T.C.
İSTANBUL
3.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/77 Esas
KARAR NO: 2023/190
DAVA: HAYSİYET KURULU KARARININ İPTALİ
DAVA TARİHİ: 20/04/2022
KARAR TARİHİ: 23/11/2023
Mahkememizde görülmekte bulunan Haysiyet Kurulu Kararının İptali davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TALEP: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ... Haysiyet Kurulu tarafından Müvekkili ... hakkında ... tarih ve ... sayılı kararı ile disiplin ceza kararı vaaz ettiğini, bu hukuksuz karar ile müvekkiline hak mahrumiyeti oluşturduğunu, işbu karara dün muttali olan müvekkili davasını da bugün ikame ettiğini, “...’a Üye Disiplin Yönergesinin 7c ve 7e Maddesi gereğince “Hak Mahrumiyeti” cezası uygulanmasına oy birliği ile karar verilmiştir.” İbareleriyle müvekkili hakkında uygulanan hukuka aykırı karar ortaya konduğunu, yargılama sonunda ... Haysiyet Kurulu’nun Hukuka ve yönetmeliğe açıkça aykırı ... tarih ve ... sayılı KARARININ İPTALİNE, Yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı ..., ... Yönetim Kurulunun ... tarihli ve ... sayılı kararı kapsamı uyarınca Haysiyet Kuruluna sevk edildiğini, ... Haysiyet Kurulu Üye Disiplin Yönergesinin ilgili Maddesi uyarınca; davacının sosyal medya paylaşımlarından, sosyal medya (twitter,facebook vb.) aracılığıyla ... yararlarını zedeleyici beyanlarda bulunduğunu, ayrıca üyelere SMS ve sosyal medya aracılığıyla gönderilen yazıların, üyelerin kişisel verilerini kanuna aykırı şekilde kullandığını ve sebepleriyle birlikte Haysiyet Kurulu'na sevkine karar verildiğini, ... tarihli Haysiyet Kurulu toplantısından alınan ilgili kararın gereğince davacı ...'a ... 16. Noterliğinin 30.03.2022 Tarih ... Yevmiye No.lu ihtarnamesi keşide edildiğini, mezkur ihtarname uyarınca; "... Haysiyet Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararında ...'un ...'a bildirdiği son güncel adresine ... Haysiyet Kurulu Yönergesinin ilgili hükümlerine göre, tutanak ekinde sureti yer alan Whatsapp mesajlaşma programından alınan çıktılardan alınan söylemlerine ilişkin olmak üzere, beyanların kendisine ait olup olmadığı ve isnat olunan beyanları ile ilgili kendisine yapılan ihtarnamenin adresine tebliğ tarihinden itibaren en geç 7(yedi) gün içerisinde kurula yazılı savunmasını gönderebileceği veya ... tarihinde saat: 13:30'da ... Genel Merkezinde kurul önünde savunmalarını sözlü olarak yapabileceği, kendisine isnat edilen suçlamalar ve istenen yaptırımları göz önüne alındığında, tanık dinletme, belge sunma ve soruşturma belgelerini tetkik etme haklarını da kullanabileceğini bildirilip, kovuşturmaya konu Whatsapp mesajlarının çıktılarının birer suretlerini de eklenerek noter kanalıyla ihtari bildirimde bulunulmasına karar verildiğini, ... Haysiyet Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı gereğince işbu ihtarnamenin tarafına tebliğ tarihinden itibaren en geç 7 gün içinde Haysiyet Kuruluna yazılı savunmalarını gönderebileceklerini veya ... tarihinde saat: 13:30'da ... Genel Merkezinde Haysiyet Kurulu önünde savunmalarını sözlü olarak yapabileceklerini ve isnat edilen suçlamalar ve istenen yaptırımlar göz önüne alındığında, tanık dinletme, belge sunma ve soruşturma belgelerini tetkik etme haklarını da kullanabileceklerini, aksi durumda dosyadaki mevcut belgeler üzerinden karar verileceğini saygılarımızla ihtaren bildiririz " ifadelerine yer verildiğini. ... Haysiyet Kurulu ... tarihinde ihtarnamede belirtilen saatte toplanılıp ve bu toplantıda davacı ...'un gönderdiği ... kayıtlarındaki ... tarih ve ...kayıt sayılı savunma dilekçesi incelendiğini, aynı toplantıda dosyada şikayet dilekçeleri bulunan ikametleri İstanbul olan ..., ..., ... ve ...'ın ... tarihinde saat 13:00 ile 15:00 arasında sözlü ifadeye çağrılmalarına ve sonraki toplantının ... tarihinde saat 13:00'da yapılmasına oy birliğiyle karar verildiğini, ... Haysiyet Kurulunun ... tarihli toplantısında, ayrıntılı inceleme süreci sonucunda "...'un üyelere gönderdiği Whatsapp mesajlarının ... yararlarını zedeleyici, olumsuz, tahkir edici nitelikte olduğundan, ...'a, eylemiyle ilgili olarak üye disiplin yönergesinin 7/c maddesindeki; c) Basın-yayın organları, internet veya sosyal medya (twitter, facebook vb.) aracılığıyla ... yararlarını zedeleyici beyanlarda bulunmak; kendi kontrolündeki hesapta, ... yararlarını zedeleyici, olumsuz, tahkir edici beyanlarda ve hakarette bulunulmasına müsaade etmek veya aracılık etmek; Şeklindeki düzenleme uyarınca HAK MAHRUMİYETİ yaptırımı uygulanmasına oy birliğiyle karar verildiğini," ilgili kararın davacıya ...tarihinde noter kanalıyla gönderilmiş olduğunu, son güncel adreslerine ... Haysiyet Kurulu yönergesinin ilgili hükümlerine göre, işbu tutanak ekinde suretleri yer alan ve üyeler tarafından gönderilen whatsapp mesaj çıktılarındaki söylemlerine ilişkin olmak üzere bu beyanların kendisine ait olup olmadığı ve isnat olunan beyanlar ile ilgili kendisine yapılacak ihtarnamelerin adresine tebliğ tarihlerinden itibaren en geç 7(yedi) gün içerisinde kurula yazılı savunmalarını gönderebileceğini veya ... tarihinde saat 13:00'da ...'un ... Genel Merkezinde Haysiyet Kurulu önünde savunmalarının sözlü olarak yapabileceğini, isnat edilen suçlamaların ve istenen yaptırımların göz önüne alınarak, tanık dinletme, belge sunma ve soruşturma belgelerini tetkik etme haklarını da kullanabileceğini hususunun bildirilip kovuşturmaya konu mail çıktılarının birer suretlerini de eklenerek noter kanalıyla ihtarı bildirimde bulunulmasına karar verildiğini, davacının ... tarihi saat 13:29 da atmış olduğu e-mail ile de Haysiyet Kurulu ile ilgili mesnetsiz suçlamalarını tekrarlayarak sözlü veya yazılı savunma yapmayı reddettiğini, atmış olduğu mesajların arkasında olduğunu bildirmesi nedeni ile haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE: Dava; ... Haysiyet Kurulunun ... tarih ve ... sayılı "Hak Mahrumiyeti Kararının'' iptali istemine ilişkindir.
Meslek Birliğinden Üye Disiplin Yönergeleri ile davacı hakkında verilen karar ve karara ilişkin bilgi ve belgeler celp ve tetkik edilmiştir.
... 7.Asliye Ceza Mahkemesinin (ASCM) ... Esas ve ... Karar sayılı kararı, ... tarihli Haysiyet Kurulu toplantı tutanağı, ... 16. Noterliğinin ... Tarih ... Yevmiye No.lu ihtarnamesi, ... Haysiyet Kurulu ... tarihli toplantı tutanağı, ... Haysiyet Kurulu 13/04/2022 tarihli toplantı tutanağı, ...'ın ... tarihinde ... Haysiyet Kurulu Başkanlığı'na hitaben yazdığı şikayet dilekçesi, ... hukuk biriminin konu hakkındaki görüş belgesi, ... Haysiyet Kurulunun ... tarihli toplantı tutanağı, ... tarihli noter kanalıyla gönderilen ihtarname ile davacı ... tarafından ... üyelerine atılan toplu mesajların ekran görüntülerine delil olarak dayanılmakla tetkik edilmiştir.
Celp ve tetkik edilen ... 7. ASCM'nin ... E. ... K ve ... tarihli kararı incelendiğinde; müştekinin ..., sanığın ..., suçun Alenen Hakaret, suç tarihinin ..., suç yerinin ... olup, sanığın TCK 125/1.maddesi uyarınca cezalandırılmasına ve Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Dosya kapsamındaki belgelerin tetkiki neticesinde; davacı ...'un, ... Yönetim Kurulunun 29/03/2022 tarihli ve ... sayılı kararı kapsamı uyarınca Haysiyet Kuruluna sevk edildiği, ... tarihli Haysiyet Kurulu toplantısında alınan ilgili karar gereğince davacı ...'a ... 16. Noterliğinin ... Tarih ... Yevmiye No.lu ihtarnamesinin keşide edildiği, anılı ihtarname uyarınca; "... Haysiyet Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararında ...'un ...'a bildirdiği son güncel adresine ... Haysiyet Kurulu Yönergesinin ilgili hükümlerine göre, tutanak ekinde sureti yer alan Whatsup mesajlaşma programından alınan çıktılardan alınan söylemlerine ilişkin olmak üzere, beyanların kendisine ait olup olmadığı ve isnat olunan beyanları ile ilgili kendisine yapılan ihtarnamenin adresine tebliğ tarihinden itibaren en geç 7(yedi) gün içerisinde kurulumuza yazılı savunmasını gönderebileceği veya... tarihinde saat: 13:30'da ... Genel Merkezinde kurulumuz önünde savunmalarını sözlü olarak yapabileceği, kendisine isnat edilen suçlamalar ve istenen yaptırımlar göz önüne alınarak, tanık dinletme, belge sunma ve soruşturma belgelerini tetkik etme haklarını da kullanabileceği hususu da bildirilip, kovuşturmaya konu Whatsup mesajlarının çıktılarının birer suretleri de eklenerek noter kanalıyla ihtari bildirimde bulunulmasına karar verilmiştir. SONUÇ: ... Haysiyet Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı gereğince işbu ihtarnamenin tarafınıza tebliğ tarihinden itibaren en geç 7 gün içinde Haysiyet Kuruluna yazılı savunmanızı gönderebileceğinizi veya ... tarihinde saat: 13:30'da ... Genel Merkezinde Haysiyet Kurulu önünde savunmalarınızı sözlü olarak yapabileceğinizi ve isnat edilen suçlamalar ve istenen yaptırımlar göz önüne alınarak, tanık dinletme, belge sunma ve soruşturma belgelerini tetkik etme haklarınızı da kullanabileceğinizi, aksi durumda dosyadaki mevcut belgeler üzerinden karar verileceğini saygılarımızla ihtaren bildiririz" ifadelerine yer verildiği, ... Haysiyet Kurulunun ... tarihli toplantısında inceleme süreci sonucunda "...'un üyelere gönderdiği Whatsapp mesajlarının ... yararlarını zedeleyici, olumsuz, tahkir edici nitelikte olması nedeniyle, ...'a, eylemiyle ilgili olarak üye disiplin yönergesinin 7/c maddesindeki; c) Basın-yayın organları, internet veya sosyal medya (twitter, facebook vb.) aracılığıyla ... yararlarını zedeleyici beyanlarda bulunmak; kendi kontrolündeki hesapta, ... yararlarını zedeleyici, olumsuz, tahkir edici beyanlarda ve hakarette bulunulmasına müsaade etmek veya aracılık etmek; şeklindeki düzenleme uyarınca HAK MAHRUMİYETİ yaptırımı uygulanmasına'' oy birliğiyle karar verildiği, anılı kararın davacıya ... tarihinde noter kanalıyla tebliğ edildiği ve huzurdaki iptal davasının 20/04/2022 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır.
Huzurdaki davada davalı taraf ..., 5846 sayılı FSEK 42. maddesi uyarınca kurulan, statüsü ve kuruluşu yasa tarafından belirlenen, müzik eserleri alanında faaliyet gösteren meslek birliği olup iptal istemine konu Haysiyet Kurulu kararının değerlendirilmesi yönünden tatbiki gereken ... Haysiyet Kurulu Yönergesinin Haysiyet Kurulunun Görevlerini içerir 5. maddesi; ''a) ...’a kayıtlı üyeler hakkında Üye Disiplin Yönergesinde öngörülen yaptırımı uygulama ve disiplin cezası vermek, b) Fikir ve Sanat Eseri sahipleri ile komşu hak sahipleri meslek birlikleri ve Federasyonları hakkında Tüzük’te ve ... Tüzüğünde öngörülen hallerde üyelikten çıkarma cezası ile Disiplin Yönergesinde öngörülen cezaları vermek. '' şeklinde, Konunun İntikali ve Ön Soruşturmayı gösteren 6.maddesi; ''Disiplin yaptırımı uygulanmasını gerektiren bir durumun oluşumu üzerine ya Genel Sekreterlik gerekli ön hazırlıkları yaparak konuyu Yönetim Kurulu’nun bilgisine sunar ya da böyle bir ön hazırlığa gerek olmaksızın haricen edindiği bilgi üzerine Yönetim Kurulu konunun önemini dikkate alarak gerekli kanıtları geciktirmeksizin toplatır ve düzenlenen inceleme dosyasının Haysiyet Kurulu’na sunulmasını kararlaştırır. Haysiyet Kurulunun Çalışma Yöntemini gösteren 7.maddesi; ''Haysiyet Kurulu, Yönetim Kurulu’nun kararı üzerine toplanır. Haysiyet Kurulu, çalışmalarına, önce ilgili üyeye tebliğ tarihinden başlamak üzere, en fazla yedi günlük bir süre tanıyarak yazılı savunmasını talep etmek suretiyle başlar. Üye savunmasını bizzat Kurul toplantısına katılarak da yapabilir. Hakkında ceza istenilen üye, tanık dinletme, ayrıca belge sunma veya soruşturma belgelerini tetkik etme veya bir avukat marifetiyle de tetkik ettirme, hakkını kullanabilir. Haysiyet Kurulu, kendisine intikal eden inceleme talebi üzerine yaptığı ilk toplantı tarihinden itibaren bir ay zarfında karar vermekle yükümlüdür. Kurul yürütülen soruşturma hakkında en fazla 3 defa toplantı yapacak olup, gerekli görülen hallerde kurul başkanının yazılı talebi ile bir toplantı daha yapabilir. Kurul, incelenen konunun özelliklerini göz önünde bulundurarak, Genel Sekreterlik Hukuk İşleri Bölümü’nden görüş talep edebilir, Kurul kararlarında çekimser oy kullanılmaz. Kararlar üye tam sayısının salt çoğunluğu ile alınır. Alınan karar, gereği yapılmak üzere Yönetim Kurulu Başkanlığına gönderilir. Uyarı, kınama, hak mahrumiyeti ve üyelikten çıkarma kararları, üyeye elden ya da noter marifetiyle tebliğ edilir. Noter marifetiyle yapılacak tebligat üyenin ...’da kayıtlı adresine yapılır. Haysiyet Kurulu Kararlarına karşı hukuk yollarına başvurulabilir. Haysiyet Kurulu kararının üyeye tebliğinden itibaren bir aylık süre içerisinde, üye tarafından karara karşı yargıya müracaat edildiğinin ...’a bildirilmemesi halinde karar, ... nezdinde kesinleşmiş kabul edilerek gerekli işlemler yapılır.'' şeklinde Haysiyet Kurulu Kararlarında Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar başlıklı 8.maddesi; '' 1-Üyenin savunması alınıp, konu ile ilgili tüm bilgi ve belgeler toplanmadan önce fiile ilişkin kanaat belirtir nitelikli bir karar almamakla, 2-Disiplin suçunun oluşup oluşmadığı ile ilgili olmayan değerlendirilmelerde bulunmamakla, 3-Ceza tayini sırasında ilgili fıkralarda öngörülen fiil ve hallerin tam olarak oluşup oluşmadığının irdelemekle yükümlüdür.'' şeklinde düzenlenmiştir.
Uygulanması gereken ... Üye Disiplin Yönergesi Bölüm II'de yaptırımlar öngörülmüş olup 4. maddesi kapsamında işbu Yönerge ile ... üyeleri hakkında hatalı veya kusurlu bazı fiilleri dolayısıyla uygulanabilecek yaptırımlar ile yaptırım uygulanacak fiiller; a) Uyarı, b) Kınama, c) Hak mahrumiyeti, d) Üyelikten çıkarma şeklinde düzenlenmiştir. Davaya konu kararda "HAK MAHRUMİYETİ" yaptırımı ise 7/c maddesine dayalı alınmış olup Yönerge'nin 7/c maddesinin; '' Basın-yayın organları, internet veya sosyal medya (twitter, facebook vb.) aracılığıyla ... yararlarını zedeleyici beyanlarda bulunmak; kendi kontrolündeki hesapta, ... yararlarını zedeleyici, olumsuz, tahkir edici beyanlarda ve hakarette bulunulmasına müsaade etmek veya aracılık etmek '' şeklinde düzenlendiği görülmüştür.
Yönerge'nin 9.maddesi gereğince ...’a kayıtlı üyeler hakkında işbu Yönerge’de öngörülen yaptırım uygulama ve disiplin cezası verme yetkisi ... Haysiyet Kuruluna ait olmakla birlikte ceza hukuku alanında olduğu gibi idari yaptırımlara ilişkin düzenlemelerde de kuralların, önleme ve değiştirme amaçlarına uygun olarak ölçülü, adil ve orantılı uygulanması gerekmekte olup ceza hukuku alanında olduğu gibi hak yoksunluğu getiren düzenlemelerde de hukuka aykırı eylem ile yaptırım arasında adalet ve hakkaniyet ilkelerine uygunluk bulunması şarttır. Bu kapsamda dosya kapsamındaki belge ve delillerin tetkiki ile varılan vicdani kanaat neticesinde; karara dayanak gösterilen davacı whatsapp mesajlarının hakaret ve tahkir edici nitelikte olmadığı, mesajlardaki beyanların eleştiri sınırları içerisinde kaldığı, ifadelerin davalı Meslek Birliği'nin yararlarını zedeleyici olduğunu ispata elverişli delillerin mevcut olmadığı anlaşılmıştır. Nitekim topluma örnek teşkil eden sanatçıları temsil eden ve onlar adına hareket eden Meslek Birliği yöneticilerinin bulunduğu makamın, kamuya mâl olmuş kişiler gibi eleştiriye, bu eleştiriler sert nitelikte dâhi olsa daha fazla katlanmaları gerekmekte olup davacının eleştiri sınırlarında kalan ifadelerinden dolayı kendisine hak mahrumiyeti cezası verilmesinin hakkaniyete uygun olmadığı kanaatine varılmakla; davanın kabulüne, ... Hasiyet Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptaline ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kuruşması gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile,
... Hasiyet Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararının iptaline,
2-Alınması gereken 269,85 ilam harcından peşin harcın mahsubu ile eksik 189,15 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 25.500,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı tarafın yaptığı 80,70 TL başvuru harcı, 80,70 peşin harç, 115,00 TL tebligat ve müzekkere masrafı olmak üzere toplam 276,40 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Taraflarca fazla yatırılan gider avansının karar kesinleştiğinde ödeyen tarafa iadesine,
Dâir; taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 23/11/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır