşaat ve Temsilcilik LTD. ŞTİ. şirketinden alınarak davacıya verilmesine, fazla talep ile maddi tazminata ilişkin taleplerin ve davalılar ... ve ... hakkındaki taleplerin reddine..." şeklinde karar verilmiştir.
Direnme kararı, davalı şirket vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2017/11-2758 E. - 2021/1228 K. ve 14.10.2021 tarihli ilamı ile "... davacı şirket tarafından 2008 yılı içerisinde sanatçı ...’ın evinin restorasyon ve dekorasyon işlerinin yapıldığı, anlaşılmaktadır. Dosya kapsamından sanatçı ...’ın evinin ilk olarak 2005 yılı içerisinde öncelikle davalı şirket tarafından restorasyon ve dekorasyon yapıldığı ve bazı eşyaların özel olarak tasarlandığı, aynı evin 2008 yılında bazı restorasyon ve dekorasyon işlerinin de davacı şirket tarafından yapıldığı, yine davacı şirketin yaptığı işlerin de dahil olduğu bazı restorasyon ve dekorasyonların da 2010 yılı içerisinde davalı şirket tarafından yapıldığı görülmektedir.
23. Davacı vekili tarafından sanatçı ...’ın evinin restorasyon ve dekorasyon işlerinin müvekkilince yapılmasına rağmen 16.01.2010 tarihli ...ve ... dergisinin 2010 Şubat sayısında “...” başlıklı yazıda ...'ın evinin davalı şirket tarafından tasarlandığı ve dekore edildiği şeklinde davalı şirket yetkililerinin beyanatlarının müvekkilinin FSEK kapsamında eserden kaynaklanan haklarını ihlal ettiği ve ayrıca haksız rekabet oluşturduğu ileri sürülmüştür. Davacı şirket tarafından sanatçı ...’ın evinde 2008 yılı içerisinde; muhtelif duvar kağıdı işlemleri, bazı mobilyaların kumaşının değiştirilmesi, parke işlemleri, alçıpan ve asma tavan işlemleri, seramik ve banyo işçiliği, elektrik tesisatı, muhtelif boya işlemleri ve muhtelif mobilya işlemleri gibi restorasyon ve dekorasyon kapsamında işlemlerin yapıldığı dosya kapsamı ile sabittir.
24. Mahkemece alınan bilirkişi raporunda; Instyle Home dergisinin 2010 Şubat sayısında “...” başlıklı yazıda yer alan fotoğraflar ile davacı tarafından 2008 yılında yapıldığı iddia edilen işlere ilişkin fotoğraflar karşılaştırılarak davalı şirketin davacıya ait fikri hakkı veya sair mutlak hakkı ihlal ettiğine dair yeterli delil görülmediği kanaatine varılmıştır. Ancak bilirkişi raporunda hangi işlemlerin veya ürünlerin davacı tarafından yapıldığı tam olarak belirlenmediği gibi davacı tarafından yapıldığı iddia edilen işlemlerin veya ürünlerin de FSEK kapsamında eser niteliğinde olup olmadığı tespit edilmemiştir.
25. Her ne kadar HMK’nin 282. (HUMK'nın 286.) maddesi gereğince hâkim bilirkişi raporu ile bağlı değil ise de bu husus bilirkişinin raporunun serbestçe takdir edileceği anlamında olup hâkimin bilirkişi yerine geçerek karar vermesi anlamına gelmemektedir. Somut olayda davacı tarafından yapıldığı iddia edilen işlemlerin veya ürünlerin eser mahiyetinde olup olmadığının tespiti hâkimlik mesleğinin gerektirdiği hukukî bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konulardan olmayıp özel veya teknik bilgiyi gerektirdiği için bilirkişiye başvurulması zorunludur.
26. O hâlde; maddi tazminat talebinin reddedildiği ve manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne dair hükmün temyiz eden davalı şirket yararına bozulduğu ve manevi tazminat yönünden direnildiği, manevi tazminatın 16.01.2010 tarihli ... ve web adresi ile ... dergisinin 2010 Şubat sayısında “...” başlıklı yazılardaki beyanatlar nedeniyle talep edildiği nazara alınarak yeniden bilirkişi incelemesi yaptırılıp öncelikle sanatçı ...’ın evinde hangi işlemlerin veya ürünlerin davacı tarafından yapıldığı tam olarak tespit edildikten sonra yapılan bu işlemlerin eser niteliğinde olup olmadığı, eser niteliğinde işlem veya ürün var ise davacının FSEK’ten kaynaklanan hangi haklarının ihlal edildiği belirlenerek sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir.
27. Hâl böyle olunca Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uymak gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır.." gerekçesiyle direnme kararı bozulmuştur.
Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2017/11-2758 E. - 2021/1228 K. ve 14.10.2021 tarihli ilamına uyulmuştur.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava: 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında eserden kaynaklanan mali ve manevi hakların ihlal edildiği iddiasına dayalı, 10.000,00 TL maddi ve 20.000,00 TL manevi tazminatın tahsili istemine ilişkindir.
Yargılama devam ederken davacı ...LTD. ŞTİ. sicilden terkin edilmiş, davacı vekiline; şirketin ihyası için dava açmak üzere kesin süre verilmiş, kesin süreye rağmen şirketin ihyası için dava açılmamıştır.
Davacı şirketin; ticaret sicilinden terkin edildiği ve bu nedenle tüzel kişilik sona ermiş olduğundan, aktif dava ehliyeti bulunmadığı için davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere
DAVANIN REDDİNE
1-80,70 TL ilam harcının peşin harçtan mahsubu ile fazla 364,80 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı vekiline iadesine,
2-Davacı şirket ticaret sicilinden terkin edildiğinden, davalılar lehine vekalet ücreti verilmesine yer olmadığına,
3-Davalılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Taraflarca fazla yatırılan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,
Dair davalılar vekilinin yüzüne karşı, davacı vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde TEMYİZ YOLU AÇIK olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 08/12/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır