T.C.
İSTANBUL
3. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/333
KARAR NO:2025/187
DAVA:Fikir Ve Sanat Eseri (Tecavüzün Tespiti İstemli)
DAVA TARİHİ:17/09/2020
KARAR TARİHİ:22/10/2025
Mahkememizde görülmekte bulunan Fikir Ve Sanat Eseri (Tecavüzün Tespiti İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalılar tarafından yapımı ve yayını gerçekleştirilen ve ... kanalında halen yayında olan ... adlı dizinin senaryosunun Müvekkiline ait olan ... adlı romanından izinsiz ve sözleşmesiz intihal etmek suretiyle ve müvekkilin romanını işleyerek dizi senaryosu haline getirmeleri nedeniyle mali haklara tecavüzün tesbiti meni ve muhtemel tecavüzün önlenmesi ve FSEK 68 gereği tazminat ve manevi tazminat ve elde edilen karın istenmesini bu nedenle dava konusu ... dizi senaryosunun Müvekkilin ... adlı romanı ve dörtlemesinden alınarak oluşturduğunun ve müvekkilin mali ve manevi haklarına tecavüzün tespitini,
Müvekkilin eserinden senaryosu oluşturulan bu dizinin gösteriminin engellenmesine tecavüzün menine ve muhtemel tecavüzün menini, buna bağlı olarak dizinin yayının durdurulması için İhtiyati tedbir kararı verilmesini, durdurulma anına kadar olan mali hak ihlalleri nedeniyle şimdilik fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile haksız fiil tarihi ilk yayın tarihi olan 27 /12/ 2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile fsek 68 gereği 1000 TL nin müştereken ve müteselsilen ödenmesini, müvekkilin manevi haklarının ihlali nedeniyle haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile 50.000 TL manevi tazminatın tarafımıza müştereken ve müteselsilen ödenmesini,elde edilen karın tarafımıza şimdilik fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1000 TL olarak taraflarına müştereken ve müteselsilen ödenmesini, hükmün en büyük trajlı gazetede yayınlanmasını,mahkeme masrafları ve ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle;Müvekkilin ..., yurtiçi ve yurtdışında dijital iletim dahil tüm mecralarda yayınlanmak ve izleyicilere ulaştırılmak üzere birçok başarılı dizi ve filmin yapımcılığını üstlenen bir prodüksiyon şirketi olduğunu, işbu davaya konu “...” dizisi de (“Dizi”) “...” platformunda en çok izlenen yerli yapımlar arasında yer alan, toplam 2 sezondan oluşan 16 bölümü yayınlanmaya devam eden ve 3. Sezonun 8 bölümünün çekimleri tamamlanmakla post prodüksiyon sürecinde olan bir yapım olduğunu, Dizi, dünya çapında yayın yapan “...” platformunda dünyanın dört bir yanından izleyicilerle buluşmuş, ülkemizin zengin kültürel birikimlerinin, coğrafyasının ve bilhassa insanlığın mirası ...'nin tanıtılmasına katkıda bulunmuştur. Dizi'nin uluslararası standartlarda gerçekleştirilen prodüksiyonu ve “...” olarak kabul edilen 2019 senesinde yayınlanmaya başlaması da ülkemiz ve ... olan ilginin arttığını, dizi, yazar ... ile akdedilmiş 12.10.2018 tarihli “...” Adlı ...'ın Sinematografik Eser Olarak İşlenmesi ve Buna İlişkin Hakların Devri Sözleşmesi” uyarınca yazar tarafından kaleme alınmış olan “...” Adlı Roman'ın dizi eseri olarak uyarlanması suretiyle meydana getirildiğini, müvekkil tarafından yapımı gerçekleştirilen Dizi her ne kadar “...” romanından uyarlanmak suretiyle gerçekleştirilmiş olsa da Dizi'nin her bir bölümüne ilişkin senaryolar için, senaristlerden oluşan ekiplerce aylarca süren çalışmalar gerçekleştirilmekte, öncelikle genel hikayeler, karakterler, sinopsisler ve tretmanlar oluşturulmakta ardından binlerce sayfalık çalışmalardan oluşan içerikler derlenerek son halini alan senaryolar ile müvekkil şirketçe bölümlerin prodüksiyonu tamamlanarak “...” yayın kuruluşuna teslim edildiğini, senaryo çalışmalarının yanı sıra ekli jeneriklerden de görüleceği üzere diğer eser sahipleri olan yönetmen ve müzisyenler, bağlantılı hak sahibi oyuncular, yapımcılar ve set ekipleri başta olmak üzere her bir bölüm için yüzlerce kişinin haftalar süren emeği ve istihdamı ile yaklaşık 50 dakika süren bir bölüm ortaya çıktığını, Dizi'nin, başta eser sahipleri olmak üzere bağlantılı hak sahipleri olmak üzere meydana getirilmesinde ilgili bölümde katkıda bulunan tüm ekibin listelendiği bu sebeplerle müvekkilin davacının ihlalleri sebebiyle dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla, haksız ve mesnetsiz davanın ve tedbir taleplerinin tümden reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE: Dava; davalılar tarafından yapımı ve yayını gerçekleştirilen ve ... kanalında yayınlanan "..." adlı dizinin senaryosunun davacıya ait "..." adlı romanından izinsiz ve sözleşmesiz intihal etmek suretiyle ve davacının romanının işleyerek dizi senaryosu haline getirmeleri iddiasına dayalı davacının mali ve manevi haklarına tecavüzün tespiti, men'i, muhtemel tecavüzün önlenmesi, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla ilk yayın tarihi olan 27/12/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile FSEK 68 gereğince 1.000 TL maddi tazminat, 50.000 TL manevi tazminat, 1.000 TL elde edilen karın tahsili ile dava konusu dizinin yayınının durdurulması için ihtiyati tedbir kararı verilmesi ve hükmün ilanına ilişkindir.
FSEK uzmanı, senarist yazar ve medya iletişim öğretim üyesi tarafından düzenlenen 16/05/2024 tarihli Bilirkişi Heyet Raporu, 07/08/2025 tarihli sinema ve TV bölümü uzmanı, FSEK uzmanı, medya uzmanı tarafından hazırlanan Bilirkişi Heyet Raporu ve ilgili diğer deliller kapsamında dosya kül halinde incelendiğinde;
Dava konusu ... isimli kitapların FSEK madde 1/B kapsamındaki tanımı ve ilgili yüksek derece kararları kapsamında eser vasfının değerlendirilmesinde; dava konusu uyuşmazlıktaki ... isimli kitapların kurgu roman türünde, anlatmak istediği konuyu belli bir sistem dahilinde belirli bir üslup dahilinde anlatan, konuların ve bilgilerin kurgusal bir ilişki içerisinde bir araya getirildiği, bu özellikleri ile hususiyet taşıması nedeniyle FSEK m.2 anlamında “herhangi bir şekilde dil ve yazı ile ifade olunan” ilim ve edebiyat eseri olduğu sonuç ve kanaatine ulaşılmıştır.
FSEK 11 ve 12. Maddeleri gereği eser sahipliği tespitinde ise dosyada mübrez kitaplar üzerinde davacının ismi yazar sıfatıyla yazmakta olmakla davacının FSEK 11'deki karine çerçevesinde eser sahibi olduğu tespit edilmiştir.
Dava konusu eserlerin öyküleme/serim/olay örgüsü açısından özeti, karakterler ve yardımcı karakterlerin dökümü ve kıyaslanması, eserlerin temasının /ikir'lerin belirlenmesi ve kıyaslanması, davacının benzerlik iddiasını taşıyan unsurların dosya kapsamında sunduğu ... adlı eserleri içinde esas olarak ... adlı romanı unsurlarına gönderme yönünden gerçekleştirilen teknik incelemede ise;
... adlı diziyle davacının ... adlı romanları arasında FSEK anlamında herhangi bir hak ihlalinin söz konusu olmadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır. Şöyle ki;
Dava konusu edilen ve ...'e ait olan ... adlı romanın, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) kapsamında korunan bir edebi eser olduğu ve davacının bu eser üzerindeki mali ve manevi haklara sahip olduğu yapılan inceleme ve karşılaştırmalar neticesinde, davalıların ... adlı televizyon dizisinde yer alan unsurların, ... romanının sahibinin hususiyetini taşıyan özgün karakterlerini, olay örgüsünü veya temalarını içermediği tespit edilmiştir.
Her ne kadar şamanizm ve mistisizm gibi temalarda bazı benzerlikler bulunsa da, bu benzerliklerin edebiyat ve sinema sektöründe yaygın olarak kullanılan genel temalar ve anonim unsurlar olduğu, dolayısıyla “...” dizisinin “...” romanından esinlenme düzeyinde kaldığı ve intihal teşkil etmediği; “...” adlı televizyon dizisinin ...'ın “...” isimli kitaptan ufak değişikliklerle birlikte sahibinin hususiyetini alarak yaratıldığı, bu nedenle, davalıların “...” dizisinde “...” romanına ait korunan unsurları izinsiz olarak kullanmadıkları ve FSEK kapsamında bir hak ihlali teşkil etmedikleri dolayısıyla, davacının FSEK m. 68 uyarınca maddi tazminat talep etme hakkının bulunmadığı, aynı şekilde, FSEK m. 70 uyarınca manevi tazminat talep etme koşullarının oluşmadığı görüş ve kanaatine varılarak davanın reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın REDDİNE,
2-Vekalet ücretinin ve yargılama giderlerinin gerekçeli kararda hüküm altına alınmasına,
3-Harçlar Kanunu Gereğince alınması gereken 615,40.-TL harcın peşin alınan 54,40.-TL harç ile tamamlama harcı ile yatırılan 871,00.-TL harç olmak üzere toplam 925,40.-TL harçtan mahsubu ile bakiye kalan 310,00.-TL harcın talep halinde davacıya iadesine,
4-Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince alınması gereken 40.000,00.-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-Karar kesinleştiğinde talep halinde yatırılan kullanılmayan avansın iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı HMK 345/1.maddesi gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve İstinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek sureti ile, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF YOLU AÇIK olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/10/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır
İade Harç : 310,00.-TL