T.C.
İSTANBUL
3. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO: 2023/5 Esas
KARAR NO: 2024/144
DAVA: Tespit, Fikir ve Sanat Eseri Sahipliğinden Kaynaklanan Haklara Tecavüzün Önlenmesi
DAVA TARİHİ: 05/01/2023
KARAR TARİHİ: 25/09/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tespit, Fikir ve Sanat Sanat Eseri Sahipliğinden Kaynaklanan Haklara Tecavüzün Önlenmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin, Türkiye'nin müzik sektöründe müzik yapımı, dağıtımı ve organizasyonu ile uzun süredir iştigal eden en büyük firmalarından olduğunu, müvekkili Şirket, Türkiye'deki müzik yapımcılarının meslek birliği ...'ın, dünya genelinde ise ...'da merkezi bulunan ...'nin (...) üyesi olduğunu, Müvekkili şirket yetkilileri 14 yıl boyunca ... (...) yönetiminde aktif görev yapmış, sektöründe saygınlığı ve güvenirliği bilinen önemli müzik yapımcıları olduğunu, müvekkili şirket yetkilileri, ayrıca Fikir ve Sanat Eserleri Kanununun yenilenmesi ve telif haklarına ilişkin yeni kanun taslağının oluşturulması amacıyla kurulan... kanun komisyonunda resmi olarak görev yaptığını, dolayısıyla müvekkiller, Türkiye'de ve Dünya'da tanınan, göz önünde olan, resmi kayıtları bulunan, hukuki yapısı belirli ve şeffaf olan itibarlı müzik yapımcılar olduklarını, Davalı ..., ...'de herhangi bir müzik faaliyetine sahip olmayıp tamamen Türk sanatçı ve yapımcılar tarafından Türkiye Cumhuriyeti'nde yapımı gerçekleşmiş müzik albümleri üzerinde hak iddia eden, taciz amacıyla ..., ..., ... gibi dijital müzik platformları üzerindeki uyar-kaldır mekanizmalarından yararlanarak Türk müzik yapımcılarının müzik yayınlarını durdurarak onlara zarar verme amacı güden bir şirket olduğunu, Davalı şirketin Kültür ve Turizm Bakanlığı'nda kaydı bulunmamakta ve ayrıca kanuni olarak zorunlu olan "Yapımcı Belgesi" ve "Eser İşletme Belgesi" ne de sahip olmadığını, Davalı şirketin Türkiye'de herhangi bir meslek birliğinde kaydı bulunmamakta ve tamamen Türk müzik sektörüne zarar verme amacıyla hareket ettiğini, Davalı ..., dava konusu müzik eserleri üzerinde hak sahibi olduğu iddiasıyla müvekkil şirketin müzik dağıtım faaliyetlerini durdurmaya çalışmakta, ayrıca ..., ..., ..., ..., ... gibi dijital platformlar nezdinde dava konusu müzik eserlerinin, ayrıca birçok Türkçe müzik albümünün hak sahibi olduğunu iddia ettiğini, davalı ...'nin dava konusu müzik eserleri ve ayrıca birçok Türkçe albümün dijital yayınları üzerinde hak sahibi olduğunu iddia etmesi karşılığında müvekkil şirket ve başkaca birçok Türk yapım şirketi, davalı şirket aleyhine ihtiyati tedbir ve tecavüzün durdurulması talepleri ile talep ve dava ikame ettiğini, (EK-3: ... aleyhine açılan davaların listeleri ve dilekçeleri) Davalı ..., ... gibi dijital platformlar üzerinden Türk yapımcılarına istediği ölçüde zarar verememesi üzerine, bu sefer de ...Mahkemeleri nezdinde tüm Türk müzik yapımcılarına, bunların yanında ... ve ...'a ayrıca Türkiye dahil dünya çapında faaliyet gösteren ... gibi dijital müzik dağıtımcılarına dava açarak haksız sonuç elde etmeye çalıştığını, (EK-4: A.B.D. Kaliforniya Mahkemesinde ... aleyhine açılan davanın dilekçesi) Davalı ..., ...'nin Kaliforniya eyaletinde ... tarihinde ... dosya numarası ile açtığı davada, işbu dava konusu müzik eserlerinin haklarının kendisine ait olduğunu açıkça beyan ettiğini, Ayrıca işbu dava konusu albümler üzerindeki dijital yayın haklarını diğer davalı sanatçı ile yaptığı sözleşme ile aldığını, davalı sanatçı tarafından müzik albümlerinin dijital yayını için kendisine hak ve yetki tanındığını öne sürdüğünü, Dava konusu müzik eserlerinin dijital veya dijital olmayan yollarla yayını, müvekkil şirketin izin ve onayı olmaksızın yapılamaz. Davalılar veya yetki verecekleri üçüncü kişiler tarafından yapılacak her türlü yayın, müvekkilin sahip olduğu haklara tecavüz teşkil edeceğini, Davalı ..., eylemlerinin tecavüz teşkil etmesini umursamaksızın müvekkilin fonogram yapımcısı haklarına sahip olduğu ve icracı sanatçısının dava dışı ... (...) olduğu müzik albümlerini yayınlamaktadır. Tecavüz teşkil eden eylemlere karşı tarafımızca ... 4. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ... D.iş dosyası nezdinde delil tespiti talebinde bulunulduğunu, dilekçede bulunan tablo şeklindeki listesi bulunan dava konusu müzik eserlerine ilişkin FSEK MD. 80/B kapsamında fonogram yapımcısı haklarına müvekkil şirketin sahip olduğunun tespitini, davalıların açık beyan, yazılı işlemleri ve eylemleri neticesinde müvekkilden izin almaksızın dijital ve dijital olmayan tüm mecralarda yapılacak olası yayınlarının engellenmesi suretiyle FSEK MD. 69 kapsamında olası tecavüzün önlenmesini, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP: Davalılar vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davacının, dava konusu eserler üzerinde, uluslararası sözleşme ve kanunda ...yapımcısı olarak kabul edilmesi için belirlenen ilk tespit ve FSEK 52 kapsamında yazılı izin şartlarını sağlamadığından, ilgili eserlerin fonogram yapımcısı olmadığı ve bu nedenle de herhangi bir bağlantılı hakka da sahip olamayacağını, davacının sahip olduğu eser işletme belgelerinin, hak ihdas niteliği taşımadığı ve kanun önünde hiç bir hükmü olmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, bir an için davacının bu eser işletme belgeleri dolayısıyla hak sahibi olduğu düşünülecek olsa dahi, bu hakların sadece kaset ve CD ile sınırlı olduğunu,... 'den, ...'e ve ... tarafından da davacı ...'e, FSEK md 48 ve 52'de belirlenen şekil şartlarına uymadan, sanatçıdan yazılı muvafakat almadan yapılmış olan devirlerin FSEK 54. Madde gereğince geçersiz olduğunu, Kabul anlamına gelmemek kaydıyla, bir an için ... tarafından davacıya yapılan eser işletme devirlerinin hukuka uygun olduğu düşünülecek olsa dahi, bu eser işletme belgelerinin ... şirketine geri döndüğünü, ...yazılarının resmi belge niteliği olmadığı ve kanun önünde hiç bir hükmü olmadığını, Kabul anlamına gelmemek kaydıyla, bir an için davacının eser işletme belgesi ve hak devri yoluyla hak sahibi olduğu düşünülecek olsa dahi, müvekkilinin hak kaybına uğramamak için davacıya gönderdiği cayma ihtarnamesine karşı 4 haftalık hak düşürücü sürede caymaya itiraz davası açılmadığı ve bu nedenle caymanın kesinleşerek eser üzerindeki tüm hakların sanatçıya dönmüş olacağını, davacının, ister FSEK 49, ister FSEK 80/B kapsamında hak sahibi olduğunu ancak FSEK md 52'de belirlenen şekil şartlarına uygun, iki tarafın imzalarını taşıyan sözleşmeler ile ispat edebileceğini, ancak dosya kapsamına böyle bir belge sunamadığını, dava konusu eserlerin, 2001 yılında FSEK’e eklenen 25. Madde “Dijital İletim Hakkı” ve 80. Madde “Eser Sahibinin Haklarına Bağlantılı Haklar”dan önce icra edildiklerini, bu nedenle FSEK Md 51 ve 25 uyarınca sanatçının dijital haklar konusunda münhasıran hak sahibi olduğunu, dava konusu eserleri vücuda getiren sanatçının FSEK Md. 52 kapsamında, şekil şartlarına uygun bir devir sözleşmesi ile benliğinde doğmuş dijital iletim haklarını müvekkili ...'ye devrettiği ve müvekkilinin dava konusu eserler üzerindeki tek dijital hak sahibi olduğunu, davacının, kanunun öngördüğü şekil şartlarına uymadan yaptığı birden çok kazandırıcı işlemin ve baştan sona kanuna aykırı şekilde kendine hak doğurma çabasının yorum yoluyla meşru kılınmasının, FSEK'in doğuşundaki ana ilke olan "Eser Sahibi Lehine Yorum İlkesi"ni yerle bir edeceğini, davacının sunduğu Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararının mevcut dosyayla hiç bir ilgisi bulunmadığını, Meslek Birliklerinin, ancak kendisine devredilen hakları yönetebileceği, dava konusu eserler yönünden ise dijital mecrada pazarlama hak ve yetkisinin bulunmadığı; kabul anlamına gelmemek kaydıyla, bir an için meslek birliğinin dijital mecralardan telif toplama hak ve yetkisi olduğu düşünülecek olsa dahi, kanunen bunun Türkiye ile sınırlı tutulduğu, bir yabancı şirket olan müvekkilin, yabancı ülkelerde doğan mali hak gelirlerini tahsil etmesine kanunen bir engel olmadığı, eser sahibinden FSEK 52'ye uygun sözleşmelerle dijital hakları devir veya kullanma yetkisi almayan fonogram yapımcısının, sanatçının arkasından dolanarak meslek birlikleri vasıtasıyla kullanamayacağını, davacının ilgili eserler üzerinde hak sahibi olmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla bir an için hak sahibi olduğu düşünülecek dahi olsa bu hakkın kaset ve CD gibi fiziki ses taşıyıcılarla sınırlı olduğunu, dijital hakların ise münhasıran dava konusu icraların eser sahibi sıfatına sahip icracı sanatçıya ait olduğu ve sanatçının bu hakkını kullanmasına veya dilediği şirkete
CEVABA CEVAP: Davacı vekilinin cevaba karşı cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu müzik eserlerine ilişkin FSEK m. 80/B kapsamında fonogram yapımcısı haklarına müvekkil şirketin sahip olduğunun tespitini, davalıların açık beyan, yazılı işlemleri ve eylemleri neticesinde müvekkilden izin almaksızın dijital ve dijital olmayan tüm mecralarda yapılacak olası yayınlarının engellenmesi suretiyle FSEK m. 69 kapsamında olası tecavüzün önlenmesini, sanatçının meslek birliğine üye olup olmadığı ve eğer üye ise, meslek birliğine verilen yetki belgesinin örneğinin gönderilmesi için Mahkemenizce Müyorbir'e müzekkere yazılmasını, Müvekkili şirketler adına ... ile ... arasında akdedilen dijital alan kullanım sözleşmelerinin tespiti için ...'e müzekkere yazılmasına ve işbu sözleşmelerin celp edilmesini, ayrıca işbu sözleşme uyarınca ödenen lisans bedellerine ilişkin olarak; meslek birliği tarafından sanatçıya yapılan ödemelerin celp edilmesi için ...'e müzekkere yazılarak haklılıkları ispatlanacağından davanın kabulünü talep etmiştir.
İKİNCİ CEVAP: Davalılar vekili ikinci cevap dilekçesinde özetle; haksız ve dayanaksız olarak açılan davanın esastan reddini, taleplerinin reddedilmesi halinde, kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacıya ait hakların sadece kaset ve CD gibi fiziki taşıyıcıları kapsadığını, dijital hakları kapsamadığının tespitini, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasını beyan etmiştir.
GEREKÇE: Dava; icracı sanatçısının davalı ... olduğu, " ..." "..." "..." adlı 3 adet müzik albümünün; FSEK md.80 kapsamında fonogram yapımcısı haklarına davacı şirketin sahip olduğunun tespiti ile davacı şirketin yazılı izni olmaksızın dava konusu müzik albümlerinin davalılarca dijital platformlarda yayınlanması iddiasına dayalı olarak tecavüzün önlenmesi istemine ilişkindir.
Mahkememizde derdest işbu dava kapsamında 05/06/2024 tarihi itibari ile takip edilmeyen davanın yenileninceye kadar işlemden kaldırılmasına karar verilmiştir. Karar tarihinden itibaren üç aylık yasal süre içinde davanın yenilenmediği anlaşıldığından; HMK'nın 150/5 maddesi uyarınca davanın açılmamış sayılmasına dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
KARAR : Gerekçesi açıklandığı üzere;
1- DAVANIN AÇILMAMIŞ SAYILMASINA,
2-Alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcından, davacı tarafça peşin olarak yatırılan 179,90-TL harcın mahsubu sonucu kalan 247,70 TL'nin davacıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,
3-Davacı tarafın yapmış olduğu yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT gereğince 25.500TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara ödenmesine,
5-Artan gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dâir; tarafların/vekillerinin yokluğunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi.25/09/2024
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır