T.C.
İSTANBUL
3. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/78
KARAR NO : 2025/158
DAVA : MARKAYA TECAVÜZ - HAKSIZ REKABETİN TESPİTİ, MEN'İ, REF'İ, MADDİ VE MANEVİ TAZMİNAT
DAVA TARİHİ : 19/02/2016
KARAR TARİHİ : 17/07/2025
Mahkememizde görülmekte bulunan Markaya Tecavüz - Haksız Rekabetin Tespiti, Men'i, Ref'i, Maddi ve Manevi Tazminat davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkilinin Türkiye ve dünyanın birçok ülkesinde tescilli, çok tanınmış ve meşhur markaları altında spor giyim ürünleri, spor malzemeleri vd. Ürünlerin üretimi, satış ve pazarlaması alanında faaliyet gösterdiğini, dünyaca çok tanınmış, sektörün lider firmaları arasında yer aldığını, müvekkili adına tescilli "...", "...", "...", "...."... markaların, tüketici ve tüm toplum kesimleri nezdinde %100'lük tanınma gücüne ulaştığı, müvekkili ile özdeşleşmiş adidas'ı yıllardır ürünlerinde, reklamlarında kullandığını, yine dünya çapında düzenlenen spor müsabakaları ve etkinliklerinde dünyaca ünlü takımlar ve sporcular tarafından kullanılan dünya markaları olduğunu, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 57.maddesi ve Gümrük Kanunu'nun Uygulanmasına Dair Gümrük Yönetmeliği'nin 110.maddesi hükümleri çerçevesinde ... Gümrüğü tarafından 04.02.2016 tarihinde, ... numaralı beyan muhteviyatı "..." markalı 1632 çift spor ayakkabı ürününün işlemlerinin durdurularak ... numaralı durdurma kararı ile geçici olarak muhafaza altına alındığının Gümrüğün ... tarihli ve ... sayılı yazısı ile taraflarına bildirildiğini, dava konusu ürünler üzerinde yer alan markasal kullanımların, müvekkilinin TPE nezdinde ve dünyanın birçok ülkesinde ulusal ve uluslararası tescille korunan, dünyaca tanınmış müvekkili ile özdeşleşmiş meşhur "...", "...", "...", "..." markaları ile iktibas ve iltibas oluşturduğunu, dava konusu taklit ürünler üzerinde, müvekkilinin tescille korunan meşhur ve maruf markalarının birebir kulanıldığını, davalıların eylemlerinin gerek 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile ilgili hükümleri gerekse emsal Yüksek Mahkeme kararları çerçevesinde haksız rekabet ve markaya tecavüz teşkil ettiğini, davalılardan ...A.Ş.'nin dava konusu ürünlerin taşıyıcısı olup, dava konusu fiillerden ötürü davalı ... ile birlikte sorumluğu olduğunu, fazlaya ilişkin tüm talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla; öncelikle ihtiyati tedbir taleplerinin kabulü ile ... Gümrük Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı durdurma kararına konu olup halen ... Gümrük Müdürlüğü nezdinde muhafaza edilen ... numaralı beyan muhteviyatı 1632 çift taklit spor ayakkabı ürününün karar kesinleşinceye dek muhafazasının devamı yönünde takdiren teminat aranmaksızın ihtiyati tedbir kararı tesisine, anılan ürünlerin karar kesinleşinceye kadar bulunduğu yerde tedbiren muhafazasına ayrıca söz konusu ürünlerden ikişer adetinin bilirkişi incelemesine konu olamak üzere mahkeme kasasına numune olarak alınmasına, davalıların; müvekkilinin "...", "...", "...", "..." vd. markaları aleyhine marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet teşkil eden uluslararası boyuttaki eylemlerinin tespitine, önlenmesine, men'ine, dava konusu ürünlerin etiket, ambalaj, katalog, ilan, reklam vd. tanıtma araç ve gereçleri ile bunların imalinde kullanılan tüm malzemelerin 556 sayılı KHK'nın 62.maddesi ve TTK 56.maddesi uyarınca, nerede bulunursa bulunsun, davalılara ait yerler veya ticari amaçla elinde bulunduran 3.şahıslar yeddinde el konularak masrafları davalılardan alınmak suretiyle imhasını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, davalıların markaya tecavüz ve haksız rekabet yoluyla edindiği haksız kazanç miktarının tespiti ile şimdilik 5.000,00 TL maddi ve 10.000,00 TL manevi tazminatın 04.02.2016 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkiline ödenmesine, gümrük nezdinde tüm el koyma ve muhafaza masraf ve giderlerinin davalılar tarafından ödenmesine, mahkeme kararının ülke çapında yayın yapan tirajı en yüksek gazetelerden birinde, ilan giderleri davalı taraflarca karşılanmak üzere bir defa ilanına, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davalılara yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ...A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle: Davanın görev, pasif husumet ve yetki yönünden reddedilmesi gerektiğini, müvekkili şirket tarafından tanzim edilmiş olan ... numaralı konşimento incelendiğinde; taşımanın "..." olarak gerçekleştirildiğini, yani konteynerin yükleten tarafından tamamen doldurulduktan sonra taşıyana teslim edildiğinin anlaşıldığını, dolayısıyla konteynerin konşimentoda yükleyici olarak görünen ...Ltd. tarafından doldurulduğu ve müvekkili şirkete teslim edildiğini, söz konusu konteyner içerisindeki taklit olduğu iddia edilen ürünlerden davalı müvekkilinin sorumlu olmadığını, müvekkilinin konteynerin dolumunun yapılması aşamasında herhangi bir müdahalesi ya da dahilinin söz konusu olmadığını, söz konusu konteynerın yüklendiği mühürle tahliye edilmiş olup, herhangi bir mühür farklılığının bulunmadığını, taklit olduğu iddia edilen ürünler ile müvekkilinin hiçbir ilişkisinin bulunmadığını, müvekkilinin dava konusu konteyneri kapalı ve mühürlü bir şekilde teslim aldığını, taşıma belgelerinin yükleyici tarafından gönderilen yükleme talimatına uygun olarak düzenlendiğini, yüklemeye konu konişmentonun arka yüzünde yer alan taşıma sözleşmesinin 14.2 numaralı maddesinde de; "Taşıyıcı tarafından malların ağırlığına, içeriğine, ölçüsüne, miktarına, niteliğine, tarifine durumuna, sıcaklığına, işaretlerine, sayısına veya değerine dair hiçbir beyanda bulunulmamaktadır ve taşıyıcı bu tarif ve özelliklere ilişkin hiçbir sorumluluk altına değildir." hükmünün mevcut olduğunu, konşimento incelendiğinde yükleyici tarafından verilen bilgiler olduğunu, taşıyan tarafından kontrol edilmediğini ve taşıyanın sorumlu olmadığını belirten büyük harflerle "..." ifadeleriyle konişmento üzerine sorumlu olmayacağına ilişkin rezervler konulduğunu, konişmentodaki bilgilerin yükleyicinin beyanı olduğu, kontrol edilmediği ve taşıyanın sorumlu olmadığının açıkça belirtildiği, müvekkilinin konteyner içerisine yüklenen taklit olduğu iddia edilen ürünlerden sorumlu olmadığını, müvekkili şirketin; dünya çapında tanınmış ... şirketinin Türkiye acentesi olduğu ve Türkiye çapında tanındığını, ... numaralı konteyner için ihtiyati tedbir kararına itiraz ettiklerini, taklit olduğu iddia edilen ürünlerin müvekkilinin acentası olduğu ....'ya ait ... numaralı konteyner içerisinde tutulduğunu, tedbir kararının taklit olduğu iddia edilen mala ilişkin olup, ... numaralı konteyner için kabul edilemeyeceğini, söz konusu ürünlerin konteynerdan boşaltılarak başka bir yerde muhafaza edilmesini ve ... numaralı konteynerin müvekkiline teslim edilmesini, açıkladıkları nedenlerle taklit olduğu iddia edilen mallardan ötürü müvekkilinin hiçbir kusuru bulunmadığından davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle: Müvekkili ...'ın 2016 yılı başında faaliyete başlayan ...isimli firmanın sahibi ve yetkilisi olduğunu, söz konusu firmanın ticari faaliyetlerinin genel olarak; metal, ahşap, cam, seramik porselen taş, mum, plastik, kağıt, polyester, bez ve deriden mamul olmak üzere her türlü turistik ve hediyelik eşya imalatı, alım satımı, ithalat ve ihracatı yapmak olduğunu, müvekkilinin eşi tarafından ...'de faaliyet gösteren ... Ltd. isimli firmadan 227 koli, 7600 adet "..." siparişi verildiğini, ...'deki firma ile yapılan anlaşma içeriğinin "ahşap çerçevelerin teslim alınması ile birlikte, firmaya 7.500,00 USD, teslimattan 15 gün sonra ise kalan 7.500,00 USD ödenecektir" şeklinde olduğunu, müvekkilinin sipariş etmiş olduğu ürünlerin teslimini beklemekte iken, dava konusu bu olaydan Gümrük Müşavirliği tarafından haberdar edildiğini, bu durum üzerine müvekkili tarafından, ithalatı gerçekleştiren ...Ltd. firması ile acilen görüşüldüğü ve konu ile ilgili olarak kendisine bilgi verilmesinin talep edildiğini,...Ltd. firması tarafından verilen bilgiye göre; "Dava konusu ürünlerin bulunduğu konteynere ilişkin olarak, yükleme sırasında işçilerin hata yapmış olduğu, sadece ahşap resim çerçevelerini değil beraberinde diğer kargolarında yüklendiğini, yeni yıl ve Çin yeni yılı sebebi ile antreponun çok yoğun olduğunu, her gün bir sürü ülkeye çok sayıda kargo gönderildiğini, bu sebeple başka kişilerin kargosunun başka kişilere gönderildiğini, yaşanan bu karışıklık için özürlerini ilettiklerini" bildirdiklerini, müvekkilinin marka hakkı ihlaline sebep olan eylemlerle doğrudan yahut dolaylı hiçbir ilgisi veya kusurunun bulunmadığını, aynı zamanda müvekkilinin eşinin siparişini verdiği ürün sayısından da eksik ürün gönderildiğini, müvekkilinin taklit olduğu iddia edilen ürünlere ilişkin bir üretimi, siparişi, ithalatı dahi söz konusu olmadığını, müvekkilinin marka hakkı ihlali eyleminden doğrudan yahut dolaylı hiçbir bağlantısının ve sorumluluğunun bulunmaması, taklit olduğu iddia edilen ürünlerin yurtdışı antrepoda gerçekleşen karışıklık sebebi ile müvekkilinin siparişleri ile karışmış olması, 556 sayılı KHK kapsamında müvekkilinin marka hakkını ihlal eden eylemi bilmesinin ya da bilmesi gerekmesinin fiilen mümkün olmaması neticesinde, maddi ve manevi tazminat şartlarının oluşmadığını, açıkladıkları nedenlerle müvekkili aleyhine açılan davanın reddini ve vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.
TPE'den; ... numaralı markaların tescil dosyası ve ... Gümrük Müdürlüğünden; ...tarihli, ... numaralı "..." markalı ürünlere ilişin bilgi/belgeler istenmiştir.
HMK'nın 266. maddesi kapsamında bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.
02.10.2017 tarihli bilirkişi kurulu raporunda özetle: Davada uyuşmazlık konusunun, davacının ... markalarını taşıyan taklit ürünler yolu ile davacı yan markasını tecavüzde ve haksız rekabette bulunulduğunun tespiti, men'i, ref'i, sonuçların ortadan kaldırılması, KHK'nın 66/b maddesi gereğince şimdilik 5.000,00 TL maddi ve 10.000,00 TL manevi tazminatın müştereken ve müteselsilen tahsili, verilecek kararın ilanı talebine ilişkin olduğu, dava konusu olayda taklit mal ve taklit eşya ithali suretiyle davacı ... marka hakkında tecavüz fiilinin gerçekleştiği, davalıların kusuru konusunda takdir hakkının tamamen mahkemeye ait olduğu, davalıların markaya tecavüz ve haksız rekabet yoluyla edindiği haksız kazanç miktarının tespiti için, mahallinde yapılması gereken inceleme ile ilgili olarak davalı yanın hiçbir belge ve bilgi sunamayacaklarını bildirmiş olduğundan, ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılamadığı, dava tarihinden kısa bir süre önce 18.01.2016 tarihinde faaliyete başladığı ve faaliyet konusunun dava konusu ürüne ilişkin faaliyet konusundan farklı olduğu tespit edilen davalı ... adına işlem gören ... günlü sayılı özel beyan muhteviyatı eşyaların yapılan muayenesi neticesinde: "..." markası bulunduğu tespit edilen 1632 çift spor ayakkabının 04.02.2016 tarihinde 10 iş günü süreyle Gümrük işlemlerini durdurma kararı verilmiş olduğundan, dava konusu "..." markalı 1632 çift spor ayakkabının satışının yapılamadığı, dolayısıyla davalının buna ilişkin bir kazancının olmadığının anlaşıldığı, ancak davalı ...adına tescilli ... gün ve sayılı İthalat Özet Beyan muhteviyatı 1632 çift "..." markalı spor ayakkabıların satışının yapılmış olması halinde, heyette yer alan sektör bilirkişisinin bilgi ve tecrübelerinden yararlanmak suretiyle, bir çift spor ayakkabının satış fiyatının 40,00 TL olacağı ve toplam satış tutarı 65.000,00 TL üzerinden, yaklaşık %54 oranında mal bedeli ve faaliyet giderleri toplam tutarı olan 35.000,00 TL'nin düşülmesi ile davalının 30.000,00 TL net kazanç elde edebileceği kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Dava: Davalıların eyleminin, davacının marka tescilinden doğan haklarına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğinin tespiti, men'i, ref'i, maddi - manevi tazminat, ihtiyati tedbir ve hükmün ilanına ilişkindir.
... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin ... E. ... K. ve 22/04/2021 tarihli kararı incelendiğinde: Davacının K.H., katılanın Gümrük ve Ticaret Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı, sanıkların ..., ..., ..., ..., suçun Resmi Belgede Sahtecilik-Eşyayı Aldatıcı İşlem ve Davranışlarla Gümrük Vergileri Kısmen veya Tamamen Ödenmeksizin Ülkeye Sokmak, suç tarihinin 01/02/2016 olduğu, sanıklar ..., ..., ... hakkında beraat, ... hakkında ise mahkumiyet kararı verildiği görülmüştür.
... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin ... E....K. ve 22/04/2021 tarihli kararı katılan idare vekili ve sanık ... tarafından istinaf edilmiş, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 32. Ceza Dairesi'nin 29/03/2022 tarih, ... E. ...K. sayılı ilamıyla; kararın sanıklar ..., ... ve ... yönünden kesinleştiği, sanık ... hakkında verilen kararın kaldırılarak, Mahkemenin 2022/88 E. sayısına kaydedildiği görülmüştür.
... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin ...E. ...K. ve 22/04/2021 tarihli ... hakkında verilen beraat kararının, 29/03/2022 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.
... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin ... E. ...K. ve 22/04/2021 tarihli kararının, sanık ... tarafından istinaf edilmesi üzerine, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 32. Ceza Dairesi'nin 29/03/2022 tarih, ...E. ...K. sayılı ilamıyla; ... hakkında verilen kararın kaldırılarak, ... 1. Ağır Ceza Mahkemesinin ... E. sayısına kaydedildiği görülmüştür.
... 1.Ağır Ceza Mahkemesinin ...E. ... K. ve 04/10/2022 tarihli kararı incelendiğinde: Davacının K.H., katılanın İstanbul Gümrük ve Ticaret Bölge Müdürlüğü, sanığın ..., suçun Resmi Belgede Sahtecilik-Eşyayı Aldatıcı İşlem ve Davranışlarla Gümrük Vergileri Kısmen veya Tamamen Ödenmeksizin Ülkeye Sokmak, suç tarihinin 01/02/2016 olduğu, sanığın eylemi kanunda suç olarak tanımlandığından 5271 sayılı CMK'nın 232/2-a maddesi uyarınca beraatine karar verildiği, kararın 15.03.2023 tarihinde kesinleştiği görülmüştür.
Davacı tarafça: ... Gümrüğü tarafından 04.02.2016 tarihinde, ... numaralı beyan muhteviyatı "..." markalı 1632 çift spor ayakkabı ürününün işlemlerinin durdurularak 2016/1 numaralı durdurma kararı ile geçici olarak muhafaza altına alındığının Gümrüğün ... tarihli ve ...sayılı yazısı ile taraflarına bildirildiğini, dava konusu ürünler üzerinde yer alan markasal kullanımların; müvekkilinin dünyaca tanınmış "...", "...", "...", "..." markaları ile iktibas ve iltibas oluşturduğu, bu nedenle davalıların eyleminin, müvekkilinin marka tescilinden doğan haklarına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğinin tespiti, men'i, ref'i, maddi - manevi tazminat ile ihtiyati tedbir kararı verilmesi ve hükmün ilanı talep edilmiştir.
Olaya ilişkin yapılan ceza yargılamalarında; davalı ... ve eşi ...hakkında beraat kararı verildiği ve kararlarının kesinleştiği, beraat kararlarının gerekçeleri dikkate alındığında: Yargıtay içtihatlarında belirtildiği üzere hukuk mahkemesi, ceza mahkemesinin beraat kararı ile bağlı değil ise de, ceza mahkemesinin maddi vakanın tespitine ilişkin kararı hukuk mahkemesini bağlayacağından, davalı ... hakkında açılan davanın reddine karar verilmiştir.
Davalı ...ŞİRKETİ'nin, ...merkezli deniz yolu ile konteyner içinde yük taşımacılığı yapan ...Türkiye acentesi olduğu, acentelik kavramının TTK 102 ve 105.maddelerde düzenlendiği, bu madde hükümlerine göre acentenin taşıma sözleşmesinde taraf olmadığı, deniz yoluyla yük taşınmasının özellikle uluslararası karma taşımalarda önemli yer tutan ve ekonomik fayda sağlayan şeklinin "konteynerli taşıma" olduğu, somut olayda; taşıtanın/yükletenin talebi ve beyanına göre konteynerin gemiye yüklendiği ... tarihli ve ... sayılı konşimentonun tanzim edildiği, konşimentonun ön yüzünde ve arkasında taşıma sözleşmesinin şartlarının yazıldığı, bu nedenle konşimentonun asıl fonksiyonunun yanında taşıma sözleşmesini teşkil ettiği, taşıyanın ya da acentesinin konteynerin içindeki yükü görme imkanının bulunmadığı, sunulan deliller, mahkememizce itibar edilen 01.02.2018 tarihli hukuki mütalaa ve ceza mahkemesi kararları birlikte değerlendirildiğinde: ... isimli firmanın sahibi ve yetkilisi olan davalı ... tarafından, ..'de faaliyet gösteren ... isimli firmadan 227 koli 7600 adet "..." siparişi verildiği ve bedelinin bir kısmının ödendiği, satıcı firmanın sipariş konusu malları alıcı firmaya taşıması için davalı ...ŞİRKETİ'nin bağlı olduğu konteyner taşımacılığı yapan ... ile konteyner taşıması için anlaştığı, ...'in Çin'deki acentenin şirket temsilcisi olarak, acenteliğe ait kanun hükümlerine göre sahip olduğu yetkiyle konşimentoyu imzalayıp, kaşelediği, konşimento üzerinde "..." olarak sipariş verilen ... firmasının gösterildiği, adı geçen firmanın gönderen (taşıtan/yükleten) olduğu anlaşılmıştır.
Konteynerin içine yükün yerleştirilmesi, kapatılıp mühürlenmesinin gönderen firmanın işçileri tarafından yapıldığı, bu şekildeki konteynerin limanda gemiye teslim edildiği, sunulan delillerden; konteyner içine konşimentoda yazılı olmayan "..." markalı yükün konmasının, işçilerin hatalı davranması sonucu olduğu taşıtan/yükleten tarafından kabul edilmiştir.
Gemi varma limanına geldiğinde, ... Gümrük Müdürlüğü personeli tarafından konteynerin açıldığı, gönderene ait konşimentoda gösterilen çerçeve yükünün eksik olduğu ve "..." marka ayakkabıların çıktığının görülmesi üzerine davacı tarafa bildirim yapıldığı, bu nedenle davacı tarafça; davalı ... ŞİRKETİ'nin eyleminin, müvekkilinin marka tescilinden doğan haklarına tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiği iddia edilmiştir.
Davalı şirketçe (acente) sadece konişmentoda yazılı hususların bilindiği, yükleten tarafından yerleştirilip, kapatılıp, mühürlenmiş olarak gemiye teslim edilen konteynerin içinde ne olduğunu bilmesinin mümkün olmadığı, davalı ... Şirketi'nin; taşıyanın temsilcisi olduğu, taklit ürünlerden dolayı sorumluluğunun bulunmadığı kanaatine varıldığından, davalı şirket aleyhine açılan davanın reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,
DAVANIN REDDİNE,
1-Alınması gereken 615,40 TL harcın; peşin ve ıslah harcından mahsubu ile fazla 67,70 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
2-Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 40.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak, davalı ... ŞİRKETİ'ne verilmesine,
3-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafça fazla yatırılan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,
Dair davacı vekili ile davalı ...ŞİRKETİ vekilinin yüzüne karşı, diğer davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde İSTİNAF YASA YOLU AÇIK olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 17/07/2025
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır