T.C.
İSTANBUL
3.FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/342
KARAR NO: 2024/30
DAVA: MARKAYA TECAVÜZÜN TESPİTİ, MEN'İ, REF'i VE ÜNVAN TERKİNİ
DAVA TARİHİ: 02/10/2020
KARAR TARİHİ: 15/02/2024
Mahkememizde görülmekte bulunan Markaya Tecavüzün Tespiti, Men'i, Ref'i ve Ünvan Terkini davasının yapılan açık yargılamasının sonunda.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkilinin "..." markasının, 1966’dan beri Türkiye’de hemen her eve girdiğini, teknolojisi, tasarımı ve yenilikçi kişiliği ile tüketicilerin hayatlarına kolaylık sağlayan, sektörde birçok üretiminde ilki başararak yurtiçinde ve yurtdışında büyük bir başarı elde ettiğini, herkesçe bilinir hale geldiği ve resmi olarak da tanınmış marka unvanına sahip olduğunu, müvekkili şirketin TPMK nezdinde tescilli birçok markanın da sahibi olduğunu, müvekkilinin "..." markasının resmi web sitesi www...com.tr olmakla birlikte, buna rağmen ... şeklinde bir web sitesinin var olduğunu, sitenin alan adı sahibinin sorgulaması yapıldığında (... üzerinden) ... olduğunu ve söz konusu sitenin "arkadaşlık sitesi ve ..." adı altında hizmet verdiği müvekkilince tespit edildiğini, ... sitesine girildiğinde, verilen hizmetin sözde ....Şti.’ne ait olduğu, şirketin sözde vergi levhası ve sözde marka yenileme belgesinin aleni olarak yayınlandığını, ancak söz konusu belgelerin TPMK (...) ve ... üzerinden sorgulaması yapıldığında böyle bir marka ve şirketin bulunmadığını, hal böyle olunca, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu 29 ve 7/2-c maddeleri uyarınca ... markasının sahibi olan müvekkili şirketin izni olmaksızın yapılan bu kullanım hukuka aykırı olup söz konusu sitenin erişiminin engellenmesi adına tarafımızca talepte bulunulduğunu ve ... 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi ...D.İş -... K. dosyası ile erişimin engellenmesine yönelik tedbir talebinin kabul edildiğini, site tamamen kötü niyetle, hukuka uygun olmayan bir faaliyet göstermekte ve bunu yaparken de müvekkili şirketin tanınmış ve seri diğer markalarının neredeyse aynısı olan bir alan adı kullanarak adeta planlanmış, karıştırılmaya müsait olduğu bilinciyle müvekkilinin markasına ve ticari itibarına karşı bir saldırı mahiyetinde hareket edilmekte olduğunu, müvekkiline ait tecilli markaya yönelik markanın itibarından haksız bir yarar elde edecek/itibarına zarar verecek veya ayırt edici karakterini zedeleyecek nitelikteki "..." alan adının haklı bir sebep olmaksızın kullanılması nedeniyle SMK 149 maddesi uyarınca tecavüz fiilinin durdurulması, muhtemel tecavüzlerin önlenmesi, ticaret unvanının terkini ve hükmün ilanını talep ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış, davaya cevap verilmemiştir.
UYAP sisteminde: Davalı ...'in ... Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda olduğu görüldüğünden, ...Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğüne müzekkere yazılarak; davalının tutuklu ya da hükümlü olup olmadığı, hükümlü ise vasisinin açık kimliği, T.C. kimlik numarası ve adresinin bildirilmesi istenmiştir.
... Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğüne yazılan müzekkereye gelen cevapta; davalının hükümlü olduğu bildirilmiş, vasi atandığına dair ... 1. SHM'nin ... E.... K. ve 18/11/2019 tarihli vesayet kararı gönderilmiştir.
Davalı ...'in vasisi ...'e; dava dilekçesi, bilirkişi raporu, duruşma tarih-saati tebliğ edilmiş, cevap/beyan sunulmamıştır.
... 1. FSHHM'nin ... D.İş sayılı dosyası fiziken istenmiş, incelendiğinde: İhtiyati tedbir talep edenin ..., karşı tarafın ... sitesi sorumlu/sorumluları olduğu, bilirkişi incelemesi yaptırıldığı, 17/09/2020 tarihli bilirkişi raporunda: ... URL adresli web sitesinin ...' e ait olduğu bildirilmiştir.
TPMK kayıtları istenmiş, HMK'nın 266. maddesi kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
06/12/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle: SMK 7/2-c maddesi kapsamında davacının ... başvuru numara ile ... tanınmış markasının davalı tarafından arkadaşlık jigolo hizmetlerine yönelik olarak benzer kullanımlarıyla davacının tanınmış markasının itibarına zarar verecek mahiyette olduğu, marka hakkına tecavüz koşullarının oluştuğu kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava: Davalının eyleminin, davacının marka tescilinden doğan haklarına tecavüz teşkil ettiğinin tespiti, men'i, ref'i, tecavüzün devamını önlemek üzere tedbirler alınması, ticaret ünvanının terkini ile hükmün ilanına ilişkindir.
Davanın açıldığı tarih itibarıyla 6769 sayılı SINAİ MÜLKİYET KANUNU uygulanacaktar.
Marka hakkına tecavüz sayılan haller SMK'nın 7.maddesine de atıf yapılmak suretiyle 29.maddede düzenlenmiştir.
Madde 7 (Marka tescilinden doğan hakların kapsamı ve istisnaları)
"(1) Bu Kanunla sağlanan marka koruması tescil yoluyla elde edilir.
(2) Marka tescilinden doğan haklar münhasıran marka sahibine aittir. Marka sahibinin, izinsiz olarak yapılması hâlinde, aşağıda belirtilen fiillerin önlenmesini talep etme hakkı vardır:
a) Tescilli marka ile aynı olan herhangi bir işaretin, tescil kapsamına giren mal veya hizmetlerde kullanılması.
b) Tescilli marka ile aynı veya benzer olan ve tescilli markanın kapsadığı mal veya hizmetlerle aynı veya benzer mal veya hizmetleri kapsayan ve bu nedenle halk tarafından tescilli marka ile ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali bulunan herhangi bir işaretin kullanılması.
c) Aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde olmasına bakılmaksızın, tescilli marka ile aynı veya benzer olan ve Türkiye’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle markanın itibarından haksız bir yarar elde edecek veya itibarına zarar verecek veya ayırt edici karakterini zedeleyecek nitelikteki herhangi bir işaretin haklı bir sebep olmaksızın kullanılması.
(3) Aşağıda belirtilen durumlar, işaretin ticaret alanında kullanılması hâlinde, ikinci fıkra hükmü uyarınca yasaklanabilir:
a) İşaretin, mal veya ambalajı üzerine konulması.
b) İşareti taşıyan malların piyasaya sürülmesi, teslim edilebileceğinin teklif edilmesi, bu amaçlarla stoklanması veya işaret altında hizmetlerin sunulması ya da sunulabileceğinin teklif edilmesi.
c) İşareti taşıyan malın ithal ya da ihraç edilmesi.
ç) İşaretin, teşebbüsün iş evrakı ve reklamlarında kullanılması.
d) İşareti kullanan kişinin, işaretin kullanımına ilişkin hakkı veya meşru bağlantısı olmaması şartıyla işaretin aynı veya benzerinin internet ortamında ticari etki yaratacak biçimde alan adı, yönlendirici kod, anahtar sözcük ya da benzeri biçimlerde kullanılması.
e) İşaretin ticaret unvanı ya da işletme adı olarak kullanılması.
f) İşaretin hukuka uygun olmayan şekilde karşılaştırmalı reklamlarda kullanılması.
(4) Markanın sahibine sağladığı haklar, üçüncü kişilere karşı marka tescilinin yayım tarihi itibarıyla hüküm ifade eder. Ancak marka başvurusunun Bültende yayımlanmasından sonra gerçekleşen ve marka tescilinin ilan edilmiş olması hâlinde yasaklanması söz konusu olabilecek fiiller nedeniyle başvuru sahibi, tazminat davası açmaya yetkilidir. Mahkeme, öne sürülen iddiaların geçerliliğine ilişkin olarak tescilin yayımlanmasından önce karar veremez.
(5) Marka sahibi, üçüncü kişiler tarafından dürüstçe ve ticari hayatın olağan akışı içinde, markasının aşağıda belirtilen biçimlerde kullanılmasını engelleyemez:
a) Gerçek kişilerin kendi ad veya adresini belirtmesi.
b) Malların veya hizmetlerin türüne, kalitesine, miktarına, kullanım amacına, değerine, coğrafi kaynağına, üretim veya sunuluş zamanına ya da diğer niteliklerine ilişkin açıklamalarda bulunulması.
c)Özellikle aksesuar, yedek parça veya eşdeğer parça ürünlerinde, malın ya da hizmetin kullanım amacının belirtilmesinin gerekli olduğu hâllerde kullanılması."
Madde 29 - (1) Aşağıdaki fiiller marka hakkına tecavüz sayılır:
a) Marka sahibinin izni olmaksızın, markayı 7 nci maddede belirtilen biçimlerde kullanmak.
b) Marka sahibinin izni olmaksızın, markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markayı taklit etmek.
c) Markayı veya ayırt edilemeyecek kadar benzerini kullanmak suretiyle markanın taklit edildiğini bildiği veya bilmesi gerektiği hâlde tecavüz yoluyla kullanılan markayı taşıyan ürünleri satmak, dağıtmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak, ihraç etmek, ticari amaçla elde bulundurmak veya bu ürüne dair sözleşme yapmak için öneride bulunmak.
ç) Marka sahibi tarafından lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devretmek.
Madde 149/1 Sınai mülkiyet hakkı tecavüze uğrayan hak sahibi mahkemeden; "Tecavüzün tespiti, önlenmesi, durdurulması, kaldırılması ile maddi ve manevi zararın tazmini, mütecaviz araçlara elkonulması, elkonulan araçlar üzerinde kendisine mülkiyet hakkının tanınması, araçların şekillerinin değiştirilmesi, üzerlerindeki markaların silinmesi veya imhası, kararın ilanı " şeklinde talepte bulunabilir.
Marka:Bir teşebbüsün mal ve hizmetlerini bir başka teşebbüsün mal veya hizmetlerinden ayırt etmeye sağlar, markalar işletmelerin üretmiş olduğu emtia veya sunmuş oldukları hizmetlerin birbirinden ayrılmasını sağlamaktadır.
Karıştırılma ihtimali: Bir tescilsiz işaretin veya tescil edilmiş bir markanın daha önce tescil edilmiş bir marka ile şekil, görünüş, ses, genel izlenim vs. sebeple ya aynı ya da benzer olduğu için önce tescil edilmiş marka olduğu zannını uyandırması tehlikesidir. Karıştırılma (iltibas) ihtimalinin araştırılmasına ilk önce markalar arasında ayniyet ya da benzerlik bulunup bulunmadığından başlanması gerekmektedir. Markaların esas unsurlarının ve vurgu sözcüklerinin aynı veya benzer olması, markanın genel görünümüne etkisi az olan diğer unsurlardaki farklılığa rağmen iltibasa yol açabilir. Sözcük markalarında, sözcüklerin başlangıç ve kökleri bütünsel benzerliğin tayininde önemlidir. İki marka arasındaki iltibasın varlığının saptanmasında, markaların yan yana konularak karşılaştırma yapılmaması gereklidir. İltibas tehlikesinin bulunup bulunmadığının saptanmasında ilgili mal ya da hizmetin orta yetenekteki alıcılarının dikkat ve özeni esas tutulur. Bu alıcıların markaları, aynı anda göz önünde bulunduramayacakları da dikkate alınarak ayrıntılara ilişkin farklar ve bütüne ilişkin benzerlikler üzerinde durulur.
ÜNVAN TERKİNİ TALEBİNİN İNCELENMESİ:
6102 sayılı TTK'nın 52/1. madde hükmüne göre ticaret ünvanının, ticari dürüstlüğe aykırı biçimde bir başkası tarafından kullanılması hâlinde hak sahibi bunun tespitini, yasaklanmasını, haksız kullanılan ticaret ünvanı tescil edilmişse kanuna uygun bir şekilde değiştirilmesini veya silinmesini, tecavüzün sonucu olan maddi durumun ortadan kaldırılmasını isteyebilir. Yine TTK'nın 45. maddesi uyarınca, bir ticaret ünvanına Türkiye’nin herhangi bir sicil dairesinde daha önce tescil edilmiş bulunan diğer bir ünvandan ayırt edilmesi için gerekli olduğu takdirde ek yapılır hükmü düzenlenmiştir.
SMK hükümleri, TPMK kayıtları, bilirkişi raporu ve bütün dosya kapsamından: TPMK nezdinde, davacı ... adına tescilli "..." ibareli 100 den fazla marka bulunduğu, ... tescil numaralı "..." markasının tanınmış marka olduğu anlaşılmıştır.
TPMK nezdinde; davalı adına tescilli marka bulunmadığı anlaşılmıştır.
Davacı şirketin ilk marka başvurusunu 1986 yılında yaptığı, seri marka tescillerinin olduğu, tüm Türkiye'de satış ağı bulunduğu, yalnızca ilgili sektörde değil tüketiciler tarafından bilinen/tanınan bir marka olduğu, İstanbul ...FSHHM ... D.İş sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunda; ... sitesinde ... arkadaşlık ajansı ibaresinin kullanıldığı, site içeriğinde davacının ... başvuru numara ile ... tanınmış markasını ayırt ediciliği düşük unsurlar olan arkadaşlık ajansı eki ile birlikte esas unsur "..." olarak aynı şekilde kullandığı, alan adında ise "..." şeklinde ... harflerinin ikişer şekilde kullanımı ile benzer olarak kullandığı, bu kullanımların davacının tanınmış markasının itibarına zarar verecek mahiyette olduğu, SMK'nın 7/3-d maddesinde; işareti kullanan kişinin, işaretin kullanımına ilişkin hakkı veya meşru bağlantısı olmaması şartıyla işaretin aynı veya benzerinin internet ortamında ticari etki yaratacak biçimde alan adı, yönlendirici kod, anahtar sözcük ya da benzeri biçimlerde kullanılmasının 7/2 fıkrası uyarınca yasaklanabileceği, SMK'nın 7/2-c maddesinde; Aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde olmasına bakılmaksızın, tescilli marka ile aynı veya benzer olan ve Türkiye’de ulaştığı tanınmışlık düzeyi nedeniyle markanın itibarından haksız bir yarar elde edecek veya itibarına zarar verecek veya ayırt edici karakterini zedeleyecek nitelikteki herhangi bir işaretin haklı bir sebep olmaksızın kullanılması kapsamında davacının marka hakkına tecavüz nedeniyle bu madde hükmü uyarınca alan adının yasaklanabileceği bilinmekle, davacının ...numaralı tanınmış "..." markasının, davalı tarafından arkadaşlık jigolo hizmetlerine yönelik olarak kullanılmasının davacının
tanınmış markasının itibarına zarar verecek mahiyette olduğu ve marka tescilinden doğan haklarına tecavüz koşullarının oluştuğu kanaatine varıldığından, davalının eyleminin; davacının marka tescilinden doğan haklarına tecavüz oluşturduğunun tespitine, önlenmesine, durdurulmasına, ... 1. FSHHM'nin ... D.İş sayılı dosyasında verilen 18/09/2020 tarihli ihtiyati tedbir kararının devamına karar verilmiştir.
Dava dilekçesinde "ünvan terkini" talep edilmiştir. Mahkememizce yapılan araştırmada; ... Şti'nin ticaret sicil kaydının bulunmadığı anlaşıldığından, ünvan terkinin talebinin reddine karar verilmiştir.
Hükmün ilanında davacının menfaati olduğu gözetilerek, masrafın davalıdan alınmak suretiyle hüküm özetinin Türkiye'de yayın yapan tirajı en yüksek 1 gazetede 1 kez ilanına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
DAVANIN KISMEN KABULÜNE
1-Davalının eyleminin; davacının marka tescilinden doğan haklarına tecavüz oluşturduğunun tespitine, önlenmesine, durdurulmasına,
2-Ünvan terkinin talebinin reddine,
3-... 1. FSHHM'nin ... D.İş sayılı dosyasında verilen 18/09/2020 tarihli ihtiyati tedbir kararının devamına,
4-Karar kesinleştiğinde hüküm özetinin Türkiye’de tirajı yüksek bir gazetede bir kez ilanına masrafın davalıdan tahsiline,
5-Alınması gereken 427,60 TL ilam harcından peşin harcın mahsubu ile eksik 373,20 TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,
6-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 25.500,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafça yapılan 54,40 TL başvuru harcı, 54,40 TL peşin harç, 296,50 TL tebligat/posta masrafı ve 1.000 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.296,50 TL yargılama giderinden; davanın kısmen kabul/ reddi nedeniyle 648,25 TL 'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8-Davacı tarafça fazla yatırılan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının/vasisinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde İSTİNAF YASA YOLU AÇIK olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.15/02/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır