T.C.
İSTANBUL
3. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO:2024/75
KARAR NO:2025/181
DAVA:Tasarımın Hükümsüzlüğü ve Sicilden Terkini
DAVA TARİHİ:07/05/2024
KARAR TARİHİ:16/10/2025
Mahkememizde görülmekte bulunan Tasarımın Hükümsüzlüğü ve Sicilden Terkini davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili uzun yılından beri giyim ve kıyafet sektörün tanınan ve itibarlı kuruluşlarından biri olduğunu, davalı taraf da müvekkilleri ile aynı sektörde faaliyet göstermekte olup, 2021/... numaralı çoklu tasarım tescilinin maliki olduğunu, davalının müvekkilleri aleyhine. .... FSHHM' nin ... D.İş sayılı dosyası ile, 2021/... nolu tasarım tescil belgesindeki 5 nolu tasarımların tesciline tecavüz ettiği iddiası ile yaptığı delil tespiti müracaatı çerçevesinde müvekkillerin iş yerine gelindiğinde, davalı dava konusu 2021/... sayılı tescilin 5 numaralı tasarımın müvekkilleri tarafından üretilip satışa sunulduğunu iddia ettiğini, ardından ....FSHM'nin ... Esas sayılı dosyası ile marka hakkına tecavüz nedeni ile maddi manevi tazminat talepli davayı ikame etmiştir. İkame edilen işbu dava haksız ve hukuka aykırı olarak müvekkillerine yöneltildiğini, ancak aşağıda detaylıca açıklayacakları üzere söz konusu tunik tasarımı davalının tescilinden çok öncede giyim sektöründe farklı kişiler tarafından üretilip satışa sunulduğunu, müvekkilleri tarafından yapılan incelemede, davalının tecavüz iddiasına dayanak kıldığı 2021/... nolu tasarım tescil belgesindeki 5 nolu tasarımların tescilinin yenilik ve ayırt unsurlarından yoksun olduğu anlaşıldığını, TPMK siciline kayıtlı karşı tarafa ait 2021/... numaralı çoklu tasarım tesciline ilişkin görseller ve tasarım unsurları ile piyasadaki benzer tasarımlar kıyaslandığında, karşı tarafın 2021/... nolu tasarım tescil belgesindeki 5 nolu tasarımlarında herhangi bir yenilik ve ayırt edicilik unsuru bulunmadığını, ön plana çıkan model ve genel izlenim itibari ile piyasadaki diğer tunik modelleri ile farklılaşan ayırt edici bir tasarım unsuru barındırmadığı görüldüğünü, ekte sunmuş oldukları ve diğer markalar tarafından kullanılan tunik modelleri ile davalının tescilini yapmış olduğu tunik modeli arasında neredeyse hiçbir farklılık bulunmadığını, tekstil sektöründe; özellikle de kadın abiye giyim sektöründe artık birçok tasarım birbirine hayli benzer hale gelmekte olduğunu zira yıldan yıla üreticiler tarafından dönemin modasına uygun olarak üretim yapılmakta olduğunu, davaya konu tasarım da davalının tescil tarihinden çok önce farklı kişiler tarafından üretilmiş ve satışa sunulduğunu, davalı haksız ve hukuka aykırı olarak davaya konu tasarımın tescilini sağladığını, davalının iş bu davanın açıldığını öğrenmesi durumunda davamızı akim kılmak için 2021/... numaralı çoklu tasarımı devredeceğini, bu durumda davanın sürüncemede kalacağını, müvekkillerinin telafisi güç yahut imkansız zarar durumu oluşacağı açık olduğunu belirtmiş ve davanın mahiyeti gereği evvela teminatsız yahut sayın mahkeme tarafından uygun görülecek teminat mukabilinde ihtiyati tedbir talebimizin kabulüne, 2021/... nolu tasarım tecilinin devir ve temlikinin tedbiren önlenmesine ve bu hususun TPMK siciline şerhine, ayrıca davalının 2021/... numaralı çoklu tasarımdan kaynaklanan haklarını dava süresinde müvekkillere karşı ileriye sürülmesinin durdurulmasına, davanın kabulüne, davalıya ait 2021/... nolu tasarım tescil belgesindeki 5 nolu tasarımların tescilinin hükümsüzlüğüne ve TPMK sicilinden terkinine Müvekkillerin her türlü haklarının saklı tutulmasına, dava masrafları ve vekalet ücretini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili ...'nun Türk Patent Enstitüsüne 14.01.2021 tarihinde 2021/... tescil numarasıyla tescil başvurusunda bulunduğu 5 numaralı tasarımı yenilik ve ayırt edicilik vasıflarına haiz olduğunu, aksinin davacı tarafça ispatı gerektiğini, Ancak davacının dava dilekçesinde hükümsüzlük talebine yönelik herhangi bir delil bulunmadığını, davacı soyut ifadeler ile müvekkilin tasarımının yeni ve ayırt edici olmadığını iddia etmekte olduğunu, herhangi bir somut delil sunulmadan müvekkil tasarımının yenilik ve ayırt edicilik özelliklerine haiz olmadığı yönündeki iddianın dinlenmesi mümkün olmadığını, müvekkiline ait 5 numaralı tasarım yenilik ve ayırt edicilik özelliklere haiz olup aksinin davacı tarafça kesin delil ile ispatı gerektiğini, bu kapsamda dava dilekçesinde hükümsüzlük talebine yönelik herhangi bir delil bulunmamakla birlikte, soyut ifadelerle hükümsüzlük talebinde bulunulduğunu, davacının tasarım hakkını ihlal ettiği hem .... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı delil tespit dosyasında yapılan keşif - ve bilirkişi incelemesi sonucunda hem de .... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporları ile açıklığa kavuştuğunu, davacı söz konusu tecavüz eylemlerini örtbas etme çabası içerisine girdiği için eldeki davayı açtığını, davacının eldeki davayı kendi tecavüz eylemlerini gizlemek amacı ile açtığını, Söz konusu bu amacının yanı sıra davacının bir diğer amacı da .... Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyasının karara çıkmasını engellemek ve yargılamayı uzatmak olduğunu, zira söz konusu dava kapsamında tarafımızca talep arttırımı yapılmış olup söz konusu yargılamada tahkikata ilişkin yapılacak bir işlem kalmamış, dosya karar aşamasına geldiğini, davacı söz konusu dosyanın karara çıkmasını engellemek için elinden gelen tüm çabayı sarf ederek eldeki davayı kötü niyetli bir şekilde açtığını belirtmiş ve haksız olarak açılan davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE: Dava; Davalı adına tescilli 2021/... nolu tasarım tescil belgesindeki 5 nolu tasarım yönünden yenilik ve ayırt edicilik niteliklerinin bulunup bulunmadığı, SMK'nın 77. maddesi uyarınca hükümsüzlük koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplandığı anlaşıldı.
Yargılamaya ilişkin Türk Patent ve Marka Kurumu kayıtları kapsamında gerçekleştirilen değerlendirmede;
Davalı ...'na ait 2021/... - 5 tescil nolu Locarno Sınıfi: 02-02 Tunik giysi tasarım için 14.01.2021 tarihinde Endüstriyel Tasarım başvurusunun yapıldığı, 24.03.2021 tarihli 361 numaralı bültende yayınlandığına dair tescil kaydının bulunduğu, dava konusu tasarımın tescilli koruma kapsamında bulunduğu anlaşılmaktadır.
Yenilik ve ayırt edicilik şartının oluşup oluşmadığı, bu yönde benzerlik ve iltibas bulunup bulunmadığı yönünden tescilli tasarımın betimlenmesi ve ilgili somutlaştırmaların sağlanması aşamasında ise;
Yenilik ve ayırt edicilik şartının oluşup oluşmadığı, bu yönde benzerlik ve iltibas bulunup bulunmadığı yönünden tasarıma dair ürünün tümü veya bir parçası yada üzerindeki süslemenin çizgi, şekil, biçim, renk, malzeme veya yüzey dokusu gibi özelliklerinden kaynaklanan görünümü şeklinde tanım bulunan SMK madde 55 gerçekleştirilen incelemede; incelenen tasarım ile karşılaştırılacak önceki tarihte kamuya arz edilmiş olan tasarımlar dikkate alınmakla, incelenen tasarım bir bütün olarak önceki tasarımlar ile karşılaştırılarak ve genel izlenim esas alınarak sonuca ulaşılmaktadır.
Dava konusu yenilik ve ayırt edici nitelik yönünden değerlendirilen tasarım “Tunik” tasarımıdır. Tasarım yaka, gövde ve kol kesimleri ile aksesuarlarının biçim, oran ve yerleşimleri ile farklılaşmakta ve ayırt edici nitelik kazanmaktadır. Şöyle ki;
Davalı tarafa ait Hükümsüzlüğü talep edilen 14.01.2021 başvuru tarihli 2021/... — 5 numaralı tasarım tescili incelendiğinde polo yaka kesime sahip olduğu, sağ yaka altından cep alt hizasına kadar uzanan, fermuar görünümlü dekoratif bir aksesuar yerleştirildiği ve aksesuarın alt ucunda (fermuar dişleri izleri yaratan kısım) halka şeklinde (elcik görünümü yaratan) bir parça bulunduğu, sol göğüs hizasında tek bir aplike cep bulunmakta olup, cep kapağı (cep ağzı) üzerine uygulanan metalik şerit detayı yer aldığı, ön yüzeyde, ortalanmış şekilde yer alan ve yakadan etek ucuna kadar inen düğme hattı boyunca simetrik dizilimli, 11 adet parlak metal görünümlü düğmeler yer aldığı Düz takma kolların uzun ve hafif bol kesimli olup bilek uçları içe doğru kıvrılarak tamamlandığı, etek ucu ön kısımda düz, arka kısımda ise hafif uzatılmış olup, yanlarda yırtmaç benzeri açıklıklar olduğu görülmüştür.
Tasarım, klasik gömlek formuna dayansa da aksesuar kullanımı, cep detayı ve kesim farklılıklarıyla ayırt edici bir görsel kimliğe sahip olduğu yönünde kanaatine varılmakla birlikte, yüzeyde yer alan detaylar tasarımı piyasadaki benzerlerinden ayıran temel unsurlar arasında yer aldığı görülmüştür.
"Hükümsüzlük Halleri" başlıklı SMK madde 77, "Yenilik ve Ayırt Edicilik" başlıklı madde 56, "Kamuya Sunulma"'ya ilişkin esasların düzenlendiği 57. Madde, koruma ve kapsam dışı hallere ilişkin 58. Madde ve nihayetinde incelenemeye konu kriterlerin yer aldığı 64. Madde kapsamında hükümsüzlük taleplerinin değerlendirilmesinde;
Hükümsüzlüğü talep edilen 2021/... - 5 numaralı tasarım tescilinin başvuru tarihini 14.01.2021 olduğu, bu tarihten önce söz konusu tasarımın kamuya sunulduğunun dosya arasındaki evraklardan tespit edilemediği, hükümsüzlük talebi gereği yapılan resen araştırma ile de söz konusu tasarımın başvuru tarihinden önce kamuya sunulduğuna dair bir veri saptanmamış, bu kapsamda hükümsüzlük şartlarının tasarım nezdinde oluşmadığı anlaşılmıştır.
04/06/2025 tarihli endüstriyel tasarım, tasarım ve moda tasarım bilirkişileri tarafından hazırlanan bilirkişi heyet raporu ve ilgili diğer deliller kapsamında dosya kül halinde incelendiğinde;
Hükümsüzlüğü talep edilen 2021/... - 5 numaralı tasarım tescilinin başvuru tarihi olan 14.01.2021 tarihinden önce kamuya sunulduğunu gösteren bir delil tespit edilemediği, 2021/... - 5 numaralı tasarım tescilinin başvuru tarihi olan 14.01.2021 tarihi itibarı ile koruma şartı olan yenilik ve ayırt edici nitelik özelliklerine sahip olduğuna kanaat getirilerek davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm tahsis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın reddine,
2-Harçlar Kanunu Gereğince alınması gereken 615,40.-TL harcın peşin alınan 427,60.-TL harçtan mahsubu ile bakiye kalan 187,80.-TL harcın talep halinde davacıya iadesine,
3-Avukatlık Ücret Tarifesi gereğince alınması gereken 40.000,00.-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-Karar kesinleştiğinde talep halinde yatırılan kullanılmayan avansın iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı HMK 345/1.maddesi gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve İstinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek sureti ile, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF YOLU AÇIK olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı.15/10/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır
İade Harç: 187,80.-TL